CHƯƠNG 4: Bảo hiểm con người.I TỔNG QUAN VỀ BẢO HIỂM CON NGƯỜI1.1 Sự cần thiết khách quan của bảo hiểm con ngườiHoạt động của con người vẫn luôn tồn tại nhiều rủi ro có thể xảy ra, do đó bất kỳ xã hội nào cũng quan tâm phòng ngừa và khắc phục hậu quả rủi ro (nếu có) nhằm đảm bảo cho cuộc sống con người được ổn định. Bảo hiểm con người được ra đời.
Trang 1CHƯƠNG 4:
Bảo hiểm
con người
1
Trang 2I T NG QUAN V B O HI M CON Ổ Ề Ả Ể
NG ƯỜ I
1.1 S c n thi t khách quan c a b o hi m con ng ự ầ ế ủ ả ể ườ i
Ho t đ ng c a con ng ạ ộ ủ ườ i v n ẫ luôn t n t i nhi u r i ro có th ồ ạ ề ủ ể
x y ra, do đó b t k xã h i nào ả ấ ỳ ộ cũng quan tâm phòng ng a và ừ
kh c ph c h u qu r i ro (n u ắ ụ ậ ả ủ ế có) nh m đ m b o cho cu c s ng ằ ả ả ộ ố con ng ườ i đ ượ ổ c n đ nh. ị
B o hi m con ng ả ể ườ i đ ượ c ra đ i ờ
2
Trang 3 BHCN là m t trong 3 lo i hình c a ộ ạ ủ
B o hi m th ng m i ả ể ươ ạ
BHCN là hình th c b sung cho B o ứ ổ ả
hi m xã h i và B o hi m y t . ể ộ ả ể ế
1.1 S c n thi t khách quan c a ự ầ ế ủ
b o hi m con ng ả ể ườ i
3
Trang 41.2 Tác d ng c a b o hi m con ng ụ ủ ả ể ườ i
Góp ph n n đ nh đ i s ng nhân dân, là ầ ổ ị ờ ố
ch d a tinh th n cho ng i đ c b o ỗ ự ầ ườ ượ ả
hi m ể
Góp ph n n đ nh tài chính và s n xu t ầ ổ ị ả ấ kinh doanh cho các doanh nghi p, t o ệ ạ
l p m i quan h g n gũi g n bó gi a ậ ố ệ ầ ắ ữ
ng i lao đ ng và ng i s d ng lao ườ ộ ườ ử ụ
đ ng ộ4
Trang 51.2 Tác d ng c a b o hi m con ng ụ ủ ả ể ườ i
Là m t trung gian huy đ ng và phân ộ ộ
ph i l i v n nhàn r i cho n n kinh t ố ạ ố ỗ ề ế
Trang 61.3 Phân lo i b o hi m con ng ạ ả ể ườ i
a N u d a vào th i h n b o ế ự ờ ạ ả
Trang 7c N u d a vào r i ro b o hi m: ế ự ủ ả ể
B o hi m nhân th : ả ể ọ
B o hi m phi nhân ả ể
thọ
1.3 Phân lo i b o hi m con ng ạ ả ể ườ i
• B o hi m trong tr ả ể ườ ng h p ợ
Trang 8II B O HI M NHÂN TH Ả Ể Ọ
Trang 92.2 Nh ng đ c đi m c b n c a b o hi m ữ ặ ể ơ ả ủ ả ể nhân thọ
BHNT v a mang tính ti t ki m ừ ế ệ
v a mang tính r i ro ừ ủ
BHNT đáp ng đ ứ ượ c r t nhi u ấ ề
m c đích khác nhau c a ng ụ ủ ườ i tham gia b o hi m ả ể
Các lo i h p đ ng trong BHNT ạ ợ ồ
r t đa d ng và ph c t p ấ ạ ứ ạ
9
Trang 10 Phí BHNT ch u tác đ ng t ng h p c a ị ộ ổ ợ ủ
nhi u nhân t , vì v y quá trình đ nh ề ố ậ ị phí khá ph c t p. ứ ạ
BHNT ch ra đ i và phát tri n trong ỉ ờ ể
nh ng đi u ki n kinh t xã h i nh t ữ ề ệ ế ộ ấ
đ nh. ị
2.2 Nh ng đ c đi m c b n c a b o hi m ữ ặ ể ơ ả ủ ả ể nhân thọ
10
Trang 112.3 Các lo i hình BHNT c ạ ơ
b n ả 2.3.1 B o hi m trong tr ả ể ườ ng h p ợ
Trang 12ph i l p nên ả ậ qu ti t ki m cho ỹ ế ệ
ng i đ c b o hi m ườ ượ ả ể
12
Trang 16 B o hi m nhân th ả ể ọ
tr n đ i ọ ờ (B o hi m tr ả ể ườ ng sinh)
Là lo i hình b o hi m mà nhà ạ ả ể
b o hi m cam k t chi tr cho ả ể ế ả
ng i th h ng m t s ti n b o ườ ụ ưở ộ ố ề ả
hi m đã đ c n đ nh trên h p ể ượ ấ ị ợ
đ ng, khi ng i đ c b o hi m ồ ừơ ượ ả ể
ch t vào b t c lúc nào k t ế ấ ứ ể ừ ngày ký h p đ ng. ợ ồ
16
Trang 17 B o hi m nhân th ả ể ọ
tr n đ i ọ ờ (B o hi m tr ả ể ườ ng sinh)
Trang 18 B o hi m nhân th ả ể ọ
tr n đ i ọ ờ (B o hi m tr ả ể ườ ng sinh)
Đ C ĐI M Ặ Ể
Phí b o hi m cao h n so v i b o ả ể ơ ớ ả
hi m sinh m ng có th i h n; ể ạ ờ ạ
B o hi m nhân th đã t o nên m t ả ể ọ ạ ộ
kho n ti t ki m cho ng i th ả ế ệ ườ ụ
h ng b o hi m vì ch c ch n ng i ưở ả ể ắ ắ ườ
b o hi m s đ c chi tr ả ể ẽ ượ ả
18
Trang 19 B o hi m nhân th ả ể ọ
tr n đ i ọ ờ (B o hi m tr ả ể ường sinh) M C Ụ
Trang 20• B o hi m nhân th tr n đ i phi l i nhu n ả ể ọ ọ ờ ợ ậ
• B o hi m nhân th tr n đ i có tham ả ể ọ ọ ờ
gia chia l i nhu n ợ ậ
• B o hi m nhân th tr n đ i đóng phí liên t c ả ể ọ ọ ờ ụ
M T S LO I HÌNH B O Ộ Ố Ạ Ả
HI M Ể NHÂN TH TR N Ọ Ọ
Đ I Ờ
B o hi m nhân th ả ể ọ
tr n đ i ọ ờ (B o hi m tr ả ể ườ ng sinh)
• B o hi m nhân th tr n đ i đóng phí m t ả ể ọ ọ ờ ộ
l n.ầ
• B o hi m nhân th tr n đ i quy đ nh s l n ả ể ọ ọ ờ ị ố ầ
đóng phí
20
Trang 212.3.2 B o hi m trong tr ả ể ườ ng
h p s ng ợ ố (B o hi m sinh k ) ả ể ỳ
Là lo i hình đ c ký k t b o hi m cho s ạ ượ ế ả ể ự
s ng x y ra trong th i gian đã quy đ nh ố ả ờ ị
c a h p đ ng. Ng i b o hi m cam k t ủ ợ ồ ườ ả ể ế
tr nh ng kho n ti n đ u đ n trong m t ả ữ ả ề ề ặ ộ kho ng th i gian xác đ nh ho c trong su t ả ờ ị ặ ố
cu c đ i ng i tham gia b o hi m. N u ộ ờ ườ ả ể ế
ng i đ c b o hi m ch t tr c ngày ườ ượ ả ể ế ướ
đ n h n thanh toán thì s không đ c chi ế ạ ẽ ượ
tr b t k m t kho n ti n nào ả ấ ỳ ộ ả ề
21
Trang 222.3.2 B o hi m trong tr ả ể ườ ng
h p s ng ợ ố (B o hi m sinh k ) ả ể ỳ
Đ C Ặ
ĐI M Ể
Tr c p đ nh k cho ng i đ c b o hi m ợ ấ ị ỳ ườ ượ ả ể
trong th i gian xác đ nh ho c cho đ n khi ờ ị ặ ế
ch t;ế
Phí b o hi m đóng m t l n ho c đ nh k ;ả ể ộ ầ ặ ị ỳ
N u tr c p đ nh k đ n khi ch t thì th i ế ợ ấ ị ỳ ế ế ờ
gian không xác đ nh.ị22
Trang 23 M C Ụ
ĐÍCH
Đ m b o thu nh p c đ nh sau khi v h u ả ả ậ ố ị ề ư
hay tu i cao s c y u; ổ ứ ế
Gi m b t nhu c u ph thu c vào phúc l i xã ả ớ ầ ụ ộ ợ
h i ho c con cái khi tu i già; ộ ặ ổ
B o tr m c s ng trong nh ng năm tháng ả ợ ứ ố ữ
còn l i c a cu c đ i ạ ủ ộ ờ
2.3.2 B o hi m trong tr ả ể ườ ng
h p s ng ợ ố (B o hi m sinh k ) ả ể ỳ
23
Trang 24 B o hi m sinh k thu n túy có STBH tr sau ả ể ỳ ầ ả
B o hi m niên kim ả ể
2.3.2 B o hi m trong tr ả ể ườ ng
h p s ng ợ ố (B o hi m sinh k )ả M T S LO I HÌNH B O Ộể Ố Ạỳ Ả
Trang 252.3.3 B o hi m nhân th h n ả ể ọ ỗ
h p ợ
Là lo i hình đ c ký k t b o hi m ạ ượ ế ả ể cho c s s ng và cái ch t x y ra ả ự ố ế ả trong th i gian đã quy đ nh c a h p ờ ị ủ ợ
đ ng. Ng i b o hi m cam k t chi ồ ườ ả ể ế
tr s ti n b o hi m c trong ả ố ề ả ể ả
tr ng h p ng i đ c b o hi m b ườ ợ ườ ượ ả ể ị
t vong hay còn s ng ử ố
25
Trang 26 Đ C ĐI M Ặ Ể
2.3.3 B o hi m nhân th h n ả ể ọ ỗ
h p ợ
S ti n b o hi m đ c tr khi h t ố ề ả ể ượ ả ế
h n h p đ ng ho c ng i đ c b o ạ ợ ồ ặ ườ ượ ả
hi m b t vong trong th i h n b o ể ị ử ờ ạ ả
Trang 27 Có th đ c hoàn phí khi không có ể ượ
đi u ki n ti p t c tham gia ề ệ ế ụ
27
Trang 282.3.4 Các đi u kho n b o hi m ề ả ả ể
b sung ổ
Đi u kho n b sung b o hi m s c ề ả ổ ả ể ứ
kho ẻ
Đi u kho n b sung b o hi m ề ả ổ ả ể
n m vi n hay ph u thu t ằ ệ ẫ ậ
Đi u kho n b sung b o hi m ề ả ổ ả ể
tai n n ạ
28
Trang 292.4 Phí b o hi m nhân ả ể thọ
2.4.1 Nguyên t c đ nh phí b o hi m ắ ị ả ể nhân thọ
Phí đ ượ c xác đ nh sao cho t ng thu ị ổ
trong t ươ ng lai ph i cân b ng v i ả ằ ớ
t ng chi, đ ng th i mang l i l i ổ ồ ờ ạ ợ nhu n h p lý cho công ty. ậ ợ
Quá trình đ nh phí ph i d a vào m t s ị ả ự ộ ố
gi đ nh. ả ị
Phí b o hi m nhân th ph i đ m ả ể ọ ả ả
b o y u t c nh tranh ả ế ố ạ
29
Trang 302.4.2 Phí b o hi m nhân ả ể thọ
Phí b o hi m th c t ng ả ể ự ế ườ i tham gia b o ả
hi m n p cho công ty b o hi m g i là ể ộ ả ể ọ phí toàn ph n ầ
Phí toàn ph n = Phí thu n + Phí ho t ầ ầ ạ
đ ng ộ
30
Trang 31o Phí thu n trong BHNT th ầ ườ ng đ ượ c
xác đ nh theo nguyên lý cân b ng: ị ằ (S ố thu) = (S chi) ố
Phí thu n: ầ
o S chi ch bao g m ti n b o hi m t ố ỉ ồ ề ả ể ử
vong (ho c h t h n h p đ ng) mà ặ ế ạ ợ ồ không bao g m các kho n chi khác ồ ả
2.4.2 Phí b o hi m nhân ả ể thọ
31
Trang 32 Phí ho t đ ng: Bao g m, ạ ộ ồ
2.4.2 Phí b o hi m nhân ả ể thọ
Trang 332.5 D phòng phí b o ự ả
hi m ể
D phòng phí b o hi m là v n đ r t ự ả ể ấ ề ấ
quan tr ng đ các công ty BHNT n đ nh ọ ể ổ ị kinh doanh.
Trang 342.6 H p đ ng b o hi m ợ ồ ả ể nhân thọ
H p đ ng b o hi m nhân th là s ợ ồ ả ể ọ ự cam k t gi a hai bên, theo đó bên ế ữ
nh n b o hi m có trách nhi m và ậ ả ể ệ nghĩa v chi tr cho bên đ c b o ụ ả ượ ả
hi m khi có các s c b o hi m x y ể ự ố ả ể ả
ra, còn bên đ c b o hi m có trách ượ ả ể nhi m và nghĩa v đóng phí b o ệ ụ ả
hi m nh đã tho thu n theo quy ể ư ả ậ
đ nh c a pháp lu t ị ủ ậ
34
Trang 35 M t s quy đ nh khi ký k t ộ ố ị ế
HĐBH
Hi u l c h p ệ ự ợ
đ ng ồ
o Đ ượ c tính t ngày n p phí b o hi m đ u tiên ừ ộ ả ể ầ
o H p đ ng ph i đ ợ ồ ả ượ c ký k t v i nh ng ế ớ ữ
ng ườ i có đ năng l c pháp lý ủ ự
o M c đích, n i dung, hình th c h p ụ ộ ứ ợ
đ ng ph i tuân th nh ng quy đ nh c a ồ ả ủ ữ ị ủ pháp lu t ậ
2.6 H p đ ng b o hi m ợ ồ ả ể nhân thọ
35
Trang 36 Tu i c a ng ổ ủ ườ i đ ượ c b o ả
36
Trang 37 Nh ng đi m lo i ữ ể ạ
tr : ừ
o Ng ườ i đ ượ c b o hi m t t ả ể ự ử
o Ng ườ i đ ượ c b o hi m b k t án t ả ể ị ế ử hình.
o Ng ườ i đ ượ c h ưở ng quy n l i b o hi m ề ợ ả ể
c ý gây ra t vong cho ng ố ử ườ i đ ượ c b o ả
37
Trang 38 S ti n b o hi m gi m đi: khi không n p ố ề ả ể ả ộ
phí đúng th i h n ho c không có kh ờ ạ ặ ả năng đóng phí ti p ế
38
Trang 39III B O HI M CON NG Ả Ể ƯỜ I PHI NHÂN THỌ
3.1 Đ c đi m ch ặ ể ủ
y u ế
Ng ườ i đ ượ c b o hi m th ả ể ườ ng đ ượ c
quy đ nh trong m t kho ng tu i nào ị ộ ả ổ đó.
H u qu c a nh ng r i ro mang tính ch t thi t h i. ậ ả ủ ữ ủ ấ ệ ạ
Th i h n b o hi m con ng ờ ạ ả ể ườ i phi nhân th ng n ọ ắ
39
Trang 40 Ở ầ h u h t các n c trên th gi i, trong giai ế ướ ế ớ
đo n đ u c a s phát tri n ngành b o hi m, ạ ầ ủ ự ể ả ểBHCN phi nhân th đ c tri n khai s m ọ ượ ể ớ
h n BHNT.ơ
Các nghi p v BHCN phi nhân th th ng ệ ụ ọ ườ
đ c tri n khai k t h p v i các nghi p v ượ ể ế ợ ớ ệ ụ
b o hi m khác trong cùng m t HĐBH.ả ể ộ
3.1 Đ c đi m ch ặ ể ủ
y u ế
40
Trang 41Là b t k thi t h i thân th nào do h u ấ ỳ ệ ạ ể ậ
qu duy nh t và tr c ti p c a m t l c ả ấ ự ế ủ ộ ự
m nh b t ng t bên ngoài tác đ ng lên ạ ấ ờ ừ ộ thân th con ng ể ườ i.
3.2 M t s khái ni m ộ ố ệ chung
3.2.1 Tai n n thân ạ thể
41
Trang 42 Thi t h i v thân th có th là t ệ ạ ề ể ể ử
vong ho c th ặ ươ ng tích thân th ể
42
Trang 43 Nguyên nhân gây nên h u qu ậ ả
ph i đ ả ượ c th hi n rõ và ph i ể ệ ả
g n k t ắ ế
S t vong và nh ng th ự ử ữ ươ ng t n ổ
ph i hoàn toàn đ c l p v i ý ả ộ ậ ớ
mu n c a ng ố ủ ườ i đ ượ c b o hi m. ả ể
3.2.1 Tai n n thân ạ thể
43
Trang 46 Chi phí chăm sóc, nuôi d ưỡ ng b nh ệ
nhân sau khi đi u tr ề ị
Chi phí y t là t t c các kho n chi phí ế ấ ả ả phát sinh liên quan đ n ng ế ườ i b nh, bao ệ
g m: ồ
Nh ng chi phí phát sinh tr c ti p t i ữ ự ế ạ
các b nh vi n và các c s đi u tr ệ ệ ơ ở ề ị
Nh ng chi phí chuy n vi n, đ a đón b nh nhân ữ ể ệ ư ệ
3.2.3 M t kh năng lao ấ ả
đ ng ộ
46
Trang 47Là m t c s khám ch a b nh đ c ộ ơ ở ữ ệ ượ Nhà n c công nh n, mà đ y có ướ ậ ở ấ
kh năng và ph ng ti n ch n đoán, ả ươ ệ ẩ
đi u tr và ph u thu t, có đi u ki n ề ị ẫ ậ ề ệ
đi u tr n i trú và có phi u theo dõi ề ị ộ ế
s c kho hàng ngày cho b nh nhân ứ ẻ ệ
3.2.4 B nh ệ
vi n ệ
47
Trang 48Là m t nghi p v c a BHTM; đó, công ty b o ộ ệ ụ ủ ở ả
hi m cam k t chi tr STBH cho ng i đ c b o ể ế ả ườ ượ ả
hi m (hay ng i đ c th h ng) khi ng i ể ườ ượ ụ ưở ườ
đ c b o hi m b tai n n thu c ph m vi b o ượ ả ể ị ạ ộ ạ ả
hi m. Đ i l i ng i đ c b o hi m (hay ng i ể ổ ạ ườ ượ ả ể ườ tham gia b o hi m) ph i n p phí b o hi m khi ả ể ả ộ ả ể
Trang 49 T o đi u ki n thu n l i và c h i ạ ề ệ ậ ợ ơ ộ
cho nh ng ng ữ ườ i lao đ ng làm ộ ở
nh ng ngành ngh th ữ ề ườ ng hay x y ả
ra tai n n đ ạ ượ c b o hi m. ả ể
Trang 50 Đ i t ố ượ ng tham
nh t đ nh không đ c ch p nh n tham gia.ấ ị ượ ấ ậ
3.3.1 B o hi m tai n n con ng ả ể ạ ườ i 24/24:
50
Trang 51 Ph m vi b o hi m ạ ả ể
:
3.3.1 B o hi m tai n n con ng ả ể ạ ườ i 24/24:
B tai n n gây ch t ng i ho c th ng ị ạ ế ườ ặ ươ
t t;ậ
Ng i đ c b o hi m tham gia c u ườ ượ ả ể ứ
ng i, c u tài s n c a Nhà n c và nhân ườ ứ ả ủ ướdân, tham gia ch ng các ho t đ ng ph m ố ạ ộ ạpháp
51
Trang 52 Ph m vi lo i tr b o ạ ạ ừ ả
o Đ ng đ t, núi l a, nhi m phóng ộ ấ ử ễ
xạ
3.3.1 B o hi m tai n n con ng ả ể ạ ườ i 24/24:
52
Trang 54 Chi tr ti n b o hi m ả ề ả ể
3.3.1 B o hi m tai n n con ng ả ể ạ ườ i 24/24:
Khi có yêu c u công ty b o hi m tr ầ ả ể ả
ti n b o hi m, ng i đ c b o hi m ề ả ể ườ ượ ả ể(ho c ng i đ c th h ng) ph i có ặ ườ ượ ụ ưở ả
đ các lo i gi y t liên quan theo quy ủ ạ ấ ờ
đ nh c a lu t pháp và c a công ty.ị ủ ậ ủ
Sau khi xem xét các gi y t h p l , ấ ờ ợ ệ
công ty s ti n hành chi tr ẽ ế ả54
Trang 55o B o hi m tai n n con ng i 24/24 có ả ể ạ ườ
th đ c ký theo t ng cá nhân và cũng ể ượ ừ
Trang 563.3.2 B o hi m tai n n hành khách: ả ể ạ
M c đích c a b o hi m tai n n hành khách: ụ ủ ả ể ạ
o Góp ph n ngăn ng a và đ phòng tai ầ ừ ề
n n giao thông; tăng thu ngân sách cho ạ nhà n ướ c.
o Góp ph n n đ nh cu c s ng c a b n ầ ổ ị ộ ố ủ ả thân hành khách không may b tai n n ị ạ
Trang 57 Đ i t ố ượ ng c a b o hi m tai n n hành khách: ủ ả ể ạ
Là tính m ng và tình tr ng s c kho ạ ạ ứ ẻ
c a t t c hành khách đi trên các ủ ấ ả
ph ươ ng ti n giao thông kinh doanh ệ chuyên ch hành khách. ở
3.3.2 B o hi m tai n n hành khách: ả ể ạ
57
Trang 5858
Trang 59 Ph m vi b o hi m : ạ ả ể
Là các r i ro do thiên tai, tai n n b t ng x y ủ ạ ấ ờ ả
ra trong su t hành trình c a hành khách, gây ố ủthi t h i đ n tính m ng và tình tr ng s c ệ ạ ế ạ ạ ứkho c a ng i đ c b o hi m.ẻ ủ ườ ượ ả ể
3.3.2 B o hi m tai n n hành khách: ả ể ạ
59
Trang 60 B tai n n do nh ng nguyên nhân ị ạ ữ
không liên quan tr c ti p đ n quá ự ế ế trình v n chuy n ho c b n thân tình ậ ể ặ ả
tr ng s c kho c a hành khách gây ạ ứ ẻ ủ ra.
B tai n n do vi ph m tr t t an toàn ị ạ ạ ậ ự
Trang 61 Th i gian hi u l c c a b o hi m: ờ ệ ự ủ ả ể
3.3.2 B o hi m tai n n hành khách: ả ể ạ
B t đ u: lúc hành khách b ắ ầ ướ c chân lên
ph ươ ng ti n. ệ
K t thúc: khi hành khách r i kh i ế ờ ỏ
ph ươ ng ti n m t cách an toàn t i ệ ộ ạ
b n, ga ho c sân bay cu i cùng ghi trên ế ặ ố vé.
N u hành khách t ý hay vô tình r i b ế ự ờ ỏ
cu c hanh trình, r i b hay l c m t ộ ờ ỏ ạ ấ
ph ươ ng ti n chuyên ch thì coi nh th i ệ ở ư ờ
h n b o hi m ch m d t ạ ả ể ấ ứ
61
Trang 62 S ti n b o hi m : ố ề ả ể
o STBH đ ượ c n đ nh theo quy đ nh ấ ị ị
chung đ i v i m i lo i ph ố ớ ỗ ạ ươ ng ti n hay ệ
m t s lo i ph ộ ố ạ ươ ng ti n ệ
o Tr em mua n a vé ho c đ ẻ ử ặ ượ c mi n vé ễ
thì STBH ch b ng 50% STBH c a ng ỉ ằ ủ ườ i
l n ớ
3.3.2 B o hi m tai n n hành khách: ả ể ạ
62
Trang 63o Đ c đi m tuy n đ ặ ể ế ườ ng ho t đ ng ạ ộ
c a ph ủ ươ ng ti n v n chuy n ệ ậ ể
Phí b o hi m : ả ể
Phí b o hi m đ ả ể ượ c tính vào giá vé.
Nó ph thu c vào các y u t : ụ ộ ế ố