Giao trinh bai tap đề cương môn học

Học viên sẽ được cung cấp những tính chất lý hóa của các nguyên tố hiếm, các phương pháp xử lý quặng chứa nguyên tố hiếm, các phương pháp chiết, tách phân chia các nguyên tố hiếm và đất

Trang 1

HHVC 514 HÓA HỌC CÁC NGUYÊN TỐ HIẾM 3 (2, 1)

Bộ môn phụ trách: Bộ môn Hóa Vô cơ - ứng dụng, Ðại học Sư phạm, Ðại học Huế

Bộ môn Hóa Vô cơ, Ðại học Khoa học, Ðại học Huế

Mô tả môn học: Môn Hóa học các nguyên tố hiếm trang bị các kiến thức về các

nguyên tố hiếm và các nguyên tố đất hiếm (thuộc họ Lantanit) Học viên sẽ được cung cấp những tính chất lý hóa của các nguyên tố hiếm, các phương pháp xử lý quặng chứa nguyên tố hiếm, các phương pháp chiết, tách phân chia các nguyên tố hiếm và đất hiếm cũng như ứng dụng các nguyên tố hiếm trong các lĩnh vực khoa học công nghệ

Mục tiêu môn học: Giúp học viên nắm vững kiến thức chung về các nguyên tố hiếm,

các phương pháp xử lý quặng, các phương pháp tinh chế và ứng dụng các nguyên tố hiếm

Nội dung môn học:

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 CÁC NGUYÊN TỐ ĐẤT HIẾM

1.1 Vị trí, cấu tạo, tính chất lý hóa của các nguyên tố đất hiếm

1.2 Các hợp chất của các nguyên tố đất hiếm

1.3 Các khoáng vật và quặng chứa đất hiếm trên thế giới và Việt Nam

1.4 Các phương pháp xử lý quặng làm giàu thu nhận tổng nguyên tố đất hiếm

1.5 Các phương pháp chiết, phân chia làm sạch các nguyên tố đất hiếm

1.6 Các phương pháp sắc ký trao đổi ion và các phương pháp khác phân chia đất

hiếm

1.7 Ứng dụng của các nguyên tố đất hiếm trong khoa học kỹ thuật và đời sống

Chương 2 CÁC NGUYÊN TỐ HIẾM

2.1 Giới thiệu về các nguyên tố hiếm khác: Li, Be, Ge, Ti, Zr, Hf, Mo, W, V, Nb,

Ta

2.2 Tính chất lý hóa, các hợp chất của các nguyên tố hiếm

2.3 Các phương pháp xử lý quặng thu nhận các nguyên tố hiếm

2.4 ứng dụng các nguyên tố hiếm trong khoa học công nghệ

PHẦN TỰ NGHIÊN CỨU

Học viên nghiên cứu các tài liệu do giảng viên giới thiệu và thảo luận các vấn

đề được giảng viên đưa ra dưới sự hướng dẫn của giảng viên

Trang 2

Bài 1 Thu hồi tổng các nguyên tố đất hiếm từ quặng bằng phương pháp kết tủa chọn

lọc

Bài 2 Tách Ce bằng phương pháp kết tinh phân đoạn

Bài 3 Xác định hệ số phân bố D khi chiết nguyên tố đất hiếm bằng tác nhân hữu cơ Bài 4 Xác định thành phần các nguyên tố đất hiếm bằng phương pháp sắc ký trao đổi

ion kết hợp chuẩn độ vi lượng

Bài 5 Tách, phân chia một số nguyên tố đất hiếm bằng phương pháp chiết

Tài liệu tham khảo

1 Võ Văn Tân Bài giảng Hóa học các nguyên tố hiếm Ðại học Sư phạm Huế,

2004

2 Nguyễn Ðiểu Bài giảng Hóa học các nguyên tố hiếm Ðại học Sư phạm Vinh,

1996

3 Ðặng Vũ Minh Tình hình nghiên cứu công nghệ và ứng dụng đất hiếm Viện Khoa học Việt Nam, 1992

4 Jan, Mc Gill Rare earth elements Vol A20 - A22, 1993

5 Kindiacop, Phusiep Hóa học các nguyên tố hiếm và phân tán Maxcova 1969

Đánh giá môn học:

Kiểm tra giữa học kỳ hoặc tiểu luận: 20%

Trang 3

HHVC 515 VẬT LIỆU VÔ CƠ 3 (2, 1)

Bộ môn phụ trách: Bộ môn Hoá Vô Cơ, Ðại học Sư phạm, Ðại học Huế

Bộ môn Hoá Vô cơ, Ðại học Khoa học, Ðại học Huế

Mô tả môn học: Môn học gồm hai phần Phần đầu giới thiệu về các phương pháp tổng

hợp vật liệu, phần thứ hai giới thiệu về các loại vật liệu thường gặp trong đời sống và trong công nghiệp (các loại vật liệu gốm kỹ thuật, vật liệu chịu lửa, vật liệu kết dính, vật liệu sinh học)

Mục tiêu môn học: Trang bị cho học viên các kiến thức về các loại vật liệu và các

phương pháp tổng hợp vật liệu, giúp cho học viên có thể vận dụng vào trong công tác giảng dạy và nghiên cứu

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 KỸ THUẬT TỔNG HỢP VẬT LIỆU

1.1 Phản ứng giữa các pha rắn

1.2 Các phương pháp khuếch tán các chất phản ứng

1.3 Sử dụng phản ứng vận chuyển trong pha khí để điều chế vật liệu

1.4 Sử dụng phản ứng vận chuyển trong pha khí để điều chế vật liệu trên cơ sở cấu trúc đã có sẵn

1.5 Các phương pháp khử điện hóa

1.6 Ðiều chế vật liệu dưới dạng màng mỏng

1.7 Phương pháp nuôi đơn tinh thể

1.8 Các phương pháp sử dụng áp suất cao và phương pháp thủy nhiệt

Chương 2 VẬT LIỆU GỐM KỸ THUẬT

2.1 Ðại cương về vật liệu gốm

2.2 Vật liệu điện

2.3 Vật liệu từ

2.4 Vật liệu quang và laze

Chương 3 VẬT LIỆU CHỊU LỬA

3.1 Lý thuyết tổng quát

3.2 Giới thiệu một vài vật liệu chịu lửa

Chương 4 VẬT LIỆU KẾT DÍNH

Trang 4

4.2 Xi măng nhôm và cao nhôm

4.3 Puzơlan và xi măng puzơlan

4.4 Xi măng manhêzi

Chương 5 PHỎNG SINH HỌC VÀ VẬT LIỆU SINH HỌC

5.1 Phỏng sinh học

5.2 Vật liệu sinh học

PHẦN TỰ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

1 Phan Văn Tường Vật liệu vô cơ Ðại học Khoa học Tự nhiên - Ðại học Quốc gia

Hà nội, Hà nội 1998

2 James A Jacobs, Thomas F Kilduff Engineering materials technology: structures, processing, properties & selection Prentice Hall, Inc., New Jersey 1997

3 William D Callister Materials science and engineering John Wiley & Sons Inc., New York, 1985

Kiểm tra giữa kỳ: 20%

Kiểm tra hết môn: 80%

Trang 5

HHÐH 516 HÓA HỌC CHẤT RẮN 3 (2, 1)

Mô tả môn học: Chất rắn là một dạng tồn tại quan trọng của vật chất Môn Hóa học

chất rắn trang bị các kiến thức về các cấu trúc tinh thể, khuyết tật trong tinh thể, dung dịch rắn và các phương pháp nghiên cứu cấu trúc tinh thể; các phản ứng của chất rắn

Mục tiêu môn học: Cung cấp cho học viên các kiến thức về cấu tạo tinh thể, các kiểu

liên kết trong tinh thể, các phản ứng của các chất rắn vô cơ ứng dụng của một số chất rắn trong các lĩnh vực khoa học kỹ thuật và đời sống

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 CẤU TRÖC TINH THỂ

1.1 Ðại cương về tinh thể

1.2 Cấu trúc tinh thể của một số chất rắn vô cơ

1.3 Các loại tinh thể

Chương 2 KHUYẾT TẬT TINH THỂ VÀ DUNG DỊCH RẮN

2.1 Các kiểu khuyết tật

2.2 Dung dịch rắn

Chương 3 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU TINH THỂ

3.1 Phương pháp kính hiển vi

3.2 Phương pháp nhiễu xạ tia X

3.3 Phương pháp nhiễu xạ nơtron

3.4 Phương pháp phân tích nhiệt

3.5 Các phương pháp phổ

Chương 4 PHẢN ỨNG CỦA CHẤT RẮN

4.1 Các loại phản ứng của chất rắn

4.2 Sự chuyển dịch chất

4.3 Phản ứng giữa các chất rắn

4.4 Phản ứng giữa chất rắn với chất lỏng

4.5 Phản ứng giữa chất rắn với chất khí

Trang 6

Chương 5 ỨNG DỤNG CỦA CÁC CHẤT RẮN

5.1 Trong lĩnh vực khoa học công nghệ

5.2 Trong lĩnh vực điện-điện tử

5.3 Trong lĩnh vực y học

5.4 Trong lĩnh vực môi trường

5.5 Trong lĩnh vực nông nghiệp và chăn nuôi

1 Trịnh Hân, Quang Hán Khang Tinh thể học đại cương NXB Ðại học và Trung học chuyên nghiệp, Hà Nội, 1979

2 Aaron Wold, Kirby Dwight Solid state chemistry Chapman and Hall, New York,

1993

Trang 7

HHVC 517 HÓA HỌC PHỨC CHẤT 3 (2, 1)

Mô tả môn học: Chương trình gồm hai phần chính Phần đầu giới thiệu những vấn đề

cơ bản của phức chất (cấu tạo, đồng phân, liên kết hóa học và một số tính chất của phức chất trong dung dịch) và tổng quan về phức chất của các nguyên tố họ d Phần hai giới thiệu một số phương pháp nghiên cứu phức chất

Mục tiêu môn học: Trang bị cho học viên sâu hơn và rộng hơn về phức chất, về khả

năng tạo phức của các nguyên tố họ d; dựa trên những phương pháp được giới thiệu trong chương trình, học viên có thể nghiên cứu về thành phần, cấu trúc, hằng số bền và các điều kiện tạo phức tối ưu

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 MỞ ÐẦU

1.1 Một số khái niệm về phức chất

1.2 Phân loại và danh pháp của phức chất

1.3 Các dạng đồng phân của phức chất

1.4 ứng dụng và vai trò của hóa học phức chất

Chương 2 TỔNG QUAN VỀ PHỨC CHẤT CỦA CÁC NGUYÊN TỐ d

2.1 Cấu hình điện tử của các nguyên tố d

2.2 Khả năng tạo phức của các nguyên tố d

2.3 Phức chất với một số loại phối tử khác nhau của các nguyên tố d

Chương 3 TÍNH CHẤT CỦA PHỨC CHẤT TRONG DUNG DỊCH

3.1 Sự điện ly

3.2 Tính axit - bazơ

3.3.Tính oxy hóa khử

3.4 Phản ứng thế phối tử

3.5 Một số quy luật phản ứng của phức chất

Chương 4 LIÊN KẾT HÓA HỌC TRONG PHỨC CHẤT

4.1 Thuyết trường phối tử

4.2 Thuyết orbital phân tử

Trang 8

Chương 5 CÁC PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU PHỨC CHẤT

5.1 Phương pháp hóa học

5.2 Phương pháp đo độ dẫn điện

5.3 Phương pháp đo độ cảm từ

5.4 Phương pháp phân tích nhiệt

5.6 Phương pháp quang phổ hấp thụ: phổ electron, phổ IR

5.7 Các phương pháp nghiên cứu phức chất trong dung dịch: phương pháp điện thế, phương pháp trắc quang, phương pháp đo độ dẫn điện

1 Ðào Ðình Thức Cấu tạo nguyên tử và liên kết hóa học (Tập 2) Nxb ÐH & THCN, Hà nội, 1975

2 F Albert Cotton, Geoffrey Wilkinson Advanced Inorganic Chemistry Interscience Publishers, New York, 1974

3 А А Гринберг Введении в химию коммых соеддий Изд “Химия” Москва

1971

4 Н А Костромина и др Химия координационных соединений Изд “Вышая школа” Москва 1990

5 Duward F Shriver, P W Atkins, Cooper H Langford Inorganic Chemistry Oxford University Press, Oxford, 1990

6 F Cotton, G Willkinson Cơ sở Hoá học Vô cơ (3 tập) NXB Ðại học & THCN,

Hà nội, 1989

7 W L Jolly Modern Inorganic Chemistry Mac Graw-Hill, Inc., New York, 1991

8 F Albert Cotton, Geoffrey Wilkinson, Paul L Gaus Basic Inorganic Chemistry John Wiley & Sons, Inc., Toronto, 1987

Trang 9

HHVC 518 PHÂN TÍCH CẤU TRÖC VẬT LIỆU VÔ CƠ 2 (2, 0)

Mô tả môn học: Môn học giới thiệu 3 loại phương pháp thường dùng để nghiên cứu

cấu trúc vật liệu vô cơ là các phương pháp phân tích nhiệt, các phương pháp nhiễu

xạ và phương pháp kính hiển vi điện tử

Mục tiêu môn học: Cung cấp cho học viên những kiến thức cơ bản về một số phương

pháp vật lý hiện đại dùng để nghiên cứu cấu trúc của vật liệu vô cơ, giúp học viên có thể đọc hay tính toán dựa theo các phổ đồ để thu được những số liệu cần thiết cho nghiên cứu

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 CÁC PHƯƠNG PHÁP PHÂN TÍCH NHIỆT

1.1 Nguyên tắc

1.2 ứng dụng

1.2.1 Phân tích nhiệt trọng lượng (TGA)

1.2.2 Phân tích nhiệt sai (DTA)

1.2.3 Phân tích nhiệt lượng quét vi sai (DSC)

1.2.4 Phân tích cơ nhiệt (TMA) và phân tích quang nhiệt (TOA)

Chương 2 CÁC PHƯƠNG PHÁP NHIỄU XẠ

2.1.1 Nguyên tắc

2.1.2 ứng dụng

2.2 Phương pháp nhiễu xạ nơtron

2.2.1 Nguyên tắc

2.2.2 Ứng dụng

2.3 Phương pháp nhiễu xạ điện tử

2.3.1 Nguyên tắc

2.3.2 Ứng dụng

Chương 3 PHƯƠNG PHÁP KÍNH HIỂN VI ĐIỆN TỬ

3.1 Phương pháp kính hiển vi quang học

Trang 10

3.3 Phương pháp kính hiển vi điện tử quét (SEM)

1 E.A.V Ebsworth, David W.H Rankin, Stephen Cradoc Structural Methods in Inorganic Chemistry Blackwell Scientific Publications, London, 1991

2 Hobart H Willard, Lynne L Merrit, John A Dean, Frank A Settle Instrumental Methods of Analysis Wadsworth Publishing Company, California, 1988

3 Từ Văn Mặc Phân tích Hoá lý NXB Khoa học & Kỹ thuật, Hà Nội, 1995

Trang 11

HHVC 519 HÓA SINH VÔ CƠ 2 (2, 0)

Mô tả môn học: Môn học giới thiệu vai trò, chức năng sinh học, quá trình chuyển hóa

vật chất trong cơ thể sinh vật nhờ các phức chất tạo thành từ các kim loại với các phối

tử khác nhau Một số ứng dụng của hóa sinh vô cơ trong các lĩnh vực y học, nông lâm nghiệp, chăn nuôi và đời sống hằng ngày

Mục tiêu môn học: Trang bị kiến thức hóa sinh vô cơ

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 CÁC KIM LOẠI VÀ VAI TRÕ CỦA NÓ TRONG CƠ THỂ

SINH VẬT

1.1 Các kim loại chuyển tiếp

1.2 Các kim loại không chuyển tiếp

1.3 Vai trò của các kim loại và cơ chế chuyển hóa trong cơ thể sinh vật

Chương 2 SỰ TẠO PHỨC CHẤT CỦA CÁC KIM LOẠI SINH HỌC TRONG

CƠ THỂ SỐNG VỚI CÁC PHỐI TỬ KHÁC NHAU

2.1 Các protit trong cơ thể sinh vật

2.2 Các axit nucleic

2.3 Các polysaccarit

2.4 Các lipit

2.5 Các phối tử quan trọng trong cơ thể sinh vật

Chương 3 QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA CÁC CHẤT DINH DƯỠNG NHỜ

ENZIM KIM LOẠI

3.1 Enzim và vai trò của nó trong cơ thể sinh vật

3.2 Quá trình thủy phân các chất dưới tác dụng của enzim kim loại

3.3 Phản ứng oxy hóa khử nhờ enzim xúc tác

Chương 4 ỨNG DỤNG CỦA HÓA SINH VÔ CƠ

4.1 Ứng dụng trong y khoa

4.2 Cơ chế chuyển hóa giải độc của một số hợp chất

4.3 Kích thích sinh trưởng và kháng khuẩn đối với thực vật

Trang 12

1 Gunther L Eichohorn Inorganic Biochemistry Vol 1 &2 Elsevier Scientific Publ Co Amst-Oxford-New York, 1973

2 Bioinorganic chemistry Advances in chemistry, Series 100 Amer Chem Soc Washington, 1971

3 Aspect of inorganic chemistry Techniques and topics in bioinorganic chemistry Ed by Mc Auliffe C.A The Macmillan Press Ltd, 1975

4 Williams D.R The metals of life, Van Nostrand London, 1971

Trang 13

HHVC 520 HOÁ HỌC CƠ KIM 2 (2, 0)

Mô tả môn học: Môn học Hoá học cơ kim giới thiệu về cấu trúc, tính chất, khả năng

phản ứng, phương pháp tổng hợp và khả năng ứng dụng làm xúc tác của các hợp chất

cơ kim

Mục tiêu môn học: Giúp cho học viên có những kiến thức mở rộng về các hợp chất

cơ kim

PHẦN LÝ THUYẾT Chương 1 HỢP CHẤT CƠ KIM CỦA CÁC NGUYÊN TỐ PHÂN NHÓM CHÍNH

1.1 Phân loại và cấu trúc

1.2 Các hợp chất ion và hợp chất thiếu electron của các kim loại IA, IIA

1.3 Các hợp chất thiếu electron của nhóm IIIA

1.4 Các hợp chất đủ electron của nhóm IVA

1.5 Các hợp chất thừa electron của nhóm VA

Chương 2 HỢP CHẤT CƠ KIM CỦA CÁC KIM LOẠI d VÀ f

2.1 Phức chất cacbonyl

2.2 Phức chất hydrocacbon mạch hở

2.3 Phức chất polyene vòng

2.4 Hợp chất cơ kim của các kim loại d đầu dãy và các kim loại f

Chương 3 LIÊN KẾT KIM LOẠI - KIM LOẠI VÀ CÁC CLUSTER KIM LOẠI

3.1 Cấu trúc

3.2 Tổng hợp

3.3 Các phản ứng đặc trưng

Chương 4 MỘT SỐ ỨNG DỤNG CỦA HỢP CHẤT CƠ KIM TRONG LĨNH

VỰC XÖC TÁC

4.1 Xúc tác đồng thể

4.2 Xúc tác dị thể

PHẦN TỪ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

Định dạng
Số trang	18
Dung lượng	236,83 KB