Tiết 98 ngữ văn 8(hành động nói)

Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu n ớc của tất cả mọi ng ời đều đ ợc thực hành vào công việc yêu n ớc, công việc kháng chiến.” Đoạn

lớp 8B

Nhiệt liệt chào mừng các

thầy cô đến dự giờ

Kiểm tra bài cũ

1 Hành động nói là gì ? Cho ví dụ.

Hành động nói là hành động đ ợc thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định

VD : Cô giáo thực hiện hành động bằng lời nói : “ Cả lớp trật tự ” nhằm mục đích yêu cầu học sinh giữ yên lặng trong giờ học

Những kiểu hành động nói th ờng gặp là :

+ hỏi, + trình bày( báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán, ), + điều khiển (cầu khiến, đe dọa, thách thức, )

+ hứa hẹn +bộc lộ cảm xúc.

2 Nêu những kiểu hành động nói th ờng gặp ?

Tiết 98: Hành động nói

( tiết 2 )

Tiết 98 : hành động nói ( t2 )

* Cách thực hiện hành động nói

“ Tinh thần yêu n ớc của nhân dân ta cũng nh các

thứ của quý Có khi đ ợc tr ng bày trong tủ kính,

trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy Nh ng cũng có

khi cất giấu kín đáo trong r ơng, trong hòm Bổn

phận của chúng ta là làm cho những của quý kín

đáo ấy đều đ ợc đ a ra tr ng bày Nghĩa là phải ra

sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức lãnh đạo, làm

cho tinh thần yêu n ớc của tất cả mọi ng ời đều đ ợc

thực hành vào công việc yêu n ớc, công việc kháng

chiến.”

( Đoạn văn sgk tr 70)

Tiết 98 : hành động nói ( t2 )

I/ Bài học

2/Có khi đ ợc tr ng bày trong tủ kính, trong bình

pha lê, rõ ràng dễ thấy ( mục đích trình bày )

4/Bổn phận của chúng ta là làm cho những của

quý kín đáo ấy đều đ ợc đ a ra tr ng bày.( mục đích

cầu khiến )

5/Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ

chức lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu n ớc của tất

cả mọi ng ời đều đ ợc thực hành vào công việc yêu

n ớc, công việc kháng chiến ( mục đích cầu

khiến )

3/Nh ng cũng có khi cất giấu kín đáo trong r ơng,

trong hòm ( mục đích trình bày )

* Cách thực hiện hành động nói

1/Tinh thần yêu n ớc của nhân dân ta cũng nh các

thứ của quý.( mục đích trình bày )

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

* Cách thực hiện hành động nói

I/ Bài học

bằng câu trần thuật ( kiểu câu phù hợp với hành

động đó )

- > Cách dùng trực tiếp

bằng câu trần thuật ( kiểu câu khác chứ không

dùng câu cầu khiến )

- > Cách dùng gián tiếp

* Cả 5 câu đều là câu trần thuật

Kiểu hành

động nói Thực hiện bằng kiểu câu phù hợp Cách dùng trực tiếp Thực hiện bằng kiểu câu khác Cách dùng gián tiếp

1/ Dùng câu nghi vấn Bạn học bài ch a ? Ngày mai, em về quê

3/Dùng câu cầu khiến Anh đừng hút thuốc nữa

4/ Dùng câu trần thuật

Em hứa không đi học muộn nữa.

5/ Dùng câu cảm thán

ôi bức tranh đẹp quá !

2/ Dùng câu trần thuật

Anh không hút thuốc nữa đ ợc chứ?

5/ Dùng câu trần thuật Bức tranh đẹp thật.

- Dùng câu nghi vấn Sao bức tranh đẹp thế ?

4/ Dùng câu trần thuật

- Tôi mong anh không hút thuốc nữa

1/Hỏi

2/Trình

bày

3/ Điều

khiển

4/ Hứa

hẹn

5/ Bộc lộ

cảm xúc

Tiết 98: hành động nói

* Cách thực hiện hành

động nói :

I/ Bài học

thực hiện bằng câu trần thuật ( kiểu câu

phù hợp với hành động đó ) - > Cách

dùng trực tiếp

thực hiện bằng câu trần thuật ( kiểu câu

khác chứ không dùng câu cầu khiến ) - >

Cách dùng gián tiếp

Ngữ liệu- phân tích ngữ liệu

( Ngữ liệu sgk tr 70 )

Có mấy cách thực hiện hành động

nói ? Đó là những cách nào ?

C1: Dùng kiểu câu có chức năng chính phù hợp với hành động đó ( cách dùng trực tiếp )

C2: Dùng kiểu câu có chức năng khác để thể hiện hành động đó ( cách dùng gián tiếp )

* Ghi nhớ : sgk tr 71

II/ Luyện tập

Bài 1: Tìm các câu nghi vấn trong bài Hịch t ớng sĩ của Trần Quốc Tuấn

- Cho biết những câu ấy đ ợc dùng làm gì ?

- Vị trí của mỗi câu nghi vấn trong từng đoạn văn có liên quan nh thế nào đến mục đích nói của nó ?

muôn đời bất hủ đ ợc ”

phỏng có đ ợc không? ”

ta ”

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

* Kết quả

Nhóm 1: Đoạn: “ Ta th ờng nghe : Kỉ Tín đem mình …cùng trời

đất muôn đời bất hủ đ ợc ”

- Câu nghi vấn: Từ x a các bậc trung thần nghĩa sĩ bỏ mình vì n ớc

đời nào không có ? : Thực hiện hành động khẳng định

- Câu nghi vấn ở đoạn đầu nhằm mục đích tạo tâm thế cho t ớng sĩ chuẩn bị nghe những lí lẽ của tác gỉa

Tiết 98 : hành động nói ( t 2 )

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

1/Bài tập 1

Nhóm 2 : Đoạn: “Chẳng những thái ấp của ta không còn …muốn vui vẻ phỏng có đ ợc không? ”

- Câu nghi vấn 1: Lúc bấy gìơ dẫu các ng ơi muốn vui vẻ phỏng có đ

ợc không? ” : Thực hiện hành động phủ định

- Câu nghi vấn 2 : Lúc bấy gìơ dẫu các ng ơi không muốn vui vẻ

phỏng có đ ợc không? ” : Thực hiện hành động khẳng định

- Câu nghi vấn ở đoạn giữa nhằm mục đích thuyết phục, động viên khích lệ t ớng sĩ khi đ a ra sự đối lập giữa hậu quả của lối sống sai trái

& kết quả tốt đẹp nếu nghe lời chỉ bảo của chủ t ớng

Nhóm 3: Đoạn: “ Nay ta chọn binh pháp các nhà … để các ng ơi biết bụng ta ”

- Câu nghi vấn 1: “ Vì sao vây ? ” : Thực hiện hành động gây chú ý

- Câu nghi vấn 2: “ Nếu vậy rồi đây sau khi giặc giã dẹp yên, muôn

đời để thẹn, há còn mặt muĩ nào đứng trong trời đất nữa ? ” Thực

hiện hành động phủ định

- Câu nghi vấn ở đoạn cuối nhằm mục đích chỉ cho t ớng sĩ thấy chỉ

có con đ ờng duy nhất là chiến đấu bảo vệ đất n ớc

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

⇒ Tất cả các câu trên đều thể hiện hành động nói theo cách

gián tiếp

2/Bài tập 2:

Tìm những câu trần thuật có mục đích cầu khiến trong các đoạn trích d ới

đây của Hồ Chí Minh & cho biết hình thức diễn đạt đó có tác dụng nh thế nào trong việc động viên quần chúng ?

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

a/ Câu 1: Vì vậy, nhiệm vụ thiêng liêng của toàn dân ta lúc này là phải

năng cao tinh thần quyết chiến, quyết thắng, quyết tâm giải phóng Miền Nam, bảo vệ Miền Bắc tiến tới hoà bình, thống nhất Tổ Quốc

Câu 2: Hễ còn một tên xâm l ợc trên đất n ớc ta, thì còn phải tiếp tục chiến

đấu quýet sạch nó đi

Câu 4: Quân & dân Miền Bắc quyết ra sức thi đua yêu n ớc, xây dựng chủ nghĩa xã hội & làm tròn nghĩa vụ của mình đối với đồng bào Miền Nam ruột thịt

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

2/Bài tập 2 :

b/ Câu 2: Điều mong muốn cuối cùng của tôi là: Toàn Đảng toàn dân

ta đoàn kết phấn đấu, xây dựng một n ớc Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dân chủ & giàu mạnh góp phần xứng đáng vào sự

nghiệp cách mạng thế giới

=> - Tất cả 5 câu trên đều là câu trần thuật dùng thể hiện hành động

cầu khiến, kêu gọi

- Cách dùng gián tiếp này khiến lời kêu gọi vừa rõ ràng sâu sắc, vừa thể hiện đ ợc tình cảm, nguyện vọng của ng ời nói & tác động

mạnh mẽ tới ng ời nghe

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

3/Bài tập 3:

* Câu nói của Dế Choắt:

- Song anh có cho phép thì em mới dám nói

- Anh đã nghĩ th ơng em nh thế thì hay là anh đào giúp cho em một cái nghách sang nhà anh, phòng khi tối lửa tắt đèn có đứa nào bắt nạt thì em chạy sang…

* Câu nói của Dế Mèn:

- Đ ợc, chú mình cứ nói thẳng thừng ra nào

- Thôi im cái điệu hát m a dầm sùi sụt ấy đi

khiêm tốn

Tiết 98: hành động nói ( t 2 )

4/Bài tập 4:

Nên dùng những cách sau:

b/ Bác làm ơn chỉ giùm cháu b u điện ở đâu a

e/ Bác có thể chỉ giúp cháu b u điện ở đâu không ạ ?

5/Bài tập 5:

Chọn ph ơng án ( c) : Đ a lọ gia vị cho ng ời kia & nói: “ Mời anh” ( hoặc “ Mời chị ”, “ Mời bác” … )

Vì : Thể hiện ng ời nghe hiểu đ ợc mục đích cầu khiến trong hành động nói của ng ời nói, đồng thời thể hiện sự lịch sự

IV/ Củng cố- dặn dò:

- Học thuộc ghi nhớ - làm tiếp cỏc bài tập.

- Học bài, đọc tr ớc bài “ Ôn tập về luận điểm ”

C¶m ¬n c¸c thÇy c« gi¸o