Trường THCS thị trấn Năm CănGIÁO ÁN DỰ THI Bài 25 HỘI THOẠI I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC: 1- Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh nắm được khái niệm “ vai xã hội trong hội thoại” và mối quan hệ gi
Trang 1Trường THCS thị trấn Năm Căn
GIÁO ÁN DỰ THI
Bài 25 HỘI THOẠI
I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1- Kiến thức cần đạt: Giúp học sinh nắm được khái niệm “ vai xã hội trong hội
thoại” và mối quan hệ giữa các “vai” trong quá trình hội thoại
2- Tư tưởng: Giáo dục học sinh có thái độ đúng đắn trong giao tiếp.
3- Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng xác định và phân tích “ vai “ trong hội thoại II/- CHUẨN BỊ:
* Giáo viên: - SGK+ giáo án + bảng phụ + phiếu học tập + bút dạ.
- Phương pháp: Đàm thoại, gợi mở, nêu vấn đề
* Học sinh: - Vở ghi, SGK, chuẩn bị bài (trả lời câu hỏi SGK/93)
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định: ( 1 phút) Giáo viên ổn định tổ chức lớp.
2 Kiểm tra bài cũ: ( 4 phút)
- GV: Dán bảng phụ ghi nội dung bài tập
* Trả lời câu hỏi dưới đây bằng cách khoanh tròn chỉ một chữ cái đầu ý trả lời đúng
Câu hỏi nào dưới đây có hành động nói được thực hiện bằng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó?
a Bác có biết bưu điện ở đâu không ạ?
b Bác làm ơn chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu ạ?
c Bưu điện ở đâu, hả bác?
d Chỉ dùm cháu bưu điện ở đâu với?
e Bác có thể chỉ giúp cháu bưu điện ở đâu không ạ?
3 Bài mới:
a) GV giới thiệu bài ( 1 phút): mời lớp trưởng đứng tại chỗ để hỏi thăm tình hình
của lớp như: sĩ số HS nam/ nữ, số HS khá, giỏi … sau đĩ mời lớp trưởng ngồi
GV hỏi: Em hãy cho biết cô và bạn lớp trưởng vừa thực hiện hoạt động gì? HS: Trả lời
GV: Ghi khái niệm “Hội thoại” lên bảng phụ
GV dẫn: Hội thoại là hoạt động giao tiếp hàng ngày của chúng ta trong cuộc sống, nó có ý nghĩa hết sức quan trọng, do đĩ chúng ta cần tìm hiểu kỹ về hội thoại Hội thoại bao gồm hai nhân tố cơ bản đĩ là: Vai xã hội và lượt lời Vậy vai xã hội là gì, lượt lời là gì? Ở tiết học này cơ và các em cùng nhau tìm hiểu nhân tố thứ nhất: Vai xã hội trong hội
Trang 2b) Bài mới:
Hoạt động của giáo viên ( GV)- học sinh ( HS) Nội dung
Hoạt động 1: ( 17 phút)
GV: ghi đề mục, hướng dẫn HS cách ghi bài theo
mô hình sau:
I/- Vai xã hội trong hội thoại:
1.- Tìm hiểu ví dụ: 2.- Bài học:
a) Ví dụ 1- SGK/92,93:
Quan hệ: Gia tộc
Vai xã hội: Cô Cháu
Người tham gia
hội thoại
Vai trên Vai dưới - Vai xã hội là vị trí của người tham gia hội hoại với người khác trong cuộc thoại
Tháiđộ: Cay nghiệt Kìm nén
Nhận xét: Chê trách Trân trọng
Lạm dụng vai Xác định đúngvai – Khi tham gia hội thoại mỗi người cần:
+ xác định đúng vai của mình để chọn cách nói cho phù hợp
b) ví dụ 2:
Cha, mẹ – con Trên – dưới
Thầy, cô – em Trên - dưới
Bạn bè – Mình, tớ… Ngang hàng(thân, sơ)
Trang 3GV:dùng hệ thống câu hỏi sau để hoàn thành mô
hình trên
GV: gọi một HS đọc đoạn trích SGK và trả lời
câu hỏi số 1-SGK/93
HS: trà lời
GV: kết hợp ghi bảng
Sau khi HS trả lời xong GV giảng và hỏi:
1.- Em hiểu thế nào là vai xã hội trong hội thoại?
HS: trả lời
GV: kết hợp ghi bảng
GV: yêu cầu HS trả lời câu hỏi 2, 3- SGK/93
HS: trả lời
GV: tổng hợp – chốt bằng sơ đồ
2.- Vì sao câu bé Hồng lại kìm nén sự bất bình của
mình trước thái độ cay nghiệt của người cô?
HS: trả lời
GV: nhận xét – chốt – và hỏi:
3.- Khi tham gia hội thoại mỗi người cần chú ý điều gì?
HS: trả lời
GV: kết hợp ghi bảng
GV chuyển ý sang ví dụ 2, hướng dẫn HS thực
hiện
HS: lên bảng xác định vai xã hội, quan hệ xã hội
GV: nhận xét – chốt- và hỏi:
4.- Em có nhận xét gì mối quan hệ giữa những đối
tượng trên khi tham gia hội thoại?
HS: nhận xét
GV: nhận xét – chốt
5.-Từ hai ví dụ trên theo em làm thế nào để xác định
được vai xã hội trong hội thoại?
HS: trả lời
GV: ghi kết luận
6.- Quan hệ vai xã hội trong hội thoại bao gồm
những quan hệ nào? Căn cứ vào đâu mà xác định
Trang 4 HS: trả lời.
GV: kết hợp ghi kết luận
GV mở rộng: để xác định đúng vai xã hội trong
hội thoại là một vấn đề không phải dễ Ví dụ một
người trong quan hệ gia đình, họ tộc có khi là em
mình nhiều tuổi hơn mình nhưng đến trường lại là
cô giáo dạy mình Nếu là em, em sẽ ứng xử như
thế nào?
HS: trả lời: tự bộ lộ
GV: chuyển ý , cho HS đọc đoạn trích “ Tắt đèn”
của Ngô Tất Tố
HS: đọc đoạn trích ở bảng phụ
7.- Ở đoạn văn này chị Dậu thay đổi vai xã hội của
mình mâùy lần ? (Tại sao lại có sự thay đổi đó?) Sự
thay đổi vai xã hội như thế có ý nghĩa gì ?
HS : trả lời
GV : kết hợp giảngï
8.- Như vậy khi tham gia hội thoại ngoài việc xác
định đúng vai xã hội của mình thì người tham gia hội
thoại còn phải chú ý điều gì ?
HS : trả lời : phải xác định đúng đối tượng và
hoàn cảnh để đạt được mục đích giao tiếp
GV : nhận xét- chốt- ghi bảng - giáo dục tư tưởng
cho HS
GV gọi HS đọc ghi nhớ SGK/94
Hoạt động 2: ( 13 phút)
GV gọi HS đọc và xác định yêu cầu bài tập 1
SGK/94
GV : yêu cầu HS lật SGK/ 56, 57 dùng bùt chì
gạch chân những chi tiết thể hiện hiện thái độ
vừa nghiêm khắc vừa khoan dung của Trần Quốc
Tuấn đối với các tướng sĩ trong bài "Hịch tướng
sĩ"
HS : 2 em trao đổi với nhau – trong khoảng 2 3
phút
GV gọi HS trình bày kết quả
HS: trình bày
GV nhận xét treo bảng phụ có đáp án để chốt
Chỉ cho HS thấy các chi tiết đó – yêu cầu HS
quan sát – ghi nhớ – về nhà làm vào vở bài tập
Sau khi đối chiếu đáp án xong GV hỏi thêm
9.- Quan hệ giữa Trần Quốc Tuấn và các tướng sĩ là
* Ghi nhớ: SGK/94
II Luyện tập:
1 Bài tập 1 SGK/94.:
Trang 5quan hệ như thế nào?
HS: trả lời
10.- Theo em Trần Quốc Tuấn đã xác định đúng vai
xã hội của mình chưa? Vì sao em biết?
HS : trả lời
GV nhận xét - chốt – giảng
GV chuyển ý sang bài tập 2
HS: đọc và xác định yêu cầu bài tập
GV hướng dẫn HS thực hiện yêu cầu bài tập 2 ý
a) và treo bảng phụ
GV ghi tên 2 nhân vật vào 4 thẻ nhỏ :
Thẻ số (1) – Lão Hạc ; Thẻ số (2) – Ôâng giáo
Thẻ số ( 3)- Ôâng giáo; Thẻ số ( 4) – Lão Hạc
HS: lên bảng gắn những thẻ trên vào ô thích hợp
11.- Em có nhận xét gì về vai xã hội của hai nhân vật
trên?
HS: nhận xét
GV chốt và chuyển ý, cho HS đọc câu hỏi 2b, 2c
SGK/95
GV chia nhóm, hướng dẫn cho HS thảo luận
( 3- 4 phút).
HS: lên bảng dán đáp án
GV cùng HS nhận xét- chốt- mở đáp án cho HS
theo dõi đối chiếu
GV ghi điểm cho nhóm có đáp án đúng hoặc gần
đúng với đáp án của GV
GV: chuyển ý sang bài tập 3, hướng dẫn học sinh
làm bài tập 3 bằng hình thức trò chơi tạo lập đoạn
hội thoại
GV hướng dẫn cách chơi và gọi 2 em đại diện cho
2 đội lên bảng viết đoạn văn tạo lập đoạn hội
thoại chủ đề học tập (thời gian 2 3 phút).
HS: dưới lớp 2 em một cặp tạo lập đoạn hội thoại
ra giấy nháp
Hết giờ GV mời HS phía dưới nhận xét- GV có
thể ghi điểm cho HS
GV lưu ý cho HS: Khi viết đoạn hội thoại cần chú ý
gạch đầu dòng để đánh dấu các lượt thoại, GV chỉ
2 Bài tập 2: SGK/94
a)Xác định vai xã hội của hai nhân vật Lão Hạc, Ông Giáo.
b,c) Xác định thái độ của Lão Hạc và Ông giáo ở đoạn trích.
3 Bài tập 3: Trò chơi tạo
lập đoạn hội thoại
Vai Tuổi tác Địa vị
Trên ( 1) ( 3)
Dưới (2) ( 4)
Trang 64 Củng cố: ( 3 phút)
o Nếu một người nào đó tự nói với chính mình thì có gọi là hội thoại
không ? Vì sao ?
o Học sinh nhắc lại nội dung ghi nhớ SGK/94
5 Hướng dẫn học tập : ( 1phút)
o Dặn HS về nhà làm bài tập 3 SGK/ 95 ( theo câu hỏi SGK)
o Học thuộc bài, nắm vững ghi nhớ SGK trang 94
o Chuẩn bị bài mới – Bài " Hội thoại "- tiết 2
RÚT KINH NGHIỆM :
KÝ DUYỆT Năm Căn, ngày 28 tháng 02 năm 2008
GIÁO VIÊN SOẠN
Tạ Thị Thu Hiền
