Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.. Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Đầu trò tiếp khách, trầu không có, - Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.. - Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
Trang 1NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o
vÒ dù giê th¨m líp
Trang 2Tiết 30: Văn bản
bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
Trang 3Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
I Đọc và tìm hiểu chung.
1 Tác giả
- Quê ở thôn Vị Hạ, xã Yên Đổ, Huyện Bình
Lục, tỉnh Hà Nam Là người thông minh,
học giỏi, đỗ đầu cả ba kì nên còn có tên gọi
là Tam Nguyên Yên Đổ Ông ra làm quan
khoảng mười năm, sau đó thời thế loạn lạc
cáo quan về ở ẩn.
- Nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 4Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
- Bản thân: là người thông minh, học
giỏi, đỗ đầu cả 3 kì thi Tam
Nguyên Yên Đổ
=> Là nhà thơ lớn của dân tộc.
Trang 5Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Ph ơng Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định
Trang 6Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
I Đọc và tìm hiểu chung.
1 Tác giả
2 Tìm hiểu chung về văn bản
a Đọc và tìm hiểu chú thích:
b Văn bản
- Hoàn cảnh : Khi Nguyễn Khuyến đã
về ở ẩn tại quê nhà
+ Thể thơ : Thất ngôn bát cú đường
luật
+ Bố cục : Từ câu 2 đến câu 6 tác giả
đi vào kể và tả
II Phân tích
Trang 7Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
Trang 8Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
II Phân tích.
Câu thứ nhất nói về việc gì ?
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
Trang 9Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
- Thông báo có bạn đến chơi nhà
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
Trang 10Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Có gì đángchú ý về thời gian và cách xưng hô ?
Trang 11Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
- Thời gian: Đã bấy lâu nay
- Xưng hô: Bác
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
- Thông báo có bạn đến chơi nhà
Trang 12Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Cụm từ “ bấy lâu nay” có ý nghĩa gì?
Trang 13Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
- Thời gian: Đã bấy lâu nay
- Xưng hô: Bác
Niềm mong ước chờ đợi, bạn đến thăm
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
- Thông báo có bạn đến chơi nhà
Trang 14Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Cách gọi bạn là bác gọi ra điều gì?.
Trang 15Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
- Thời gian: Đã bấy lâu nay
- Xưng hô: Bác
Niềm mong ước chờ đợi, bạn đến thăm
Thể hiện sự tôn trọng, thân tình, bền chặt, gần gũi, thắm thiết
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
Trang 16Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Tâm trạng nhà thơ khi có bạn đến chơi như thế nào? Giọng điệu câu thơ?
Trang 17Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
Đã bấy lâu nay bác tới nhà
II Phân tích.
- Thời gian: Đã bấy lâu nay
- Xưng hô: Bác
Niềm mong ước chờ đợi, bạn đến thăm
Thể hiện sự tôn trọng, thân tình, bền chặt, gần gũi, thắm thiết
* Hồ hởi, vui vẻ, thỏa lòng câu thơ như một tiếng reo, chào đón biểu lộ niềm vui khôn xiết khi được gặp bạn đã xa cách lâu ngày.
Trang 18Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
II Phân tích.
2 Cảm xúc về gia cảnh
Trang 19Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
TrÎ thêi ®i v¾ng, chî thêi xa
Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸,
V ên réng rµo th a, khã ®uæi gµ C¶i chöa ra c©y, cµ míi nô, BÇu võa rông rèn, m íp ® ¬ng hoa §Çu trß tiÕp kh¸ch, trÇu kh«ng cã,
Trang 20TrÎ thêi ®i v¾ng, chî thêi xa,
Ao s©u n íc c¶, kh«n chµi c¸.
V ên réng rµo th a, khã ®uæi gµ.
C¶i chöa ra c©y, cµ míi nô.
BÇu võa rông rèn, m íp ® ¬ng hoa.
Trang 21Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHÀ
( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
2 Cảm xúc về gia cảnh .
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa
Ao sâu n ớc cả, khôn chài cá,
V ờn rộng rào th a, khó đuổi gà
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, m ớp đ ơng hoa
Đầu trò tiếp khách, trầu không có, Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
- Trẻ thời đi vắng không có ng ời sai bảo.
- Chợ thời xa không dễ mua sắm thức
ăn đãi bạn Mong muốn tiếp đãi bạn thịnh soạn nh
Trang 22Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Trang 23I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
1.Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
2 Cảm xúc về gia cảnh
-Nghệ thuật:
+ Cách tạo tình huống.
+ Liệt kê
+ Phép đối, nói quá
-Nguyễn Khuyến tiếp bạn trong hoàn
cảnh không có gì để tiếp bạn.
->Tình huống khó xử
-> Cuộc sống thanh bạch, dân dã, bình dị
giữa xóm làng
.-> Chủ nhân là người thật thà, chất phác
-> Tình cảm đối với bạn chân thành,
không khách sáo
Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )
Nghệ thuật nào được sử dụng
trong 6 câu thơ này ?
Cách tạo tình huống : Từ chuyện lâu ngày bạn mới đến chơi để tác giả được giãi bày
tâm sự.
Liệt kê : Cá, gà, cải, cà, bầu, mướp, trầu -> liệt kê tên các món ăn ngon muốn đãi bạn
Phép đối :Câu 3 đối với câu 4.
Câu 5 đối với câu 6 -> Tạo nhịp điệu cân đối cho bài thơ
Nói quá :Sự thiếu thốn, đạm bạc được nói quá, cường điệu đến mức tối đa.
Trang 24Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHÀ
( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
Bác đến chơi đây, ta với ta
- Ta với ta: Chủ nhân (tác giả) và bạn (ng ời khách)
- Kết thúc bất ngờ, thú vị Tình bạn đậm đà, thắm thiết
Quan hệ gắn bó, hoà hợp không tách rời
- Ta với ta: Tôi và bác, là hai chúng ta:
tuy hai mà một, tuy một mà hai – Sự Sự
đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách.
- Mở ra tình bạn chân thành, thắm thiết
v ợt lên điều kiện vật chất, điều kiện
không gian, thời gian.
I Đọc và tìm hiờ̉u chung
II Phõn tích
1.Cảm xúc khi bạn đờ́n chơi nhà
2 Cảm xúc vờ̀ gia cảnh
3 Cảm xúc vờ̀ tình bạn
Trang 25Tiờ́t 30 : BẠN Đấ́N CHƠI NHÀ
( Nguyờ̃n Khuyờ́n )
- Ta với ta: Tôi và bác, là hai chúng ta:
tuy hai mà một, tuy một mà hai – Sự Sự
đồng nhất trọn vẹn giữa chủ và khách.
- Mở ra tình bạn chân thành, thắm thiết v
ợt lên điều kiện vật chất, điều kiện không
gian, thời gian.
I Đọc và tìm hiờ̉u chung
II Phõn tích
1 Cảm xúc khi bạn đờ́n chơi nhà
2 Cảm xúc vờ̀ gia cảnh
3 Cảm xúc vờ̀ tình bạn
Trang 26Câu hỏi thảo luận
Theo em có gì khác nhau trong cụm từ “ta với ta ‘’ ở bài thơ này so với bài ‘’ Qua đèo ngang’’- Bà Huyện
Thanh Quan ?
Qua Đèo Ngang Bạn đến chơi nhà
- Tác giả với hình bóng của chính mình
-Nỗi cô đơn chỉ có mình với mình ở nơi hoang vắng
Bộc lộ sự cô đơn tuyệt đối của tác giả
- Tác giả với bạn – tuy hai mà một
-Tình cảm chân thành, cảm động vượt trên mọi thứ vật chất
Thể hiện tình bạn gắn bó, thân thiết, chân thật, đậm đà
* Giống : về mặt hình thức
* Khác :
Trang 27Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
I Đọc và tìm hiểu chung
II Phân tích
1 Cảm xúc khi bạn đến chơi nhà
2 Cảm xúc về gia cảnh
Trang 28Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Ngôn ngữ ở bài thơ BNgôn ngữ ở bài thơ B ạn đến chơi
nhà có gì khác so với ngôn ngữ
ở đoạn thơ ở đoạn thơ Sau phút chia ly Sau phút chia ly mà
chúng ta đã học?
1 Bµi tËp 1/106: ý a
Sau phút chia li
-Ngơn ngữ bác học
uyên bác
-Sử dụng từ Hán
Việt với các điển tích, điển cớ mang ý
nghĩa tượng trưng
Bạn đến chơi nhà
Ngơn ngữ đời thường mợc mạc,giản dị
Sử dụng từ thuần Việt
ĐÁP ÁN
BT1,ý a
Trang 29Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê )
ĐỌC THÊM
Trang 30THỂ LỆ CHƠI NHƯ SAU
- Cả lớp chia làm 2 đội: CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI
- Mỗi đội lần lượt chọn ô hàng ngang tương ứng là một
câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học Trả lời đúng mỗi ô hàng ngang được 10 điểm.
- Đội nào tìm ra từ chìa khóa (ô hàng dọc) trước được
40 điểm.
Trang 31Ai là tác giả của bài thơ “ Thiên tr ờng vãn vọng”? Tác giả của bài “ Đêm nay Bác không ngủ”?
Cô gái trong văn bản “Những câu hát than thân? ví mình với hình ảnh nào?
Ai là tác giả bài thơ “Sông núi n ớc Nam”Điền từ vào chỗ trống:
“Nơi đây sống một ng ời tóc bạc
Điền từ vào chỗ trống:
“Vần thơ của Bác vần thơ thép
Tác giả của bài thơ Côn Sơn caĐiền từ vào dấu ba chấm: “Đ ờng vô xứ…” “ ”
quanh quanh Non xanh nước biờ́c như tranh
họa đụ̀ ”
Nhân vật trữ tình xuất hiện trong bài thơ : ” Cái cò lặn lội bờ sông Hỡi …” lấy
chú tôi chăng”
Điền từ vào dấu ba chấm:
”Chiều chiều ra đứng ngõ sau
Điền từ vào dấu ba chấm:
Trang 32Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến, Khóc Dương Khuê )
ĐỌC THÊM
Trang 33Tiết 30 : BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
( Nguyễn Khuyến )