Tuần 29. Hồn Trương Ba, da hàng thịt

Nhân hậu, trong sạch, ngay thẳng…Thú vui tao nhã, trí tuệ … Trương Ba Thô lỗ, phũ phàng… Uống rượu nhiều, đũi ăn ngon thụ vụng, lạc lừng, xa lạ với người thõn Trú nhờ thể xác hàng thịt T

TiÕt 86+87

Hån Tr ¬ng Ba, da hµng thÞt

I Tỡm hiểu chung

1 Tác giả

- Tên đầy đủ, năm sinh, năm mất

- Quê quán

- Cuộc đời sự nghiệp

- Tác phẩm tiêu biểu

2 Tác phẩm

- Phản ánh cuộc sống bằng việc khám phá, phát hiện

những mâu thuẫn, xung đột

trong đời sống rồi diễn đạt bằng hành động và ngôn ngữ

đối thoại

- Quá trình vận động gồm 4 giai đoạn:

Thắt nút-> phát triển-> cao

trào->mở nút

a Xuất xứ

- H cấu sáng tạo từ một cốt truyệndân gian

b Thể loại: Kịch nói

c Giá trị:

- Là một trong những vở

kịch đặc sắc nhất của L u Quang Vũ.

- Đặt ra nhiều vấn đề mới

mẻ , có ý nghĩa t t ởng , triết

lý và nhân văn sâu sắc.

- Có sức hấp dẫn, thu hút mạnh mẽ đối với khán giả trong và ngoài n ớc

d Tóm tắt nội dung vở kịch : gồm 7 cảnh

Tr ơng Ba bắt đầu thay đổi tâm tínhkhiến mọi ng ời trong gia đình, bạn bè,

xa lánh chán ghét, bản thân vô cùng đau khổ quyết định giải thoát chấp nhận cái chết

3 Đoạn trích a Vị trí :

-Trích từ cảnh VII và đoạn kết của vở kịch.

- Thuộc phần cao trào và

mở nút trong quá trình vận động.

b ý nghĩa:

- Bộc lộ sâu sắc những mâu thuẫn, xung đột từ bên trong của con ng ời,

- Thể hiện nội dung t t ởng tác phẩm.

Nhân hậu, trong sạch, ngay thẳng…

Thú vui tao nhã, trí tuệ …

Trương Ba

Thô lỗ, phũ phàng…

Uống rượu nhiều, đũi ăn ngon thụ vụng, lạc lừng, xa lạ với người thõn

Trú nhờ thể xác hàng thịt

Tr ơng Ba ý thức đ ợc điều đó nh ng

không thể giải quyết

*Sơ lược cảnh trước đoạn trớch

3 Giá trị nội dung và nghệ thuật

3.1 Màn đối thoại giữa hồn Tr ơng Ba và da hàng thịt

nguyên vẹn, trong sạch, thẳng thắn…

Khẳng định sự âm u, đui mù của thể xác; có sức mạnh ghê gớm, có khả năng điều khiển linh hồn Dồn hồn Tr

ơng Ba vào thế đuối lý buộc phải thoả hiệp, quy phục

Giọng điệu Giận dữ, khinh bỉ, mắng mỏ, đồng

thời ngậm ngùi, thấm thiá, tuyệt vọng

Khi ngạo nghễ thách thức, khi buồn rầu, lúc thì thầm ranh mãnh, an ủi

* Tâm trạng của Tr ơng Ba:

- Cay đắng, uất ức, tuyệt vọng khi thấm thía nhận thấy mình đ lâm vào một nghịch cảnh trớ trêu: đ ợc sống ã lâm vào một nghịch cảnh trớ trêu: được sống

nh ng lại phải nhờ xác kẻ khác và bị thể xác đó điều

khiển, khiến tâm hồn ngày càng bị tha hoá mà không

có cách gì chuyển biến đ ợc.

 Cao trào của bi kịch càng đ ợc đẩy cao hơn.

- Da hàng thịt: ẩn dụ về thể xác của con ng ời

- Hồn Tr ơng Ba: ẩn dụ về linh hồn con ng ời

-Tr ơng Ba đ ợc trả lại cuộc sống nh ng là cuộc sống đáng

hổ thẹn vì phải sống chung với sự dung tục và bị sự dung tục đồng hoá

Tác giả cảnh báo: Khi con ng ời phải sống trong dung

tục thì tất yếu cái dung tục sẽ ngự trị, sẽ thắng thế, sẽ lấn

át và sẽ tàn phá những gì trong sạch, đẹp đẽ, cao quý

trong con ng ời.

* Hàm ý mà tác giả muốn gửi gắm

TiÕt 86+87

Hån Tr ¬ng Ba, da hµng thÞt

3.2 Màn đối thoại giữa hồn Tr ơng Ba và ng ời thân

ra sao? Nguyên

nhân?

Phản ứng của con dâu

ra sao?

Nguyên nhân?

Phản ứng của cháu gái

ra sao ? Nguyên nhân?

Thấu hiểu nh ng đau lòng nhận thấy bố ngày một đổi khác

Nhận thấy sự thay

đổi của chồng và

đau khổ tr ớc tình cảnh chồng chung

Buồn bã đau khổ muốn chết, bỏ đi

định nh ờng chồng cho cô hàng thịt

Tâm hồn tuổi thơ

vốn trong sạch, không chấp nhận sự tầm th ờng dung tục

-Vẻ mặt: Thẫn thờ, lặng ngắt nh tảng đá

-Cử chỉ: Tay ôm

đầu

- Điệu bộ: Run rẩy, lập cập

-Giọng điệu:

Nhẫn nhục, cầu cứu

 Vô cùng đau

đớn, bế tắc.

Hiểu những gì mình đã,

đang và sẽ làm cho ng

ời thân là rất

tệ hại, mặc

dù không hề muốn

Những câu hỏi mang tính tự vấn:

mất mình? Nh ng có thật là không còn cách nào khác?”

 Bộc lộ thái độ quyết liệt trong tranh đấu

-Đi đến khẳng định dứt khoát:

 Quyết định không chung sống với thể xác dung tục của

hàng thịt.

Cỏi nhớn quan liờu

hời hợt

Cỏi nhỡn sõu sắc chứa đựng triết lý nhõn sinh

3.3 Màn đối thoại giữa Tr ơng Ba với Đế Thích

- Đế Thích sửa sai bằng cách cho hồn Tr ơng Ba nhập vào xác cu Tị, nh ng Tr ơng Ba c

ơng quyết từ chối, không chấp nhận cái cảnh sống giả

tạo “ khổ hơn là cái chết”.khổ khổ hơn là cái chết”.hơn khổ hơn là cái chết”.là khổ hơn là cái chết”.cái khổ hơn là cái chết”.chết”.”.

Khát vọng mã lâm vào một nghịch cảnh trớ trêu: được sống nh liệt của con ng ời trong cuộc đấu tranh chống lại sự dung tục, giả tạo để hoàn thiện nhân cách, hợp với lẽ tự nhiên

Mµn kÕt víi chÊt th¬ s©u

III Tổng kết

1 Nghệ thuật

- Sáng tạo lại cốt truyện dân gian.

- Nghệ thuật dựng cảnh, dựng đối thoại, độc thoại nội tâm.

- Hành động của nhân vật phù hợp với hoàn cảnh, tính cách, góp phần phát triển tình huống truyện

- Hình ảnh ẩn dụ, so sánh mang hàm ý sâu sắc

Cùng tồn tại trong một con người

Luôn phải biết đấu tranh với những nghịch cảnh, với chính bản thân, chống lại sự dung tục để

hoàn thiện nhân cách

2 Ý nghĩa văn bản

- Một trong những điều quý giá nhất của mỗi con người là được sống là mình, sống trọn vẹn với những giá trị mình có và theo đuổi Sự sống chỉ thật sự có ý nghĩa khi con người được sống trong sự hài hoà tự nhiên giữa thể xác và tâm hồn.

IV Ghi nhớ

- SGK

V Củng cố, luyện tập

- Đọc phân vai đoạn 1

- Liên hệ bản thân về tình huống đấu tranh giữa hành động và ý nghĩ?