Bài Giảng Hoàn Thành Kiểm Toán

Chuẩn bị hoàn thành kiểm toán Xem xét các khoản nợ tiềm tàng  Xem xét sự kiện xảy ra sau ngày khoá sổ kế toán lập báo cáo tài chính  Đánh giá khả năng hoạt động liên tục... Các sự ki

L o g o

HOÀN THÀNH KIỂM TOÁN

Chương 6

Thu thập bằng chứng kiểm toán

•Tiền kế hoạch

•Lập kế hoạch

Phát hành báo cáo kiểm toán

Quy trình kiểm toán BCTC

Chuẩn

bị kiểm toán

Thực hiện

Hoàn thành

Các chuẩn mực liên quan

 VSA 210 - “Hợp đồng kiểm toán”.

 VSA 520 - “Thủ tục phân tích”.

 VSA 560 - “Các sự kiện phát sinh sau ngày kết thúc kỳ kế toán”.

 VSA 570 - “Hoạt động liên tục”.

 VSA 580 - “Giải trình bằng văn bản”.

 VSA 700 - “Hình thành ý kiến kiểm toán và báo cáo KT”

 VSA 705 - “Ý kiến KTV không phải là chấp nhận toàn phần”

 VSA 706 - “Vấn đề cần nhấn mạnh, vấn đề khác trong báo cáo KT”

 VAS 01 - “Chuẩn mực chung”.

Mục tiêu

Giúp sinh viên hiểu được:

 Các bước chuẩn bị hoàn thành kiểm toán

 Nội dung báo cáo kiểm toán và các ý kiến

của kiểm toán viên

2

Chuẩn bị hoàn thành kiểm toán

 Xem xét các khoản nợ tiềm tàng

 Xem xét sự kiện xảy ra sau ngày khoá sổ kế

toán lập báo cáo tài chính

 Đánh giá khả năng hoạt động liên tục

Khoản nợ tiềm tàng

Là các nghĩa vụ có thể có do một sự kiện đã xảy ra tạo nên, tuy nhiên nghĩa vụ này thực sự

có hay không thì còn tùy thuộc vào những sự kiện trong tương lai và nằm ngoài khả năng

kiểm soát của đơn vị

Vào tháng 05.20x0, Công ty mỹ

phẩm HOA LAN bị khách hàng kiện

vì sản phẩm gây thiệt hại cho

người tiêu dùng, số tiền đòi bồi

thường lên đến 300 triệu đồng Tòa

sẽ xử trong năm 20x1

Sự kiện này sẽ phản ảnh thế nào

trên báo cáo tài chính năm 20x0?

Giả định niên độ kế toán phù hợp

năm dương lịch.

Tình huống kiểm toán 01

Nợ tiềm tàng

Một số thủ tục kiểm toán áp dụng:

 Trao đổi với nhà quản lý đơn vị

 Xem xét các biên bản họp Hội đồng quản trị

để biết các hợp đồng, các vụ kiện quan trọng

 Yêu cầu luật sư, hay tư vấn pháp lý của đơn

Là những sự kiện phát sinh trong khoản thời gian từ sau ngày khóa sổ kế toán lập báo

cáo tài chính đến ngày ký báo cáo kiểm toán

và sau ngày ký báo cáo kiểm toán, nhưng có ảnh hưởng đến báo cáo tài chính.

Sự kiện phát sinh sau ngày khóa

sổ kế toán

Loại sự kiện

Sự kiện ảnh hưởng trực tiếp đến BCTC

Sự kiện không ảnh hưởng trực tiếp đến BCTC

Yêu cầu

Điều chỉnh BCTC

Thuyết minh BCTC

Vào ngày 15.01.20x1, công ty

HOA HỒNG bị cháy một kho

thành phẩm, ước tính thiệt hại

Vào ngày 20.01.20x1, công ty

HOA HỒNG nhận được thông

tin khách hàng là công ty X vừa

phá sản, công ty X đang nợ

công ty HOA HỔNG số tiền

hàng 700 triệu đồng.

Sự kiện này sẽ phản ảnh thế

nào trên báo cáo tài chính năm

Tình huống kiểm toán 03

Các sự kiện phát sinh đến ngày ký báo cáo kiểm toán

 Kiểm tra cơ sở dồn tích

 Yêu cầu Ban Giám đốc cung cấp thư giải trình

Vào ngày 31.12.20x0, công ty

THÀNH PHÁT xuất hóa đơn bán

một lô hàng với giá bán chưa

Sự kiện này sẽ phản ảnh thế nào

Tình huống kiểm toán 04

(cơ sở dồn tích)

Các sự kiện được phát hiện trước

ngày công bố BCTC

 Không bắt buộc phải áp dụng các thủ tục

hoặc phải xem xét những vấn đề có liên quan đến BCTC sau ngày ký báo cáo kiểm toán

 Tuy nhiên, Giám đốc của đơn vị được kiểm

toán có trách nhiệm thông báo cho KTV hoặc công ty kiểm toán biết

 KTV cần thảo luận với BGĐ, cân nhắc sửa

đổi báo cáo kiểm toán ?

Các sự kiện được phát hiện trước ngày công bố BCTC

Thảo luận với giám đốc đơn vị

Thực hiện các thủ tục kiểm

toán cần thiết

Xem xét các sự kiện sau ngày

khóa sổ đến ngày của báo cáo

kiểm toán mới

Xem xét BC kiểm toán đã được

gởi cho đơn vị chưa

Phát hành BC kiểm toán dạng ngoại trừ hoặc không chấp nhận

y/c người đứng đơn vị không phát hành BC kiểm toán

Chấp nhận điều chỉnh Không điều chỉnh

Đơn vị không tuân thủ

Các sự kiện phát sinh sau ngày

công bố BCTC

Thảo luận với giám đốc đơn vị

Thực hiện các thủ tục kiểm toán

cần thiết, kiểm tra việc thông

báo đến các bên

Xem xét các sự kiện sau ngày

khóa sổ đến ngày của báo cáo

kiểm toán mới

Phát hành báo cáo kiểm toán

Thông báo với giám đốc những biện pháp ngăn chặn của KTC

Chấp nhận điều chỉnh Không điều chỉnh

Giả định

hoạt động

liên tục

Giả định hoạt động liên tục

Báo cáo tài chính được lập dựa trên giả định :

 Giả định hoạt động liên tục

Trách nhiệm của Giám đốc:

Các thủ tục kiểm toán có thể áp dụng :

 Xem xét các sự kiện gây nghi ngờ về khả năng

hoạt động liên tục khi lập kế hoạch và trong suốt quá trình kiểm toán

 Xem xét các đánh giá của BGĐ đơn vị và các

sự kiện xảy ra sau khi BGĐ đơn vị đã đánh giá

 Các thủ tục bổ sung khi có nghi vấn:

 Soát xét lại kế hoạch của người quản lý

 Thảo luận với đơn vị

Giả định hoạt động liên tục

Các dấu hiệu :

 Dấu hiệu về mặt tài chính

 Dấu hiệu về mặt hoạt động

Các thủ tục kiểm toán khi có nghi ngờ :

 Phân tích & trao đổi với BGĐ về luồng tiền, lợi

nhuận, các dự báo khác

 Phân tích & trao đổi về BCTC mới nhất

 Xem xét các điều khoản vay

 Tham khảo biên bản họp HĐQT, HNCĐ

 Trao đổi với luật sư

Xem xét lại toàn bộ quá trình kiểm

toán, kết quả thu được, và cân

nhắc các cơ sở để đưa ra ý kiến

về báo cáo tài chính

Đánh giá kết quả

1 Áp dụng các thủ tục phân tích

2 Đánh giá sự đầy đủ của bằng chứng

3 Đánh giá tổng hợp các sai sót chưa điều chỉnh

4 Rà soát lại hồ sơ kiểm toán

5 Yêu cầu đơn vị cung cấp thư giải trình của

Giám đốc

6 Kiểm tra các công bố trên Thuyết minh BCTC

7 Xem xét các thông tin khác trong báo cáo

 Báo cáo kiểm toán

 Các thông tin đính kèm với báo cáo tài

 Nội dung báo cáo kiểm toán

 Các loại ý kiến của KTV

Báo cáo kiểm toán

• Đối tượng kiểm toán

• Trách nhiệm người quản lý và KTV

• Chuẩn mực kiểm toán

• Bảo đảm hợp lý

• Công việc và thủ tục đã thực hiện

Kiểm tra trên cơ sở chọn mẫu Đánh giá việc tuân thủ

1 BCKT với ý kiến chấp nhận toàn phần

2 BCKT với ý kiến không phải là chấp nhận

toàn phần

• Ý kiến ngoại trừ

• Ý kiến trái ngược

• Từ chối đưa ra ý kiến

 BCTC không có sai lệch trọng yếu

 BCTC có sai lệch trọng yếu, nhưng đã điều

chỉnh

 Các thay đổi chính sách kế toán đã được

khai báo đầy đủ

" Ý kiến của kiểm toán viên

Theo ý kiến của chúng tôi, báo cáo tài chính đã

phản ánh trung thực và hợp lý trên các khía cạnh

trọng yếu tình hình tài chính của công ty ABC tại

ngày 31/12/X, cũng như kết quả kinh doanh và các

luồng lưu chuyển tiền tệ trong năm tài chính kết

thúc tại ngày 31/12/X, phù hợp với chuẩn mực và

chế độ kế toán Việt Nam hiện hành và các quy

định pháp lý có liên quan./.”

Ví dụ

 Do giới hạn phạm vi kiểm toán

 Do không nhất trí với giám đốc

“ Cơ sở ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Chúng tôi không thể tham gia quan sát kiểm kê tiền

mặt, hàng tồn kho, tài sản cố định vào ngày

31/12/200x, vì tại thời điểm đó chúng tôi chưa được bổ

nhiệm làm kiểm toán Với tài liệu hiện có của đơn vị

chúng tôi cũng không thể kiểm tra tính đúng đắn về số

lượng tiền tồn tại quỹ và giá trị hàng tồn kho, tài sản cố

định tại thời điểm trên bằng các thủ tục kiểm toán khác.

Ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Theo ý kiến của chúng tôi, ngoại trừ ảnh hưởng của

vấn đề nêu trên tại đoạn “ Cơ sở của ý kiến kiểm toán

ngoại trừ”, báo cáo tài chính đã phản ánh trung thực và

hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu "

Ví dụ

" Cơ sở ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Như đã nêu trong phần thuyết minh X của báo cáo

tài chính, đơn vị đã không tính khấu hao TSCĐ, trong

khi TSCĐ này đã thực sự được sử dụng trên 6 tháng,

với mức khấu hao đáng lẽ phải tính là XXX VNĐ Do

vậy, chi phí kinh doanh đã bị thiếu và giá trị thuần của

TSCĐ đã cao hơn thực tế với giá trị tương đương XXX

VNĐ, làm cho lãi tăng giả tạo XXX VNĐ.

Ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Theo ý kiến của chúng tôi, ngoại trừ ảnh hưởng của

vấn đề nêu trên tại đoạn “ Cơ sở của ý kiến kiểm toán

Ví dụ

Giới hạn về phạm vi kiểm toán đã ảnh hưởng đến tổng thể

Từ chối đưa ra ý kiến

“ Cơ sở của việc từ chối đưa ra ý kiến

…Do những hạn chế từ phía đơn vị mà chúng tôi

đã không thể kiểm tra được toàn bộ doanh thu,

cũng không nhận được đủ các bản xác nhận nợ

phải thu từ khách hàng

Từ chối đưa ra ý kiến

Do tầm quan trọng của vấn đề nêu tại đoạn “ cơ

sở của việc từ chối đưa ra ý kiến“, chúng tôi không

thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích

hợp để làm cơ sở đưa ra ý kiến kiểm toán Do đó

chúng tôi không thể đưa ra ý kiến kiểm toán về

Ví dụ

Khi không nhất trí với giám đốc và vấn đề này

“ Cơ sở ý kiến kiểm toán trái ngược

…Trong báo cáo tài chính, giá trị TSCĐ là XXX VNĐ;

khoản vay công ty B là XY VNĐ đã không phản ánh

trong sổ kế toán và không có chứng từ kế toán xác

minh

Ý kiến kiểm toán trái ngược

Theo ý kiến của chúng tôi, vì ảnh hưởng trọng yếu

của những vấn đề nói trên, báo cáo tài chính đã

phản ánh không trung thực và không hợp lý trên các

khía cạnh trọng yếu tình hình tài chính của công ty

ABC tại ngày 31/12/X, cũng như kết quả kinh doanh

Ví dụ

Khi muốn lưu ý người đọc BCTC đến một vấn

đề không ảnh hưởng đến ý kiến của KTV:

 Có thể trình bày trong ý kiến chấp nhận toàn

phần và không phải chấp nhận toàn phần

 Giả thuyết hoạt động liên tục

" Ý kiến kiểm toán ngoại trừ

Theo ý kiến của chúng tôi, ngoại trừ ảnh hưởng

của vấn đề nêu tại đoạn”Cơ sở của ý kiến kiểm

toán ngoại trừ”, báo cáo tài chính đã phản ánh

trung thực và hợp lý trên khía cạnh trọng yếu.

Vấn đề cần nhấn mạnh

Chúng tôi muốn lưu ý người đọc đến đoạn X trong

thuyết minh báo cáo tài chính, trong đó mô tả sự

không chắc chắn liên quan đến kết quả của vụ

kiện mà công ty bị công ty XYZ kiện Ý kiến kiểm

toán ngoại trừ của chúng tôi không liên quan đến

Ví dụ

Ví dụ

" Vấn đề cần nhấn mạnh

Ở đây chúng tôi không phủ nhận ý kiến chấp nhận

toàn phần như trên, mà chỉ muốn lưu ý người đọc

báo cáo tài chính đến điểm X trong phần thuyết

minh báo cáo tài chính: khoản lỗ thuần của đơn vị

là ZZZ trong năm tài chính kết thúc ngày 31 tháng

12 năm 20X0 và tại ngày này, khoản nợ ngắn hạn

của đơn vị vượt quá tổng tài sản là ZZZ Những

điều kiện này, cùng với những vấn đề khác được

nêu trong điểm X trong phần thuyết minh, chỉ ra sự

tồn tại của yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể

gây ra sự nghi ngờ đáng kể về khả năng hoạt động

liên tục của đơn vị" /.”

BCKT về các công việc kiểm toán

đặc biệt

 Kiểm tra BCTC được lập trên cơ sở kế toán

khác

 Kiểm toán một số khoản mục của BCTC

 Kiểm toán tính tuân thủ các điều khoản hợp

Yêu cầu chung

 Phải thỏa thuận về nội dung hợp đồng;

 Hình thức

 Nội dung báo cáo

 Trường hợp phải báo cáo theo mẫu quy

định

 Diễn giải về nội dung của thỏa thuận về

thông tin tài chính phải được trình bày rõ ràng trong thuyết minh

Kiểm toán BCTC lập trên cơ sở kế toán khác

 Khái niệm cơ sở kế toán khác

 Tham chiếu cơ sở lập BCTC trên báo cáo

Kiểm toán một số khoản mục của BCTC

 Xác định phạm vi kiểm toán

 Xem xét tính trọng yếu của khoản mục

 Vấn đề đính kèm BCKT này với BCKT toàn bộ

 Nêu cơ sở kế toán được sử dụng cho khoản mục

Kiểm toán tính tuân thủ hợp đồng

 Vấn đề tuân thủ hợp đồng phải liên quan

L o g o