Khái niệm về lập luận trong văn nghị luận * Đọc đoạn văn SGK Tr109 “Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà thôi.. Khái niệm về lập luận trong bài văn nghị luận a?. Khái ni
Trang 1ĐẾN DỰ GIỜ
LỚP 10A2
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG ĐỨC TRÍ
Trang 2LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 3I Khái niệm về lập luận trong văn nghị luận
* Đọc đoạn văn (SGK Tr109)
“Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế mà
thôi Được thời có thế thì biến mất làm còn, hoá nhỏ thành lớn Mất thời không thế thì mạnh quay thành
yếu, yên chuyển làm nguy, chỉ như khoảng trở bàn tay mà thôi Nay các ông không rõ thời thế, lại trang sức bằng những lời dối trá, thế chẳng phải là kẻ thất phu hèn kém ư? Sao đủ để cùng nói việc binh được”
Trang 4TRẢ LỜI CÁC CÂU HỎI (SGK tr.109)
a Kết luận (mục đích) của lập luận là gì?
b Để đạt dẫn tới kết luận đó, tác giả dùng những lí lẽ, dẫn chứng (luận cứ) nào?
c Hãy cho biết thế nào là lập luận?
Trang 5I Khái niệm về lập luận trong bài văn nghị luận
a Kết luận của lập luận
->Vương Thông là kẻ thất phu hèn kém,
không hiểu thời thế
b Để đạt được kết luận đó, tác giả sử dụng
- Lí lẽ 1: Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét
thời thế.
Trang 6I Khái niệm về lập luận trong bài văn nghị luận
c Khái niệm lập luận
Lập luận là đưa ra các lí lẽ, bằng chứng nhằm dẫn dắt người nghe (đọc) đến một kết luận nào đó mà người nói (viết) muốn đạt tới (Ghi nhớ - tr 111)
Trang 71 Tìm hiểu các khái niệm
- Đọc đoạn văn “Văn nghị luận nhằm… phương
Trang 81 Tìm hiểu các khái niệm
Trang 91 Tìm hiểu các khái niệm
* Phương pháp lập luận
Là cách thức lựa chọn, sắp xếp luận điểm, luận cứ sao cho lập luận chặt chẽ và thuyết phục
II Cách xây dựng lập luận
Trang 10II Cách xây dựng lập luận
2 Tìm hiểu các văn bản
Thảo luận 5 phút
+ Tổ 1,2 đọc và tìm luận điểm, luận cứ,
phương pháp lập luận trong văn bản “Thư dụ
Vương Thông lần nữa”
+ Tổ 3,4 đọc, trả lời câu hỏi (Văn bản bàn về
vấn đề gì? Quan điểm tác giả thế nào?) và
tìm luận điểm, luận cứ, phương pháp lập
trong văn bản “Chữ ta”
Trang 11II Cách xây dựng lập luận
2 Tìm hiểu các văn bản
a Tìm hiểu văn bản “Thư dụ Vương Thông lần nữa”
- Luận điểm: Vương Thông không hiểu thời thế
+ + Luận cứ 1: Được thời, có thế thì biến mất làm còn, hóa
nhỏ thành lớn
+ + Luận cứ 2: Người dùng binh giỏi là ở chỗ biết xét thời thế
+ + Luận cứ 3: Mất thời không thế thì mạnh quay thành yếu
Trang 12II Cách xây dựng lập luận
2 Tìm hiểu các văn bản
a Tìm hiểu văn bản: CHỮ TA
- Văn bản bàn về thái độ tự trọng trong việc sử dụng tiếng mẹ đẻ (chữ ta)
- Quan điểm của tác giả:
Khi nào thật cần thiết mới dùng tiếng nước
ngoài, bình thường nên dùng tiếng mẹ đẻ
Trang 13
a Tìm hiểu văn bản: CHỮ TA
- Luận điểm 1: Tiếng nước ngoài (tiếng Anh) đang
lấn lướt tiếng Việt trên các bảng hiệu, quảng cáo
(có 3 luận cứ):
+ Chữ nước ngoài, chủ yếu là tiếng Anh … phía trên
+ Đi đâu, nhìn đâu… chữ Triều tiên
+ Trong khi đó thì … nước khác
Trang 14a Tìm hiểu văn bản: CHỮ TA
- Luận điểm 2: Tiếng Anh cũng được đưa vào báo
chí không cần thiết, gây thiệt thòi cho người đọc
(có 3 luận cứ):
+ Có một số tờ báo,… rất đẹp
+ Nhưng các tờ báo… dịch những bài cần học
+ Trong khi đó ở ta, … mấy trang thông tin
- PP lập luận: quy nạp và so sánh đối lập
Trang 15- Phương pháp phản đề
- Phương pháp PP loại suy
- Phương pháp PP nguỵ biện
II Cách xây dựng lập luận
3 Một số phương pháp lập luận thường dùng
Trang 16
Ngô Tử Văn là một chàng áo vải Vì cứng cỏi mà dám đốt cháy đền tà, chống lại yêu ma, làm một việc hơn cả thần và người Bởi thế được nổi tiếng và được giữ ngôi vị ở Minh ti, thật là xứng đáng Vậy kẻ sĩ, không nên sợ sự cứng cỏi
(Nguyễn Dữ, Chuyện chức phán sự đền Tản Viên)
3 Một số phương pháp lập luận thường dùng
Trang 17
do và quyền mưa cầu hạnh phúc”.
Lời bất hủ ấy trong bản Tuyên ngôn độc lập năm 1776 của nước Mĩ Suy rộng ra câu ấy có nghĩa là : tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự
II Cách xây dựng lập luận
3 Một số phương pháp lập luận thường dùng
Trang 18- Phương pháp nguỵ biện: Từ một thực tế hiển nhiên
nào đó -> suy ra những kết luận chủ quan nhằm bác
bỏ ý kiến đối phương.
người nói cũng chưa phải là dư luận, vô cùng nhiều người nói vẫn chưa phải là dư luận Kết luận: Dư luận chỉ là chuyện bịa đặt.
3 Một số phương pháp lập luận thường dùng
Trang 19* Ghi nhớ: SGK/111
dẫn dắt người đọc đến một kết luận nào đó
mà ngừơi viết muốn đạt tới
- Để xây dựng lập luận trong văn bản NL, cần xác định được luận điểm chính xác, minh
bạch; tìm các luận cứ (lí lẽ và bằng chứng)
thuyết phục và vận dụng các phương pháp
Trang 20IV Luyện tập
1 Bài tập 1
Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại cũng
rất phong phú, đa dạng, biểu hiện ở lòng thương
người, lên án, tố cáo những thế lực trà đạp lên con
người; khẳng định, đề cao con người …với người
Có thể thấy những biểu hiện của chủ nghĩa nhân
đạo nói trên qua các tác phẩm văn học Phật giáo thời
Lí (“Cáo bệnh bảo mọi người”, của Mãn Giác, …,
sáng tác của Nguyễn Trãi (“Đại cáo bình Ngô”,…), …
Cảm hứng nhân đạo đặc biệt nổi bật ở các tác phẩm
thuộc giai đoạn văn học thế kỉ XVIII- giữa thế kỉ XIX
như “Chinh Phụ ngâm”,”Cung oán ngâm khúc”, thơ
Hồ Xuân Hương…Truyện Kiều của Nguyễn Du,
“Truyện Lục Vân Tiên” của Nguyễn Đình Chiểu…
Trang 21+ Luận cứ dẫn chứng: Liệt kê các tác phẩm văn
Trang 22IV Luyện tập
2 Bài tập 2: Tìm luận cứ cho các luận điểm
C âu b Thảo luận 5p (4 tổ), tìm các luận cứ cho luận điểm: “Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề” và viết đoạn văn ra giấy
Trang 232 Bài tập 2: Tìm luận cứ cho các luận điểm
- Câu b: Luận điểm: Môi trường đang bị ô nhiễm nặng nề
Gồm các luận cứ:
+ Đất đai bị xói mòn, sa mạc hóa
ăn uống, tắm rửa
Trang 242 Bài tập 2: Viết đoạn văn (Đoạn mẫu)
nạn khai thác cát ở các dòng sông cùng nạn chặt cây, phá rừng gây ra tình trạng sạt lở đất, xói mòn Không khí cũng đang bị nhiễm bẩn do khí thải từ các nhà máy, máy bay, xe cộ, cùng lượng bụi bẩn với hàng tỉ tỉ hạt nhỏ li ti trong không khí mà con người hít thở hàng ngày Kế đến, nguồn nước sinh hoạt cũng bị nhiễm bẩn do nước thải công
nghiệp, thuốc trừ sâu từ đồng ruộng chảy ra ao, hồ, sông, biển, Cuối cùng, môi sinh cũng đang bị tàn phá, hủy diệt
từ nạn khai thác gỗ quý, săn bắt Hiệu ứng nhà kín làm trái đất nóng lên, gây bão lụt, động đất, sóng thần, nước mặn xâm nhập,
Trang 27CHÀO THÂN ÁI!
CHÚC QUÝ THẦY CÔ
CÔNG VIỆC THÀNH ĐẠT