Cho ví dụ và nói rõ tác dụng của biện pháp này?. Tiết 40: Nói giảm nói tránhI-B ài học *Nói giảm nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh a.. Hồ Phương, Thư nhà => Các từ, cụm từ
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
1 Thế nào là nói quá ? Tác dụng của nói quá ? Cho ví dụ và nói rõ
tác dụng của biện pháp này ?
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại quy mô, tính chất của sự vật,
hiện t ợng đ ợc miêu tả
- nhấn mạnh, gây ấn t ợng, tăng sức biểu cảm
VD: Thuận vợ thuận chồng, tát bể Đông cũng cạn
Nhấn mạnh ý nghĩa kết quả của sự hoà thuận : Nếu vợ chồng hoà
thuận đồng lòng thì việc khó khăn hay to lớn đến mấy cũng sẽ
thành công
Trang 3TiÕt 40
Trang 4Tiết 40: Nói giảm nói tránh
I-B ài học
*Nói giảm nói tránh
và tác dụng của nói giảm nói tránh
a Vỡ vậy, tụi để sẵn mấy lời này, phũng khi
tụi sẽ đi gặp cụ Cỏc Mỏc, cụ Lờ-nin và
cỏc vị cỏch mạng đàn anh khỏc , thỡ
đồng bào cả nước, đồng chớ trong Đảng và
bầu bạn khắp nơi đều khỏi cảm thấy đột
ngột
(Hồ Chớ Minh, Di chỳc)
b Bỏc đó đi rồi sao, Bỏc ơi !
Mựa thu đang đẹp, nắng xanh trời.
(Tố Hữu, Bỏc ơi)
c Lượng con ụng Độ đõy mà Rừ tội
nghiệp, về đến nhà thỡ bố mẹ chẳng cũn.
(Hồ Phương, Thư nhà)
=> Các từ, cụm từ trên đều chỉ cái chết
nh ng tác giả dùng các cách diễn đạt đó để
giảm nhẹ mức độ, tránh cảm giác quá
đau buồn cho ng ời tiếp nhận.
Trang 5Tiết 40: Nói giảm nói tránh
I-B ài học
*Nói giảm nói tránh
và tác dụng của nói giảm nói tránh
2/ Phải bộ lại v Phải bộ lại v à lăn vào lũng một
người mẹ, ỏp mặt vào
người mẹ, ỏp mặt vào bầu sữa bầu sữa
núng của người mẹ, để bàn tay
người mẹ vuốt ve từ trỏn xuống
cằm, và gói rụm ở sống lưng cho,
mới thấy người mẹ cú một ờm dịu
vụ cựng.
(Nguyờn Hồng, Những ngày thơ ấu)
⇒ Dùng từ “bầu sữa“ để thể hiện
sự tế nhị tránh thô tục
Trang 6Tiết 40: Nói giảm nói tránh
3/a Con dạo này lười lắm lười lắm .
b.Con dạo này khụng được khụng được
chăm chỉ cho lắm.
* Giống: Hai câu đều nói về ý thức
học tập, lao động của ng ời con.
Trang 7TiÕt 40: Nãi gi¶m nãi tr¸nh
I-Bài học
*Nãi gi¶m nãi tr¸nh
vµ t¸c dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
Nói giảm nói tránh ( nhã ngữ, uyển ngữ ) là là mét biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.
- tránh gây cảm giác quá
đau buồn, ghê sợ, nặng nề.
nói này ?
Trang 8TiÕt 40: Nãi gi¶m nãi tr¸nh
I-Bài học
*Nãi gi¶m nãi tr¸nh
vµ t¸c dông cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
1/a Vì vậy, tôi để sẵn mấy lời này, phòng
khi tôi sẽ đi gặp cụ Các Mác, cụ Lê-nin
sèng ® îc l©u n÷a ®©u chÞ ¹
- Anh Êy (“) thÕ th× kh«ng (“) ® îc l©u
n÷a ®©u chÞ ¹
Nói trống (tỉnh lược)
Nãi gi¶m nãi tr¸nh ( nhã ngữ, uyển ngữ ) lµ mét biện pháp tu từ dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển.
- tránh gây cảm giác quá
đau buồn, ghê sợ, nặng nề.
* Dùng cách nói phủ định
b»ng từ trái nghĩa
* Nói trống (tỉnh lược)
Trang 9TiÕt 40: Nãi gi¶m nãi tr¸nh
Bµi tËp nhanh
Hãy quan sát tranh minh hoạ trên màn hình và
dùng phép nói giảm nói tránh để diễn đạt lại các câu trong những tình huống sau và cho biết ở mỗi tình huống đó, em đã sử dụng cách nói giảm nói tránh
nào?
Trang 10Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định từ ngữ trái nghĩa
Trang 11TÌNH HUỐNG 2
Nói giảm nói tránh bằng cách nói trống.
Trang 13Bài văn này
Nói giảm nói tránh bằng cách phủ định
TÌNH HUỐNG 4
Trang 14Vậy theo em phải sử dụng
biệp pháp nói giảm nói
tránh nh thế nào ?
Ti t 40 : ế Nói giảm nói tránh
a/ Dùng biện pháp nói giảm nói tránh phải phù hợp tình huống, đối t ợng giao tiếp.
2 Sử dụng nói giảm nói tránh
b/ Không nên dùng nói giảm nói tránh khi cần nói thẳng, nói đúng
Nói giảm nói tránh và tác dụng
của nói giảm nói tránh
Trang 15TiÕt 40: Nãi gi¶m nãi tr¸nh
I-Bài học
Nãi gi¶m nãi tr¸nh vµ t¸c dông
cña nãi gi¶m nãi tr¸nh
* Nãi gi¶m nãi tr¸nh ( nhã
a.Khuya rồi, mời bà
b Cha mẹ em từ ngày em còn rất bé, em về ở với bà ngoại
c.Đây là lớp học cho trẻ em………
d Mẹ đã rồi, nên chú ý
e Cha nó mất, mẹ nó
, nên chú nó rất thương nó
đi nghỉ chia tay nhau
khiếm thị
có tuổi
đi bước nữa
2 Sö dông nãi gi¶m nãi tr¸nh
Trang 16*Bài tập trắc nghiệm
*Bài tập trắc nghiệm.
A Để tránh cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng nề
B Để bộc lộ thái độ, tình cảm của ng ời nói
Trang 17C âu 3: Sử dụng nói giảm nói tránh phù hợp sẽ tạo cho
con người có phong cách nói năng như thế nào ?
a Tạo phong cách nói năng đúng mực, có văn hóa.
b Giúp thể hiện thái độ nhã nhặn, lịch sự trong giao tiếp.
c Thể hiện sự tôn trọng của người nói với người nghe.
d Cả 3 ý trên đều đúng
d.
Ti t 40 : ế Nãi gi¶m nãi tr¸nh
Trang 182 B i t p 2: à ậ Câu có sử dụng nói giảm nói tránh
c1: Xin đừng hút thuốc trong phòng.
Ti t 40 : ế Nói giảm nói tránh
II- Luy n t p: ệ ậ
II- Luy n t p: ệ ậ
a2 : Anh nên hoà nhã với bạn bè.
Trang 192 B i t p 3: à ậ
Ti t 40 ế : Nãi gi¶m nãi tr¸nh
II - Luyện tập:
§Æt 5 c©u dïng c¸ch nãi gi¶m nãi tr¸nh
1/ Bài văn của em chưa được hay lắm.
2/ChiÕc ¸o của chị kh«ng ® îc đẹp l¾m.
3/B¹n Lan vẽ bức tranh này chưa được đẹp 4/C« Êy kh«ng ® îc nhanh nhÑn.
5/¤ng Êy kh«ng ® îc dÔ tÝnh nh bµ vî.
MÉu : Bµi th¬ cña anh ch a ® îc hay l¾m
Trang 20a Đây là ngôi trường của những trẻ em tàn tật.
b Các chiến sĩ đã chết để bảo vệ quê hương.
c Kiến thức toán của em còn kém lắm!
d Bác sỹ pháp y đang mổ xác chết.
.
cách diễn đạt nói giảm, nói tránh?
Ti t 40 ế : Nãi gi¶m nãi tr¸nh
BÀI TẬP BỔ SUNG
Trang 22Hµm ý xãt xa, luyÕn tiÕc
vµ ® îm chót mØa mai
Trang 23* Cñng cè
Nãi gi¶m nãi tr¸nh
Nãi gi¶m nãi
C¶m nhËn gi¸ trÞ nghÖ thuËt vµ vËn dông nãi gi¶m nãi
tr¸nh
Trang 24í
Ò
« B
I
§
3 2
4
5 6 C
Trang 25HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Hoàn thiện các BT (SGK)
- S u tầm một số câu thơ câu văn có sử dụng phép nói giảm nói tránh
- Học bài chu đáo.
- Chuẩn bị ôn tập tốt cho bài kiểm tra Ngữ văn (Tiết 41)
Trang 26Xin ch©n thµnh c¶m ¬n
vµ c¸c em