Ngữ văn 10 tuần 13 cảnh ngày hè (bảo kính cảnh giới)

Vẻ đẹp tâm hồn của Nguyễn Trãi: 2 câu cuối III... II.Đọc – hiểu Đọc: Thanh thản, vui vẻ, sảng khoái Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hòe lục đùn đùn tán rợp g

(Bảo kính cảnh giới - bài 43)

TRƯỜNG THPT ĐỨC TRÍ

TỔ: NGỮ VĂN

GV dạy: Phạm Quang Duy

Nguyễn Trãi

I.Tìm hiểu chung

II Đọc – hiểu

1 Vẻ đẹp của bức tranh

thiên nhiên, cuộc sống:

(6 câu đầu)

2 Vẻ đẹp tâm hồn của

Nguyễn Trãi: (2 câu

cuối)

III Tổng kết

- Nghệ thuật

- Nội dung

3 Ý nghĩa văn bản

I Tìm hiểu chung

- Xuất xứ

là bài thơ số 43, thuộc chùm thơ bảo

kính cảnh giới trong Quốc âm thi tập.

II.Đọc – hiểu

Đọc: Thanh thản, vui vẻ, sảng khoái

Cảnh ngày hè - Nguyễn Trãi

Rồi hóng mát thuở ngày trường,

Hòe lục đùn đùn tán rợp giương.

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.

Lao xao chợ cá làng ngư phủ,

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương

Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng,

Dân giàu đủ khắp đòi phương.

1/2/3 2/2/4 3/4 3/4 4/3 4/3 4/3 3/3

Cây và hoa hòe

Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi

Thạch lựu

Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi

Hồng liên trì

Cảnh ngày hè – Nguyễn Trãi

Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.

I Tìm hiểu chung

- Ch đ ủ đề ề

bộc lộ nỗi lòng, chí

hướng của tác giả.

Nguyễn Trãi (1380 - 1442)

II Đọc – tìm hiểu bài thơ:

1 Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên, cuộc sống: (6 câu đầu)

- Câu 1: Rồi hóng mát thuở ngày trường,

nhịp thơ 1/2/3 -> trời mát mẻ, rỗi rãi, nhà thơ hóng mát.

II Đọc – hiểu

1 Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên, cuộc sống: (6 câu đầu)

Hòe lục đùn đùn tán rợp giương.

Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ,

Hồng liên trì đã tiễn mùi hương

- Bức tranh thiên nhiên rực rỡ

+ Lá hòe xanh lục, giương ra tỏa bóng mát

+ Hoa lựu bên hiên nhà trổ bông đỏ thẫm

+ Sen hồng ngoài ao đang tỏa ngát hương

=> Mọi hình ảnh sống động, màu sắc đậm đà

Lao xao chợ cá làng ngư phủ

Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.

II Đọc – hiểu

1 Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên, cuộc

sống: (6 câu đầu)

- Bức tranh cuộc sống thanh bình

+ Ve kêu dắng dỏi như tiếng đàn chốn lầu cao.

+ Người nĩi lao xao ở chợ cá, làng chài

- Các động từ, từ láy: giương, phun, tiễn, đùn đùn, lao xao,… -> sức sống căng tràn màu sắc, âm thanh

=> Thiên nhiên & cuộc sống con người tràn

đầy sức sống -> tâm hồn nghệ sĩ khát sống,

yêu đời mãnh liệt, tinh tế.

 Hai câu thơ cuối:

(Thảo luận nhóm nhỏ - theo 2 bạn cùng bàn: 4 phút)

- Hai câu thơ này có thể được hiểu theo những cách nào?

- Nhịp điệu của câu thơ cuối (câu 8) khác với câu thơ

7 thế nào? Ý nghĩa sự khác nhau ấy?

- Từ đó, em hiểu tâm hồn nhà thơ với dân, với nước như thế nào?

Dẽ có (Lẽ ra nên có) Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi (nhiều) phương.

II Đọc – hiểu

2 Niềm khát khao cao đẹp: (2 câu cuối)

- Câu 7-8: tấm lòng ưu ái với dân, với nước.

Dẽ có Ngu cầm / đàn một tiếng, (4/3)

Dân giàu đủ / khắp đòi phương (3/3)

- Điển tích “Ngu cầm” -> ước mơ có cây đàn c a ủa

vua Thu n, ấn, gảy khúc Nam phong c u m a thu n ầu mưa thuận ưa thuận ận gió hòa để “Dân giàu đủ khắp đòi phương”.

II Đọc – tìm hiểu bài thơ:

2 Niềm khát khao cao đẹp: (2 câu cuối)

- Lấy Nghiêu, Thuấn làm "gương báu răn mình"-> chí hướng cao cả: đem tài trí để thực hành tư tưởng nhân nghĩa yêu nước, thương dân

- Câu cuối nhịp thơ 3/3 thay 4/3 ở câu 7, khẳng định ước muốn tha thiết.

Tư tưởng yêu nước thương dân trong suốt sự nghiệp trước tác của Nguyễn Trãi thể hiện qua những rung động trữ tình dạt dào trước cảnh thiên nhiên ngày hè.

Theo em ý nghĩa văn bản là gì?

3 Ý nghĩa văn bản

III Tổng kết

- Từ ngữ giản dị, tinh tế, xen từ láy, từ Hán và điển tích; sáng tạo thể thơ lục ngôn xen thất ngôn.

- Tâm hồn chan chứa tình yêu thiên nhiên, yêu đời, yêu nhân dân, đất nước.

* Tích hợp kĩ năng sống

Từ tình yêu thiên nhiên của Nguyễn Trãi trong bài thơ, em rút ra được bài học nhận thức gì về môi

trường?

=> Biết yêu mến, trân trọng những vẻ đẹp của

thiên nhiên, tham gia trồng cây, các hoạt động

bảo vệ thiên nhiên – môi trường sống quanh ta.

Hướng dẫn làm bài tập ở nhà

thơ?

Tìm hiểu mục đích yêu cầu, cách thức tóm tắt VB tự sự.