Bài 3 thoát hơi nước

Vai trò của quá tr ỡnh thoát hơi n ớc Thoát hơi n ớc là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ giúp: + Vận chuyển n ớc, ion khoáng và các chất tan khác từ rễ đến các cơ quan của cây.. Lá l

TiÕt 3:

Tho¸t h¬I n íc

Nhà sinh lý thực vật học người Nga Macxinôp cho rằng: “Thoát hơi nước là tại hoạ cần thiết

của cây”

1 cây ngô tiêu thụ 200kg nước trong đời sống

1hecta ngô trong thời kì sinh trưởng cần 8000 tấn nước.

Để tổng hợp 1g chất khô cây cần từ 200g đến 600g nước

Tại sao thoát hơi nước là tai họa nhưng lại cần thiết cho cây?

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá tr ỡnh thoát hơi n ớc

Thoát hơi n ớc là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ giúp:

+ Vận chuyển n ớc, ion khoáng và các chất tan khác từ rễ đến

các cơ quan của cây

+ Tạo môi tr ờng liên kết các bộ phận của cây

+ Tạo độ cứng cho bộ phận thân thảo

Giúp khí khổng mở ra cho khí CO2 khuyếch tán vào lá là

nguyên liệu cho quá trỡnh quang hợp

Giúp hạ nhiệt độ của lá cây vào những ngày nắng nóng đảm

bảo cho quá trỡnh sinh lí xảy ra bỡnh th ờng

Trong ba vai trò trên vai trò nào là quan trọng nhất? Vỡ sao?

TiÕt 3: Tho¸t h¬i n íc

I Vai trß cña qu¸ tr×nh tho¸t h¬i n íc

II Tho¸t h¬i n íc qua l¸

1 L¸ lµ c¬ quan tho¸t h¬i n íc:

Tại sao lá là cơ quan thoát hơi nước?

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá tr ỡ nh thoát hơi n ớc

II Thoát hơi n ớc qua lá

1 Lá là cơ quan thoát hơi n ớc:

Số l ợng tế bào khí khổng trên lá có liên quan đến sự thoát hơi n ớc của lá cây.

Đặc điểm cấu tạo nào của lá thích nghi với chức năng thoát hơi n ớc?

Ngoài ra cú lớp cutin ở biểu bỡ trờn tham gia thoỏt hơi nước.

Trên cây Mặt lá Số lượng khí

khổng/mm2

Thoát hơi nước (mg/ 24 giờ)

Kết quả thí nghiệm của Garô

Số liệu nào cho biết khí khổng có vai trò quan trọng trong sự thoát hơi nước của lá cây?

Vì sao mặt trên của lá cây đoạn không có khí khổng nhưng vẫn có sự thoát hơi nước?

Có những con đường thoát hơi nước nào?

TiÕt 3: Tho¸t h¬i n íc

I Vai trß cña qu¸ trình tho¸t h¬i n íc

II Tho¸t h¬i n íc qua l¸

1 L¸ lµ c¬ quan tho¸t h¬i n íc

2 Hai con ® êng tho¸t h¬i n íc: qua khÝ khæng vµ

qua cutin

Nªu cÊu t¹o cña tÕ bµo khÝ khæng?

Tế bào khí khổng có cấu trúc giống và khác tế bào thường như thế nào?

- Thoát hơi n ớc ch y u ủ yếu ếu là qua khí khổng: Do sự điều tiết độ mở của khớ khổng là quan trọng nhất ộ mở Độ mở của khí khổng phụ thuộc chủ yếu vào hàm l ợng n ớc trong các tế bào khí khổng (tế bào hạt đậu)

- Thoát hơi n ớc qua cutin trên biểu bỡ lá: là hơi n ớc có thể khuyếch tán qua lớp biểu bỡ của lỏ Lớp cutin càng dày thỡ thoát hơi n ớc càng gi m và ng ợc lại.ảm và ngược lại

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá trỡnh thoát hơi n ớc

II Thoát hơi n ớc qua lá

1 Lá là cơ quan thoát hơi n ớc

2 Hai con đ ờng thoát hơi n ớc: qua khí khổng và qua cutin

Khi nào khớ khổng mở và đúng?

Những loài cây th ờng sống trên đồi và những loài cây sống trong v ờn, loài cây nào thoát hơi n ớc qua cutin mạnh hơn? Vỡ sao?

Vận tốc thoỏt hơi nước qua khớ khổng lớn hơn hay nhỏ hơn thoỏt hơi nước qua cutin? Tại sao?

TiÕt 3: Tho¸t h¬i n íc

I Vai trß cña qu¸ trình tho¸t h¬i n íc

II Tho¸t h¬i n íc qua l¸

1 L¸ lµ c¬ quan tho¸t h¬i n íc

2 Hai con ® êng tho¸t h¬i n íc: qua khÝ khæng vµ qua cutin

+ Khi tÕ bµo h¹t ®Ëu no n íc

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá trỡnh thoát hơi n ớc

II Thoát hơi n ớc qua lá

III Các tác nhân ảnh h ởng đến quá trỡnh thoát hơi n ớc

Những yếu tố nào ảnh hưởng đến thoỏt hơi nước?

Ánh sáng

Nhiệt độ, gió, một số iôn khoáng…

Từng yếu tố đó ảnh hưởng trực tiếp đến thoát hơi nước như thế nào?

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá trỡnh thoát hơi n ớc

II Thoát hơi n ớc qua lá

III Các tác nhân ảnh h ởng đến quá trỡnh thoát hơi n ớc

 N ớc ảnh h ởng đến quá trỡnh thoát hơi n ớc thông qua việc điều tiết độ mở của khí khổng.

 ánh sáng: Khớ khổng mở khi cõy được chiếu sỏng, độ mở của khí khổng tăng khi c ờng độ khí khổng tăng và ng ợc lại

 Nhiệt độ, gió, một số iôn khoáng… cũng ảnh h ởng đến sự thoát hơi n ớc

Tại sao khi trời nắng to ta khụng nờn tưới nước cho cõy?

Trong các tác nhân trên của cây thỡ tác nhân nào là quan trọng nhất? Vỡ sao?

Nếu chuyển cõy từ trong tối ra ngoài sỏng thỡ khớ khổng

mở và ngược lại Hiện tượng này núi lờn điều gỡ?

Tiết 3: Thoát hơi n ớc

I Vai trò của quá trỡnh thoát hơi n ớc

II Thoát hơi n ớc qua lá

III Các tác nhân ảnh h ởng đến quá trỡnh thoát hơi n ớc

IV Cân bằng n ớc và t ới tiêu hợp lí cho cây trồng:

• Dựa vào đặc diểm di truyền, pha sinh tr ởng, phát triển của loài, đặc điểm của đất và thời tiết, chuẩn

đoán nhu cầu về n ớc của cây theo các chỉ tiêu sinh

lí nh áp suất thẩm thấu, hàm l ợng n ớc và sức hút của lá cây

Cần làm gỡ để đảm bảo hàm l ợng n ớc trong cây? Thế nào là t ới tiêu hợp lí?Chỳng ta phải trả lời cõu hỏi sau: Khi nào cần tưới nươc? Lượng nước cần tưới là bao nhiờu?Cỏch tưới như thế nào?

• Cõn bằng nước là sự tương quan giữa quỏ trỡnh hấp thụ nước và quỏ trỡnh thoỏt hơi nước.

Kết luận: Khí khổng là tế bào xảy ra

sự thoát hơi nước, còn sự điều chỉnh thoát hơi nước qua khí khổng là ở

cấp cơ thể.

5- Tại sao hiện tượng ứ giọt chỉ xảy ra ở những cây bụi thấp và những cây thân thảo?

1- Để tiết kiệm được lượng nước đến mức tối đa, khí khổng ở cây

có phản ứng thích nghi gì?

2-T¹i sao d íi m¸i che t¸n c©y l¹i m¸t h¬n d íi m¸i che

vËt liÖu x©y dùng?

3- Chúng ta cần có chế độ tưới tiêu nước hợp lí như thế nào?

Đối với các loại đất trồng cây khác nhau thì chế độ có khác

nhau không? Đối với đất cát, đất mặn thì tưới như thế nào?

4- Nêu cách tưới nước hợp lí của cây lúa nước và cây trồng cạn khác nhau như thế nào?

1- Để tiết kiệm được lượng nước đến mức tối đa, khớ khổng ở cõy cú phản ứng thớch nghi: lỳc trưa nắng khớ khổng đúng lại

2- Vỡ cõy cú sự thoỏt hơi nước nờn dưới tỏn cõy sẽ mỏt hơn dưới mỏi bờ tụng

3- Dựa vào đặc diểm di truyền, pha sinh tr ởng, phát triển của loài, đặc điểm của đất và thời tiết, chuẩn đoán nhu cầu về n

ớc của cây theo các chỉ tiêu sinh lí nh áp suất thẩm thấu,

4- Cây lúa nhu cầu nước nhiều nên tưới nhiều nước

Các cây trồng cạn nhu cầu nước phụ thuộc từng

loài, từng giai đoạn phát triển….

5- Vì không khí bão hoà hơi nước, nước bị đẩy từ mạch

gỗ của rễ lên lá không thoát được thành hơi qua khí khổng đã thành các giọt ở mép lá.

Thân thảo và cây bụi thấp diện tích mép lá so với bề mặt lá lớn hơn các cây gỗ thường

Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau

1 Vai trò nào không phải của quá trình thoát hơi nước?

A Thoát hơi nước là động lực đầu trên của dòng mạch gỗ

nhằm vận chuyển nước, các ion khoáng và chất tan…

B Làm cho khí khổng mở ra khí CO2 khuếch tán vào lá cung

cấp cho quá trình quang hợp

C Giúp vận chuyển các chất hữu cơ do quang hợp từ lá đến

các bộ phận khác của cây

D Giúp hạ nhiệt của cây vào những ngày nắng nóng, đảm

bảo cho các quá trình sinh lí xảy ra bình thường

2 Quá trình thoát hơi nước của cây lúa sau

1 thời gian sẽ bị ngừng khi:

A Đưa cây ra ngoài ánh sáng

B Tưới nước cho cây

C Tưới nước mặn cho cây

D Đưa cây vào trong tối

Để tổng hợp 1kg chất tươi, cây ngô cần 250kg nước.

Vậy để tổng hợp được 60tấn chất tươi thì cần lượng nước là:

(60 x 250) : 1 =15000 tấn nước