Bài 3 các phương châm hội thoại (tiếp theo)

1.Phương châm về lượng 2.Phương châm về chất 3.Phương châm quan hệ 4.Phương châm cách thức 5.Phương châm lịch sự a.Nói đúng đề tài giao tiếp e.Nói ngắn gọn, rành mạch b.Tôn trọng đối tư

Câu 1:

Câu 1: Em hãy nối thông tin cột A với B để có nhận định đúng

về các phương châm hội thoại?

1.Phương châm về lượng

2.Phương châm về chất

3.Phương châm quan hệ

4.Phương châm cách thức

5.Phương châm lịch sự

a.Nói đúng đề tài giao tiếp

e.Nói ngắn gọn, rành mạch

b.Tôn trọng đối tượng giao tiếp c.Nói đủ nội dung

d.Nói có bằng chứng xác thực

1c-2d-3a-4e-5b

Câu 2:Những câu sau liên quan đến phương châm hội thoại nào ?

a Hoa thơm ai nỡ bỏ rơi

Người khôn ai nỡ nói nhau nặng lời

b Nói có sách, mách có chứng

c Nói gần nói xa chẳng qua nói thật

Phương châm lịch sự Phương châm về chất Phương châm cách thức

Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

I Quan hệ giữa phương chõm hội thoại với tỡnh huống giao tiếp:

1.Vớ dụ / 36 Truyện cười: CHÀO HỎI

Anh chàng nọ ở nhà vợ tại một vùng quê, đ ợc ng ời nhà dặn là phải luôn chào hỏi mọi ng ời xung quanh.

Một hôm, anh ta ra đ ờng và thấy một ng ời đang đốn cành trên

một cây cao, liền ra dấu gọi.

Ng ời kia dừng việc, lật đật trèo xuống, hỏi:

-Có chuyện gỡ thế?

-Có gỡ đâu! Bác làm việc vất vả l m phải không? ắm phải không?

hiện sự quan tõm đến người khỏc

- Sử dụng khụng đỳng lỳc, khụng đỳng chỗ

- Hậu quả: Quấy rối, gõy phiền hà cho người khỏc

*Bài học:

- Cần chỳ ý đến đặc điểm của tỡnh huống giao tiếp Vỡ một cõu núi cú thể thớch hợp trong tỡnh huống này nhưng khụng thớch hợp trong một tỡnh huống khỏc

2 Ghi nhớ: (SGK – 36).

II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:

Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

Ví dụ 1/ 37

An: -Cậu có biết bơi không?

Ba:- Biết chứ! Thậm chí còn bơi giỏi nữa

An: -Cậu học bơi ở đâu vậy?

Ba:- Dĩ nhiên là ở dưới nước chứ còn ở đâu

Vi phạm phương châm về lượng

a.

b.Truyện Lợn cưới áo mới Vi phạm phương châm về lượng

c.Truyện Quả bí khổng lồ Vi phạm phương châm về chất

d. Ông nói gà bà nói vịt Vi phạm phương châm quan hệ

e. Dây cà ra dây muống Vi phạm phương châm cách thức

f.Câu chuyện : Người ăn xin Vi phạm phương châm lịch sự

Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

II Những trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại:

Ví dụ 2/ 37

An: - Cậu có biết chiếc máy bay đầu tiên được chế tạo vào năm nào không?

Ba: - Đâu khoảng đầu thế kỷ XX

Câu trả lời của Ba không đáp ứng yêu cầu của An.Do để tuân thủ phương châm về chất nên Ba đã vi phạm phương châm về lượng

Ví dụ 3/ 37

Phương châm về chất không được tuân thủ

Ví dụ 4/ 37 Tiền bạc chỉ là tiền bạc

Xét về nghĩa tường minh thì phương châm về lượng không được tuân thủ Xét về nghĩa hàm ý thì phương châm về

lượng vẫn được tuân thủ

Ghi nhớ: (SGK – 37).

Tiết 13 CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (tt)

II Luyện tập:

Phương châm cách thức bị vi phạm vì với cậu bé năm tuổi không

biết đâu là cuốn Tuyển tập truyện ngắn Nam Cao.

Bài 1/38

Bài 2/38

Không tuân thủ phương châm lịch sự vì khi khách đến nhà phải chào hỏi rồi mới nói chuyện

NẾU MUỐN THÀNH CÔNG

Hãy nắm chắc bí quyết của giao tiếp:

PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI.

Hãy vận dụng các phương châm hội thoại một cách khéo léo, không cứng nhắc.

Chú ý đến tình huống giao tiếp.

 Đối với bài học ở tiết học này:

- Học 2 ghi nhớ/ 36-37

- Hoàn thành vở bài tập

- Viết một mẫu hội thoại thể hiện trường hợp không tuân thủ phương châm hội thoại vì người nói thiếu văn hóa giao tiếp

 Đối với bài học ở tiết học tiếp theo: Xưng hô trong hội thoại

việc sử dụng từ ngữ xưng hô

- Tìm những đại từ nhân xưng trong Tiếng Việt ?

- Xác định từ ngữ xưng hô trong 2 đoạn trích/38-39