Phát triển năng lực học sinh: Sử dụng kiến thức liên môn: hóa, sinh, địa, giáo dục công dân giúp học sinh hiểu rõ nguyên nhân gây ra hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm môi trường..
Trang 1Giáo án Hóa Học 11 dạy học tích hợp - Cacbon.
Tuần 11 Ngày soạn:
Tiết: Ngày dạy:
CHƯƠNG III: CACBON – SILIC.
Bài 15: CACBON.
I Mục tiêu bài học:
1 Kiến thức:
Biết được: Vị trí của cacbon trong BTH các NTHH, cấu hình electron nguyên tử, các dạng thù hình của cacbon, tính chất vật lý (cấu trúc tinh thể, độ cứng, độ dẫn điện), ứng dụng
Hiểu được: C có tính phi kim yếu (tdv hidro và kim loại), tính khử (tdv oxi và oxit kim loại) Trong một số hợp chất, C thường có SOH + 2 hoặc + 4
2 Kỹ năng: Viết PTHH minh họa TCHH của C.
3 TRỌNG TÂM:
- Một số dạng thù hình của C có TCVL khác nhau do cấu trúc tinh thể và kha năng liên kết khác nhau
- C vừa có tính phi kim yếu (tdv hidro và kim loại), vừa có tính khử (tdv oxi và oxit kim loại)
4 Tích hợp
- Môn sinh học: về thành phần cơ sở của các tế bào động vật và thực vật
- Môn địa lý: một số mỏ than và khoáng vật của nước ta
- Môn công dân: giáo dục về ý thức bao vệ môi trường, tinh thần tự giác
5 Phát triển năng lực học sinh:
Sử dụng kiến thức liên môn: hóa, sinh, địa, giáo dục công dân giúp học sinh hiểu rõ nguyên nhân gây ra hiệu ứng nhà kính, ô nhiễm môi trường Từ đó, các em có ý thức bao vệ môi trường bằng một số biện pháp thiết thực của ban thân
II Phương pháp: trực quan sinh động, đàm thoại, gợi mở.
III Chuẩn bị:
+ GV: Mô hình than chì, kim cương mẫu than gỗ, mồ hóng, máy tính, máy chiếu, các
tài liệu về môn Sinh, GDCD, Địa
+ HS:
Xem lại kiến thức về cấu trúc tính thể kim cương (lớp 10), TCHH của cacbon (lớp 9)
Chuẩn bị At – lát Địa lý
Tìm hiều về hiệu ứng nhà kính và biện pháp làm giam hiệu ứng nhà kính
* Ứng dụng CNTT: dùng powerpoint để trình chiếu các hình anh, thí nghiệm minh hoạ nội dung kiến thức từng phần cần truyền đạt cho học sinh
Trang 2IV Tiến trình tổ chức dạy học:
1. Ổn định lớp: kiểm tra sĩ số
Lớp Ngày dạy Học sinh vắng Bài cũ
11A7
2 Kiểm tra bài cũ: Kết hợp trong bài dạy
3 Bài mới: Chiếu một số hình ảnh về kim cương, đố trang sức, bút chì, khẩu trang y tế,… gợi
mở để học sinh dự đoán nguyên tố sẽ được học trong bài học hôm nay.
bảng
Hoạt động 1:
GV: cho kí hiệu nguyên tử yêu
cầu HS viết cấu hình e ngtử vị
trí của C trong bang tuần hoàn
GV: Hãy xác định số oxi hóa
của C trong các chất sau: C,
CH4, CO2, CO nêu các trạng
thái oxi hóa có thể có của
cacbon?
- Yêu cầu HS dự đoán TCHH
của C (phần tính chất hóa học
sẽ chứng minh dự đoán này)
Hoạt động 2:
GV: cho hs quan sát các mô
hình, mẫu vật, ứng dụng của
các dạng thù hình của cacbon
GV nhận xét – bổ sung
GV : hướng dẫn HS dựa vào
đặc điểm cấu trúc tính thể của
các dạng thù hình giai thích tại
sao các dạng thù hình của
cacbon có những tính chất vật
lí trái ngược nhau
- HS viết cấu hình e nguyên tử => vị trí
của C trong BTH
- HS xác định số OXH của C: -4, 0, +2, +4
- Tính oxi hóa và tính khử
Hoạt động nhóm để
điền các thông tin vào phiếu học tập
- Các dạng thù hình của Cacbon có những tính chất vật lý khác nhau do cấu trúc của chúng khác nhau
I VỊ TRÍ VÀ CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ.
- Kí hiệu:
- Cấu hình electron : 1s22s22p2
- Vị trí: ở ô 6, chu kì 2, nhóm IVA
Số oxi hóa: -4, 0, +2, +4
II TÍNH CHẤT VẬT LÝ - ỨNG DỤNG.
Cấu trúc Tính chất Kim cương Tứ diện đều Tinh thể trong suốt, rất
cứng, không dẫn điện, dẫn nhiệt
Than chì Cấu trúc lớp
Các lớp liên kết yếu với nhau
Tinh thể màu xám đen, mềm
C vô định hình tinh thể nhỏ,
cấu trúc vô trật tự
Màu đen xốp, có kha năng hấp thụ các chất khí, chất tan
III TÍNH CHẤT HÓA HỌC.
Trang 3Chiếu hình anh và đặt câu hỏi.
- Vì sao nên đeo khẩu trang y
tế khi đi ngoài đường phố,
nơi làm việc
- Vì sao khi cơm bị khê người
ta thường cho vào nồi cơm
một mẩu than củi ? (Đây là
mẹo vặt thường được dùng
khi không may cơm bị khê
Hoạt động 3:
- Yêu cầu HS: dự đoán tính
chất hóa học của cacbon dựa
vào cấu trúc nguyên tử và các
trạng thái số oxi hóa của
cacbon
- Khi nào C thể hiện tính khử?
- Làm thí nghiệm than củi tác
dụng với O2
- Yêu cầu HS vận dụng trả
lời câu hỏi trong cuộc thi
olympia: Vì sao than đá chất
thành đống lớn có thể tự bốc
cháy?
- Chiếu hình ảnh, video clip
về hiệu ứng nhà kính, nêu
nguyên nhân, biện pháp bảo
vệ môi trường?
- Cung cấp: Ở nhiệt độ cao:
-Chứa than hoạt tính
=> hấp phụ khí độc
• Do than củi xốp có tính hấp phụ
nên hấp phụ
mùi khét của cơm làm cho cơm đở mùi khê.)
- Tính oxi hóa và tính khử
- Khi tác dụng với oxi
và một số hợp chất có
tính oxi hóa
- Làm thí nghiệm, quan sát hiện tượng và viết phương trình phan ứng
- có ∆H < 0 (PƯ tỏa nhiệt)
- HS trình bày.
Ở nhiệt độ thường C khá trơ về mặt hóa học nhưng trở lên hoạt động khi đun nóng Trong các pư , C thể hiên tính khử, tính oxi hóa
- Tính khử: (đặc trưng)
- Tác dung với oxi:
Ở nhiệt độ cao:
- Tác dụng với hợp chất.
Cacbon khử được nhiều oxit kim loại, td với nhiều hợp chất có tính oxi hóa:
Tính oxi hóa:
+ Tác dụng với hidro:
+ Tác dụng với kim loại muối cacbua ( Nhôm
cacbua).
Trang 4- CO là chất khí độcNên sử
dụng bếp than như thế nào
thì giảm thiểu sự gây ô nhiễm
không khí?
- Có nên nằm bếp than sau
khi sinh như quan niệm của
ông bà ta vẫn nói.
Lưu ý: Cacbon không tác dụng
trực tiếp với halogen
GV lấy VD C tác dụn với hợp
chất
-Khi nào C thể hiện tính oxi
hóa? -4 Lấy ví dụ minh họa
Hoạt động 4:
- Từ tính chất vật lý và tính
chất hóa học của C, hãy cho
biết trạng thái tự nhiên của C?
- Dựa vào At – lát địa lý hãy
cho biết các mỏ than lớn của
nước ta nằm ở đâu?
- Tại sao hợp chất của
Cacbon là thành phần cơ sở
của tế bào động và thực vật?
- Hãy nêu các phương pháp
điều chế than cốc, than chì,
than gỗ, than muội và kim
cương nhân tạo?
- Nên sử dụng bếp than ở nơi thoáng khí (dư O2) để hạn chế khí CO tạo ra.
- Trình bày ý kiến
- HS lắng nghe
- HS lắng nghe
- Khi tác dụng với H2
và kim loại
- Lấy VD
- HS trình bày
- HS quan sát At – lát
và trình bày
- Kết hợp kiến thức hóa – sinh để tra lời
- HS trình bày
IV TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN
- Tự do
- Khoáng chất
- Cơ sở tế bào của động, thực vật
V ĐIỀU CHẾ (Đọc thêm)
4 Củng cố bài học:
Trò chơi ô chữ
Trang 55 Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:
- Tính chất vật lý, ứng dụng của kim cương, than chì và cacbon vô định hình
- Tính chất hóa học PTHH
- BTVN: 4,5/70 SGK
Chuẩn bị: Hợp chất của cacbon (Công thức, tính chất của CO và CO 2 )