Bài 3. Các phương châm hội thoại (tiếp theo)

Bài 3. Các phương châm hội thoại (tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất...

Trang 1

÷ V

¨ N 8

Líp N

G

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Cho đoạn văn sau:

- Dạo này, bố thấy điểm môn Anh của con hình nh ch a đ ợc tốt lắm Sắp thi rồi, con cần cố gắng hơn nữa Hay là con sang nhờ bạn… Ông Nam ch a nói hết câu, A đã vùng vằng đứng dậy và làu bàu:

- Thôi, bố đừng nói đến chuyện học hành của con nữa!

* Vai xã hội:

Bố: Con:

* Thái độ:

Ng ời có vai xã hội thấp hơn phải có thái độ kính trọng

đối với ng ời có vai xã hội cao hơn

Trang 3

Kiểm tra bài cũ

Cho đoạn văn sau:

- Dạo này, bố thấy điểm môn Anh của con hình nh ch a đ ợc tốt lắm Sắp thi rồi, con cần cố gắng hơn nữa Hay là con sang nhờ bạn… Ông Nam ch a nói hết câu, A đã vùng vằng đứng dậy và làu bàu:

- Thôi, bố đừng nói đến chuyện học hành của con nữa!

-> Nói tranh l ợt lời (c ớp lời)

* Vai xã hội:

Bố: Con:

* Thái độ:

Ng ời có vai xã hội thấp hơn phải có thái độ kính trọng

đối với ng ời có vai xã hội cao hơn

Trang 4

Tiết 111: Hội thoại <tiếp>

[ ] Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

- Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có nh dạo tr ớc đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đ a nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi c ời mà nói rằng:

- Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.

[ ] Tôi c ời dài trong tiếng khóc, hỏi cô tôi:

- Sao cô biết mợ con có con?

[ ]

(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)

Trang 5

Tiết 111 Hội thoại <tiếp>

1.L ợt lời trong hội thoại

a.Ví dụ:

- Bà cô:

- Bé Hồng:

Ví dụ:

Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt:

- (1)Sao lại không vào? Mợ mày phát tài lắm, có nh dạo tr ớc đâu!

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đ a nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi

đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi c

ời mà nói rằng:

- (2)Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho tiền tàu Vào mà bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ.

- Sao cô biết mợ con có con?

(Nguyên Hồng, Trong lòng mẹ)

2 lần nói

Trang 6

I.L ợt lời trong hội thoại

1.Ví dụ:

- Bà cô:

- Bé Hồng:

Ví dụ:

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đ a nhìn tôi Tôi lại im lặng cúi

đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi c

ời mà nói rằng:

- (1)Sao cô biết mợ con có con?

(Nguyên Hông, Trong lòng mẹ)

2 lần nói

1 lần nói

-> L ợt lời

Trang 7

TiÕt 111: Héi tho¹i <tiÕp>

1.L ît lêi trong héi tho¹i

a.VÝ dô:

- Bµ c«:

- BÐ Hång:

héi tho¹i ® îc gäi lµ mét l ît lêi.

2 lÇn nãi

1 lÇn nãi

-> L ît lêi

nãi

Trang 8

1.Ví dụ:

- Bà cô:

- Bé Hồng:

Bài tập: Cho đoạn thoại:

Bố: Con có đồng ý lấy ng ời ta không? Con: (Đỏ mặt, im lặng)

Trang 9

1.L ợt lời trong hội thoại

Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đ a nhìn tôi :

lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi đã cay cay Cô tôi liền vỗ vai tôi c ời mà nói rằng:

- (1)Sao cô biết mợ con có con?

-> Thái độ bất bình

Trang 10

1.L ît lêi trong héi tho¹i

VÝ dô 1: C« t«i hái lu«n, giäng vÉn ngät:

- (1) Sao l¹i kh«ng vµo? Mî mµy ph¸t tµi l¾m, cã

[ ] T«i c êi dµi trong tiÕng khãc, hái c« t«i:

- (1) Sao c« biÕt mî con cã con?

Trang 11

Tiết 111 Hội thoại (tiếp theo)

Bài tập tỡnh huống: Trong cỏc tỡnh huống sau người con đó phạm

vào cỏch núi nào trong giao tiếp?

1 Cha mẹ đang bàn bạc với nhau

về vấn đề kinh tế trong gia đình.

Ng ời con ngồi gần đó nói xen

vào câu chuyện của cha mẹ

khiến cha mẹ rất bực mình

2 - Dạo này, bố thấy điểm môn

Anh của con hình nh ch a đ ợc

tốt lắm Sắp thi rồi, con cần cố

gắng hơn nữa Hay là con sang

Ông Nam ch a nói hết câu, A

đã vùng vằng đứng dậy và làu bàu:

- Thôi, bố đừng nói đến chuyện

học hành của con nữa!

Núi leo

Núi cắt lời

Trang 12

Nói leo

- Nói xen, nói chêm vào câu chuyện của ng ời khác khi ch a

đ ợc phép

Nói tranh(c t l i) ắt lời) ời)

- Ng ời nói ch a nói hết lời thì ng ời

nghe đã thực hiện l ợt lời của mình

(cắt lời của ng ời khác họ đang

nói)

Núi đỳng lượt lời, khụng ngắt lời , khụng núi xen

vào lời của người khỏc là thể hiện sự lắng nghe, thấu hiểu, tụn trọng người tham gia hội thoại.

Trang 13

 Tuyệt đối không nói chuyện riêng hay ngắt lời người nói

vì ngắt lời người đối thoại thường là yếu tố nhanh nhất phá hỏng cuộc nói chuyện Một người nghe tốt phải biết dành thời gian cho người khác bày tỏ ý kiến cá nhân

Khi muốn nói điều gì, hãy đợi người nói nói dứt câu và dừng trong giây lát.

 Nếu có gì không rõ hoặc không chắc chắn đừng ngần ngại nhờ họ nhắc lại hoặc diễn đạt rõ hơn

 Nhiều người mắc tật nói dai, nói dài, nói huyên thuyên, nếu em không thích tất nhiên có thể tìm cách ngắt lời

khéo léo Tuy nhiên, cách hữu hiệu nhất để phá vỡ thói quen ngắt lời là xin lỗi Mỗi khi ngắt lời ai em hãy xin lỗi ngay, và sau vài lần như thế em sẽ cẩn thận hơn khi

định ngắt lời người khác.

Trang 14

CHUYỆN KỂ

 Chuyện kể, một danh tướng có lần đi ngang qua

trường học cũ của mình, liền ghé vào thăm Ông gặp lại người thầy từng dạy mình hồi nhỏ và kính cẩn

thưa:

 Người thầy giáo già hoảng hốt:

 - Thưa ngài, ngài là…

 - Thưa thầy, với thầy, con vẫn là đứa học trò cũ Con

có được những thành công hôm nay là nhờ sự giáo dục của thầy ngày nào…

* Cả hai nhân vật trong câu chuyện đều ngắt lời người đối thoại Như thế có bất lịch sự không? Vì sao?

Trang 16

II LuyÖn tËp :

Bµi 1: phân tích tính cách các nhân vật

lÝ tr ëng

Anh DËu

Trang 17

II LuyÖn tËp :

Bµi 1: phân tích tính cách các nhân vật

lÝ tr ëng

Anh DËu

Trang 18

ông làm phúc nói với ông lí cho cháu khất

2/ Khốn nạn! Nhà cháu đã không có, dẫu ông chửi mắng cũng đến thế thôi Xin ông trông lại!

3/ Cháu van ông, nhà cháu vừa mới tỉnh đ ợc một lúc, ông tha cho!

4/ Chồng tôi đau ốm, ông không đ ợc phép hành hạ!

5/ Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem!

6/ Thà ngồi tù Để cho chúng nó làm tình làm tội mãi thế, tôi không chịu đ ợc…

Trang 19

Trang 20

Trang 21

II Luyện tập : Bài 1:

Cháu - ông -> tôi- ông -> bà - mày

Nhún nh ờng, lễ phép, lịch sự -> vùng lên, đe doạ, thách thức

Trang 22

Trang 23

- Nội dung: kể lại cuộc thoại giữa chị Dậu và cái Tí tr ớc khi nó bị bán sang nhà cụ Nghị Quế.

P1: từ đầu -> “cho em nó bú”: Tr ớc khi cái Tí biết nó bị bán

- Bố cục: 2 phần

P2: Còn lại : Khi cái Tí biết nó bị bán

a Sự chủ động tham gia cuộc thoại của chị Dậu với cái Tí phát triển ng ợc chiều nhau nh thế nào?

b.Tác giả miêu tả diễn biến cuộc thoại nh vậy có hợp với tâm lí nhân vật không ? Vì sao?

- Lúc đầu: Tí : nói nhiều -> ch a biết nó bị bán

Chị Dậu: nói ít -> đau lòng vì phải bán con

- Về sau: Tí: nói ít -> nó biết nó bị bán Nó buồn, au đau đớn đau đớnớn n

Chị Dậu: nói nhiều -> phải thuyết phục con => Diễn biến cuộc thoại phù hợp với tâm lí nhân vật.

Nhân vật

Phần

Cái Tí Chị Dậu

Phần 1 Phần 2

Trang 24

ngỡ ngàng, hãnh diện sau đó

là xấu hổ

Trang 25

TiÕt 111 Héi tho¹i (tiÕp theo)

vàng Nhưng nhà thơ Tố Hữu lại viết:

Khóc là nhục Rên, hèn Van yếu đuối

Và dại khờ là những lũ người câm Trên đường đi như những bóng âm thầm Nhận đau khổ mà gởi vào im lặng.

(Liên hiệp lại)

những trường hợp nào?

Trang 26

Häc sinh th¶o luËn

Trang 27

- Im lặng là vàng -> khi cần im lặng để giữ bí mật để thể hiện tôn

trọng ng ời khác, để đảm bảo sự tế nhị khi giao tiếp …

Cả hai nhận xét trên đều đúng nh ng mỗi nhận xét lại đúng với một số hoàn cảnh khác nhau:

Trang 28

TiÕt 111 Héi tho¹i (tiÕp theo)

-- Vẻ sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức về Hội thoại

-- Phân tích một cuộc thoại mà bản thân tham gia hoặc chứng kiến: vai xã hội, lượt lời, ngôn ngữ hội thoại, …

( mục I.1, 2; mục II.1, 2)

Hướng dẫn HS tự

học

Định dạng
Số trang	30
Dung lượng	838,5 KB