VẬT lý 9 TIẾT 59

Hãy cho biết màu của chùm sáng mà ta thu được sau các tấm lọc màu trong các thí nghiệm được biểu diễn bằng các hình vẽ sau :.2. ?C3: Em hãy dựa vào các kết quả quan sát được ở trên để nh

Tiết 59- Bài 53: Sự phân tích ánh sáng trắng

Hình 1

Nguồn sáng trắng

Hình 2

Nguồn sáng trắng

Hình 3

Nguồn sáng trắng

1 Hãy nêu tên các nguồn phát ra ánh sáng trắng ?

2 Hãy cho biết màu của chùm sáng mà ta thu được sau các tấm lọc màu trong các thí nghiệm được biểu diễn bằng các hình vẽ sau :

Nguồn sáng trắng

Nguồn sáng trắng

Nguồn sáng trắng

I Phân tích một chùm sáng trắng

bằng lăng kính

1 Thí nghiệm 1:

Quan sát một khe sáng trắng qua một lăng kính ( Lăng kính là một khối chất trong suốt có dạng như

ở trong hình 53.1a Ba đường gờ song song với nhau gọi là ba cạnh của lăng kính)

? Dụng cụ trong thí nghiệm 1

TIẾT 59- BÀI 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNG

I Phân tích một chùm sáng

trắng bằng lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

Đặt lăng kính sao cho các cạnh của nó song song với một khe sáng trắng ( hoặc một đèn ống) Đặt mắt sau lăng kính và quan sát khe sáng sau lăng kính

Ánh sáng chiếu đến lăng kính là ánh sáng gì ? Ánh sáng thấy được sau lăng kính là những ánh sáng gì ?

?C1: Hãy mô tả màu sắc của dải nhiều màu nói trên.

C1: Dải màu có nhiều màu nằm sát

cạnh nhau Ở bờ này là màu đỏ, rồi

màu da cam, vàng…Ở bờ kia là

màu tím

I Phân tích một chùm sáng

trắng bằng lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

C1:

2 Thí nghiệm 2:

a Lần lượt chắn trước khe sáng K một tấm lọc màu đỏ, rồi tấm lọc màu xanh và quan sát.Trước khi quan sát,hãy dự đoán hình ảnh sẽ quan sát được

b Chắn khe sáng K bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ,nửa dưới màu xanh Dự đoán hiện tượng xảy ra Tiến hành quan sát

Lăng kính

Lăng kính Lăng kính

I Phân tích một chùm sáng

trắng bằng lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

C1:

2 Thí nghiệm 2:

a Lần lượt chắn trước khe sáng K một tấm lọc màu đỏ, rồi tấm lọc màu xanh và quan sát.Trước khi quan sát,hãy dự đoán hình ảnh sẽ quan sát được

b Chắn khe sáng K bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ,nửa dưới màu xanh Dự đoán hiện tượng xảy ra Tiến hành quan sát

C2: - Khi chắn khe K bằng tấm lọc

màu đỏ thì ta thấy có vạch đỏ,

bằng tấm lọc màu xanh có vạch

xanh; hai vạch này không nằm

cùng một chỗ

- Khi chắn khe K bằng tấm lọc nửa

trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh

thì ta thấy đồng thời cả hai vạch đỏ

và xanh nằm lệch nhau

?C3: Em hãy dựa vào các kết quả quan sát được ở trên để nhận định sự đúng, sai của hai ý kiến sau:

-Lăng kính đã nhuộm các màu khác nhau cho chùm sáng trắng.

-Trong chùm sáng trắng đã chứa sẵn các ánh sáng màu Lăng kính chỉ có tác dụng tách các chùm sáng màu đó

ra, cho mỗi chùm đi theo một phương vào mắt.

C3: Bản thân lăng kính là một khối

chất trong suốt không màu, nên nó

không thể đóng vai trò như tấm lọc

màu được

-Nếu lăng kính có tác dụng nhuộm

màu cho chùm tia sáng thì tại sao chỗ

này chỉ nhuộm màu xanh, chỗ kia chỉ

nhuộm màu đỏ? Trong khi đó các

vùng mà các tia sáng đi qua trong

lăng kính có tính chất hoàn toàn như

nhau

-Như vậy chỉ có ý kiến thứ hai là

đúng

?C4: Tại sao có thể nói thí nghiệm 1 là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng

C4: Trước lăng kính ta chỉ có một dải

sáng trắng Sau lăng kính ta thu được

nhiều dải sáng màu Như vậy, lăng

kính đã phân tích từ dải sáng trắng nói

trên ra nhiều dải sáng màu, nên ta nói

thí nghiệm 1 là thí nghiệm phân tích

ánh sáng trắng

TIẾT 59- BÀI 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNGi

I Phân tích một chùm sáng

trắng bằng lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

C1:

2 Thí nghiệm 2:

C2:

C3:

C4:

3 Kết luận:

Khi chiếu một chùm sáng hẹp đi qua một

lăng kính thì ta sẽ thu được nhiều chùm

sáng màu khác nhau, nằm sát cạnh nhau, tạo

thành một dải màu như cầu vồng Màu của

dải này biến thiên liên tục từ đỏ đến tím

Lăng kính có tác dụng tách riêng các chùm

sáng màu có sẵn trong chùm sáng trắng cho

mỗi chùm đi theo một phương khác nhau

Khi chiếu một chùm sáng trắng hẹp

đi qua lăng kính ta thu được nhiều chùm sáng màu khác nhau

 Các chùm sáng màu này có đặc điểm gì ?

 Lăng kính có tác dụng gì trong hiện tượng này ?

I Phân tích một chùm sáng trắng bằng

lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

2 Thí nghiệm 2:

3 Kết luận:

II Phân tích một chùm sáng trắng bằng

sự phản xạ trên đĩa CD.

1 Thí nghiệm 3

Quan sát mặt ghi của một đĩa CD dưới ánh sáng trắng

?C5: Hãy mô tả hiện tượng quan sát được

C5: Khi chiếu ánh sáng trắng vào mặt ghi

của đĩa CD và quan sát ánh sáng phản xạ,

ta thấy nhìn theo phương này có ánh sáng

màu này, theo phương khác có ánh sáng

màu khác

?C6: + Ánh sáng chiếu đến đĩa CD là ánh sáng màu gì?

+ Ánh sáng từ đĩa CD đến mắt ta có những màu nào?

+ Tại sao có thể nói thí nghiệm 3 cũng là thí nghiệm phân tích ánh sáng trắng

C6: + Ánh sáng chiếu đến đĩa CD là ánh sáng

trắng

+ Tùy theo phương nhìn ta có thể thấy ánh sáng

từ đĩa CD đến mắt ta có màu này hay màu kia

+ Trước khi đến đĩa CD, chùm sáng là chùm

sáng trắng Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu

được nhiều chùm sáng màu khác nhau Vậy thí

nghiệm với đĩa CD cũng là thí nghiệm phân

tích ánh sáng trắng

? Có cách nào khác để có thể phân tích ánh sáng trắng

2 Kết luận

Có thể phân tích một chùm sáng trắng

thành những chùm sáng màu bằng cách cho

nó phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD

? Có những cách nào để phân tích một chùm sáng trắng

III Kết luận chung

- Có thể có nhiều cách phân tích một chùm

sáng trắng thành những chùm sáng màu khác

nhau

TIẾT 59- BÀI 53: SỰ PHÂN TÍCH ÁNH SÁNG TRẮNGi

I Phân tích một chùm sáng trắng bằng

lăng kính.

1 Thí nghiệm 1:

2 Thí nghiệm 2:

3 Kết luận:

II Phân tích một chùm sáng trắng bằng

sự phản xạ trên đĩa CD.

1 Thí nghiệm 3

2 Kết luận

III Kết luận chung

IV Vận dụng

?C7: Có thể coi cách dùng các tấm lọc màu như một cách phân tích ánh sáng trắng

thành ánh sáng màu được không

C7: chiếu chùm sáng trắng qua tấm lọc màu đỏ

ta được ánh sáng đỏ Ta có thể coi như tấm lọc màu đỏ có tác dụng tách chùm sáng đỏ khỏi chùm sáng trắng…Đây cũng là một cách phân tích ánh sáng trắng

? C9: Nêu thêm một vài hiện tượng thực tế về

sự phân tích ánh sáng trắng

C9: Hiện tượng 7 sắc cầu vồng, quan sát bong bóng xà phòng, váng dầu, mỡ…

GHI NHỚ

-Có thể phân tích chùm sáng trắng thành

những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng đi qua một lăng kính

hoặc phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD

-Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau

-Đọc mục có thể em chưa biết.

-Làm bài tập 53-54.1 đến 53-54.4 sbt trang

61

-Làm câu C8 hình 53.3 sgk trang141

Hãy nhìn ảnh của vật đen qua phần gương

ở trong nước.Mô tả và giải thích hiện tượng

quan sát được.

-Nghiên cứu nội dung bài 55: Màu sắc các vật dưới ánh sáng trắng và dưới ánh sáng màu

+Quan sát các màu dưới ánh sáng trắng

+Khả năng tán xạ ánh sáng màu của các vật