- HS tập trình bày bài Bóng dáng một ngôi trường qua cách hát hoà giọng, hát lĩnh xướng.. - HS biết công thức giọng Son trưởng, tập đọc nhạc và hát lời bài TĐN số 1 – Cây sáo.. Kiểm tra
Trang 1TIẾT 1 Học hát: Bài Bóng dáng một ngôi trường
I- Mục tiêu :
- HS hát đúng giai điệu và lời ca bài Bóng dáng một ngôi trường, thể hiện
đúng những chỗ đảo phách trong bài
- HS tập trình bày bài Bóng dáng một ngôi trường qua cách hát hoà giọng,
hát lĩnh xướng
- Qua nội dung bài hát, giáo dục các em có những tình cảm gắn bó và yêumến mái trường
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ đàn Organ
- Tập đệm đàn và hát bài Bóng dáng một mái trường.
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
BÓNG DÁNG MỘT NGÔI TRƯỜNG
* Giới thiệu về bài hát và tác giả: Năm
1985, nhạc sĩ Hoàng Lân sáng tác bài
Bóng dáng một mái trường dựa vào những
kí ức về một mái trường mà ông từng gắnbó thân thiết Đó là trường THPT NguyễnHuệ (thị xã Hà Đông – tỉnh Hà Tây) Hainhạc sĩ Hoàng Long – Hoàng Lân là tác
giả của những ca khúc quen thuộc như: Em
đi thăm miền Nam (1959), Bác Hồ – Người cho em tất cả (1975), phỏng thơ Phong Thu, Từ rừng xanh cháu về thăm Lăng Bác (1978), Mùa hè ước mong (1979), Những
HS ghi bài
HS theo dõi
Trang 2* Nghe băng hát mẫu
* Bài hát gồm mấy đoạn?
Bài hát gồm hai đoạn Đoạn a từ đầu đến
“trong lòng chúng ta”, đoạn này viết ở nhịp
* Luyện thanh: 1-2 phút
* Tập hát từng câu: Dịch giọng = -5 (Thựcchất hát giọng Đô trưởng)
Tập đoạn a: Đoạn a chia làm bốn câu hát,
câu 1 và câu 3 (có 4 nhịp) cùng chung âmhình tiết tấu
GV hát mẫu câu một, sau đó đàn giai điệucâu này 2 – 3 lần, yêu cầu HS nghe và hátnhẩm theo Những chỗ đảo phách, dấu lặngvà nốt hoa mĩ tương đối khó hát, GV có thểhát mẫu kĩ hơn hoặc chỉ định HS có năngkhiếu làm mẫu cho các bạn
GV tiếp tục đàn câu 1 và bắt nhịp cho HShát cùng với tiếng đàn, hướng dẫn HS hátđúng 2 chỗ đảo phách trong câu hát này
Tập tương tự với các câu tiếp theo, HS cầnthực hiện đúng những chỗ ngân dài, dấu lặng
Khi tập xong hai câu, GV yêu cầu HS hátnối liền hai câu với nhau
GV chỉ định 1 – 2 HS hát lại hai câu này
Tiến hành dạy câu 3-4 theo cách tương tự
Nửa lớp hát đoạn a, rồi sau đó đến nửa còn
lại, GV nhận xét về ưu nhược điểm vàhướng dẫn sửa những chỗ chưa đúng
Tập hát đoạn b: Cách tập từng câu tương tự
Trang 3và đệm đàn
như đoạn a, HS cần thể hiện đúng cao độ,
chỗ đảo phách và dấu lặng đơn, lặng đen
trong đoạn b.
Đoạn này trọng âm các câu hát luôn thay
đổi, trọng âm lúc rơi vào tiếng thứ 2 (hàng
cây), lúc tiếng thứ 3 (một khúc ca), lúc rơi
vào tiếng thứ 4 (Bên dòng sông ấy) nên GV
cần nhắc HS đánh dấu trọng âm để hát đúng nhịp
* Hát đầy đủ cả bài
GV hát đoạn a, HS hát đoạn b Sau đó đổi
lại cách trình bày, khi GV hát HS cần lắngnghe, các em tự kiểm tra xem đã hát đúng chưa
GV yêu cầu HS thể hiện sắc thái đoạn a – sôi nổi, linh hoạt, đoạn b – tha thiết, lôi
cuốn và hướng dẫn cách phát âm, nhắc các
em lấy hơi và sửa chỗ hát sai trong cả bài hát, nếu có
* Trình bày bài hát ở mức độ hoàn chỉnh
GV chọn tiết điệu Disco, tốc độ khoảng 124
Hát toàn bộ bài và nhắc lại câu kết “Càng
lắng sâu…bóng dáng ngôi trường” thêm lần nữa.
Giáo viên kiểm tra 1-2 học sinh
HS tập hátđoạn b
HS trình bày
HS thực hiện
HS trình bàybài hát
4 Củng cố bài
-Từng tổ đứng tại chỗ trình bày bài hát, tổ trưởng cử một HS bắt nhịp.
- Giới thiệu nhạc sĩ Hoàng hiệp –Cho Hs nghe Bài hát “Câu Hò Trên
Bến Hiền Lương “.
5 Dặn dò:
-Học thuộc lời bài hát
-Viết bài TĐN Số Một cộng một bằng 2
TIẾT 2
Trang 4- Nhạc lí : Giới thiệu về quãng
- Tập đọc nhạc : Giọng Son trưởng – TĐN số 1
I- Mục tiêu :
- HS tìm hiểu về quãng trong âm nhạc Kiến thức này được cũng cố vànâng cao hơn so với lớp 7
- HS biết công thức giọng Son trưởng, tập đọc nhạc và hát lời bài TĐN số 1
– Cây sáo thể hiện đúng trường độ móc đơn chấm dôi, móc kép trong bài TĐN.
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Đàn và hát thuần thục bài Bóng dáng một ngôi trường.
- Đàn, đọc nhạc và hát đúng bài TĐN số 1 - Cây sáo
- Tập đàn giai điệu cả bài Cây sáo
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
GIỚI THIỆU VỀ QUÃNG
- Ở lớp 7 (tiết 19), chúng ta đã tìm hiểu
sơ lược về quãng trong âm nhạc Quãnglà khoảng cách về cao độ giữa hai âmthanh, âm thấp gọi là âm gốc, âm cao gọi là âmngọn
- Tên của mỗi quãng được căn cứ theo sốbậc và số lượng cung giữa hai âm thanh Ví dụ :Quãng 2 thứ : Mi – Pha
Quãng 2 trưởng : Đồ – RêQuãng 3 thứ : Rê – Pha
HS ghi bài
HS theo dõi
HS nghe
Trang 5- Thực hiện một số bài tập về quãng :+ Hãy lấy ví dụ về các quãng 2,3,4,5,6….?
+ Cho âm gốc là nốt Mi, hãy tìm âm ngọcđể có quãng 3, quãng 5, quãng 7
+ Cho âm ngọn là nốt Si, hãy tìm âm gốcđể tạo thành quãng 4, quãng 6, quãng 8
+ Nói tên quãng 2,3,4,5,6,7,8 có âm gốc là nốt Mi
+ Nói tên quãng 2,3,4,5,6,7,8 có âm gốc là nốt Rế
+ Sự khác nhau giữa quãng 3 thứ và 3trửơng? Nêu ví dụ?
+ Sự khác nhau giữa quãng 6 thứ và 6trửơng? Nêu ví dụ?
Tập đọc nhạc
GIỌNG SON TRƯỞNG – TĐN SỐ 1
CÂY SÁO
* Giọng Son trưởng có âm chủ là Son vàcó hóa biểu 1 dấu thăng
- HS ghi công thức giọng Son trưởng
- Hãy so sánh giọng Son trưởng và giọng Đô trưởng
Hai giọng này có công thức giống nhaunhưng âm chủ khác nhau (cao độ khácnhau) – GV đan gam Đô trưởng và Sontrưởng để HS nghe và cảm nhận sự giốngnhau, khác nhau giữa hai giọng
- GV đàn gam Son trưởng 2- 3 lần, HSnghe và đọc cùng đàn
* Tập đọc nhạc: TĐN số 1 – Cây sáo
- Bản nhạc Cây sáo có bốn câu và mỗi
câu gồm 4 nhịp Câu 1 và câu 3 có hình
HS thực hiện bài tập
HS chữa bài tập
HS nghe và đọcgam
Trang 6+ GV chỉ định một số HS đọc tên nốt nhạc câu 1
+ Dịch giọng = - 5 ( thực chất đọc giọngrê trưởng) GV đàn giai điệu câu 1 khoảng 2- 3 lần
+ GV bắt nhịp (đếm 1-2) HS tự đọc
Hướng dẫn HS đọc đúng trường độ mócđơn chấm đôi và móc kép GV kết hợp sửdụng nhạc cụ và đọc mẫu
+ Đọc nhạc câu 2,3, 4 tương tự như câu 1:
GV đàn giai điệu, bắt nhịp để HS tự đọc,
GV dùng nhạc cụ và đọc để sửa sai cho một số em
- Ghép câu 1 và câu 2, câu 3 và câu 4
Đọc nhạc cả bài
- Trình bày hoàn chỉnh:
GV chọn tiết điệu Country, tốc độ khoảng
108 Nửa lớp đọc nhạc, nửa lớp hát lời,sau đó đổi lại
- Cả lớp cùng đọc nhạc và hát lời bài Cây
sáo kết hợp gõ đệm theo phách
- Cả lớp đọc nhạc và hát lới bài Cây
sáo kết hợp gõ phách
- Từng tổ, nhóm hoặc cá nhân trình bàybài TĐN, những em khác nghe và nhận xét
- Kiểm tra cá nhân , nhóm
4 Củng cố bài
- Cả lớp trình bày bài hát và bài TĐN số 1.
- GV đàn vài câu trong bài TĐN cho HS nhận biết và đọc lại
5 Dặn dò:
-Hát diễn cảm bài hát
Trang 7-Đọc bài TĐN thuần thục.
-Xem trước bài ANTT, chuẩn bị một số bài hát thiếu nhi phổ thơ
TIẾT 3
Trang 8- Ôn tập Tập đọc nhạc : TĐN 1
- Âm nhạc thừơng thức: Ca khúc thiếu nhi phổ thơ
I- Mục tiêu :
- HS hát đúng giai điệu và thuộc lời ca bài hát: Bóng dáng một ngôi trường.
Tập trình bày bài hát qua cách hát hoà giọng, hát lĩnh xướng
- Ôn tập bài TĐN 1 – Cây sáo để HS đọc nhạc đúng và thuần thục hơn
- HS có thêm kiến thức âm nhạc Phổ thông qua bài “Ca khúc thiếu nhi phổ thơ”
II- Giáo viên chuẩn bị
- Máy nghe và băng nhạc các bài hát để giới thiệu về ca khúc thiếu nhi phổ thơ
- Tập trình bày một số đoạn trích ca khúc phổ thơ để có thể giới thiệu cho HS
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ : 5- 10 học sinh ( hát theo nhóm )
Ôn tập bài hát
BÓNG DÁNG MỘT NGÔI TRƯỜNG
- GV đệm đàn và trình bày hoàn chỉnh bài hát
- GV lưu ý: một vài chỗ trong bài hát cầntập kĩ để hát đúng là đảo phách, nốt ngân
dài, dấu lặng Đoạn b cần thể hiện đúng
trọng âm các câu hát, khi chúng thườngthay đổi
- GV đệm đàn và yêu cầu HS tập hát vớitốc độ: hơi chậm, hơi nhanh, vừa phải
- GV chỉ định một số HS trình bày từngđoạn trong bài hát, yêu cầu các em thuộclời, hát diễn cảm GV sửa những chỗ chưađúng hoặc hướng dẫn các em hát hay hơn
- HS nghe, nhận biết tiết tấu sau đây ởcâu hát nào:
Tiết tấu trên ở câu hát: và tình yêu ấy
Trang 9sáng lên trong lòng chúng ta
HS nào nhận ra tiết tấu của câu hát, GV
mời em đó hát cả đoạn, từ “Đã bao mùa
thu khai trường…….sáng lên trong lòng chúng ta
- Từng tổ cử HS hát lĩnh xướng đoạn a, những em khác hát hoà giọng đoạn b
- Nhóm HS trình bày bài hát trước lớp vớihình thức tốp ca có lĩnh xứơng
Ôn tập Tập đọc nhạc
TĐN SỐ 1: CÂY SÁO
- GV đệm đàn đọc nhạc và hát lời hoàn
chỉnh bài: TĐN Số 1 – Cây sáo.
- Chia lớp theo hai dãy, TĐN và hát lờitheo cách đối đáp, mỗi dãy trình bày 1 câu
- HS đọc nhạc, hát lời kết hợp gõ đệmtheo phách GV phát hiện những chỗ saivà hứơng dẫn các em sửa lại
- Nhận biết từng câu và đọc nhạc: GV đàngiai điệu 5 nốt cuối của mỗi câu, khôngtheo thú tự trong bài HS lắng nghe, chobiết đó là cấu số mấy, đọc nhạc và hát lờicả câu
- HS đọc nhạc, hát lời kết hợp gõ đệm với
2 âm sắc GV phát hiện những chỗ sai vàhướng dẫn các em sửa lại
- Kiểm tra một vài HS xung phong trìnhbày bài TĐN
Âm nhạc thường thức
CA KHÚC THIẾU NHI PHỔ THƠ
HS tìm hiểu về nội dung này qua các bước sau:
- Thế nào là ca khúc phổ thơ?
Là bài hát được hình thành từ bài thơ có trước
- Đặc điểm của những ca khúc thiếu nhi phổ thơ?
+ Giai điệu và lời ca thể hiện sự gắn kếtnhuần nhuyễn, âm nhạc tạo điều kiện chobài thơ bay bổng
+ Lời ca có chất lượng nghệ thuật tốt, bởi
và hát đoạn a
HS nghe, nhậnbiết rồi đọcnhạc, hát lời cảcâu
HS thực hiện
HS lên kiểm tra
HS trả lời
Trang 10bản thân nó là bài thơ có giá trị
+ Người phổ thơ đôi khi phải thay đổi lờibài thơ (thay đổi chút ít về lời, bỏ bớt câuthơ hoặc viết thêm câu mới… ) cho phùhợp với cấu trúc bài hát hay đường nétcủa giai điệu
- Nêu những cách phổ thơ khác nhau?
HS nghe rồi phân tích, so sánh, cảm nhậnqua một vài tác phẩm cụ thể, ví dụ:
+ Bài Hạt gạo làng ta, đoạn a, tác giả Trần Viết
Bính khi phổ nhạc đã giữ nguyên lời bài thơ cùng têncủa Trần Đăng Khoa:
HS nghe bài hát Hạt gạo làng ta qua
băng, đĩa nhạc hoặc do GV trình bày
+ Bài Dàn đồng ca mùa hạ, đoạn đầu,
nhạc sĩ Lê Minh Châu khi phổ nhạc đãthay đổi chút ít lời bài thơ cùng tên củaNguyễn Minh Nguyên:
Bài thơ:
Bè trầm xen bè thanh
Lời bài hát:
Bè trầm hòa bè cao
HS nghe bài hát Dàn đồng ca mùa hạ qua
băng, đĩa nhạc hoặc do GV trình bày
+ Bài Bác Hồ – Người cho em tất cả, đoạn
đầu, nhạc sĩ Hoàng Long – Hoàng Lânkhi phổ nhạc đã thay đổi, bỏ bớt một số
câu trong bài thơ Cho em của Phong Thu
để phù hợp với cấu trúc bài hát và đườngnét của giai điệu:
HS ghi vài nét
Trang 11-Kết thúc tiết học: Nghe băng 1 – 2 ca khúc trong số 7 bài.
5 Dặn dò:
-Viết lời mới cho bài TĐN, chủ đề tự do
Trang 12TIẾT 4
Học hát : Bài Nụ cười
I- Mục tiêu :
- HS hát đúng giai điệu và lời ca bài hát Nụ cười, HS thực hiện đúng việc
chuyển điệu từ giọng Đô trưởng sang Đô thứ trong bài hát
- HS biết trình bày bài hát bằng hình thức đơn ca, song ca, tốp ca
- Qua nội dung của bài hát, giáo dục các em biết giữ gìn sự hồn nhiên củatuổi học trò, biết mang niềm vui và nụ cười đến với mọi người
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Một vài tranh ảnh minh họa về nước Nga, minh họa cho bài hát Nụ cười.
- Tập đệm đàn và hát thuần thục bài Nụ cười
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ : 3 học sinh
Học hát: NỤ CƯỜI
* Giới thiệu về bài hát và tác giả: Năm 1977,
bộ phim hoạt hình “Chuột chuỗi Ê-nốt” của
họa sĩ A.Xu-khốp đã trình chiếu ở nước Nga
và được các bạn nhỏ rất yêu thích Nụ cười là
bài hát chính trong bộ phim này, bài hát do V
Sain – xki viết nhạc và A Plia-xcôp-xki viếtlời Với hình tượng tiếng cười đầy vẻ trongsáng, hồn nhiên và nhí nhảnh, bài hát khôngchỉ được tuổi thiếu niên mà cả người lớn cũng
yêu thích Bài Nụ cười được dịch sang nhiều
thứ tiếng, lời Việt do nhạc sĩ Phạm Tuyênphỏng dịch
* Nghe băng hát mẫu
HS ghi bài
HS theo dõi
Trang 13* Chia đoạn, chia câu.
Bài hát gồm hai lời và có hai đoạn Hãy chiađoạn và nói về tính chất âm nhạc của từng đoạn?
Số chỉ nhịp 22 cho biết điều gì?
Cho biết mỗi nhịp có hai phách, giá trị mỗiphách bằng nốt trắng
* Luyện thanh: 1 – 2 phút
* Tập hát từng câu trong lời 1
Đoạn a chia làm 4 câu GV đàn giai điệu câu 1 khoảng 2
– 3 lần, yêu cầu HS nghe và hát nhẩm theo
GV tiếp tục đàn câu 1 và bắt nhịp (đếm 2 –1) cho HS hátcùng với đàn Nhắc HS ngân đủ trường độ
Tập tương tự với câu 2
Khi tập xong hai câu, GV cho hát nối liền hai câu
GV chỉ định 1 – 2 HS hát lại hai câu này
Tập câu 3 – 4 theo cách tương tự
Học hát đoạn b: Đoạn b chuyển sang giọng
Đô thứ là điểm khó của bài hát, GV có thểhát mẫu hoặc chỉ định HS có năng khiếu làmmẫu cho các bạn HS tập cách hát nhanh thểhiện tình đoàn kết niềm tin, sự lạc quan
* Hát đầy đủ cả bài
GV phân công HS trình bày từng câu trongbài, lời bài:
- HS nam: “Cho trời sáng….ở khắp trời”
- HS nữ: “Nụ cười tươi……cất tiếng cười”
- GV hát: “Để làn mây dòng sông sóng xô”
- Tất cả hát hòa giọng phần tiếp theo
* Trình bày bài hát GV chọn tiết điệu Polka PopTrình bày hai lời của bài, HS vừa hát vừa gõ
phách Trong bài Nụ cười mỗi phách là nốt
Trang 14-Viết bài TĐN số 2.
- Học thuộc lời bài hát
Trang 15TIẾT 5
- Ôn tập bài hát: Nụ cười
- Tập đọc nhạc : Giọng Mi thứ – TĐN số 2
I- Mục tiêu :
- HS trình bày bài hát Nụ cười bằng hình thức sau: Đơn ca, song ca, tốp ca.
- HS nắm được công thức giọng Mi thứ, tập đọc nhạc và hát lời bài TĐN số
2 – Nghệ sĩ với cây đàn
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Đàn và hát thuần thục bài Nụ cười.
- Đệm đàn, đọc nhạc và hát thuần thục bài Nghệ sĩ với cây đàn.
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ : 10 phút
Ôn tập bài hát: NỤ CƯỜI
- Nghe lại bài hát qua băng đĩa nhạc
- GV yêu cầu HS thuộc lời và hát diễn cảm
HS hát lời 1 theo yêu cầu trên
- HS nghe, nhận biết tiết tấu sau đây ở câu hát nào
Tiết tấu trên ở câu hát: Nụ cười tươi
chúng ta cùng chung niềm vui.
HS nào nhận ra tiết tấu của câu hát, GV
mời em đó hát cả đoạn a, từ Cho trời
sáng lên…ta cùng cất tiếng cười.
- GV phân công một HS nữ lĩnh xướng
đoạn a của lời 1, một HS nam lĩnh xướng đoạn a của lời 2, cả lớp hát hòa giọng
điệp khúc
HS theo dõi
HS thực hiện
HS nghe, nhận biết
và hát đoạn a
HS trình bày
Trang 16- Trình bày bài hát kết hợp gõ đệm với hai âm sắc.
- Kiểm tra bài hát: HS trình bày theo hìnhthức đơn ca, song ca hoặc tốp ca
Tập đọc nhạc
GIỌNG MI THỨ – TĐN SỐ 2
NGHỆ SĨ VỚI CÂY ĐÀN
* Giọng Mi thứ có âm chủ là Mi và cóhóa biểu một dấu thăng
- Giọng Mi thứ song song với giọng nào?
Giọng Mi thứ song song với giọng Son trưởng
- Giọng Mi thứ cùng tên với giọng nào?
Cùng tên với giọng Mi trưởng
- Ghi công thức giọng Mi trưởng
- Hãy so sánh giọng Mi thứ và giọng La thứHai giọng này có công thức giống nhaunhưng âm chủ khác nhau (cao độ khác nhau)
GV đàn gam La thứ và Mi thứ để HSnghe và cảm nhận sự giống nhau, khác nhau giữa 2giọng
- GV đàn gam Mi thứ 2 – 3 lần, HS nghevà đọc cùng đàn
* Tập đọc nhạc: TĐN số 2 – Nghệ sĩ với cây đàn
- Bài TĐN Nghệ sĩ với cây đàn gồm mấy câu?
Có 4 câu, mỗi câu 3 nhịp, riêng câu 3 có 4 nhịp
- Trong bản nhạc có dạng trường độ khó ởnhịp nào?
Nhịp thứ hai có chùm ba nốt móc đơn
Khi đọc nhạc chùm ba nốt móc đơn, gõmột phách phải đọc đều ba nốt nhạc này
- Đọc gam Mi thứ thay cho luyện thanh
- Đọc từng câu: GV dịch giọng bản nhạc
Hát và gõ đệm
HS lên kiểm tra
HS nghe và đọcgam
HS trả lời
HS ghi nhớ
HS thực hiện
Trang 17GV đọc mẫu vài lần để các em nghe vàđọc cho đúng.
- Ghép hai câu 1 và 2, câu 3 và 4
- Đọc nhạc cả bài: GV đàn giai điệu, HSđọc nhạc cả bài
- Ghép lời ca: nửa lớp đọc nhạc, đồng thờinửa còn lại ghép lời GV đệm đàn và bắtnhịp (đếm 2 – 3), GV phát hiện chỗ sai vàhướng dẫn các em sửa chữa
- Đọc nhạc và hát lời hoàn chỉnh: Chọntiết điệu Slow Waltz HS đọc nhạc rồi hátlời bản nhạc này kết hợp gõ đệm với haiâm sắc
5 Dặn dò:
-Sưu tầm một sồ bài hát Nga
-Đọc trước phần ANTT giới thiệu nhạc sĩ Trai-cốp-xki
Trang 18TIẾT 6
- Ôn tập đọc nhạc: TĐN số 2
- Nhạc lí: Sơ lược về hợp âm
- Âm nhạc thường thức: Nhạc sĩ Trai–cốp–xki
I- Mục tiêu :
- HS đọc nhạc hát lời trôi chảy bài TĐN số 2 – Nghệ sĩ với cây đàn
- HS có hiểu biết sơ lược về hợp âm, biết xây dựng hợp 3 và hợp âm 7
- Tìm hiểu về nhạc sĩ Trai – cốp – xki, một tên tuổi lớn của nền âm nhạcNga và thế giới
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Đàn và hát thuần thục bài Nghệ sĩ với cây đàn
- Tranh chân dung nghệ sĩ Trai – cốp – xki
- Máy nghe và băng, đĩa một số tác phẩm âm nhạc của Trai – cốp – xki.Nếu không có băng đĩa nhạc, GV tập trình bầy một số đoạn nhạc sau đểgiới thiệu về những giai điệu quen thuộc của Trai – cốp –xki
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
TĐN SỐ 2 – NGHỆ SĨ VỚI CÂY ĐÀN
- Hãy giới thiệu và nêu một số đặc điểm
riêng của bài TĐN số 2 – Nghệ sĩ với cây đàn?
+ Bài TĐN số 2 là đoạn trích của bài hát
trong bộ phim Nga Tiếng hát trái tim Bản
nhạc viết ở giọng Mi thứ, số chỉ nhịp 43
HS trình bày
Trang 19GV hỏi bài cũ
GV nêu khái niệm
GV giới thiệu
GV thuyết trình
và nêu ví dụ
GV đàn hợp âm
+ Bài TĐN gồm 4 câu, mỗi câu 3 nhịp,riêng câu 3 có bốn nhịp Trong câu 1 có sửdụng trường độ chùm 3 nốt móc đơn
Khi đọc chùm 3 nốt móc đơn, gõ mộtphách phải đọc đều 3 nốt nhạc
- Nghe lại gam Mi thứ và giai điệu của bài TĐN
- Nhận biết, đọc nhạc và hát lời từng câu:
GV đàn 4 nốt nhạc đầu của từng câu theothứ tự: câu 3 – câu 2 – câu 1 – câu 4 (đàn
2 lần), HS nghe, nhận biết, đọc nhạc và hát lời từngcâu
- Cả lớp đọc nhạc và hát lời
- Kiểm tra: HS ngồi cùng bàn tập trình bàyhoàn chỉnh bài TĐN, một em gõ đệm với
2 âm sắc
Nhạc lí
SƠ LƯỢC VỀ HỢP ÂM
- Quãng là gì? Lấy một số ví dụ về các quãng 3? Sựkhác nhau giữa quãng 3 trưởng và quãng 3 thứ?
(Kiến thức trong tiết 2)
- Khái niệm: Hợp âm là sự kết hợp cácnốt nhạc được xếp chồng lên nhau theocác quãng 3 Hợp âm phải có từ 3 nốt trởlên
- Giới thiệu 2 loại hợp âm thường dùng:
hợp âm 3 và hợp âm 7
+ Hợp âm ba có 3 âm: âm 1, âm 3 và âm 5
+ Hợp âm bảy có 4 âm: âm 1, âm 3, âm 5 và âm 7
Nghe đàn hợp âm 3, đàn từng âm: 1 – 3 –
5 rồi đàn đồng thời 3 âm Tương tự với hợp âm bảy
+ Hợp âm ba có 2 loại thường dùng là hợp âm batrưởng và hợp âm ba thứ Hãy xem ví dụ về hợp âmĐô trưởng và Đô thứ trong SGK:
HS cần nhớ
HS nghe
HS nhận biết,đọc nhạc và hátlời
HS đọc nhạc, hát lời
HS lên kiểm tra
Trang 20GV đàn hợp âm
- Tìm hiểu về tác dụng của hợp âm:
+ Hãy nêu tác dụng của hợp âm theo SGK
+ GV đệm đàn, đọc nhạc, hát lời bài Nghệ
sĩ với cây đàn để giới thiệu về tác dụng
của hợp âm
Bài tập1: Những hợp âm ba sau đây cònthiếu âm 3 hoặc 5 Hãy điền những nốtcòn thiếu ( GV sử dụng bảng phụ )
Bài tập 2: Những hợp âm bảy sau đây cònthiếu âm 3 hoặc 5 và 7 Hãy điền nhữngnốt nhạc còn thiếu ( Bảng phụ )
Âm nhạc thường thức
NHẠC SĨ TRAI – CỐP – XKI
- Nước Nga nằm ở Châu nào?
- Những con người Nga đầy lòng nhân hậuvà dũng cảm đã giải phóng Châu Âu khỏiách Phát xít và giúp đỡ nhân dân ta rấtnhiều trong cuộc kháng chiến chống Pháp,chống Mĩ và xây dựng Tổ quốc
- GV giới thiệu chân dung Trai – cốp – xkivà tóm tắt về sự nghiệp âm nhạc của ông:
+ Trai – cốp – xki (1840 – 1893) là nhạc
sĩ lớn của nước Nga thế giới Những sángtác của ông chiếm một vị trí quan trọngtrong nền âm nhạc Châu âu và đưa âmnhạc nước Nga lên đỉnh cao của nền âmnhạc thế giới Những tác phẩm của Trai –cốp – xki là sự kết hợp tinh tế, nhuẫnnhuyễn giữa dân ca Nga và tinh hoà âmnhạc thế giới Ông không chỉ là nhà soạnnhạc mà còn là nhà sư phạm âm nhạc+ Âm nhạc của Trai – cốp – xki được rất
HS trả lời
HS theo dõi tay trái
GV chuyển một số hợp âm khi đệm đàn
HS làm bàitập vào vởvà lên bảngchữa bài tập
Trang 21nhiều người biết và yêu thích Trai – cốp –xki là tác giả của những vở nhạc kịch
(Opera) như: Ép – ghê – nhi Ô – nhê –
ghin, Con đầm Pích, vỡ vũ kịch (Ballet) Hồ Thiên Nga, Người đẹp ngủ trong rừng,
những bản giao hưởng, bản Công – xéc –tô cho Piano và đan nhạc cùng nhiều tácphẩm khác… Đây là những tác phẩm đượccoi là tiêu biểu cho nền âm nhạc Nga.Nhiều nhà nghiên cứu phê bình âm nhạcđã xếp Trai – cốp – xki vào hàng ngũ những nhàsáng tác âm nhạc lớn nhất thế giới
- Một vài mốc thời gian đáng nhớ trongcuộc đời Trai – cốp – xki:
+ Năm 19 tuổi tốt nghiệp ĐH Luật + Năm 22 tuổi, học ở Nhạc viện Xanh Pê– téc – bua, bỏ hẳn nghề Luật để dànhtoàn bộ thời gian và sức lực cho âm nhạc + Năm 25 tuổi, Tốt nghiệp với huy chương vàng.Được nhận làm giáo sư Nhạc viện Mát – xcơ – va + Trong khoảng 30 năm hoạt động âmnhạc, tác phẩm của Trai – cốp – xki đượcbiểu diễn ở nhiều nước và đem lại choông những vinh quang chói lọi Một tuầnsau khi giao hưởng số 6 của Trai – cốp –xki được trình diễn lần đầu do chính tácgiả chỉ huy, nhạc sĩ qua đời vào ngày25.1.1893
- GV giới thiệu tác phẩm âm nhạc Trai –cốp – xki qua một vài thể loại:
+ Nhạc đàn: Nghe bản Tháng sáu (chèo
thuyền) trong tuyển tập Bốn mùa Khúc
nhạc yên tĩnh, êm ả, mang phong vị ấm ápcủa một buổi chiều hè
+ Ca khúc: GV cho HS nghe bài Cô gái
miền đồng cỏ (một trong hàng trăm ca
Trang 22Nghe trích đoạn vở vũ kịch Hồ Thiên Nga.
Tính chất âm nhạc sâu lắng tha thiết
HS theo dõivà cảm nhận
4 Củng cố:
- Cả lớp đọc lại bài TĐN-Khái niệm về hợp âm
5 Dặn dò:
- Kiểm tra 2 bài hát, 2 bài TĐN đã học ( bắt thăm )
- Học sinh về nhà chuẩn bị bài cho tiết sau kiểm tra
Trang 23TIẾT 7
Ôn tập và kiểm tra
I- Mục tiêu
- HS ôn tập những kiến thức đã học: bài hát Bóng dáng một ngôi trường, Nụ
cười, bài TĐN Cây sáo, Nghệ sĩ với cây đàn
- HS thực hành một số bài tập về quãng và hợp âm
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Một số bài tập về quãng và hợp âm
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
Ôn tập và kiểm tra 2 bài hát
BÓNG DÁNG MỘT NGÔI TRƯỜNG, NỤ CƯỜI
1 Bài Bóng dáng một ngôi trường:
- GV chỉ định một số HS trình bày từngđoạn trong bài hát, yêu cầu các em thuộclời, hát diễn cảm
- GV sửa những chỗ chưa đúng hoặc hướngdẫn các em hát hay hơn
- Từng tổ cử HS hát lĩnh xứơng đoạn a,những em khác hát hoà giọng đoạn b
- 2 Bài Nụ cười:
- GV yêu cầu HS hát thuộclời, rõ lời và hátdiễn cảm
- GV chỉ định một HS nữ lĩnh xướng đoạn
a của lời 1, một HS nam lĩnh xướng đoạn a
của lời 2, cả lớp hát hoà giọng điệp khúc
Trang 24- Trình bày bài hát kết hợp gõ đệm với 2 âm sắc
- HS trình bày theo hình thức song ca
Ôn tập Nhạc lí
* Cho âm gốc là nốt Rê, hãy tìm âm ngọnđể có quãng 3, quãng 5, quãng 7, quãng 9
Cho âm ngọn là nốt Mí, hãy tìm âm gốc đểtạo thành quãng 4, quãng 6, quãng 8, quãng 11
* Hãy chỉ ra các quãng 3, quãng 4, quãng
5, quãng 6, quãng 7 trong bài Cô gái miền đồng cỏ
* Hãy viết hợp âm Fa thăng thứ, Si trưởng,
Si thứ, Đô thăng thứ, Mi trưởng trênkhuông nhạc
Ôn tập và kiểm tra 2 bài TĐN
CÂY SÁO, NGHỆ SĨ VỚI CÂY ĐÀN
- TĐN và hát lời 2 bài Cây sáo, Nghệ sĩ
với cây đàn với tốc độ: hơi chậm, hơi
nhanh, vừa phải
- Chia lớp theo 4 tổ, mỗi tổ đọc nhạc và hátlời một câu nối tiếp
- HS xung phong trình bày lời mới của bài
TĐN số 2 Nghệ sĩ với cây đàn GV kiểm
tra, đánh giá
- Kiểm tra đọc nhạc và hát lời của một vài HS
giọng
HS hát và gõ đệm
HS lên kiểm tra
HS làm bàitập vào vởghi bài
HS ghi nội dung
HS đọc nhạcvới tốc độkhác nhau
HS trình bày
HS lên kiểm tra
Trang 25TIẾT 8
Học hát: Bài Nối vòng tay lớn
I- Mục tiêu :
- HS hát đúng giai điệu và lời ca bài Nối vòng tay lớn, thể hiện rõ tính hành
khúc của bài hát
- HS biết trình bày bài hát bằng cách hát hoà giọng, lĩnh xướng, nối tiếp
- Qua nội dung của bài hát, giáo dục HS tình đoàn kết, hướng tới lí tưởngnhân ái cao cả
II- Giáo viên chuẩn bị
- Nhạc cụ quen dùng
- Tranh ảnh chân dung của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn
- Đàn và hát thuần thục bài Nối vòng tay lớn
III- Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức : Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ :
NỐI VÒNG TAY LỚN
* Giới thiệu về tác giả bài Nối vòng tay
Với hơn 600 bài hát, mở đầu là bài Ướt mi,
Trịnh Công Sơn là một trong những nhạc
sĩ Việt Nam rất thành công trong sáng tác
ca khúc Ông viết một số bài hát cho tuổi
HS ghi bài
HS theo dõi
Trang 26thơ và được các em yêu thích như Em là
bông hồng nhỏ, Tiếng ve gọi hè (Học ở lớp
7), Khăn quàng thắp sáng bình minh, Tuổi
đời mênh mông (học lớp 8).
Trịnh Công Sơn viết bài Nối vòng tay lớn
vào khoảng năm 1972, khi đất nước còn bịchia cắt Trong các cuộc biểu tình phảnđối chế độ Mĩ Nguỵ, những thanh niênViệt Nam đã cùng xuống đường và cất cao
tiếng hát Nối vòng tay lớn để thúc giục,
động viên nhân dân đồng lòng chống Mĩ
Âm nhạc và lời ca là tiếng gọi tha thiết đểmọi người cùng nắm tay, sát cánh đấutranh cho ngày đất nước thống nhất
* GV cho HS nghe băng mẫu
* Cấu trúc của bài hát:
Bài hát sử dụng kí hiệu gì ? Kết thúc bài ở đâu?
Có dấu hồi và kết thúc ở “một vòng tử sinh”.
Bài hát được viết theo cấu trúc a-b-á:
- Đoạn a: Rừng núi vang tay….Việt Nam
- Đoạn b: Cờ nối gió ….nối trên môi.
- Đoạn á: Từ Bắc vô Nam ….tử sinh.
* Luyện thanh: 1 – 2 phút
* Tập hát từng câu: Dịch bài hát xuống giọng Rê thứ
- Đoạn a chia làm hai câu hát GV đàn giai
điệu mỗi câu 2 – 3 lần, yêu cầu HS nghevà hát nhẩm theo
- GV bắt nhịp (2 – 1), đàn giai điệu để HShát hòa theo
Trong bài hát cần thể hiện đúng trường độ, GV có thể hát mẫu hoặc chỉ định HS cónăng khiếu làm mẫu cho các bạn
- Khi tập xong 2 câu, GV cho hát nối liền
HS nghe bài hát
Trang 27- GV chỉ định 1 – 2 HS hát lại 2 câu này.
- Tiến hành dạy đoạn b tương tự Đoạn b
HS cần tập hát nhanh, rõ lời, tính chất thôi thúc
- GV chỉ định 1 – 2 HS hát đoạn b, giúp
các em chỉnh sửa những chỗ chưa đạt
- Giai điệu đoạn á giống giai điệu đoạn a
để HS tự hát
* Hát đầy đủ cả bài
GV hướng dẫn cách phát âm, nhắc HS lấyhơi và sửa chỗ hát sai nếu có
* Trình bày bài hát
GV chọn tiết điệu March, tốc độ khoảng 118
Hát toàn bộ bài và nhắc lại câu “Biển
xanh sông gấm nối liền một vòng tử sinh”
thêm hai lần nữa
- Bài hát Nối vòng tay lớn cần hát với sự nhiệt tình trái bỏng và tha
thiết, vì thế GV yêu cầu cả lớp đứng thể hiện bài hát
- Sử dụng cách hát đối đáp, hoà giọng và lĩnh xướng:
+ Tốp ca nam: Rừng núi… sơn hà.
+ Tốp ca nữ: Mặt đất…….Việt Nam
+ Cả lớp hát hòa giọng: Cờ nối gió…trên môi
+ Lĩnh xướng: Từ Bắc vô Nam……núi đồi
+ Cả lớp hát hòa giọng: Vượt thác….tử sinh.
+ Kết: Nhắc lại câu Biển xanh… tử sinh thêm hai lần nữa.
- Từng tổ đứng tại chỗ trình bày bài theo cách hát trên
Trang 28- Còn thời gian, GV giới thiệu về một số bài hát khác của nhạc sĩTrịnh Công Sơn.
5 Dặn dò:
-Viết bài TĐN số 3
-Tìm một số bài hát của nhạc sĩ Trinh Công Sơn