II Đọc - hiểu1 Hai câu đầu: Vẻ đẹp hào hùng của con ng ời thời Trần... Đọc – hiểu 1.Hai câu đầu:Vẻ đẹp hào hùng của con ng ời thời Trần.. - Hình ảnh Viên t ớng thời Trần xuất hiện trong
Trang 2I Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
- Phạm Ngũ Lão (1255-1320) Quê: Làng Phù ủng,
huyện Ân Thi, tỉnh H ng Yên
- Thuộc tầng lớp bình dân Đầu tiên là khách trong nhà Trần H ng Đạo, sau là con rể
- Có nhiều công lớn trong cuộc chống Nguyên Mông
- Là ng ời văn võ toàn tài
- Văn thơ chỉ còn lại hai bài: Tỏ lòng, Viếng th ợng t ớng quốc công H ng Đạo đại v ơng
Trang 32 Bài thơ
- Chữ Hán
- Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Đ ờng luật
- Nhan đề: Tỏ lòng – Thuật hoài
+ Thuật: kể, bày tỏ + Hoài: nỗi lòng Tỏ lòng: Bày tỏ khát vọng, hoài bão trong lòng
- Bố cục:
Hai phần: + Hai câu đầu: Vẻ đẹp hào hùng của con ng
ời thời Trần
+ Hai câu sau: Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách, lí
t ởng của tác giả
Trang 4II Đọc - hiểu
1 Hai câu đầu: Vẻ đẹp hào hùng của con ng ời thời Trần.
Trang 5câu 1,2 cách dịch
đã chính xác ch a ?
Trang 6II Đọc – hiểu
II Đọc – hiểu
1.Hai câu đầu:Vẻ đẹp hào hùng của con ng ời thời
Trần.
- Câu 1,2 cách dịch ch a hoàn toàn chính xác.
+ Hoành sóc: không phải múa giáo mà cầm
ngang ngọn giáo.
+ Câu 2: có hai cách hiểu:
Khí thôn ng u: Là khí thế nuốt trôi trâu.
Là khí thế át cả sao ng u, làm
mờ cả sao ng u.
Trang 7H×nh ¶nh viªn t íng thêi TrÇn ®
îc thÓ hiÖn nh thÕ nµo ë hai c©u
th¬ ®Çu ?
Trang 8II.Đọc Đọc –– hiểu hiểu
1.Hai câu thơ đầu: Vẻ đẹp hào hùng của con ng ời
thời Trần.
- Hình ảnh Viên t ớng thời Trần xuất hiện trong bối
cảnh:
+ Không gian: mở rộng theo sông núi
+ Thời gian: trải dài theo tháng năm “mấy thu”
- Con ng ời thời Trần hiện lên trong t thế hiên ngang,
hào hùng:
Cầm ngang ngọn giáo mà bảo vệ non sông đã mấy
thu rồi t thế lớn lao kì vĩ mang tầm vóc vũ trụ
Trang 9- Hình ảnh quân đội thời Trần:
Sức mạnh 3 quân: nh hổ báo ( t ợng tr ng cho sức mạnh dân tộc)
Biện pháp nghệ thuật nào đ ợc sử dụng ở câu thơ thứ
hai ?
Trang 10“ Ba quân nh hổ báo, khí thế hùng dũng nuốt trôi
trâu” :tác giả sử dụng nghệ thuật so sánh ( quân đội
nh hổ báo ) và nghệ thuật phóng đại, c ờng điệu
( nuốt trôi trâu)
- Tác giả ca ngợi sức mạnh quân đội nhà Trần, đồng nghĩa với việc tự hào về sức mạnh của dân tộc
Hai câu thơ vẽ lên hai hình ảnh kì vĩ:
+ hình ảnh con ng ời thời Trần với t thế hiên ngang bảo
vệ non sông đất n ớc
+ hình ảnh dân tộc , sức mạnh kì vĩ sánh ngang tầm vũ trụ
Hai hình ảnh ấy lồng ghép lên nhau tạo ấn t ợng
mạnh mẽ về con ng ời và sức mạnh dân tộc mang
đậm hào khí Đông A
Trang 11Th¶o luËn nhãm
Em hiÓu nh thÕ nµo vÒ nî c«ng danh ? C¸i t©m cña nhµ th¬ thÓ hiÖn nh thÕ nµo qua c©u th¬
“ Luèng thÑn tai nghe chuyÖn Vò hÇu” ? Qua ®©y em hiÓu nh thÕ nµo vÒ nh©n c¸ch cña t¸c gi¶ ?
Trang 122 Hai câu sau: Vẻ đẹp tâm hồn, nhân cách, lí t ởng của tác giả.
- Nợ công danh: Là quan niệm tích cực của ng ời x a thời phong kiến.
+ Lập công: để lại sự nghiệp
+ Lập danh: để lại tiếng thơm
Công danh là món nợ đời phải trả của kẻ làm trai- nghĩa là
ng ời đàn ông phải lập công danh, để lại tiếng thơm cho đời , cho dân, cho n ớc.
- Thời bình: học hành, đọc sách, ghi tên bảng vàng
làm quan giúp dân giúp n ớc.
- Thời chiến: lập chiến công đánh giặc bảo vệ non
sông.
Trả Xong nợ công danh, là hoàn thành nghĩa vụ với dân tộc, với đất n ớc
Trang 13- Chí làm trai: có tác dụng cổ vũ, động viên con ng
ời từ bỏ lối sống cá nhân, tầm th ờng, ích kỉ, sẵn
sàng hi sinh chiến đấu cho sự nghiệp cứu n ớc
- Cái tâm của ng ời anh hùng Phạm Ngũ Lão: thể hiện qua nỗi “thẹn”
+ Phạm ngũ Lão “thẹn”ch a có tài m u l ợc lớn nh
Vũ Hầu Gia Cát L ợng đời Hán để trừ giặc, cứu n ớc
Đó là cái thẹn cao cả, cái thẹn làm nên nhân
cách lớn, thể hiện một cáI tâm chân thành và trong sáng của ng ời anh hùng
Trang 14Hai câu thơ thể hiện lí t ởng, ớc mơ, khát vọng
cháy bỏng của tác giả muốn lập công, muốn cống hiến để đền vua, trả nợ n ớc, tỏ rõ chí khí của ng ời anh hùng Cái lí t ởng và khát vọng ấy có tác dụng lớn với thế hệ trẻ hôm nay và mai sau
Tóm lại: Bài thơ vừa bộc lộ khát vọng của nhà thơ, vừa bày tỏ trách nhiệm đối với tổ quốc, tình cảm ý chí, khí phách của quân dân thời Trần, những ng ời làm rạng danh đất n ớc một thời Đó là hào khí
Đông A, là cảm hứng yêu n ớc trong thơ
Trang 15TIẾT HỌC KẾT THÚC , CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT!