Giao an hoa 8

- HS phân biệt đợc vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo, vật liệu và chất - Biết đợc ở đâu có vật thể là ở đó có chất - Các vật thể tự nhiên đợc hình thành từ các chất còn các vật thể n

2 Bớc đầu học sinh biết rằng hoá học quan trọng trong cuộc sống của chúng

ta, do đó cần thiết có kiến thức hoá học về các chất và ứng dụng của chúng trong cuộc sống

3 Bớc đầu học sinh biết các em cần phải làm gì để có thể học tốt môn học, thêm yêu quê hơng đất nớc, con ngời Việt nam

Vào bài: ở lớp 6,7 ta đã đợc học các môn Toán, Lý, Sinh trong năm học lớp

8 và các năm học tiếp theo ta sẽ tìm hiểu môn học mới là môn Hoá học Vậy Hoá học là gì? Hoá học có vai trò nh thế nào trong cuộc sống của chúng ta? ta xét bài học đầu tiên của môn học là:

Bài mở đầu môn hoá học.

Nội dung Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

I Hoá học là gì?

1, Thí

nghiệm:

1 Hoạt động 1

trong suốt màu

xanh của dung

ở bộ dụng cụ của giáo viên

- Phát bộ dụng cụ cho các nhóm, yêu cầu HS kiểm tra các dụng cụ và hoá chất

- GV làm mẫu thí nghiệm

và hớng dẫn HS làm thí nghiệm 1

? Cho biết nhận xét của em

về sự biến đổi của các chất trong ống nghiệm?

- GV nhận xét bổ xung cho hoàn thiện

- GV tiếp tục hớng dẫn HS làm thí nghiệm 2

- Các nhóm nghe hớng dẫn

và làm thí nghiệm 2 và báo cáo kết quả của hiện tợng xảy ra

- GV trình bày cho HS nghe

? Qua 2 thí nghiệm trên nhóm nào rút ra kết luận?

t Các nhóm nghe hớng dẫn và làm thí nghiệm 2 và nhận xét hiện tợng xảy ra

- HS tự tóm tắt vào vở ghi

- HS báo cáo, các HS khác bổ xung thêm

cấp nhiên liệu,

nguyên liệu cho

công nghiệp, thiết

bị thông tin liên

lạc

- GV gọi một HS đọc các câu hỏi trong Sgk a,b,c

? Yêu cầu HS suy nghĩ trả

lời?

- GV cho HS quan sát một

số tranh ảnh, và các thông tin về vai trò của Hoá học trong cuộc sống

? Em có nhận xét gì về vai trò của Hoá học trong cuộc sống?

? HS đọc thông tin trong Sgk / 5?

? Để học tốt môn Hoá học các em cần có những hoạt

động nào?

- GV phân tích khắc sâu thêm kiến thức

- HS phân biệt đợc vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo, vật liệu và chất

- Biết đợc ở đâu có vật thể là ở đó có chất

- Các vật thể tự nhiên đợc hình thành từ các chất còn các vật thể nhân tạo

đ-ợc làm từ vật liệu mà vật liệu đều là chất hay hỗn hợp 1 số chất

- Giữ an toàn khi tiếp xúc với hóa chất.

Gồm có Đợc làm từ

1 số vật liệu là chất Một số chất hay hỗn hợp 1 số chất

2 Hoạt động 2

Tính chất của chất

Bằng các phơng pháp nghiên cứu ngời ta xác định đợc tính chất của chất

Từ quan sát trên ta thấy

mỗi chất có những tính

chất nhất định Ngoài

phơng pháp ra ngời ta

còn phải dùng dụng cụ

đo để nghiên cứu tính

chất của mỗi chất

nghiệm để nghiên cứu

tính chất của chất

Cho muối ăn vào cốc

n-ớc dùng đũa khuấy sau

rất nhiều hiện tợng chất

biến đổi thành chất

HS làm TN

- Bóng đèn sáng Cu dẫn điện

- Bóng đèn không sáng S ko dẫn điện

- S ở thể rắn , màu vàng

- S cháy với ngọn lửa màu vàng có mùi hắc

a) Quan sát

- Thể

- Màu

- Mùib) Dụng cụ

2 Việc hiểu biết tính chất của chất có lợi gì?

a) Giúp phân biệt đợc chất này với chất khác

b) Biết cách sử dụng chấtc) Biết sử dụng chất thích hợp trong đời sống và sản xuất

Qua nghiên cứu tính

IV Kiểm tra đánh giá

- HS làm bài tập củng cố:Bài 3(tr 11sgk) Hăy chỉ ra đâu là vật thể ,là

chất(những từ in nghiêng)trong các câu sau:

a.Cơ thể ngời có 63 đến 68% về khối lợnglà nớc

b.Than chì là chất dùng làm lõi bút chì

c.Dây điện bằng đồng đợc bọc một lớp chất dẻo

d.áo may bằng sợi bông (95%-98% là xenlulozơ)mặc thoáng mát hơn may bằng nilon(một thứ tơ tổng hợp)

- Biết đợc nớc tự nhiên là hỗn hợp còn nớc cất là chất tinh khiết.

- Biết cách tách chất tinh khiết ra khỏi hỗn hợp bằng phơng pháp vật lý ( lắng, gạn, lọc , bay hơi )

- Rèn kĩ năng quan sát, tìm đọc hiện tợng qua hình vẽ

- Bớc đầu sử dụng ngôn ngữ hóa học cho chính xác

- Giáo dục lòng yêu thích môn học

Chất tinh khiết:

- GV kiểm tra sự chuẩn bị vật mẫu của các nhóm HS

- GV yêu cầu HS quan sát chai nớc khoáng và ống nớc cất trả lời câu hỏi

+ Nêu tính chất giống nhau

và tác dụng của nớc khoáng, nớc cất

- GV treo tranh vẽ H4.1(a) mô tả quá trình chng cất nớc cho HS nhớ lại và liên hệ những giọt nớc đựng trên

- HS quan sát nớc khoáng và nớc cất nêu đợc chúng giống nhau: là chất lỏng trong suốt không màu đều uống đợc.Tác dụng khác: nớc cất còn

đợc dùng để tiêm

* HS: Vì nớc khoáng ngoài

n-ớc còn có một số chất tan khác( Na; K; Fe;I )

* HS quan sát tranh vẽ liên hệ với những giọt nớc cất đọng trên nắp ấm-> Kết luận: Nớc cất không có chất lẫn nào khác

-> Nớc cất là chất tinh khiết

- Chất tinh khiết là

*Hỏi: Thế nào là chất tinh

khiết?

- GV làn thế nào cho nhiệt

độ sôi của nớc cất, nhiệt độ n/c, KLR

* Hỏi: Nhận xét kết quả thí

nghiệm?

- GV: Với nớc TN kết quả

này đều sai khác

* Hỏi: Vậy theo em chất nh

thế nào mới có những tính chất nhất định?

- GV tiến hànhTN+ Hoà tan muối ăn vào nớc

+Đun hỗn hợp nớc dới ngọn lửa đèn cồn

*Hỏi: + Nhận xét hiện

t-ợng?

+ Vì sao khi đun hỗn hợp nớc muối ta thu đợc muối( nớc hay bay hơi ở nhiệt độ 1000c, muối ăn không bay hơi vì nhiệt độ sôi cao = 14500c)

- GV làm thêm thí nghiệm:

trộn bột sắt với bột S Dùng nam trâm để tách Fe ra khỏi S

*Hỏi: Dựa vào đâu ta có thể

- HS quan sát nhận xét -> Kết luận

tách một chất ra khỏi

hỗn hợp

IV- Củng cố:

GV treo bảng phụ nội dung bài tập:

Cho biết lu huỳnh có những tính chất nhất định: Thể rắn, màu vàng tơi, giòn, không mùi, không tan trong nớc, lu huỳnh cháy đợc tạo ra khói màu

trắng

Vậy S có phải là chất tinh khiết hay không?

Có hỗn hợp: Nớc, bột gạo, đờng Biết bột gạo không tan làm thế nào để tách bột gạo ra khỏi hỗn hợp trên

V- Dặn dò: BT: 7, 8 Tr/11 (SGK).

BT: 2.6; 2.7; 2.8; (SBT- Tr/4)

* Mỗi nhóm chuẩn bị 50g muối ăn và một cốc nớc, cồn, diêm, cát

VI-Rút kinh nghiệm:

2 HS nắm đợc một số quy tắc an toàn trong phòng thí nghiệm.

3.Thực hành so sánh nhiệt độ nóng chảy của một số chất Qua đó thấy đợc

sự khách nhau về nhiệt độ nóng chảy của một số chất

4 Biết cách tách riêng chất từ hỗn hợp

II Chuẩn bị của GV:

- Dụng cụ thí nghiệm: ống nghiệm, Kẹp ống nghiệm, phễu thuỷ tinh, đũa thuỷ tinh, cốc thuỷ tinh, nhiệt kế, đèn cồn, giấy lọc

- Hoá chất: lu huỳnh; parapin; muối ăn

III Chuẩn bị của học sinh: Muối ăn, nớc sạch.

2 Cách sử dụng hoá chất: SGK - Tr/ 154

3 Một số dụng cụ thí nghiệm.

* GV lần lợt giới thiệu dụng cụ thí nghiệm nêu tác dụng của từng dụng cụ

và cách sử dụng

4 Thí nghiệm 1: Theo dõi sự nóng chảy của các chất parafin và lu huỳnh:

- GV phát dụng cụ hoá chất cho các nhóm

- GV hớng dẫn HS và làm các thao tác của thí nghiệm 1

+ Lấy một ít lu huỳnh, một ít parafin ( bằng hạt lạc) cho vào từng ống

nghiệm Cho cả 2 ống nghiệm vào 1 cốc thuỷ tinh đựng nớc( chiều cao của nớc trong cốc khoảng 2 cm) Cắm nhiệt kế vào cốc, để nhiệt kế đứng quay mặt số ra cho dễ đọc

+ Để cốc lên giá thí nghiệm, dùng đèn cồn đun nóng cốc

- GV hớng dẫn HS quan sát sự nóng chảy của parafin Ghi lại nhiệt độ của nhiệt kế khi parafin bắt đầu nóng chảy, khi nớc sôi, sau khi nớc sôi lu huỳnh có nóng chảy không?

- Khi nớc sôi, lu huỳnh cha nóng chảy hớng dẫn HS dùng kẹp gỗ cặp ống nghiệm và tiếp tục đun trên ngọn lửa đèn cồn đến khi lu huỳnh nóng chảy Cho nhiệt kế vào lu huỳnh nóng chảy nghi lại nhiệt độ của nhiệt kế xác định nhiệt

độ nóng chảy của lu huỳnh

- Mỗi nhóm cử 1 bạn làm, các HS khác quan sát, một th ký ghi chép lại cac hiện tợng xảy ra

- GV theo dõi uốn nắt các thao tác của HS, giúp đỡ các nhóm tiến hành chậm hoặc kỹ năng yếu

5 Thí nghiệm 2: Tác riêng chất từ hỗn hợp muối ăn và cát

tinh

+ Hớng dẫn HS quan sát hiện tợng

- Chất lỏng chảy qua phễu vào ống nghiệm, so sánh với dung dịch nớc

tr-ớc khi lọc Cát đợc giữ lại trên mặt giấy lọc

- Đun nóng phần nớc lọc trên ngọn lửa đèn cồn

* Cách làm: Dùng kẹp gỗ cặp 1/3 ống nghiệm từ miệng xuống Để ống

nghiệm hơi nghiêng Hơ dọc ống nghiệm cho nóng đều sau khi đó đun ở đáy

ống Vừa đun vừu lắc để tránh chất lỏng sôi đột ngột và phụt mạnh ra ngoài ớng miệng ống nghiệm về phía không có ngời

H Khi nớc trong ống nghiệm bay hơi hết hớng dẫn HS quan sát chất rắn thu đợc ở đáy ống nghiệm, so sánh với muối ăn lúc đầu

So sánh chất giữ lại trên giấy lọc

4 Công việc cuối buổi thực hành.

+ GV hớng dấn các nhóm làm tờng trình sau tiết thực hành

Số TT thí

+ HS thu rửa dụng cụ, vệ sinh phòng học

1 Kiến thức : Biết đợc nguyên tử là hạt vô cùng nhỏ, trung hoà về điện và

tạo ra chất Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dơng và vỏ tạo bởi các

electron mang điện tích âm Electron(e) có điện tích âm nhỏ nhất ghi bằng dấu (-)

- Biết đợc hạt nhân nguyên tử tạo bởi Proton(p) có điện tích ghi bằng

dấu( +) còn Notron không mang điện Những nguyên tử cùng loại có cùng số P trong hạt nhân

- Biết số p = số e trong một nguyên tử Electron luôn chuyển động và xắp xếp thành lớp Nhờ e mà nguyên tử có khả năng liên kết

b Cho VD về vật thể nhân tạo và vật thể đó đợc tạo ra từ vật liệu nào

3 Bài mới: Qua các VD vừa nêu các em đã biết có cách chất mới có vật

thể Còn các chất đợc tạo ra từ đâu? Để tìm hiểu vấn đề này, hôm nay chúng ta học bài “ Nguyên tử”

Nội dung HĐ của giáo viên HĐ của học sinh

- Yêu cầu HS đọc SGK phần(1)

- GV: Từ những vấn đề vừa nêu các em có nhận xét gì về NT?

- GV: Dùng tranh vẽ sơ đồ NT Neon; Hiđro; Oxi và Natri

- Giới thiệu cấu tạo NT

*Đặt vấn đề: Môn vật lý lớp 7 đã

học sơ lợc cấu tạo nguyên tử

Nguyên tử có cấu tạo ntn? Mang

điện tích gì?

HĐ2:

GV: ( Các chất đợc tạo ra từ nguyên tử)

Hạt nhân NT đợc tạo ra từ những hạt chủ yếu nào?

GV Giới thiệu các hạt trong NT

l GV: Nguyên tử cùng loại có cùng số hạt nào trong hạt nhân?

- GV: Đã là hạt nên P;n và e cũng có khối lợng Kết luận các hạt này ra sao?

- HS thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi

-HS trao đổi trong nhóm

và phát biểu:

Trong NTsố p = số e

- HS nhóm phát biểu và làm BT2- Tr/15

- HS nhóm trao đổi kết hợp SGK và trả lời

- HS nhóm thảo luận và phát biểu

- GV yêu cầu HS đọc SGK phàn 3- Tr/14

- GV: Trong hoá học phải quan tâm đến sự sắp xếp số e này

- GV: Dùng sơ đồ minh hoạ phần cấu tạo nguyên tử H; O; Na->

giới thiệu vòng nhỏ trong cùng là hạt nhân, mỗi vòng tiếp theo là 1 lớp Electron Hình tròn xanh là các Electron có trong mỗi lớp

- GV cho HS theo dõi bảng Tr

15

-GV đa sơ đồ Mg; K và một bảng trống các loại hạt

- GV yêu cầu HS hoàn thành bảng đối với NT Mg và K

- GV: Để tạo ra chất này từ chất khác các NT phải liên kết với nhau Nhờ đâu mà NT liên kết đ-ợc?

- HS đọc SGK phần 3 tr/14

- HS quan sát theo dõi ghi nhớ sốiắp xếp các

Electron trong NT

- HS theo dõi thảo luận nhóm- hoàn thành nội dung các ô trống trong bảng- phát biểu

- 1 HS ghi lên bảng

- HS trao đổi nhóm phát biểu: Nhờ Electron mà nhuyên tử có khối lợng liên kết dợc với nhau

4 Củng cố: HS đọc phần KL (sgk).

GV đa mô hình nguyên tử Al Hãy chỉ ra số P trong hạt nhân; số e; số lớp

e và số e lớp ngoài cùng của mỗi NT

5 Dặn dò : BT (3, 4, 5, - tr/ 15, 16 sgk)

BT 4.1 ; 4.3; 4.4 (tr.4.5 sbt )

- Biết đợc KHHH dùng để biểu diễn nguyên tố, mỗi KH còn chỉ một

nguyên tử của nguyên tố

- Biết đợc thành phần khối lợng các nguyên tố trong vỏ trái đất là không

đồng đều và Oxi là nguyên tố phổ biến nhất

* Kỹ năng: Rèn kỹ năng viết KHHH, biết sử dụng thông tin, t liệu để

a Nguyên tử có cấu tạo ntn? Vì sao nói nguyên tử trung hoà về điện?

b Những nguyên tử cùng loại có cùng số hạt nào trong hạt nhân vì sao

khối lợng hạt nhân đợc coi là khối lợng nguyên tử

c Bài mới: Trên nhãn hộp sữa có ghi hàm lợng can xi cao, thực ra phải

nói trong thành phần sữa có NTHH can xi Bài này giúp các em một số hiểu

biết về nguyên tố hoá học

nguyên tố và biểu diễn 1

nguyên tử của nguyên

tố

- Cách ghi:

+ Lấy chữ cái đầu viết

kiểu in hoa

+ Trờng hợp chữ cái đầu

trùng nhau lấy chữ cái

- GV cho HS xem 1 g

n-ớc cất Đặt câu hỏi ( nội dung phiếu học tập 1)+ Trong 1g nớc cất có những loại ngguyên tử nào?

Số lợng nhuyên tử từng loại là bao nhiêu?

+ Nếu lấy 1 lợng nớc lớn hơn nữa thì số nhuyên tử Hiđro và Oxi ntn?

- GV yêu cầu các nhóm

đọc kết qủa

- GV: để chỉ những nguyên tử cùng loại ta dùng từ “ Nguyên tố hóa học”

Nguyên tố hoá học là gì?

- GV sử dụng bảng 1 Tr /43

+ Hãy đọc tên những nguyên tử có số Proton

là 8; 13; 20

+ Hãy nêu số Proton có trong hạt nhân của nguyên tử Magiê, Photpho, Brom? Đối với

1 số nguyên tố P có ý nghĩa ntn?

HS đọc SGK, HS cả lớp chú

ý theo dõi ( HS chỉ đọc

đến NTHH kia)

- HS nhóm thảo luận và lần lợt trả lời từng câu hỏi ghi phiếu học tập

+ Trong 1 g nớc gồm 2 loại nguyên tử H và O

+ Số lợng nguyên tử Oxi: 3 vạn tỷ tỷ, số lợng nhuyên tử Hiđro: 6 vạn tỷ tỷ

+ Nếu 1 lợng nớc lớn hơn nữa thì số nguyên tử H và O

sẽ lớn hơn rất nhiều

-HS đọc SGK- Định nghĩa.-> HS nhóm thảo luận phát biểu

- HS xem bảng và trả lời + Nguyên tử có số p là 8; 13;

20 là Oxi, nhôm, canxi

+ Số P có trong hạt nhân của nguyên tử Magiê, P, Brom là 12; 15; 35

HS trả lời làm bài tập 1( 20 ) SGK

GV: Nguyên tố HH Canxi và Cac bon có cùng chữ cái

Hs nhóm trao đổi và trả lời: dùng KHHH

- HS đọc SGK

- HS nhóm tham khảo bảng 1 Tr/ 42 trả lời

Dùng 1 hay 2 chữ cái đầu trong tên la tinh của nguyên

tố ( O; C, P )

- Nhóm thảo luận và phát biểu

biệt 2 nguyên tố HH này?

( Cacbon dùng 1 chữ cái

+Làm thế nào để biểu diễn 3 NT Cachbon; 5 nguyên tử Sắt.

+ Nêu ý nghĩa ký hiệu hoá học?

- GV hớng dẫn ghi số nguyên tử

Cách nhớ và cách đọc ký hiệu HH ( phần II) học ở tiết sau

* HĐ3:

- GV yêu cầu HS nghiên cứu phần III Tr/19

- Sử dụng H1.6 gắn lên bảng

- Treo bảng phụ có nội dung câu hỏi:

+Hiện nay đã biết đợc bao nhiêu nguyên tố hoá học?

+ Sự phân bố nguyên tố trong lớp vỏ trái đất thế nào?

+ Nhận xét thành phần %

về khối lợng của nguyên

tố Oxi?

+ Kể những nguyên tố Oxi cho sinh vật?

- HS trao đổi nhóm và dùng bảng con trả lời 3 nguyên tử Cacbon: 3 C

5 nguyên tử sắt: 5 Fe

- Hs nhóm trao đổi sau đó 1

HS đọc câu hỏi và phát biểu

* Gîi ý: Tõ ®iÖn tÝch h¹t nh©n( Sè P) -> tªn nguyªn tè ->KHHH ( B1 - 42)

- Biết đợc mỗi đơn vị C bằng khối lợng của 1/12 nguyên tử C.

- Biết đợc mỗi nguyên tố có nguyên tử khối riêng biệt

2 Kỹ năng: Biết dựa vào bảng1 trang 42 SGK để:

- Tìm ký hiệu và NTK khi biết tên nguyên tố

- Xác định đợc tên và ký hiệu của nguyên tố khi biết NTK

B Kiểm tra : Viết KHHH các nguyên tố Kali; sắt; bạc; Ni tơ; Clo.

- Các cách viết 3 Al; 4 Ca; 5O; P; S lần lợt chỉ ý gì?

C.Bài mới:

- GV:Khối lợng thực của 1 nguyên tử rất nhỏ

- Yêu cầu HS đọc 3 dòng đầu SGK ( tr/ 18)

- GV: Viết theo dạng luỹ thừa thì khối lợng 1 nguyên tử C là 1,9926 10-23

g Số trị này quá nhỏ, không tiện dụng để cho các trị số khối lợng này là những

số đơn giản dễ sử dụng trong khoa học dùng một cách riêng để biểu thị khối ợng của nguyên tử Đó là nội dung bài học hôm nay

IV Nguyên tử khối : HĐ2

1 Một đơn vị Cacbon

(đv C)bằng khối lợng của

1/12 nguyên tử C

- GV: Yêu cầu HS đọc SGK tiếp từ dòng (tr/ 18)

đến Ca= 40 đvC

* Đặt câu hỏi:

+ Đơn vị C có khối lợng bằng bao nhiêu khối lợng của nguyên tử C

sự nặng nhẹ của các nguyên tử.(đaVD- SGK).

* Hỏi: Cho Mg = 24 đvC;

Cu=64 đvC Hãy so sánh xem nguyên tử Mg nhẹ hơn bao nhiêu lần so với nguyên tử đồng?

- GV: Kiểm tra kết quả

của HS- Kết luận?

- GV: Khối lợng tính bằng

đvC chỉ là khối lợng tơng

đối giữa các nguyên tử ->

ngời ta gọi khối lợng này

đúng không?

( đúng vì mỗi KH còn chỉ

1 nguyên tử)+ Hãy cho biết NTK và

KH của nguyên tố Sắt, Lu huỳnh? Ntử Sắt nặng hơn bao nhiêu lần Ntử lu huỳnh?( SD bảng1- tr/ 12)

- GV lu ý: Có thể bỏ bớt các chữ đv C sau các số trị NTK

( Ghi Fe = 56; S= 32)+ xác định nguyên tố có NTK = 27; 14; 39; 35, 5

và ghi kết quảlên bảng con sau đó phát biểu:

- Nguyên tử Mg nhẹ hơn nguyên tử Cu: 6424 = 83 lần

- HS đại diện nhóm phát biểu-

đọc lại khái niệm SGK và ghi voà vở

+ HS sử dụng bảng1 tr/ 43 ghi kết quả vào bảng con sau đó phát biểu?

Fe= 56 đv C S= 32 đv C

D Củng cố: BT6 - Tr/ 20.

- GV yêu cầu HS đọc đề bài.

Soạn ngày:6/9/08

tiết 8: Đơn chất và hợp chất-Phân tử

(tiết 1)

I Mục tiêu:

1 Kiết thức: Hiểu đợc nguyên chất đợc tạo nên từ 1 NTHH, hợp

chất là những chất tạo nên từ 2 nguyên tử hoá học trở nên

- Phân biệt đợc đơn chất kim loại ( có tính chất dẫn điện, dẫn nhiệt và phi kim

- Biết đợc trong một mẫu chất( Nói chung cả đơn chất và hợp chất) các nguyên tử không tách rời nhau mà đều có liên kết với nhau hoặc sắp xếp liền kề nhau

2 Kỹ năng: Biết sử dụng thông tin, t liệu để phân tích, tổng hợp giải thích

vấn đề -> sử dụng ngôn ngữ hoá học cho chính xác: Đơn chất, hợp chất

b Đơn vị C có khối lợng bằng bao nhiêu KL Ngtử cacbon?

Cho 1 đơn vị tơng ứng với 1,6605 10-24 g Hãy tính khối lợng tính bằng(g) của nguyên tử Canxi? Có nhận xét gì về kết quả này

c Bài mới: Ta đã biết các chất đợc tạo nên từ nguyên tử mà mỗi loại ng/tử lại là 1 NTHH Vậy ta có thể nói chất tạo nên từ NTHH đợc không? tuỳ theo các chất tạo nên chỉ từ 1 ngtố, có chất tạo nên từ 2 hay 3 ng/tố Dựa vào đó, ng-

ời ta phân loại chất

C Bài mới :

-Mở bài: Các em đã đợc làm quen khái niệm về chất và vật thể Vậy chất đợc chia làm những loại nào chúng khác nhau nh thế nào đó là nội dung bài hôm nay:

I Đơn chất là gì:

- GV: Khí Hiđro, Lu huỳnh, các

KL Natri, Nhôm đều đợc tạo

- H/s trao đổi trong nhóm-> Đ/c là những

*Hỏi : các em hiểu thế nào là

đơn chất?

- GV yêu cầu HS nêu các VD khác

- Gv yêu cầu HS đọc SGK phần (1) từ đầu đến và cả kim cơng nữa

* Hỏi: Hãy kể tên một số kim

loại và nêu tính chất vật lý chung của chúng? Các kim loại

đó do NTHH nào tạo nên? ( HS trả lời)

- GV: Đó là các đơn chất kim loại còn những đơn chất khác

nh khí oxi, H, S đợc gọi là đơn chất phi kim không dẫn nhiệt,

điện ( trừ than trì)GV: Đa ra 1 số đơn chất: O, S,

Fe, Al, Cu, H, N

* Chú ý :Tên đơn chất là tên nguyên tố trừ một số trờng hợp ( C, P)

- GV: Tuỳ theo ng tố tạo ra

đơn chất kim loại hay đơn chất phi kim mà ng/tố đó là ngtố kim loại hay ng tố phi kim

chất do 1 NTHH cấu tạo nên

VD Khí Oxi do ngtố O tạo nên

- HS thảo luận nhóm và trả lời: kim loại Cu; Al có tính dẫn nhiệt dẫn điện và

có ánh kim

- HS phân biệt đơn chất kim loại và đơn chất phi kim

- HS quan sát hình vẽ thảo luận và phát biểu , sau đó đọc SGK

- HS quan sát hình vẽ thảo luận và phát biểu , sau đó đọc SGK

- HS làmBT 2/ 25

H; O) lµ hîp chÊt h÷u c¬.

GV: Sö dông H1.12; 1.13 híng dÉn HS quan s¸t-> sù liªn kÕt gi÷a c¸c NT cña c¸c ngtè

* Hái: H·y nªu nhËn xÐt vÒ c¸ch s¾p xÕp ng/tö cña c¸c ngtè

vÒ tû lÖ vÒ thø tù

- HS mçi chÊt trªn cã 2 hoÆc 3 lo¹i NTHH t¹o nªn

Soạn ngày:

Tuần 5

tiết 9: đơn chất và hợp chất - Phân tử

I.Mục tiêu

1 Kiến thức: Hiểu đợc phân tử là hạt gồm 1 số nguyên tử liên kết với

nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hoá học của chất Các phân tử của 1 chất thì

đồng nhất với nhau Phân tử khối là khối lợng của phân tử tính bằng đv C

2 Kiểm tra: Kiểm tra 15 phút

Câu 1:(4đ) Chỉ ra đâu là vật thể, đâu là chất (những từ in nghiêng) trong các câu dới

đây:

a.Bóng đèn điện đợc chế tạo từ thuỷ tinh,đồng,và vonfam

b.trong quả chanh có nớc,axit xitric(có vị chua) và một số chất khác

c.Dây điện làm bằng đồng đợc bọc một lớp chất dẻo.

d.Xe đạp đợc chế tạo từ sắt ,nhôm ,đồng.

Câu 2:(3đ)Cho sơ đồ các nguyên tử sau:

Nguyên tử K Nguyên tử Mg Nguyên tử Cl Hãy chỉ ra số prôton trong hạt nhân,số electron trong nguyên tử, số lớp electron và số

electron lớp ngoài cùng của mỗi nguyên tử.

Câu 3(2đ) Dùng chữ số và kí hiệu hoá học diễn đạt các ý sau.

a Năm nguyên tử Can xi.

Trả lời câu hỏi :

a Hãy nêu VD về đơn chất? Đơn chất đó do ng/ tố hoá học nào tạo nên?

Hiểu thế nào về đơn chất?

b Đá vôi do NTHH ( Ca; C; O) tạo nên Vì sao nói đá vôi là hợp chất?

Hãy cho VD về 1 hợp chất và nêu các ng/ tố tạo nên hợp chất đó?

3 Bài mới:

Chúng ta đã biết có 2 loại chất đơn chất và hợp chất Dù là đ/ c hay h/c

cũng đều do các hạt nhỏ cấu tạo nên Các hạt nhỏ đó đã thể hiện đầy đủ tính

chất hoá học của chất Ngời ta gọi các hạt nhỏ đó là gì? Ta xét bài mới- Phần II Bài 6 - Tr/ 24 SGK

thể hiện đầy đủ tính chất

hoá học của chất

quan sát

- Nhận xét: TP hạt hợp thành đơn chất khí oxi,khí hidro, hợp chất nớc, h/c muối ăn

- GV: Các hạt hợp thành đó gọi là phân tử

* Hỏi: Thế nào là phân tử?

- GV: Phân tích mô hình mẫu chất muối ăn: Trong mô hình cứ 1 Na gắn với 1

Cl, lặp đi lặp lại nh thế, Vậy: 1 Na lk với 1 Cl là hạt hợp thành của chất

- GV chỉ trên mô hình mẫu h/ c nớc

* Hỏi: Theo em các phân

tử nớc có giống hệt nhau không và giống nhau về những gì?

- GV treo tranh vẽ H1.10 ( đơn chất kimloại đồng)

Đại diện nhóm báo cáo kết quả.Các nhóm khác bổ xung

-> Phân tử là hạt gồm 1 số ng/ tử liên kết với nhau

-HS: Các phân tử nớc giống nhau về số ng/ tử,loại ng/tử

và thứ tự lk giữa các ng/tử

→Mỗi hạt thể hiện đầy đủ t/c hoá học của chất

II.Trạng thái của chất.

- Mỗi mẫu chất là một tập

Tính PTK của axitsunfuric?

- GV yêu cầu HS tính phân tử khối của các chất có cách viết sau:H 2 O, NaCl,CuSO 4 ,

- GV: Sử dụng H1.14 yêu cầu HS quan sát

? Hãy nhận xét về trật tự sắp xếp và khoảng cách giữa các hạt của chất ở 3 trạng thái rắn ,lỏng, khí

- GV yêu cầu HS đọc sgk

và trả lời

HS:Hạt hợp thành có1 nguyên tử

D Củng cố:- Gv treo bảng phụ đầu bài BT.5.

- HS sử dụng PHT đã chuẩn bị trớc ở nhà làm bài tập

GV yêu cầu 2 HS đổi bài chéo- GV đa đáp án - HS chấm chéo và báo kết quả.Phân tử nớc và phân tử Cacbonđioxit giống nhau ở chỗ đều gồm 3 ng/tử thuộc 2 ng/ tố, liên kết với nhau theo tỉ lệ1: 2 Hình dạng 2 p/ tử khác nhau, p/tử nớc có hình dạng gấp khúc Phân tử Cacbonđioxit có dạng thẳng

E- Dặn dò : BT: 4; 6; 7; 8 ( tr/ 26):

I Tiến hành thí nghiệm.

1 Thí nghiệm 1: Sự khuếch tán của

Amoniac

*Số 1: Dùng đũa thuỷ tinh nhúng

vào dung dịch NH3 rồi chấm vào

giấy quỳ tím đặt trên tấm kính ( Để

thử trớc)

* Số 2.( Lấy bông ròn thấm ớt dd

Amoniac

- Lấy một ống nghiệm, thử nút cao

su xem có vừa ống nghiệm, cho vào

đáy ống nghiệm một đoạn giấy quỳ

tẩm ớt

Số 3: Lấy bông thấm ớt ddAmoniac

để vào ống nghiệm ( số 2 đã chuẩn

bị ) có gắn miệng ống nghiệm đậy

nút cao su vào Quan sát hiện tợng

đổi màu của giấy quỳ

2 Thí nghiệm 2: Sự khuyếch tán của

Kali pemanganat

- Số 1: Cho nớc vào khoảng 1/ 3 cốc

thuỷ tinh

- GV hớng dẫn nhiệm vụ số 1 và giải thích:

Ta phải thử trớc để thấy Amoniac làm giáy quỳ (ẩm)→xanh

- GV vừa hớng dẫn ,đại diện học sinh vừa tiến hành làm – HS khác của nhóm quan sát

- GV vừa hớng dẫn thao tác làm thí nghiệm , HS tiến hành làm và quan sát

- GV theo dõi các nhóm làm thí nghiệm và ghi điểm kết quả thí nghiệm

- GV chuyển sang thí nghiệm 2

Phơng pháp hớng dẫn nh thí nghiệm 1

4.Cñng cè :

- GV nhËn xÐt vµ rót kinh nghiÖm

- HS thu dän röa dông cô, s¾p xÕp l¹i dông cô, ho¸ chÊt cho ngay ng¾n

Lµm vÖ sinh röa dông cô vµ phßng häc

IV Rót kinh nghiÖm :

- Sè 2: Dïng èng nhá giät lÊy dung

dÞch thuèc tÝm cho vµo cèc thuû tinh

Stt Tªn thÝ

nghiÖm C¸ch tiÕn

hµnh

HiÖn îng ho¸

t-häc

KÕt luËn vµ gi¶i thÝch

1

2.

- Rèn kỹ năng phân biệt chất và vật thể, tách chất ra khỏi hỗn hợp từ sơ

đồ ng /tử nêu đợc thành phần cấu tạo

II Chuẩn bị :

Hình vẽ sơ đồ về mối quan hệ giữa các khái niệm hoá học Tr/ (29 - SGK)

III Tổ chức hoạt động dạy và học

có mối quan hệ với nhau ntn?

Các em hãy quan sát sơ đồ ( GV treo bảng sơ đồ đã chuẩn bị)

- GV yêu cầu 1 HS đọc lại các khái niệm trên sơ đồ( Phần chữ

in nghiêng d( ý khái niệm đã che lại)

- GV giao nhiệm vụ HS thảo luận nhóm hoàn thành câu hỏi sau:

Hãy nêu VD cụ thể để chỉ rõ các mối qua hệ từ vật thể đến chất, từ chất đến đơn chất? ( Nhóm 1, 3,

5, 7, 9 chuẩn bị câu hỏi)Cũng câu hỏi nh trên những hỏi

về mối quan hệ từ vật thể đến chất, từ đơn chất đến hợp chất

- Đại diện 1 số nhóm báo cáo két quả

- các nhóm khác theo dõi và nhận xét

ng /tử?

( GV gợi ý cấu tạo, khối lợng của ng/tử , nhờ đâu mà ng/tử có khả năng liên kết

- GV: Hợp chất có hạt hợp thành gọi là gì? Phân tử là hạt ntn?

Khối lợng của 1 p/tử tính bằng

đvC gọi là gì? Làm cách nào để tính đợc khối lợng đó( VD với p/tử Al2( SO4)3

- HS thảo luận nhóm phát biểu ghi cách tính PTK Al2(SO4)3 lên bảng con

- 1 HS lªn b¶ng gi¶i

- HS c¶ líp gi¶i vµo b¶ng con

- GV kiÓm tra kÕt qu¶ lµm

BT cña c¶ líp

Đọc trớc bài CTHH.

4 Củng cố :

- Gv hệ thống lại các nội dung của tiết luyện tập

Chú ý cách tính nguyên tử khối của các nguyên tử

- Biết đợc CTHH dùng để biểu diễn chất gồm 1 ( đ/c) hay hai, ba

( hợp chất) kí hiệu hoá học với các chỉ số ghi ở chân mỗi ký hiệu ( khi chỉ số là

1 thì không ghi)

- Biết cách ghi CTHH khi cho biết các ký hiệu hay ng/tố và số ngtử mỗi ngtố có trong 1 phân tử chất

- Biết đợc mỗi CTHH cón để chỉ 1 phân tử của chất Từ CTHH xác định

những ng/tố tạo ra chất, số ng/tử mỗi ng tố và PTK của chất

C.Bài mới:

Mở bài :

- Chất đợc tạo nên từ ng/tố đơn chất tạo nên từ 1 ngtố, còn h/c từ 2 ng/tố

trở lên Dùng các KHHH có thể viết thành CTHH để biểu diễn chất Bài học này cho biết cách viết và ý nghĩa của CTHH

: CTHH của đơn chất gồm KHHH của mấy

- GV nêu cách ghi CT của đ/c dạng tổng quát

* HS: CTHH của đ/c gồm KHHH của 1 ngtố vì đ/c do 1 ng/tố cấu tạo nên

+ Với kim loại thì KHHH

->Cách viết CTHH của đ/c là khối lợng

- GV: theo sơ đồ minh hoạ của khí oxi; hiđro thì hạt hợp thành của cách đơn chất này có bao nhiêu ng/tử?

- GV giới thiệu CTHH của khí oxi, khí Hiđro

-> HS viết lên bảng

-> Cách viết công thức hoá học của đ/c phi kim là chất khí

( HS: gọi là ng/tử có vai trò nh phân tử)

- HS viết ra bảng con-> Báo cáo kết quả

- HS: hạt hợp thành có 2 ng/tử

- HS cả lớp viết vào bảng con

-HS nhóm thảo luận và phát biểu sau đó đọc SGKphần (I)

- Cá nhân HS quan sát sơ đồ về kiết thức đã học phát biểu: Hạt hợp thành của h/c nớc gồm 2 ng/tử Hiđro liên kết với 1 ng/tử oxi

- HS viết vào bảng con

trong một phân tử h/c.

VD: CTHH của h/c nớc H2O

- CTHH của h/c muối ăn NaCl

- CTHH của Canxi cacbonat:

hạt hợp thành của các h/c trên gồm các ngtử liên kết với nhau ntn?

- GV: Giới thiệu CTHH của nớc: H2O

- HS: Viết CTHH của muối ăn NaCl

- GV: Nếu KH các ngtố cấu tạo nên hợp chất là A;B;C

x; y; z là chỉ số ng/tử

có trong 1 phân tử chất ta có cách viết CTTQ của h/c ntn?

* GV: Mỗi KHHH chỉ 1 ng/tử của ng/tố

Vậy mỗi CTHH chỉ

1 phtử của chất đợc không? Vì sao?

- GV Cho CTHH của axitsunfuric là

H2SO4( Viết lên bảng) các em hãy nêu đợc từ công thức này?

- GV: yêu cầu HS nêu ý nghĩa CTHH của khí: N2; CaCO3

- GV: Một CTHH của chất có ý nghĩa thế nào?

- HS thảo luận nhóm viết ra bảng nhóm- Báo cáo kết quả và sau đó

đọc phần 2

- 1 HS lên bảng ghi cách viết CTHH của h/c

- HS nhóm thảo luận và phát biểu

- HS nhóm thảo luận và phát biểu

- GV yêu cầu hS đọc phần cần lu ý