Vai trò của gia đình trong giáo dục.

Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.Vai trò của gia đình trong giáo dục.

PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU

Ngày nay, trong nền kinh tế thị trường chất lượng giáo dục ngày càng được nângcao Giáo dục giúp mọi người nâng cao trình độ khoa học- kĩ thuật, tăng năng suấtlao động , phát triển kinh tế gia đình, góp phần xói đói giảm nghèo, nâng cao chấtlượng cuộc sống của người dân và phát triển sản xuất.Thực tiễn đã chỉ ra rằng,không một quốc gia nào muốn phát triển lại đầu tư ít cho giáo dục Cuộc chạy đuaphát triển kinh tế hiện nay là cuộc chạy đua về Khoa học - Công nghệ, chạy đua vềgiáo dục đào tạo, chạy đua về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Hội nghị lầnthứ III ban chấp hành trung ương khóa 8 đã nhấn mạnh : “Thực sự coi giáo dục đàotạo là quốc sách ,nhận thức sâu sắc giáo dục –đào tạo cùng khoa học - công nghệ

là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội Đầu tư cho giáo dục

là đầu Gia đình là cái nôi chắp cánh cho những thành công bước đầu của con trẻtrong sự nghiệp và trên đường đời Vì vậy hãy cho con thấy được gia đình là điểmtựa, cha mẹ là nơi để con cái có thể tin tưởng gửi gắm những tâm tư nguyện vọng,giải đáp những thắc mắc và giải toả tâm lý căng thẳng Nhà trường, gia đình và xãhội là 3 môi trường giáo dục chủ yếu, gắn kết với nhau Ở đâu phối kết hợp tốt 3môi trường ấy thì ở đó trẻ em có điều kiện giáo dục lý tưởng Xin có đôi điều bànluận về giáo dục trong gia đình hiện nay

PHẦN II: NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn của đề tài

Dựa vào đặc điểm của gia đình và xã hội mà các vai trò có thể được gắn với

những thành viên để cho phù hợp với gia đình

Một nguyên tắc lí thuyết là : nghiên cứu các vai trò trong gia đình là nghiên cứu

quan hệ bên trong gia đình Điều đó nói lên mọi vai trò trong gia đình đều liênquan

Tiếp cận thuyết tương tác biểu trưng áp dụng vào nghiên cứu qua trình xã hội hóa

trẻ em , hay nói cách khác là nghiên cứu vai trò của cha (mẹ) trong việc giáo dụccon

cái Thuyết này coi xã hội hóa là một quá trình trong đó trẻ em tham gia vào sựhình

thành bản sắc của mình, coi đứa trẻ là một chủ thể hoạt động tích cực

Cho tới nay đã có khá nhiều định nghĩa về gia đình :

Theo John J.Macionic : “ Gia đình là một nhóm tập thể xã hội từ 2 người trở lên, cùng sống với nhau trên cơ sở huyết thống hôn nhân hay nuôi dưỡng ”

Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 cũng nói : “ Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc do quan hệ nuôi dưỡnglàm

phát sinh các nghĩa vụ và quyền lợi giữa họ với nhau theo qui định của luật này.”E.W.Burgess và H.J.Locke năm 1953 đã đưa ra định nghĩa sau : “Gia đình là một

nhóm người đoàn kết với nhau bằng những mối liên hệ hôn nhân, huyết thống vàviệc

nhận nuôi con tạo thành một hộ đơn giản , tác động lẫn nhau trong vai trò tươngcủa

họ là người chồng và người vợ, người mẹ và người cha, anh em và chị em tạo ramột

Như vậy, mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng ta thấy có điểm chung là:

khi nói đến gia đình, người ta nói đến các đặc trưng về hôn nhân,huyết thống haynuôi

dưỡng Các thành viên của gia đình được gắn bó với nhau theo các đặc trưng đó vàgắn liền với các quyền và nghĩa vụ làm nên văn hóa gia đình

Thực trạng giáo dục con cái trong gia đình hiện nay :

-Việc giáo dục đạo đức trong gia đình đối với thế hệ trẻ đã được các bậc cha mẹđặc biệt

quan tâm, song vẫn còn nhiều khó khăn, trở ngại :

+ Một số gia đình lo làm ăn, kiếm tiền trang trải mọi thứ trong trong gia đình để

ổn

định về mặt kinh tế, ít quan tâm tới việc chăm sóc, giáo dục con cái, chủ yếu là họgiao

phó cho nhà trường và xã hội

+ Mặt khác, có những gia đình áp dụng phương pháp quản lý con một cách khắckhe

quá đáng, và cấm đoán con đủ điều, không cho con giao lưu và vui chơi với bạn

bè, hạn

chế con tiếp xúc với xã hội

+ Sự bất hòa, mâu thuẩn, luôn cãi cọ trong nội bộ gia đình, cha mẹ là những người

không tốt: cờ bạc,rượu chè,ma túy, sẽ làm tổn thương đến mặt phẩm chất đạo đứccủa

-Việc giáo dục thái độ, kĩ năng lao động cho thế hệ trẻ hiện nay mới đạt được bướcđầu :

+ Cha mẹ giáo dục con cái lòng yêu lao động và nghĩa vụ lao động đối với giađình và

+ Ở thành phố nhiều trẻ em được nuông chiều,không phải làm bất cứ công việc gì,

nhưng ngược lại trẻ em ở nông thôn lại lao động từ rất sớm, phải làm những côngviệc

- Đặc biệt là vấn đề kết hôn và li hôn là một vấn đề rất quan trọng, ảnh hưởng trựctiếp

đến việc giáo dục con cái Cùng với nền kinh tế thị trường đã làm ảnh hưởng đếntoàn

bộ đời sống vật chất và tinh thần của gia đình, nhiều bậc phụ huynh đã ít đầu tưthời gian

vào việc chăm sóc những đứa con của mình, những thế hệ tương lai của đất nước

Hiện nay, vai trò và trách nhiệm của gia đình trong sự liên kết, phối hợp với cácđoàn

thể xã hội để giáo dục nhân cách cho thế hệ trẻ Nhưng sự đổ vỡ gia đình ngàycàng

tăng, tình trạng li hôn ngày càng nhiều đã ảnh hưởng không ít đến việc giáo dụccon cái

Phải chăng cuộc sống sự quản lí lỏng lẻo ,ít quan tâm và cuộc sống đòi hỏi nhữngbậc

làm cha, làm mẹ trở nên lơ là trong chuyện giáo dục nhân cách cho con mình.??

II Vấn đề giáo dục con cái trong gia đình

Giáo dục con cái trong gia đình có vai trò quan trọng trong quá trình lớn lên vàhình

thành nhân cách của trẻ Trong một số gia đình khá giả, đầy đủ tiện nghi về vậtchất,

không thiếu thốn bất cứ cái gì, nên con cái được nuông chìu ngay từ nhỏ, làm cho

- Cha, mẹ phải nghiêm túc trong việc dạy bảo con cái

- Ý thức được trách nhiệm làm cha, mẹ là quan trọng và không thể thay thế Điềunày

giúp các bậc làm cha, mẹ không giao phó hay ỷ lại quá nhiều vào những ngườikhác như :

nhà trường, người thân, người giúp việc

- Họ cần có định hướng để chủ động và phát huy tính sáng tạo của mình nhằm đạtđược

- Ý thức được tầm quan trọng này, các bậc làm cha, mẹ có trách nhiệm hơn và đủ ýchí

chống lại những cám dỗ bằng mọi giá, dành nhiều thời gian ở bên cạnh con hơn đểchăm

sóc và nuôi dạy con cái một cách tốt nhất

- Các bậc cha, mẹ cần trang bị, nâng cao kiến thức và khả năng giáo dục

- Cha, mẹ là người có quyền tác động đến sự phát triển và định hướng con ngườitrong

tương lai của con mình Nếu giáo dục không có định hướng, thì đứa trẻ sẽ khôngphát

huy được hết khả năng của mình Tuy nhiên, nếu cha mẹ định hướng một cách chủquan

theo kỳ vọng và ý thích, làm cho đứa trẻ sẽ luôn cảm thấy căng thẳng, tự trách, suysụp

tinh thần và thể chất, và trách cứ cha, mẹ

- Để đạt hiệu quả, đòi hỏi việc định hướng phải dựa vào khả năng thực tế của đứatrẻ

Điều này giúp trẻ cảm thấy an toàn và được yêu thương

2 Xác định mục tiêu giáo dục con cái :

- Mục tiêu là ý định, là nguyện vọng, là điều muốn đạt được và là việc xác địnhtầm quan

trọng của việc giáo dục con cái

- Trên thực tế, có rất nhiều bậc làm cha, mẹ không hề đặt mục tiêu trong việc giáodục

con cái Họ có thái độ buông xuôi, bỏ mặc cho đứa trẻ “ Tự do phát triển” Sự thiếuhiểu

biết và thiếu trách nhiệm này, làm cho trẻ bị thiệt thòi, không phát triển được toàndiện

- Nhiều bậc cha, mẹ xác định mục tiêu theo ý riêng của mình Họ mong đợi quánhiều

ở con cái, và sự kỳ vọng đó làm cho đứa trẻ cảm thấy căng thẳng, thiếu tự tin, mệtmỏi,

trầm cảm Tham vọng và đòi hỏi này dẫn đến sự mất mát ở nơi trẻ tính hồn nhiên

thống nhất tác động giáo dục dựa trên cơ sở vì lợi ích của con cái.

- Tác động giáo dục không thống nhất có thể gây cho trẻ nhiều hoang mang, làmgiảm

uy tín của người lớn và hình thành tính không trung thực nơi trẻ Khi lâm vào tìnhtrạng

hoang mang, trẻ thường tìm cách xoay sở và làm theo quyết định của người cóquyền lực

lớn nhất trong gia đình Do đó, trẻ thường giả vờ và thiếu trung thực để đối phó vớivới

quyết định ngược lại của những người có quyền lực thấp hơn trong gia đình

- Sự thống nhất giáo dục của các thành viên trong gia đình từ : ông, bà, cha, mẹ làmôi

trường cách dạy dỗ tốt nhất Và đặc biệt những người con trong gia đình phải thểhiện

bổn phận, trách nhiệm của người con đối với công ơn sinh thành và dạy dỗ của họ

- Có sự thống nhất sẽ tạo điều kiện để các thành viên trong gia đình hiểu về nhauhơn,

gắn kết chặt chẽ hơn, tạo thành một gia đình hòa thuận, hạnh phúc.

III Vai trò và chức năng của gia đình trong việc giáo dục con cái

1.Vai trò của cha, mẹ trong việc giáo dục con cái

Giáo dục có thể chia làm ba nội dung lớn là: giáo dục của gia đình, giáo dục ở nhà

trường và giáo dục của xã hội, nhưng giáo dục của nhà trường và của xã hội chỉ là

sự

bổ sung cho giáo dục trong gia đình

Sau khi làm cha mẹ mới phát hiện việc giáo dục của gia đình đối với sự trưởng

thành của con cái còn quan trọng hơn sự giáo dục của nhà trường Một đứa trẻkhông

thể chỉ dựa vào sự quản lý và giáo dục của nhà trường

Trong việc học hành của con cái gặp phải khó khăn, ai là người khích lệ ? Khi con

cái thi không đạt điểm trung bình, thì ai là người giúp đỡ ? Khi con cái muốn bước

về

phía trước một bước, thì ai là người nâng đỡ ? Tôi cho rằng cha mẹ là người đã làm

những việc này Trong quá trình này, cha mẹ đã nâng đỡ con cái, khiến cho con cáicàng tràn đầy lòng tin trong bước đường trưởng thành, có một lý tưởng càng rõ rệt hơn, có quy hoạch càng tốt hơn đối với tương lai của mình.

- Gia đình là môi trường xã hội hóa đầu tiên mà phần lớn mỗi cá nhân đều phải trải

qua Do vậy, vai trò của cha mẹ trong việc giáo dục giới tính cho con cái lại càngcực

kỳ quan trọng Trong gia đình cha mẹ giáo dục giới tính cho con cái trong giaiđoạn

hiện nay được thể hiện qua các vai trò cụ thể sau:

+ Vai trò là người giáo dục: chính cha mẹ là người dễ gần gũi con cái, vì vậy cha

mẹ trong quá trình nói chuyện với con cái những vấn đề liên quan đến giới tính,tình

dục Khi nói thì không nên nói vòng vo mà đi thẳng vào vấn đề Tuy nhiên yếu tố

tế

nhị cũng cần phải có trong mối quan hệ của con cái và cha mẹ

+ Một trong những vai trò nữa của cha mẹ trong việc giáo dục giới tính cho concái

là vai trò là người đồng hành, cùng chia sẻ với con cái những thắc mắc không biếtnói

cùng ai, những khó khăn trong cuộc sống và những “biến cố” của tuổi mới lớn(những

khủng hoảng của giai đoạn tuổi dậy thì) Trong gia đình ngoài anh chị em thì ba

mẹ là

những người có nhiều trải nghiệm trong cuộc sống, và họ cũng là sản phẩm củanền

giáo dục trong gia đình trước đó

Tóm lại, việc giáo dục giới tính cho trẻ trong giai đoạn hiện nay không chỉ là

nhiệm vụ của nhà trường, mà còn là sự giáo dục tổng hợp từ gia đình và xã hội, Cónhư vậy mới tạo nên sự giáo dục liên hoàn trong lĩnh vực giáo dục giới tính và tìnhdục cho trẻ nói riêng và góp phần trang bị kiến thức về kỹ năng sống nói chung chotrẻ trong giai đoạn hội nhập

- Trong quan niệm về giáo dục gia đình có vài nhân tố quan trọng :

+ Thứ nhất, là bồi dưỡng tính cách của trẻ Đây không chỉ là tính cách tốt hay

xấu, cũng bao gồm khả năng thưởng thức thiên nhiên, tức là có tình yêu đối vớithiên

nhiên hay không cũng bao gồm sự cảm nhận đối với tinh thần nhân văn, chẳng hạnnhư : từ nhỏ đến lớn có môi trường học tập tốt hay không, có thể khiến cho trẻ tăng+ Thứ hai, là đứa trẻ phải biết được việc gì nên làm và việc gì không nên làm, cha

mẹ nhất định phải đưa ra cho con một quy định hợp lý, nhưng lại không nên hạnchế

năng lực phát huy sức sáng tạo của con cái Hiện nay, có nhiều phụ huynh vẫnchưa

làm được tốt vấn đề này, nhưng đây lại là một việc rất quan trọng

+ Một nhân tố khác trong giáo dục gia đình là tình thương yêu, phải gây dựng cho con tình thương yêu đối với mọi người, tình thương yêu này được thông qua việcgiao

lưu tình cảm giữa cha mẹ và con cái, để cho con cái cảm thấy thế giới xung quanhrất

gần gũi, thân thương Cho dù là những mặt không tốt cũng nên cho con biết và tìm hiểu, thông qua sự giáo dục của gia đình để giúp đỡ con cái phân tích những vấn đề

2.Chức năng giáo dục của gia đình đối với sự phát triển của mỗi cá nhân và xãhội :

Gia đình chính là trường học đầu tiên của mỗi cá nhân và cha, mẹ là người thầyđầu

tiên dạy cho con cái những đức tính, tình cảm tốt đẹp theo truyền thống văn hóacủa dân

tộc, sự hình thành phát triển nhân cách của con cái do nhiều yếu tố, trong đó yếu tốgia

đình đóng vai trò quyết định Chức năng giáo dục là chức năng chủ yếu của giađình

- Gia đình có ý nghĩa quan trọng trong việc chăm sóc, giáo dục và bảo vệ các thànhviên

- Gia đình là nơi cung cấp kiến thức, kĩ năng và là lá chắn vững vàng ngăn chặn sựxâm

nhập của các tệ nạn xã hội vào gia đình.

- Kinh tế gia đình phát triển giúp xóa đói giảm nghèo, qua đó nâng cao đời sốngvật

chất ,tinh thần, văn hóa giáo dục, sức khỏe

- Gia đình là nhân tố quyết định trong sự phát triển bền vững của xã hội, gia đình là

mối quan hệ họ hàng và các thiết chế xã hội

- Ngoài ra, gia đình thực hiện những chức năng đặc biệt mà ngoài nó ra không cómột

thiết chế xã hội nào có thể thay thế được.Trong đó có một số chức năng chủ yếusau :

+Thứ nhất, chức năng tái sản xuất ra con người, tái tạo và bồi dưỡng sức lao độngcho

+ Thứ hai, chức năng kinh tế đảm bảo sự tồn tại và phát triển của gia đình.

+ Thứ ba, chức năng tổ chức đời sống gia đình

+Thứ tư, chức năng bồi dưỡng giáo dục con cái

Các chức năng của giáo dục chịu ảnh hưởng từ những biến động thăng trầm củalịch

sử.Trong mỗi giai đoạn lịch sử khác nhau thì vị trí,vai trò của từng chức năng sẽđược

xác định theo các mức độ khác nhau

IV Một số sai lầm, nguyên nhân và hướng khắc phục của cha, mẹ trong việc

1 Một số sai lầm về việc giáo dục con cái trong gia đình

Như chúng ta đã biết, giáo dục đúng đắn không những có lợi cho sức khoẻ của bé

-Đôi khi có những cách giáo dục tưởng chừng như rất hay, rất hiệu quả nhưng nóhoàn

toàn không có lợi cho con mình, cụ thể :

+ Không kiên nhẫn làm công tác giáo dục từ từ thấm dần mà nôn nóng, sốt ruột.Biểu

hiện cụ thể của cách giáo dục sai lầm này là phụ huynh hay đánh mắng con

+ Không giảng giải cho con nghe về những lý lẽ, mà chỉ biết tuỳ tiện hứa suôngnói dối

hòng lôi kéo con làm một việc gì đó Đây không chỉ dừng lại ở một phương phápsai lầm

+ Khi con mắc sai lầm, khuyết điểm thay vì giảng giải lý lẽ chính diện thì lại nóinhững

+ Chi phối hoạt động của con bằng chính sự vui buồn, cáu giận của bố mẹ Khi bố

lại còn để cho bé nắm được nhược điểm của bố mẹ

+ Đổ lỗi cho hoàn cảnh khách quan Cách giáo dục này hiệu quả nhất thời, về lâudài sẽ

ảnh hưởng không tốt đến nhân cách của con.

+ Bao che khuyết điểm cho con, luôn sợ con mình thiệt thòi Cách giáo dục nàythường

+ Xem trẻ như một thứ đồ chơi và hoàn toàn thụ động Lúc phấn khởi thì hôn, thìnịnh,

dành hết sự yêu thương, bình thường thì hỉ hả, đến khi cần nghiêm túc để giáo dụcchúng

thì chúng tưởng là đùa vì vậy hiệu quả không cao

Việc giáo dục con cái không tốt trong gia đình,gây nên những hậu quả tiêu cựckhông

mong muốn thì có cả sự tác động của môi trường xã hội và cuộc sống xungquanh,và đặc

biệt là sự dạy dỗ của cha ,mẹ đóng vai trò thiết yếu,phần lớn là do những nguyênnhân

1 Trừ một số ít gia đình, nhìn chung phần lớn các gia đình chưa quan tâm

đúng mức đến việc giáo dục con cái Điều đó là kết quả của nhiều nguyên nhân:hoặc đời

sống quá khó khăn, hoặc quá bận rộn làm ăn, lo thăng quan tiến chức, hoặc chưanhận

thức đúng tầm quan trọng của vấn đề trách nhiệm của gia đình trong giáo dục concái

2 Gia đình còn thiếu những kiến thức cần thiết về khoa học giáo dục, không rõ

dạy cái gì và dạy con như thế nào? Phải nói rằng những tài liệu về vấn đề này hiệnnay

3 Sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội tuy đã được nhiều trường học

phối hợp tốt, có hiệu quả và được thực hiện trong nhiều năm.Tuy nhiên ở một số ítđịa

phương, một số ít trường học, nói chung mối quan hệ này chưa tốt, còn lỏng lẻo,chưa tạo

thành sự đồng pha và thống nhất trong giáo dục học sinh, còn có hiện tượng trốngđánh

- Đặc biệt trong việc giáo dục con cái, những bậc cha mẹ thường :

+ Chiều chuộng, yêu thương con là một bản tính tự nhiên của cha mẹ,là nguồn vui,hạnh