Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà

1.1- Kết quả đạt được Cùng với năng lực, uy tín và kinh nghiệm của mình, TCTSĐ đã khẳng định được vị thế của mình trong các cuộc đấu thầu rộng rãi hay đấu thầu hạn chế cũng như được Nhà

58

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ khả năng của TCT, HĐQT đã phê duyệt chủ trương tham gia Đây là dự án không qua vòng sơ tuyển nên sau khi có văn bản thoả thuận liên danh giữa TCT với Công ty Bê tông thép Ninh Bình với đại diện liên danh là TCTSĐ đã mua Hồ sơ mời thầu Tiếp theo là chuẩn bị Hồ sơ dự thầu, đây là trường hợp liên dạnh với đối tác khác nên phòng Kinh tế thảo luận với đối tác liên danh về tỷ lệ phân chia công việc cho mỗi bên đồng thời chuẩn bị Hồ sơ dự thầu theo phần việc thuộc phạm vi của TCT

Sau đây là nội dung của Hồ sơ dự thầu:

Phần 1: Đơn dự thầu

Trong Đơn dự thầu có nêu giá dự thầu là 86.414.805 tỷ đồng kèm theo giá trị các họp đồng được chia theo thành phần công việc và Hồ sơ dự thầu có hiệu lực trong vòng 120 ngày Theo giấy uỷ quyền trong Hồ sơ dự thầu thì ông Hứa Vĩnh Thêm- phó Tổng giám đốc của TCTSĐ được uỷ quyền thay mặt liên danh

để ký kết và giải quyết các vấn đề liên quan đến Hồ sơ dự thầu

Phần 2\ Bảo lãnh dự thầu

Ngân hàng Đầu tư và phát triển Việt Nam chấp thuận bảo lãnh dự thầu là

300 triệu đồng chẵn để bảo lãnh cho Nhà thầu TCTSĐ tham gia dự thầu Bảo lãnh có giá trị kể từ ngày nộp Hồ sơ dự thầu đến sau 30 ngày kể từ ngày hết hiệu lực của Hồ sơ dự thầu

Phần 3: Tài liệu giới thiệu năng lực Nhà thầu

Dữ liệu liên danh: gồm tên và địa chỉ của hai bên liên danh và sự phân chia công việc theo đó TCTSĐ: 70% khối lượng công việc theo hợp đồng và Công ty

Bê tông thép Ninh Bình là 30% công việc

Bản thoả thuận liên danh tham gia đấu thầu công trình bao gồm có tên liên danh Sông Đà- Bê tông thép Theo bản thoả thuận này, mỗi bên đều có tư cách pháp nhân riêng và phải chịu trách nhiệm về những hoạt động của mình của quá trình thực hiện phần công việc trong gói thầu

Trách nhiệm của các bên trong khi tham gia đấu thầu theo đó,TCT được

uỷ quyền đại diện liên danh Với mỗi Hồ sơ dự thầu, mỗi bên phải chịu

59

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ trách nhiệm về Hồ sơ dự thầu thuộc thẩm quyền của mình; khi trúng thầu mỗi bên phải đảm vảo phần công việc thuộc thẩm quyền của mình

Phần thông tin về các bên liên danh nhu quyết định thành lập, trụ sở, giấy Đăng ký kinh doanh, năng lực tài chính thông qua các báo cáo kết quả kinh doanh, bảng cân đối kế toán

Hồ sơ kinh nghiệm: đây là phần nêu lên kinh nghiệm của các bên trong việc thực hiện các công trình trong lĩnh vực xây lắp có giá trị từ 5 tỷ đồng trở lên

và có tính chất kỹ thuật tuơng tự nhu công trình này

Bảng kê máy móc thiết bị thi công của Nhà thầu vào thi công công trình( bao gồm các máy móc chính dùng cho việc thi công công trình của cả hai bên liên danh như máy khoan ED- 400- ITALY, máy khoan HITACHI KH 100- Nhật Bản, máy xúc CAT 330B- Mỹ )

Phần 4 Tồ chức công trình và biện pháp thi công trong đó phần bố trí

nhân lực nêu lên các cán bộ chủ chốt sẽ nằm trong ban quản lý thực hiện công trình về học vấn, kinh nghiệm, năm công tác và công việc đảm nhận của cả hai bên liên danh Trong liên danh này không sử dụng thầu phụ, mọi công việc khi liên danh trúng thầu sẽ do các bên liên danh tự mình thực hiện

Sơ đồ tổ chức hiện trường: đây là phần thuyết minh cho việc tổ chức hiện trường thi công dự án, điều này nhằm đảm bảo tiến độ và đảm bảo yêu cầu kỹ thuật

Thuyết minh bản vẽ và mô tả biện pháp thi công gồm tổ chức thi công, tổ chức mặt bằng thi công, biện pháp công nghệ thi công, môi trường và biện pháp công nghệ thi công cọc khoan nhồi, biện pháp đảm bảo an toàn, phòng chống cháy nổ, đảm bảo vệ sinh môi trường và biện pháp khoan kiểm tra đáy cọc

Phần 5: Tiến độ thi công: thuyết minh các điều kiện đảm bảo tiến độ thi

công Trong đỏ điều kiện để đảm bảo tiến độ thi công gồm bố trí mặt bằng thi công, tổ chức thi công hợp lý và khoa học, lựa chọn cán bộ có kinh nghiệm, công nhân lành nghề để tham gia thi công công trình, chuẩn bị vật tư, vật liệu,

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông

60

Đà” _ _ _ nhân lực đầy đủ phù hợp với yêu cầu tiến độ Tập kết các loại xe máy thiết bị thi công phù họp với yêu cầu công việc- thi công liên tục 2 ca/ ngày có thể thi công tới 3 ca/ ngày

Tiến độ thi công công trình: Đây là phần phân chia số ngày thực hiện cho mỗi hợp đồng

Tổng thời gian thi công là 285 ngày,trong đó:

♦ Huy động chuẩn bị công trình là 10 ngày

♦ Thi công cọc khoan nhồi: 275 ngày

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _

61

CHƯƠNG III- KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CHẾ Độ PHÁP LÝ

VỀ ĐẨU THẦU XÂY LẮP TẠI TỔNG CÔNG TY SÔNG ĐÀ

1- Đánh giá chung vè công tác đấu thầu tại Tổng công ty Sông Đà

TCTSĐ ra đời vào thời điểm phương thức đấu thầu bắt đầu được áp dụng rộng rãi ở nước ta, cùng với sự ra đời của Quy chế đấu thầu đã tạo ra một môi trường vô cùng thuận lợi cho sự phát triển của các doanh nghiệp xây dựng nói chung và TCTSĐ nói riêng Nhờ có Quy chế đấu thầu cùng các vãn bản hướng dẫn, hoạt động đấu thầu của TCT đã đạt được nhiều thành tích to lớn TCT đã trúng thầu một loạt các dự án lớn, trọng điểm của đất nước, tuy nhiên việc áp dụng Quy chế đấu thầu tại TCT cũng như tồn tại của Quy chế đã tạo ra không ít khó khăn cho TCTSĐ

1.1- Kết quả đạt được

Cùng với năng lực, uy tín và kinh nghiệm của mình, TCTSĐ đã khẳng định được vị thế của mình trong các cuộc đấu thầu rộng rãi hay đấu thầu hạn chế cũng như được Nhà nước chỉ định làm tổng thầu đặc biệt là công tác tiếp thị đấu thầu

Trong những năm đầu của giai đoạn năm 2001-2005, công tác đấu thầu xây lắp chủ yếu tập trung thực hiện chủ trương của TCT xin chỉ định thầu một số công trình thuỷ điện có giá trị lớn nhằm tạo công việc ổn định cho TCT trong một thời gian dài

Công tác đấu thầu trong giai đoạn này, ngoài Gói thầu cw 1- Dự án điện Đại Ninh nguồn vốn JBIC mà TCT tham gia Liên danh KKS dự thầu,

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ không có nhiều dự án có giá trị cao được đấu thầu Một số dự án có giá trị lớn nhưng TCT không có đủ năng lực để đấu thầu độc lập hoặc quyết tâm thắng thầu như: Sân vận động trung tâm, đường vành đai III TCT chỉ tham gia với tư cách thầu phụ để tạo thêm công ăn việc làm Một số gói thầu, các đơn vị kết họp với phòng Thị trường TCT tham gia đấu thầu nhưng để đảm bảo tính hiệu quả, giá bỏ thầu không thể thực sự cạnh tranh với các đơn vị khác

Riêng công tác xin chỉ định thầu đã thu được thành tích to lớn TCT đã

62

được Nhà nước giao thầu nhiều công trình lớn như:

- Gói thầu số 9, cung đoạn 3 đường dây 500 KY Phú Lâm- Plâyku;

- Tổng thầu EPC thực hiện dự án Nhà máy thuỷ điện Sê San 3, Tuyên Quang;

- Tổng thầu xây lắp các công trình thuỷ điện Bản Yẽ, Plei Krong, Sê San 4 Đặc biệt TCT đã được Chính phủ giao làm tổng thầu xây lắp các công trình thuỷ điện Sơn La;

Trong thời gian tới TCT sẽ tiếp tục được chỉ định làm tổng thầu các công trình thuỷ điện An Khê- Ka Nak, thuỷ điện Huội Quảng và thuỷ điện Lai Châu

Ngoài ra, TCT còn tham gia chào giá cạnh tranh làm thầu phụ cho Nhà thầu nước ngoài các công trình như:

- Chào giá thầu phụ công tác thi công hầm cho công ty xây dựng CADINA của Nhật Bản tại dự án thuỷ điện Đại Ninh

- Chào giá thầu phụ thi công xây lắp phần kết cấu toà nhà vãn phòng PACIFIC tại phố Lý Thường Kiệt, làm thầu phụ cho công ty xây dựng COLO của Trung Quốc

Tuy kết quả đấu thầu thấp nhưng nhìn chung giai đoạn năm năm

2001-2005, công tác đấu thầu của TCT đã giành được các kết quả to lớn Kết quả này đảm bảo công việc lâu dài, tạo điều kiện cho TCT nâng cao năng lực phát triển thành Tập đoàn Kinh tế

Một số thành tích đã đạt được:

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _

Thứ nhất, TCT đã chủ động tìm kiếm các kế hoạch đầu tư của Nhà nước

và các ngành từ đó đề ra các kế hoạch tiếp thị đấu thầu cho các dự án mà TCT có thể tham gia;

Thứ hai, nhờ các quy định thông thoáng của Quy chế đấu thầu, TCT đã

chủ động tìm kiếm các đối tác có đủ năng lực hoặc năng lực phù hợp với những yêu cầu của từng dự án để liên danh hoặc hợp tác cùng tham gia dự thầu( kể cả Nhà thầu nước ngoài) nhằm tăng cường khả năng tham gia thực hiện dự án;

Thứ ba, ngoài việc tuân thủ các quy định của Quy chế đấu thầu, TCT đã

63

có quy định để quản lý công tác tiếp thị đấu thầu, công tác đấu thầu của TCT, hạn chế tối đa việc đấu thầu tràn lan như những năm trước Đặc biệt quản lý chặt chẽ việc sử dụng Hồ sơ của TCT để tham gia đấu thầu những gói thầu vừa và nhỏ

Thứ tư, xét về công tác tiếp thị đấu thầu, TCT đã lập kế hoạch tiếp thị đấu

thầu hàng tháng để từ đó chuẩn bị cho việc tham gia dự thầu đúng năng lực, kết hợp với các Đơn vị trong TCT theo dõi quá trình phát triển của dự án Căn cứ vào

sở trường năng lực của từng Đơn vị để phân công tiếp thị đấu thầu các Dự án cho phù hợp, không để xảy ra các trường hợp nhiều Đơn vị cùng tham gia trùng lập tiếp thị đấu thầu một Chủ đầu tư hay một Dự án

Thử năm, có sự phối họp chặt chẽ giữa TCT và đơn vị được giao nhiệm

vụ làm Hồ sơ thầu tư lập đề cương, phân công nhiệm vụ, khảo sát hiện trường, lập Hồ sơ đấu thầu nên đã thống nhất được giá bỏ thầu giữa TCT và Đơn vị

Thứ sáu, khi Quy chế đấu thầu cho phép các đơn vị thành viên hạch toán

độc lập được tham dự cùng một gói thầu với TCT dưới hình thức Nhà thầu chính( liên danh hoặc đơn phương) đã làm tăng khả năng độc lập của các Đơn vị thành viên trong công tác tiếp thị đấu thầu và công tác đấu thầu;

Cuối cùng, nhiều Đơn vị thành viên đã có bộ phận làm Hồ sơ dự thầu chuyên

trách do đó chất lượng Hồ sơ rất cao, biện pháp thi công thể hiện tính Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ khả thi và kỹ thuật cao Hầu hết các Đơn vị đã chủ động tự làm Hồ sơ dự thầu, chỉ

ở những dự án lớn mới kết hợp với phòng Thị trường, phòng Kinh tế TCT, do đó Đơn vị đã chủ động quản lý giá dự thầu đảm bảo thi công công trình

1.2- Những khó khăn vướng mắc

Từ khi Quy chế đấu thầu được ban hành, đã tạo ra cho các công trình một sân chơi có tính cạnh tranh cao, công bằng và minh bạch, giúp cho TCT cũng như các doanh nghiệp xây dựng trong nền kinh tế có thể tìm kiếm các cơ hội lớn cho mình Nhưng bên cạnh những mặt tích cực, Quy chế đấu thầu còn có những mặt tồn tại gây khó khăn cho hoạt động đấu thầu của các doanh nghiệp nói chung và TCTSĐ nói riêng

Đứng trên phương diện TCTSĐ, có một số khó khăn do Quy chế đấu thầu

64

tạo ra:

Trước hết, trong Quy chế đấu thầu quy định những dự án do Bộ chủ quản

làm chủ đầu tu thì các doanh nghiệp thành viên thuộc Bộ không được tham gia với tu cách Nhà thầu Điều này đã hạn chế sự tham gia của TCTSĐ cùng các Đơn

vị thành viên vào các dự án do Bộ Xây dựng làm chủ đầu tu, làm giảm đi khả năng lựa chọn được những Nhà thầu có năng lực thực hiện dự án một cách hiệu quả nhất

Thứ hai phải kể đến là mặc dù trong Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo

Nghị định số 66/CP ngày 12/6/2003 có quy định giá ký hợp đồng phải phù hợp với giá trúng thầu, với Hồ sơ mời thầu và với Hồ sơ dự thầu, được ghi các điều kiện về thanh toán trong hợp đồng, làm cơ sở để thanh toán nhưng hiện tượng bỏ giá thầu thấp để trúng thầu bằng được sau đó sẽ tìm cách bổ sung chi phí hoặc rút bớt nguyên vật liệu làm giảm chất lượng công trình, làm cho các Nhà thầu tham gia đấu thầu nghiêm túc sẽ bị loại gây ra thiệt hạn nhiều về chi phí và hiệu quả sản xuất kinh doanh, thực tế này xảy ra không chỉ với TCTSĐ mà còn các doanh nghiệp làm ăn chân chính khác

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _

Thứ ba, hiện nay, theo quy định mới trong Quy chế đấu thầu, Nhà thầu chỉ

được tham gia đấu thầu, chỉ được công nhận là trúng thầu khi có tên trong hệ thống dữ liệu Nhà thầu do Bộ Ke hoạch và Đầu tư quản lý Điều này đã làm cho một số doanh nghiệp có đầy đủ khả năng thực hiện dự án nhưng không được tham gia đấu thầu do chưa đăng ký vào hệ thống này TCTSĐ cũng là một trong nạn nhân của quy định này, phải chăng đây là một thủ tục hành chính mới gây khó khăn cho Nhà thầu;

Thứ tư, trong Quy chế đấu thầu hiện nay thì có nhiều chủ đầu tư không

phải là tổ chức có chuyên môn cao trong lĩnh vực xây dựng nhưng không bắt buộc phải thuê đơn vị tư vấn tổ chức đấu thầu nên nhiều khi gây ra những khó khăn không nhỏ cho các Nhà thầu tham gia đấu thầu, nhiều công trình TCT tham gia và trúng thầu đã gặp phải trường hợp trên

Yí dụ khi Uỷ ban nhân dân xã là chủ đầu tư của một công trình thuỷ lợi thì

Thử năm, Quy chế đấu thầu chưa nêu ra một chế tài chặt chẽ để buộc các

chủ đầu tư thực hiện nghiêm túc việc quyết định hình thức đấu thầu hạn chế, đấu thầu rộng rãi hay chỉ định thầu Do đó, đối với nhiều công trình bản thân TCT hay các doanh nghiệp trong xây dựng phải thực hiện theo hình thức đấu thầu rộng rãi

Thử sáu, nhiều công trình TCT tham gia có chất lượng thiết kế kỹ thuật

thấp dẫn đến khi triển khai thi công lại phải thay đổi nhiều dẫn đến tăng chi phí cho Nhà thầu, làm cho Nhà thầu không chủ động trong thi công do trong Quy chế đấu thầu không quy định về vấn đề này

Thứ bảy, trong Quy chế đấu thầu chưa có quy định rõ ràng về việc quyết

toán công trình sau khi Nhà thầu tiến hành thi công công trình dẫn đến

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ tình trạng doanh nghiệp xây lắp luôn luôn trong tình trạng thiếu vốn trầm trọng

để tham gia các dự án khác (bản thân TCT Sông Đà dù mức lợi nhuận luôn tăng cao ừong các năm nhưng khoản nợ phải thu cũng chiếm một phần không nhỏ)

Ngoài ra về vấn đề khiếu nại tố cáo, Quy chế đấu thầu chưa có quy định

cụ thể, rõ ràng về vấn đề này gây ra nhiều thắc mắc cho các doanh nghiệp

Yí dụ khi cỏ dự án, một TCT lớn như Tổng công ty Sông Đà lại bị chủ đầu

tư đánh giá không đủ năng lực thực hiện dự án( mà theo đánh giá của TCT thì TCT có đầy đủ năng lực tham gia thi công công trình này) ừong khi một doanh nghiệp địa phương( tất nhiên năng lực về kỹ thuật và tài chính thấp hơn TCT rất nhiều) lại trúng thầu khi đó Nhà thầu như TCT khó có điều kiện để khiếu nại

Còn có nhiều hạn chế trong Quy chế đấu thầu ảnh hưởng rất lớn hoạt động đấu thầu ở TCT nói riêng và các doanh nghiệp trong ngành xây dựng nói chung

Yì vậy Nhà nước cần nhanh chóng khắc phục tình trạng này để Quy chế đấu thầu mang lại tích cực theo đúng mục tiêu đã đề ra

66

1.3- Những tồn tại do bản thân Tổng công ty Sông Đà

Ngoài những khó khăn do Quy chế đấu thầu mang lại cho TCT thì chính bản thân công ty cũng còn có nhiều thiếu sót dẫn đến hạn chế khả năng của TCT khi tham gia đấu thầu

Đầu tiên là công tác tiếp thị đấu thầu, do chưa nắm bắt cách kịp thời kế hoạch đầu tư ở một số ngành, địa phương nên khi tham gia dự án thường chậm và

bị động dẫn tới hiệu quả đấu thầu thấp Bên cạnh đó cán bộ làm công tác tiếp thị chưa hoàn thành tốt các nhiệm vụ cụ thể được giao, theo dõi các công trình theo lĩnh vực còn hời hợt, đại khái không chủ động tìm kiếm thông tin Hơn nữa TCT chưa thực sự quan tâm phát triển công tác tiếp thị đấu thầu ở khu vực phía Nam Hầu hết các dự án thắng thầu khu vực này đếu có giá trị

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ nhỏ Cho tới nay TCT vẫn chưa tham gia vào được một dự án lớn nào ở các khu vực công nghiệp đang triển khai ở miền Nam

Tiếp theo là trình độ của các cán bộ làm công tác tiếp thị đấu thầu, công tác đấu thầu còn yếu, thiếu những cán bộ giỏi cả về khả năng đấu thầu, năng lực chuyên môn, trình độ ngoại ngữ Do trình độ ngoại ngữ hạn chế nên những dự án đấu thầu quốc tế thường được triển khai chậm vì phải mất thời gian dịch thuật, không tìm hiểu được hết những yêu cầu của Hồ sơ dự thầu, Hồ sơ mời thầu của bên nước ngoài làm ảnh hưởng tới chất lượng Hồ sơ dự thầu dẫn tới giảm khả năng trúng thầu của TCT, đồng thời giảm cơ hội tiếp cận những công nghệ tiên tiến, hiện đại của bên nước ngoài Mặt khác đối với những cán bộ trải qua hai cơ chế quản lý kinh tế thì việc thích ứng với cơ chế thị trường gặp nhiều khó khăn, chậm chạp, còn đối với cán bộ trẻ có trình độ, năng lực thì lại còn thiếu kinh nghiệm thực tế trong đấu thầu xây lắp nên chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của TCT

Bên cạnh đó, hầu hết các Bảng giá dự thầu của TCT đều được lập dựa trên

cơ sở định mức Nhà nước, chưa lập được bộ đơn giá riêng trong đó sử dụng giá trị còn lại các thiết bị có sẵn của TCT Chính vì vậy giá dự thầu của TCT còn cao không mang tính cạnh tranh

Chưa có kế hoạch cụ thể giá trị sản lượng công trình phải thắng thầu trong

67

năm, trong quí để từ đó đề ra nhiệm vụ tiếp thị và tham gia đấu thầu Chưa có định hướng tham gia tiếp thị các dự án theo sở trường, năng lực, theo địa bàn hoạt động của đơn vị

về việc quyết toán công trinh, TCT cũng như các doanh nghiệp xây dựng trên thị trường hiện nay thường chậm trễ trong khâu lập hồ sơ quyết toán công trình hoặc chủ đầu tư chưa làm hết trách nhiệm trong việc thanh toán vốn cho Nhà thầu làm cho các khoản phải thu cao, vốn bị chiếm dụng lớn, giảm khả năng tài chính của TCT khi tham gia các gói thầu

Ngoài ra về phía các Đơn vị thành viên của TCT cũng còn rất nhiều điều cần thay đổi Đầu tiên việc báo cáo kết quả và kế hoạch đấu thầu của các

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ Đơn vị không đầy đủ, không kịp thời do đó việc kiểm tra và hỗ trợ của TCT đạt hiệu quả không cao Giữa các Đơn vị chua có sự kết hợp cùng nhau tham gia dự thầu để tạo điều kiện hỗ trợ nhau Thứ hai, đối với những Hồ sơ mà Đơn vị dùng pháp nhân TCT để dự thầu, việc trình lãnh đạo TCT xem xét và phê duyệt giá dự thầu không đuợc thực hiện một cách nghiêm túc, phần lớn các Hồ sơ này chỉ đuợc trình lãnh đạo TCT vào truớc giờ nộp Hồ sơ Một số Đơn vị khi tham gia dự thầu các công trình lớn bằng pháp nhân của đơn vị mình đã không báo cáo TCT phê duyệt chủ trương, chỉ đến khi được giao thầu mới báo cáo TCT

Sau năm 2002, TCT tập trung thực hiện các dự án lớn được giao, công tác đấu thầu chỉ còn ở cấp độ nhỏ lẻ và ở một vài đơn vị thành viên Yì vậy lực lượng cán bộ làm công tác này đã phân tán không còn hệ thống như những năm trước

Từ kết quả đấu thầu trong năm qua, phần trăm các dự án mà TCT trúng thầu đa số là do được Nhà nước chỉ định thầu, số dự án do TCT tham gia dự thầu rất khiêm tốn điều này làm giảm khả năng cạnh tranh của TCT trên thị trường xây dựng vốn đã cạnh tranh rất gay gắt

Trên đây là những tồn tại mà TCT cần xem xét một cách kỹ lưỡng để tìm

ra giải pháp tăng khả năng tham gia và trúng thầu của TCT, để đưa TCT xứng đáng với danh hiệu doanh nghiệp xây dựng hàng đầu của Việt Nam

68

2- Định hướng công tác đấu thầu của Tổng công ty trong năm 2006-2010

Từ những thành tích đã đạt được trong mấy năm gần đây như đã trình bày

ở phần hên, trong giai đoạn 5 năm 2006- 2010, TCT đã đề các định hướng cho việc phát triển của mình nhằm tăng công ăn việc làm, tăng năng lực sản xuất kinh doanh, làm giàu kinh nghiệm và hơn thế nữa còn phải tăng khả năng cạnh tranh của TCTSĐ trên thị trường xây dựng trong và ngoài nước

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _

- Với các dự án nguồn điện: thu thập thông tin về chủ trương phát triển nguồn điện để có chương trình tiếp thị đấu thầu phù hợp

- Tham gia đấu thầu hoặc chỉ định thầu thi công một số dự án thuỷ điện vừa

và nhỏ của các chủ đầu tư ngoài TCT

- Tham gia họp tác với một số đối tác nước ngoài để tham gia thi công một

số dự án thuỷ điện trong khu vực

- Tiếp thị và tham gia đấu thầu các gói thầu công trình đường dây 500 KV,

220 KV trong quy hoạch phát triển điện lực giai đoạn 2001- 2010

- Tham gia tiếp thị và đấu thầu các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và khu đô thị, khu công nghiệp, nhà cao tầng ừên địa bàn Tp Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh và một số thành phố khác

- Tham gia tiếp thị và đấu thầu dự án mở rộng nhà máy xi mãng Hoàng Thạch, Khu lọc dầu Nghi Sơn và một số dự án công nghiệp khác

- Tham gia đấu thầu các tuyến đường: đường Hồ Chí Minh gia đoạn 2; đường 5 kéo dài; tuyến cao tốc Nội Bài- Hạ Long; cầu Giẽ- Ninh Bình

- Phối hợp với các đơn vị Tư vấn của TCT tìm kiếm thêm các họp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn với các chủ đầu tư bên ngoài TCT để có thêm kinh nghiệm

3- Các biện pháp nhằm hoàn thiện công tác đấu thầu tại Tổng công

ty Sông Đà

Đe có thể thực hiện được những định hướng nêu trên trong giai đoạn phát

69

triển sắp tới của TCT cũng như đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường xây dựng, TCTSĐ cần thực hiện các biện pháp thiết yếu sau:

Thứ nhất, đối với công tác tiếp thị đấu thầu, cần tổ chức lại bộ máy làm

công tác tiếp thị đấu thầu từ TCT đến các Đơn vị thành viên Nâng cao năng lực

bộ phận làm công tác tiếp thị đấu thầu để đảm bảo chất lượng Hồ sơ dự thầu của TCT và các đơn vị thành viên Bên cạnh đó để có thêm nhiều thông

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _ tin về các dự án thì trong TCT cần phải tổ chức tiếp thị, nắm được quy hoạch của Chính phủ trong các giai đoạn phát triển hạ tầng xây dựng, thu thập các thông tin

về định hướng phát triển đến năm 2010 của các Bộ, ngành, địa phương( đặc biệt

là ngành điện) và các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng để xây dựng phương án đấu thầu hoặc nhận thầu từ đó mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh

Đối với từng gói thầu, TCT cần thu thập các thông tin chủ yếu từ chủ đầu

tư, đây là nguồn thông tin quan trọng nhất liên quan đến gói thầu cần phân tích đầy đủ để tận dụng tối đa về các điều kiện thuận lợi khi thực hiện dự án đồng thời đáp ứng cao nhất các yêu cầu chủ đầu tư đề ra Mặt khác cần nghiên cứu điều kiện tại địa bàn, địa phương xây dựng công trình, đây là cơ sở cho việc thiết lập biện pháp tổ chức thi công, các giải pháp kỹ thuật, các phương án cung cấp vật tư nhằm xác lập giá dự thầu hợp lý

Thứ hai, đối với TCT, cần xây dựng Quy chế quản lý công tác đấu thầu

nhằm quy định rõ vai trò và chức năng nhiệm vụ của các phòng ban TCT và các đơn vị thành viên, phù hợp với Chương trình đổi mới doanh nghiệp của TCT( khi

mà hiện nay các thành viên của TCT không còn chỉ là doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp Nhà Nước mà còn có cả các doanh nghiệp hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Luật đầu tư nước ngoài) Mặt khác các phòng ban tuỳ theo chức năng của mình mà phối hợp với phòng Kinh tế để thực hiện các phàn việc được lãnh đạo TCT phân công

Thử ba, đối với từng công trình xây dựng chiến lược, kế hoạch của TCT

trong việc liên danh, liên kết với các đối tác trong nước và nước ngoài tạo thêm sức mạnh cùng tham dự đấu thầu công trình hoặc góp vốn đầu tư Quan hệ chặt

70

chẽ với các đơn vị liên danh, liên kết để phân công đấu thầu, chia việc sau khi trúng thầu

Thứ tư, TCT cần xem xét, lựa chọn, tham gia đấu thầu, phấn đấu trúng

thầu các dự án, công trình có quy mô, sản lượng lớn phù hợp với năng lực sở trường của TCT để phát huy tính hiệu quả và tập trung chỉ đạo thi công

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _

Thứ năm, đối với các phòng ban của TCT thì tùy theo chức năng nhiệm

vụ phối hợp với phòng Kinh tế để thực hiện các phần việc được Lãnh đạo TCT phân công Hơn nữa TCT cũng cần có chiến lược nhằm nâng cao năng lực cho các cán bộ làm công tác đấu thầu từ cấp TCT đến các đơn vị thành viên thông qua hình thức tổ chức các lớp bồi dưỡng ngắn hạn( bằng cách mời giáo viên hoặc cử cán bộ đi học tại các trường đại học trong cả nước nhằm tăng trình độ chuyên môn đặc biệt là các kiến thức về công tác đấu thầu) cho cán bộ để cỏ khả năng tính toán có hiệu quả nhằm đạt được chất lượng cao trong hoạt động đấu thầu

Thủ sáu, các dự án, công trình mở ra với qui mô ngày càng lớn nên công

nghệ, kỹ thuật xây dựng cũng không ngừng đổi mới hoàn thiện đòi hỏi có các loại thiết bị thi công với công nghệ phù họp Do đó trong thời gian tới TCT cần đầu tu hơn nữa cho kỹ thuật dâu cuyên, công nghệ tiên tiến hiện đại, mặt khác cũng cần tận dụng những thiết bị còn khả năng sử dụng nhằm tăng khả năng trúng thầu, nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường xây dựng

Thứ bảy, để tránh tình trạng thiếu vốn khi tham gia đấu thầu, về phía TCT

cần tìm hiểu thông tin các dự án đấu thầu mà mình tham gia trước khi đấu thầu, nhận thầu xây dựng, đặc biệt cần quan tâm đến thủ tục đầu tu xây dựng, về nguồn vốn đầu tu và khả năng cân đối vốn Ngoài ra để tránh tình trạng khoản phải thu hay vốn bị chiếm dụng lớn TCT cần phải chú ý đến các thủ tục quy định hiện hành của Nhà nước, thi công xong phàn nào của công trình cần phải hoàn thiện ngay thủ tục phần đó làm cơ sở cho việc quyết toán cho chủ đầu tu

Một cách khác là TCT có thể tận dụng các cơ hội áp dụng phương thức mua thiết bị trả chậm, với phương thức này TCT có thể đáp ứng nhu cầu về máy móc, thiết bị để đảm bảo sản xuất kinh doanh mà không phải tăng mức vốn vay

71

mà thời hạn trả lại kéo dài trong vài ba năm

Luận văn : “ Quy chế đấu thầu cơ sở pháp lý và thực tiễn áp dụng tại Tổng công ty Sông Đà” _ _ _

Mặt khác cần liên kết với các tổ chức tín dụng, các ngân hàng để huy động vốn đảm bảo tiến độ khi tham gia đấu thầu, thực hiện các công trình, tăng uy tín ừên thị trường xây dựng

Cuối cùng về phía các đơn vị thành viên, TCT cần căn cứ vào định hướng

phát triển của các đơn vị thành viên để phân công các đơn vị tham gia công tác đấu thầu các dự án cho phù hợp với năng lực và khu vực Bên cạnh đó các đơn vị thành viên cần tổ chức bộ máy tham gia đấu thầu của đơn vị mình, tham gia với phòng Kinh tế TCT thực hiện công tác tiếp thị, lập và trình duyệt Hồ sơ dự thầu đối với phần việc được phân công theo Quy định quản lý công tác đấu thầu đã được Lãnh đạo TCT phê duyệt ban hành Hàng tháng, hàng quý lập Báo cáo thực hiện và kế hoạch tiếp thị đấu thầu của đơn vị mình trình TCT thông qua phòng Kinh tế TCT

Để thực hiện được định hướng đã đề ra trong giai đoạn phát triển tiếp theo đồng thời thoả mãn các yêu cầu mới của thị trường xây dựng, TCTSĐ cần nỗ lực hơn nữa cùng với việc thực hiện theo một số biện pháp nêu trên sẽ phần nào khắc phục được những tồn tại của TCT, đưa TCT xứng đáng hơn nữa với danh hiệu doanh nghiệp xây dựng hàng đầu của đất nước ta

4- Kiến nghị đối với các cấp, ngành

Đấu thầu xây dựng là phương thức mới được áp dụng ở nước ta nhưng đến nay đã đạt được nhiều thành tích đáng kể khẳng định sự cần thiết và tính ưu việt của hoạt động đấu thầu Tuy nhiên công tác đấu thầu xây dựng( gồm cả đấu thầu xây lắp) hiện nay còn có quá nhiều bất cập Nếu cơ chế đấu thầu được áp dụng trong sự tôn trọng nghiêm ngặt trình tụ xây dựng cơ bản sẽ đem lại hiệu quả kinh tế- xã hội to lớn không chỉ cho các dự án đầu tu mà còn đảm bảo cho sự phát triển lành mạnh và bền vững của bản thân các Nhà thầu Đe hoàn thiện cơ chế đấu thầu, đảm bảo đấu thầu là phương thức hiệu quả của phát triển kinh tế xã hội

ở nước ta, cần có những giải pháp, kiến nghị nhằm khắc phục những tồn tại