Tiết 98_Các thành phần biệt lập

Thµnh phÇn tình th¸i * Nhận xét: a Chắc: Độ tin cậy cao b Có lẽ: Độ tin cậy thấp => Thành phần tình thái: Để thể hiện cách nhìn của người nói …... Bài học: * Thành phần tình thái được d

Gi¸o viªn: Hoµng ThÞ Ph­

¬ng

Kiểm tra bài cũ

Thế nào là khởi ngữ ? Cho ví dụ

Tiết 98: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp

Tiết 98: C¸c thµnh phÇn biÖt lËp

1 Ví dụ:

a Với lòng mong nhớ của anh, chắc anh nghĩ

rằng , con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm chặt lấy cổ anh

b Anh quay lại nhìn con vừa khe khẽ lắc đầu vừa cười Có lẽ vì khổ tâm đến nỗi không khóc

được, nên anh phải cười vậy thôi

I Thµnh phÇn tình th¸i

* Nhận xét:

a) Chắc: Độ tin cậy cao

b) Có lẽ: Độ tin cậy thấp

=> Thành phần tình thái:

Để thể hiện cách nhìn của người nói …

Tiết 98: C¸c th nh ph n bi t l p C¸c th nh ph n bi t l p à à ầ ầ ệ ậ ệ ậ

I Thành phần tình thái

1 Ví dụ:

2 Bài học:

* Thành phần tình thái được dùng để thể hiện cách nhìn của người nói đối với sự việc được nói đến trong câu

Ví dụ: Theo tôi, anh ấy nói thế là đúng.

Ví dụ:

- Cháu chào bác ạ !

- Các em hãy cố gắng học tập nhé !

Tiết 98: C¸c th nh ph n bi t l p C¸c th nh ph n bi t l p à à ầ ầ ệ ậ ệ ậ

Tiết 98: C¸c th nh ph n bi t l p C¸c th nh ph n bi t l p à à ầ ầ ệ ậ ệ ậ

I Thành phần tình thái:

II Thành phần cảm thán:

a - Ồ, sao mà độ ấy vui thế (Kim Lân – Làng)

b - Trời ơi, chỉ còn có năm phút!

( Nguyễn Thành Long - Lặng Lẽ Sa Pa)

Sa Pa)

* Nhận xét:

Ồ: Cảm xúc vui sướng Trời ơi: Cảm xúc tiếc rẻ

=> Thành phần cảm thán:

Để bộc lộ tâm lý của người nói

Để bộc lộ tâm lý của người nói

2) Bài học:

Thành phần cảm thán được dùng để bộc lộ tâm lý của người nói ( Vui, buồn, mừng,

giận )

Tiết 98: C¸c th nh ph n bi t l p C¸c th nh ph n bi t l p à à ầ ầ ệ ậ ệ ậ

I Thành phần tình thái:

Chú ý:

- Khi thành phần cảm thán đứng trong một

câu cùng với các thành phần câu khác thì

thành phần cảm thán thường đứng ở đầu

câu thành phần câu đứng sau giải thích cho tâm lý của người nói nêu ở thành phần cảm thán

- Thành phần cảm thán có điểm riêng là nó có thể tách ra thành một câu riêng theo kiểu

câu đặc biệt khi tách riêng ra như vậy, nó

là câu cảm thán.

* Ví dụ:

a) Chắc chắn bạn đạt

học sinh giỏi

b) A, mẹ đã về!

c) Bạn đạt học sinh giỏi d) Mẹ đã về!

* Nhận xét:

- Thành phần tình thái

- Thành phần cảm thán

=> Thành phần biệt lập

Tiết 98: C¸c th nh ph n bi t l p C¸c th nh ph n bi t l p à à ầ ầ ệ ậ ệ ậ

* Bài học:

Các thành phần tình thái cảm thán là những

bộ phận không tham gia vào việc diễn đạt nghĩa

sự việc của câu nên được gọi là thành phần biệt lập

III Luyện tập:

a Nhưng còn cái này nữa mà ông sợ, có lẽ còn ghê rợn hơn cả những tiếng kia nhiều

– Làng)

b Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành sáng tác còn là một chặng đường dài

lẽ Sa Pa)

c Trong giờ phút cuối cùng, không còn đủ sức

trăng trối lại điều gì, hình như chỉ có tình cha con là không thể chết được, anh đưa tay vào

túi, móc cây lược, đưa cho tôi và nhìn tôi một hồi lâu

lược ngà)

Bài 2:

Hãy xếp những từ ngữ sau đây theo trình tự tăng dần

độ tin cậy ( Hay độ chắc chắn)

Chắc là, dường như,

chắc chắn, có lẽ, chắc

hẳn, hình như, có vẻ

như

III Luyện tập:

Đáp án:

hình như, dường như,

có vẻ như  có lẽ  chắc là  chắc hẳn  chắc chắn

Bài 3:

Hãy cho biết, trong số những từ có thể thay thế cho nhau

trong câu sau đây, với từ nào người nói phải chịu trách nhiệm cao nhất về độ tin cậy của sự việc do mình nói ra, với từ nào trách nhiệm đó thấp nhất Tại sao tác giả chiếc lược

ngà( Nguyễn Quang Sáng) lại chọn từ chắc?

Với lòng mong

nhớ

của anh,

chắn

anh nghĩ rằng, con anh sẽ chạy xô vào lòng anh, sẽ ôm

chặt lấy cổ anh.

III Luyện tập:

Đọc “ trong lòng mẹ” của nhà văn Nguyên Hồng, ta bắt gặp hình ảnh một em bé mồ côi bố, phải xa mẹ, sống thui

thủi cô đơn giữa sự ghẻ lạnh, cay nghiệt của bà cô Em phải chịu những ngày thàng đau khổ, tủi nhục Nhưng trong

những ngày tháng đau khổ ấy, trái tim yêu thương của em vẫn dành cho mẹ một cách đằm thắm và trọn vẹn Cuộc gặp

gỡ mẹ sau một năm trời xa cách là một niềm hạnh phúc vô

yêu thương của mẹ

Bài 4:

Viết một đoạn văn ngắn nói về cảm xúc của em khi được thưởng thức một tác phầm văn nghệ (truyện, thơ, phim, ảnh, tượng ) trong đoạn văn đó có câu chứa thành phần tình thái hoặc cảm thán

III Luyện tập:

Các thành phần biệt lập

Th ành phần tình

thái

(Được dùng để thể

hiện cách nhìn của

người nói đơi với sự

việc được nói đén

trong câu )

Thành phần cảm thán

(Được dùng để bộc

lộ tâm lý của người nói: vui, buồn

mừng, giận )