thực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệpthực hành cơ khí nông nghiệp
Trang 1HƯỚNG DẪN KỸ THUẬT LẮP ĐẶT, SỬ DỤNG, BẢO
DƯỠNG MÁY GẶT XẾP HÀNG
Máy gặt lúa rải
hàng (gọi tắt là máy
gặt rải hàng, có nơi
gọi là máy gặt xếp
dãy) dùng để gặt lúa
đứng cây hoặc
nghiêng không nhỏ
hơn 600 so với mặt đất Lúa sau khi gặt được chuyển rải thành hàng cây lúa nằm ngang theo hướng tiến của máy Hàng lúa được rải bông ở một phía và gốc ở một phía, phù hợp với công đoạn thu gom hiện nay, phục vụ cho công nghệ thu hoạch nhiều giai đoạn riêng rẽ Máy này cũng có thể dùng để thu hoạch lúa mì, mạch, đậu tương, kê, vừng
Phạm vi sử dụng: Ruộng khô hoặc ướt có nền cứng
Ưu điểm: Năng suất cao, Có thể gấp 15-20 lần gặt thủ công bằng tay
Độ rụng hạt không đáng kể
Những hạn chế: Máy không sử dụng được trên ruộng nước hoặc ruộng đổ
Trang 21 Chuẩn bị máy
a Bộ phận gặt
Kiểm tra độ chùng của các xích truyền động:
- Xích chuyền lúa ngang: Độ chùng khoảng 10mm
- Xích dẫn động chuyền ngang: Độ chùng khoảng 10mm
- Xích dẫn gặt: Độ chùng khoảng 10mm
Kiểm tra dao cắt và culit:
- Khe hở dao trên và dao dưới từ 0,5mm-0,8mm
- Khe hở culit và rãnh nhỏ hơn hoặc bằng 0,3mm
Dùng tay quay puli dẫn động gặt (puli hộp nhông), quay theo chiều làm việc, quan sát khe hở giữa dao trên và dao dưới Dao chạy qua lại nhẹ nhàng (không dùng sức nhiều)
Trang 3- Lò xo ép lúa trong (6 cái): Khe hở lò xo và vách khoảng 15mm
- Lò xo ép lúa ngoài (2 cái): Khe hở lò xo và mí ngoài tấm dẫn hướng lúa khoảng 20mm tùy theo mật độ lúa
b Điều chỉnh puli truyền động: puli động cơ và puli hộp
số
1 Điều chỉnh cho 2 rãnh của puli máy nổ thẳng hàng với puli của hộp số và puli gặt
2 Xiết nhẹ 2 bu lông đế động cơ
3 Kiểm tra và diều chỉnh lại chính xác các rãnh puli cho thẳng hàng
4 Xiết cứng 4 bu lông đế động cơ
Điều chỉnh cho các dây đai thẳng hàng sẽ tăng được tuổi thọ của dây đai rất nhiều
c Căng xích truyền từ: Trục chính dàn gặt đến trục xích cánh gạt – căng xích cánh gạt
Trang 41 Nới lỏng ốc khóa (1) và ốc điều chỉnh (2)
2 Nới lỏng 2 ốc xiết (3)
3 Nới lỏng 4 bu lông (5) của ổ trục (2 con bu lông trên và
2 con bu lông dưới)
4 Nới lỏng 2 ốc khóa (6) (ốc khoa trên và dưới)
5 vặn 2 ốc điều chỉnh xích truyền giữa (7) cho đến mức cần chỉnh Vặn ốc điều chỉnh theo chiều kim đồng hồ để căng xích hoặc ngược chiều kim đồng hồ để làm chùng xích
(Nếu khi đã chỉnh hết mức mà xích vẫn còn chùng quá mức quy định, có nghĩa là xích đã bị mòn và cần phải thay xích)
6 Xiết nhẹ 4 ốc kẹp vỏ bạc đạn (5)
7 Kiểm tra lại độ chùng của dây xích truyền giữa (9) theo yêu cầu
8 Xiết cứng lại 4 ốc kẹp vỏ bạc đạn (5)
Trang 59 Xiết cứng vừa phải 2 ốc điều chỉnh (7)
10 Xiết cứng 2 ốc khóa (6)
11 Vặn chỉnh ốc điều chỉnh (2)
12 Kiểm tra độ chùng của xích cánh gạt (4) theo yêu cầu (giống như xích truyền giữa: a=6mm)
13 Xiết cứng ốc kẹp (3)
14 Xiết cứng vừa phải ốc điều chỉnh (2)
15 Xiết cứng ốc khóa (1)
d Dẫn động chạy
Hộp số: Mức nhớt đến vạch dấu trên ty thăm nhớt Không được để mức nhớt xuống vạch dưới của thăm nhớt
e Điều khiển và truyền động
Số: Gạt cần vô số nhẹ nhàng, định vị số chắc chắn không
bị trả số Số 0 đảm bảo cắt truyền động hoàn toàn
Li hợp gặt và li hợp chạy (puli căng dây cu roa)
- Đẩy tay gạt lên để đóng li hợp (căng dây cu roa)
- Thả tay gạt xuống để cắt li hợp (chùng dây cu roa) Quay vô lăng máy nổ đúng chiều mũi tên, dây đai đứng yên là đạt yêu cầu
Li hợp chuyển hướng: Kéo tay li hợp, li hợp ngắt hoàn
toàn:
- Bóp bên phải: rẽ phải
- Bóp bên trái: rẽ trái
Trang 6Chú ý: Khi đang cắt lúa, không được kéo, bóp để quẹo
f Chỉnh độ cao cắt
- Nới lỏng các bu lông xiết gặt (cả 2 bên)
- Xiết tất cả các bu lông lại
g Chỉnh tay lái
- Nới lỏng các bu lông liên kết tay lái, tháo bu lông liên kết khung với tay lái
- Nâng hoặc hạ tay lái vừa tầm với người điều khiển máy
- Xiết tất cả các bu lông lại
h Kiểm tra các mối ghép bu lông
Khi kiểm tra ở các mối ghép bu lông, nên chú ý các bộ phận:
- Culit (ắc trục giữa giàn gặt)
i Bôi trơn
Cần bơm nhớt vào các chổ như:
Trang 7- Ắc trục giữa giàn gặt
- Toàn bộ dây xích truyền động
k Khởi động
Gồm các bước
- Đóng nhấp puli căng dây đai (cu roa) để kiểm tra lại hoạt động của bộ phận gặt trước khi chạy Nếu có gì trục trặc hoặc có tiếng kêu lạ thì phải dừng máy tìm nguyên nhân khắc phục
l Cách kiểm tra tay đóng ngắt ly hợp li hợp
Chỉnh tay đóng ngắt ly hợp chuyển hướng phải đạt các yêu cầu sau:
- Vị trí chạy: để tay điều khiển chuyển hướng (mỗi bên) ở trạng thái tự nhiên và quay bánh lồng (mỗi bên), cho đến khi bánh lồng (mỗi bên) không quay được nữa là đạt yêu cầu
- Vị trí ngắt (chuyển hướng): bóp tay ngắt li hợp (mỗi bên), đồng thời quay bánh lồng (mỗi bên) nhẹ nhàng là đạt yêu cầu
Trang 82 Sử dụng
a Chuẩn bị đồng ruộng
Ô lúa được cắt phải được gặt tay một góc (3mx3m) để đưa máy xuống
nếu có bờ đê cao hơn 15cm, phải cắt dọc rãnh khoảng 0,4m để có chỗ cho máy đưa lúa ra
b Thao tác
Quy trình đưa máy vào cắt
- Ngắt toàn bộ li hợp, đưa về vịt rí số 0 (dây đai ở trạng thái chùng)
- Khởi động động cơ, cho động cơ chạy không tải
- Tăng tay ga động cơ, đóng từ từ li hợp chạy trước sau
đó đóng li hợp gặt và cho máy làm việc thẳng hàng
- Thay đổi hướng chạy của máy bằng cách bóp một trong hai li hợp chuyển hướng
ĐẶC TÍNH KỸ THUẬT MỘT SỐ MÁY GẶT LÚA RẢI
HÀNG KHÁC
Máy gặt lúa rải hàng GRH-0,9- Nam Hồng và GX-120E
An Giang
Chiều cao cắt,
mm
30-500
Trang 9Hao hụt sản
phẩm
<1%
Kích thước,
(DxRxC)m
Điều
khiển
hướng
Trang 10Một số máy gặt rải hàng khác
Mã hiệu
GRH-120T
AR-120
GRH-1,54
MCL-120
GRH-1,2
Năng suất,
Bề rộng
Chiều cao
Tốc độ tiến,
Tốc độ lùi,
Di chuyển
tiến lùi
Bóp tay
li hợp và cần gạt số
Bóp tay
li hợp và cần gạt số
Bóp tay
li hợp và cần gạt số
Bóp tay
li hợp và cần gạt số
li hợp
Bóp tay
li hợp
Bóp tay
li hợp
Bóp tay
li hợp Chiều cao
Hao hụt sản
Kích thước
(DxRxC), m
2,20x1,3 5x 1,06
2,20x1,3 5x 1,06
2,40x1,8 5x 1,35
2,20x1,3 0x 1,05
2,20x1,4 8x 0,93
Trang 11G150
Honda
Honda G150
Honda G150 Công suất,
Bộ phận di
động
Bánh sắt
Bánh sắt
Bánh cao su, sắt
Bánh sắt
Chú ý:
- GRH-120T: Máy gặt rải hàng FUTU1
- AR-120: Máy gặt rải hàng của hãng KUBOTA Nhật Bản
- GRH-1,54: Máy gặt rải hàng của cơ sở Chín Nghĩa, Long An
- MCL-120: Máy gặt rải hàng của công ty VIKYNO, Đồng Nai
- GRH-1,2: Máy gặt rải hàng của công ty cơ khí Thái Bình
Trang 12KỸ THUẬT LẮP ĐẶT, SỬ DỤNG, BẢO DƯỠNG
MÁY ĐẬP LÚA DỌC TRỤC
Trong vòng 20 năm trở lại đây, máy đập lúa theo nguyên
lý đập dọc trục đã được sử dụng rộng rãi trong cả nước Tuỳ theo đặc điểm, tập quán thu hoạch của từng vùng đã có các mẫu máy với kích thước và năng suất thích hợp Ở miền Trung thường dùng máy có chiều dài trống đập 1,4 - 1,8m
1 Nguyên tắc làm việc
Trục trống đập quay, lúa được đưa đến cửa vào, các răng trống vơ lúa vào khe máng Trên nắp trống, lúa được dàn mỏng ra Dưới tác dụng của các gân dẫn trên nắp trống lúa được dịch chuyển dọc trục từ cửa vào đến phía cửa ra Quá trình đập được lặp lại liên tục, rơm được giũ đều rồi bị ném từ răng này đến răng khác nhờ đó đạt được hiệu quả đập và phân
li hạt cao
Trang 13Thóc phân li qua máng trống rơi xuống mặt sàng, sàng chuyển động qua lại, kết hợp với quạt gió để phân loại thóc theo từng cửa riêng: thóc sạch, thóc lép, rơm
Máy có thể làm việc tốt đối với tất cả các giống lúa đang gieo trồng hiện nay Để phát huy được năng suất của máy, chất lượng đập và phân li tốt thì lúa cắt để đưa vào đập không được quá dài (lúa cắt dài trên 0,8m sẽ dễ bị cuốn vào trục trống đập, gây nên tắc kẹt buồng đập)
2 Cách sử dụng
+ Trước khi khởi động
- Kiểm tra xiết chặt các bulông, đai ốc, đặc biệt là các bulông, đai ốc, răng trống đập
- Kiểm tra điều chỉnh độ chùng của dây đai
- Kiểm tra chăm sóc dầu mỡ các ổ đở, bổ sung dầu bôi trơn, nước làm mát, nhiên liệu của máy nổ
+ Khởi động máy
- Trước khi khởi động máy, dùng tay quay kiểm tra xem trống đập có bị kẹt không Nếu kẹt phải kiểm tra khắc phục
- Cho máy chạy không tải khoảng 2 phút, sau đó tăng dần tốc độ để phù hợp với giống lúa, độ ẩm, độ dài của lúa Không nên cho máy làm việc ở tốc độ quá cao để giữ an toàn cho máy
Trang 14- Đối với máy đập dùng động cơ điện: đóng điện cho động
cơ chạy, kiểm tra chiều quay của trống đập (nếu ngược chiều quay thì phải đấu lại đường dây điện để đảm bảo đúng chiều quay của trống)
- Cung cấp lúa vào đều và liên tục, khi hết lúa, tiếp tục cho máy chạy không tải 2-3 phút mới dừng máy
+ Phương pháp cung cấp lúa vào máy
Cách thứ nhất: Vơ từng gồi lúa đưa vào cửa nạp, đồng
thời đẩy tay lúa vào hơi vát lên, tức là phần trên của gồi lúa vào máy trước Các gồi lúa được xếp lên bàn cấp liệu sao cho phần bông lúa quay vào phía trong, gốc quay ra ngoài
Cách thứ hai: Tay phải vơ lúa rải đều trên bàn, tay trái đẩy
lúa ở sát dưới cửa chắn của bàn để lúa Lúa xếp trên bàn cấp liệu sao cho phần bông quay vào phía trong và phần gốc quay
ra ngoài
Chú ý khi cung cấp lúa:
- Lúa dài, dễ rụng và ướt: nạp đều và nhanh theo sức máy Xác định giới hạn bằng cách nghe tiếng máy nổ không nặng tải và quan sát rơm ra không vón cục
- Lúa ngắn, dai và khô: xác định giới hạn bằng cách quan sát lúa được đập kỹ và ít thóc theo rơm
+ An toàn khi chạy máy
- Người đứng máy phải trang phục gọn gàng, đeo kính bảo hộ và không được dùng găng tay để đưa lúa vào máy
Trang 15- Chú ý không để dây, lạt, liềm, dao, và các đồ vật cứng lọt vào trong máy
- Không được ném cả bó lúa vào trong máy
dây đai truyền động
- Không để người không có nhiệm và trẻ em đứng gần máy khi làm việc
- Khi bị nghẽn lúa, tuột dây đai hoặc sự cố phải dừng máy hẳn mới được tháo dỡ, sữa chửa hoặc điều chỉnh Thường xuyên kiểm tra xiết chặt bulông đai ốc và căng dây đai
- Đối với các trạm trại sản xuất lúa giống nên sử dụng máy đập lúa trống răng tròn để giảm độ hư hỏng hạt
Trang 16MÔÔT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG KHI MUA VÀ SỬ DỤNG MÁY
NÔNG NGHIÊÔP
Hiện nay các loại máy nông nghiệp đang được bà con nông dân sử dụng phổ biến Việc áp dụng máy móc, thiết bị vào trong sản xuất đã thực sự đem lại những lợi ích là: giảm sức lao động nặng nhọc, tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, nâng cao thu nhập cho người lao động
Tuy nhiên, việc sử dụng máy cũng rất nguy hiểm cho người lao động Trong mục này giới thiệu cho bà con nông dân những giải pháp đơn giản để đảm bảo an toàn trong sử dụng máy nông nghiệp
Chọn mua máy đảm bảo an toàn
- Trước khi chọn mua máy, hãy tìm hiểu kỹ đặc điểm kỹ thuật, đặc điểm an toàn của máy Sự thiếu đủ của các chi tiết, các bộ phận nguy hiểm phải được bao che chắc chắn, ngừa người sử dụng máy rơi, tụt, ngã hoặc vật rơi, văng bắn vào người lao động
- Chỉ mua máy khi các bộ phận chuyển động được che chắn kỹ càng, các cơ cấu điều khiển vận hành đảm bảo thuận tiện và an toàn cho người sử dụng
- Yêu cầu đối với thiết bị che chắn
+ Không gây trở ngại cho thao tác khi sử dụng, sửa chữa
và bảo dưỡng máy;
Trang 17+ Che chắn được coi là đủ độ bền theo từng điều kiện cụ thể, nhưng không bị hư hỏng dưới tải trọng tác động 120 kg Những bộ phận che chắn đồng thời là chỗ đứng hay bậc thang cũng phải chịu được tải trọng đến 120 kg;
+ Ngăn ngừa được tác dụng xấu do bộ phận của máy gây ra;
+ Dễ dàng tháo lắp, sửa chữa khi cần thiết
+ Khoảng cách từ che chắn đến bộ phận nguy hiểm đảm bảo an toàn
Các biện pháp sử dụng an toàn đối với các máy tĩnh tại
1 Lắp đặt máy
- Các bộ phận truyền động của các máy như: đai chuyền , xích, bánh răng, nối trục, đầu trục phải được bao che hoặc rào chắn cẩn thận để người hoặc dụng cụ không thể tiếp xúc với các bộ phận này khi máy đang làm việc;
- Che chắn phải vững chắc và đặt ở vị trí cố định, dùng bu lông, vít bắt chặt vào thân máy hay nền đặt máy Những bộ phận chuyển động mà thường xuyên phải kiểm tra, cho dầu
mỡ bôi trơn hoặc điều chỉnh thì phải làm bao che kiểu bản lề,
có chốt đóng mở chắc chắn để người sử dụng thuận tiện và an toàn;
- Khi đặt máy cần bố trí các bộ phận chuyển động dễ gây
ra tai nạn lao động (như đai hoặc xích truyền chuyển động từ
Trang 18động cơ đến máy công tác ) về phía ít người qua lại Máy đặt phải đảm bảo khoảng cách an toàn giữa các máy với nhau, giữa máy với tường và lối đi đủ rộng để người đi lại, thao tác được an toàn;
- Mỗi máy phải có bản nội quy an toàn sử dụng máy viết bằng chữ to, treo ở cạnh máy Người điều khiển máy có trách nhiệm thực hiện và nhắc nhở những người cùng làm việc thực hiện đầy đủ các điều đã quy định trong nội quy
2 Vận hành sử dụng
- Trước khi cho máy làm việc
+ Phải đọc kỹ hướng dẫn sử dụng máy;
+ Phải ăn mặc gọn gàng, nếu là phu nữ phải có mũ bao tóc gọn gàng để tránh bị cuốn, hút vào các bộ phận chuyển động;
+ Phải kiểm tra an toàn các bộ phận máy, bộ phận che chắn, siết chặt các đai ốc, vít hãm đề phòng khi máy chạy tuột
ra văng vào người xung quanh;
+ Không được để các dụng cụ ở trên máy (như trên bàn máy đập lúa, trên băng tải của máy thái nghiền hoặc thùng chứa nguyên liệu của máy thái nghiền, máy xay xát ) để tránh khi máy chạy, những dụng cụ này bị cuốn đưa vào máy hoặc rơi vào các bộ phận chuyển động của máy, văng ra gây tai nạn; + Phải báo cho những người xung quanh biết để tránh xa các bộ phận chuyển động của máy Không được để những người không có nhiệm vụ đứng gần máy, nhất là trẻ em;
Trang 19+ Dùng tay quay cho máy chạy thử vài vòng, nếu thấy không có gì trở ngại, mới cho máy chạy bằng động cơ
- Khi máy làm việc
+ Không được ngủ, không được làm việc riêng hoặc bỏ đi nơi khác;
+ Tuyệt đối không để người không có trách nhiệm vào sử dụng máy hoặc tò mò nghịch máy;
+ Khi máy đang chạy, không được lau chùi, cho dầu mỡ hoặc điều chỉnh các bộ phận máy
+ Khi có tiếng kêu hoặc hiện tượng khác thường phải tắt ngay máy, chờ cho máy ngừng hẳn mới được kiểm tra Cấm dùng gậy để hãm hoặc tháo đai truyền khi máy chưa dừng hẳn;
3 Chăm sóc bảo dưỡng, sửa chữa và bảo quản
- Chỉ những người đã được học về cấu tạo, sửa chữa và được phân công sửa chữa máy, mới được tháo và sửa chữa máy Khi sửa chữa các máy chạy bằng điện, phải cắt điện và treo biển “ Cấm đóng điện – Đang sửa chữa ” ở cầu dao điện hoặc khoá cầu dao và cầm theo chìa khóa;
- Khi di chuyển máy nên dùng xe Nếu dùng dây và đòn khiêng thì đòn khiêng và dây phải buộc chắc chắn, cân bằng
để khi khiêng khỏi tuột đổ Đối với những vật nặng, phải nhiều người khiêng thì khi nhấc máy lên hoặc đặt máy xuống phải phối hợp động tác cho đều, tránh người đặt trước, người đặt sau, dể gây tai nạn và hỏng máy; tốt nhất là dùng hiệu lệnh bằng lời để điều khiển việc nâng, lên đặt xuống cho đều
Trang 20- Các máy làm việc ngoài trời phải để máy ở nơi khô ráo, che mưa nắng khi tạm dừng làm việc trong thời gian dài.