Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt?. Nam Tào, Bắc Đẩu sửa sai - hồn Trương Ba nhập vào + Cảnh 7: Hồn Trương Ba xung đột gay gắt với Xác hàng thịt, càng ngày càng xa lạ v
Trang 21 Dòng nào sau đây nêu đúng khái niệm thể loại Kịch (Kịch bản văn
học) đã học trong chương trình Ngữ Văn lớp 11?
A Tiêu biểu cho loại trữ tình, chú trọng đến cái đẹp, cái thi vị trong đời sống tâm hồn con người.
B Tiêu biểu cho loại tự sự, phản ánh sự thật đời sống trong tính khách quan; thường có cốt truyện, nhân vật, sự kiện
C Là một loại hình nghệ thuật tổng hợp, lựa chọn những xung đột
trong đời sống làm đối tượng mô tả, thường được viết ra để diễn.
KIỂM TR BÀI CŨ Lựa chọn đáp án đúng:
Trang 32 Thể loại Kịch gồm có những đặc trưng nào?
A Xung đột kịch và giải quyết xung đột kịch
Trang 5Tiết 82: HỒN TRƯƠNG BA, DA HÀNG THỊT (Trích)
1 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
2 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và người thân
3 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Đế Thích
Trang 6I TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả Lưu Quang Vũ
- Sống trong thời kỳ kinh tế đất nước nhiều khó khăn
- Người nghệ sĩ đa tài: viết thơ, vẽ tranh, nặn tượng, viết tiểu luận, kịch…
- Kịch là phần đóng góp đặc sắc nhất của Lưu Quang Vũ
Một trong những nhà soạn kịch tài năng nhất của nền văn học nghệ thuật Việt Nam hiện đại.
(1948 – 1988)
Trang 7Viết năm 1981, ra mắt năm 1984.
Một số cảnh trong vở Hồn Trương Ba da hàng thịt của Nhà hát kịch Việt Nam.
Trang 8+ Cốt truyện dân gian:
c) Nguồn gốc và sự sáng tạo cốt truyện:
Truyện cổ tích Việt Nam “Hồn Trương Ba, da hàng thịt”
- Nguồn gốc:
- Sự sáng tạo cốt truyện:
Trang 9d) Nội dung, chủ đề tác phẩm và vi trí đoạn trích:
+ Cảnh 1, 2: Nam Tào, Bắc Đẩu
gạch nhầm tên Trương Ba Đế
Thích xuống trần tìm được bạn
cờ là Trương Ba.
+ Cảnh 3: Trương Ba chết Vợ
Trương Ba lên trời đòi trả mạng
chồng Nam Tào, Bắc Đẩu sửa
sai - hồn Trương Ba nhập vào
+ Cảnh 7: Hồn Trương Ba xung đột gay gắt với Xác hàng thịt, càng ngày càng xa lạ với người
thân -> quyết định trả lại thân
xác, chấp nhận cái chết.
+ Kết: Hồn Trương Ba nhập vào cây lá, cái Gái ươm những hạt na
Trang 10* Chủ đề:
Phê phán những biểu hiện tiêu cực của lối sống bấy giờ
Chạy theo ham muốn
tầm thường về vật
chất, sống cuộc sống
hưởng thụ.
Chỉ đề cao đời sống tinh thần – chủ nghĩa duy tâm chủ quan, sự lười biếng.
Tình trạng sống giả
- nguy cơ đẩy con người tới chỗ tha hóa do danh và lợi.
d) Nội dung, chủ đề tác phẩm và vi trí đoạn trích:
Trang 11II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
a) Tâm trạng Trương Ba trước khi diễn ra cuộc đối thoại:
Ngồi ôm đầu một hồi lâu rồi đứng vụt dậy
- Hành động:
-> Hồn đang ở trạng thái u uất, bế tắc cùng nỗi đau khổ, dằn vặt, quẫn bách đến cùng cực.
Trang 121 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
a) Tâm trạng Trương Ba trước khi diễn ra cuộc đối thoại:
- Lời độc thoại:
+ Không! Không!
+ Tôi không muốn sống như thế này mãi!
+ Tôi chán cái chỗ ở không phải của tôi này lắm rồi, chán lắm rồi !
+ Ta bắt đầu sợ mi, ta chỉ muốn rời xa mi ngay tức khắc !
+ Muốn được tách ra khỏi cái xác này , dù chỉ một lát!
-> Các câu cảm thán ngắn, lời văn dồn dập, thể hiện trạng thái căng thẳng, bức bách của tâm hồn.
Trang 13II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
a) Tâm trạng Hồn Trương Ba trước khi diễn ra cuộc đối thoại:
- Hành động
- Lời độc thoại
Tâm trạng: Đau khổ, chán ghét cuộc
sống vay mượn, “bên trong một đằng, bên ngoài một nẻo”
Trang 14II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
Các yếu tố
Nhân vật
Trang 151 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
* Hồn Trương Ba:
+ Phủ nhận hoàn toàn giá trị, ý nghĩa của Xác
+ Thừa nhận nhưng coi khinh giá trị của Xác
+ Thừa nhận những bằng chứng và lí lẽ mà Xác đưa ra
+ Đổ lỗi cho Xác, cố bám vào niềm tin mong manh.
+ Đuối lý, đau khổ, tuyệt vọng, chấp nhận sống chung với Xác
Trang 161 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
* Xác hàng thịt:
+ Khẳng định thực tế phũ phàng
+ Hỏi lại đầy thách thức
+ Vỗ về, khuyên nhủ Hồn thỏa hiệp
+ Đưa ra những bằng chứng, lí lẽ xác thực
+ Tạm thời thắng thế
Trang 171 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
=> Dụng ý của tác giả:
+ Hồn Trương Ba, Xác hàng thịt ẩn dụ cho tâm hồn và thể
xác con người
+ Nếu tâm hồn yếu đuối, không giữ vững ý chí sẽ dễ dàng
bị cái xấu đồng hóa
Ý nghĩa triết lý
+ Thức tỉnh mọi người đấu tranh loại bỏ sự dung tục, giả tạo
để cuộc sống tốt đẹp, nhân văn hơn
Trang 181 Màn đối thoại giữa Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt
II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN
Trang 191 Xét theo nội dung, ý nghĩa của xung đột, vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ) là loại kịch nào?
Trang 202 Vở kịch “Hồn Trương Ba, da hàng thịt” (Lưu Quang Vũ)
được sáng tác vào thời gian nào?
Trang 213 Theo em Hồn Trương Ba và Xác hàng thịt là hình ảnh ẩn
dụ cho điều gì?
A Tâm hồn và thể xác con người
B Trương Ba và anh hàng thịt
C Quá khứ và hiện tại
D Niềm vui và nỗi buồn
LUYỆN TẬP Lựa chọn đáp án đúng:
Trang 22TRÂN TRỌN G CẢM ƠN
Trang 23- “Nhà chỉ mấy thước vuông, sách vở xếp cạnh nồi
Đêm nằm mơ em quờ tay là chạm vào thùng gạo
Khung tường nhỏ treo tranh và phơi áo
Ta chỉ có mấy thước vuông cho hạnh phúc của mình…”
(“Nhà chật”)
Đặt lên vai tôi bao hàng to nặng
Tôi còng lưng thở dốc vác lên xe…”
(“Những bạn khuân vác”)
Trang 25“… Khi tàu đông anh lỡ chuyến đi dài Chỉ một người ở lại với anh thôi
Lúc anh vắng người ấy thường thức đợi Khi anh khổ chỉ riêng người ấy tới
Anh yên lòng bên lửa ấm yêu thương
Người ấy chỉ vui khi anh hết lo buồn
Anh lạc bước, em đưa anh trở lại
Khi cằn cỗi thấy tháng ngày mệt mỏi
Em là sớm mai là tuổi trẻ của anh …”
(“Và anh tồn tại”)
Trang 26Quang Vũ – Xuân Quỳnh
Gia đình Quang Vũ – Xuân Quỳnh Quang Vũ – Tố Uyên – Lưu Quang Thuận
Trang 27“Tác giả đưa vào vở kịch xung đột giữa linh hồn và thể xác ở con người để gửi gắm vào đây một thông điệp mang tư tưởng triết học về quan niệm sống: Quan tâm đến con người là phải quan tâm cả mặt thể xác lẫn tâm hồn Con người lại không chỉ sống với những nhu cầu bản năng, mà phải tự đấu tranh với bản thân để có được một cuộc sống cao cả, có ý nghĩa Đây là một cuộc đấu tranh vô cùng phức tạp khó khăn”.
( TS Hoàng Hữu Bội)
Trang 28Diễn biến nội dung trước đoạn trích
Nhân hậu, hiền lành, ngay thẳng
Nước cờ không còn như trước
Thô lỗ, phũ phàng
Giỏi cờ, nước cờ khoáng hoạt
Trú nhờ thân xác hàng thịt
Trương
Ba
Hồn Trương Ba ngày càng thấy xa lạ với mọi người, chán ghét chính mình
Nguyên nhân xung đột kịch