Em nhận thấy văn bản được kết cấu theo bố cục như thế nào?Trình tự không gian và thời gian trong văn bản được thể hiện trong các đoạn văn.. Đ1: Từ đầu đến “ làn mây lướt ngang trên ngọn
Trang 1
Ngày soạn: 20/08/2016 Ngày giảng: 23/08/2016
Tiết 1 :Bài 1 Văn bản :TÔI ĐI HỌC
- Tích hợp với văn tự sự, biểu cảm, so sánh, miêu tả
- Rèn kỹ năng cảm thụ , phân tích truyện ngắn
3.Thái độ :
- Biết tôn trọng những kỷ niệm trong buổi đầu cắp sách tới trường
II Chuẩn bị :
- GV : Soạn giáo án , tìm tư liệu liên quan bài dạy
- HS : Soạn bài theo sgk
III Tiến trình bài dạy.
1 Ổn định tổ chức lớp : Sĩ số: 8A……… ; 8B……
2 Kiểm tra bài cũ : - GV kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh.
3 Bài mới : *Giới thiệu bài:
Trong cuộc đời của mỗi con người kỷ niệm học trò được lưu giữ mãi trong trí nhớ, đặc biệt là buổi đến trường đầu tiên “ Ngày đầu yêu thương” Truyện ngắn
“ Tôi ” đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấu
* HĐ1:
? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả
Thanh Tịnh?
Gv bổ sung : Thanh Tịnh là một nhà giáo ,
một nhà thơ , nhà văn , nhưng thành công hơn
cả là truyện ngắn và thơ Văn ông nhìn chung
nhẹ nhàng mà sâu lắng , mang dư vị vừa man
mác buồn thương vừa ngọt ngào quyến
luyến ”Tôi đi học” là truyện ngắn tiêu biểu
cho điều trên?
? Xuất xứ văn bản?
? Văn bản thuộc thể loại gì ?
Những nhân vật được kể ?(Tôi, mẹ, ông đốc,
những cậu học trò)
Nhân vật chính là ai ? Vì sao ?(Tôi Vì nhân
vật này được kể nhiều nhất, mọi sự việc đều
được kể từ cảm nhận của nhân vật tôi.)
? Hãy xác định chủ đề của văn bản?
Chủ đề : Những kn trong sáng của tuổi học
trò
I.Tìm hiểu chung :
1 Tác giả, tác phẩm : *Tác giả -Thanh Tịnh (1911 -
1988), tên khai sinh là Trần Văn Ninh, quê ở Huế, từng làm nghề dạy học và sáng tác văn chương Toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm trong trẻo, êm dịu
Trang 2
L.Đọc và tìm hiểu chú thích
? Em nhận thấy văn bản được kết cấu theo
bố cục như thế nào?Trình tự không gian và
thời gian trong văn bản được thể hiện trong
các đoạn văn ?
Đ1: Từ đầu đến “ làn mây lướt ngang trên
ngọn núi”- Cảm nhận của tôi trên con đương
tới trường
Đ2: Tiếp theo đến “ được nghỉ cả ngày nữa”-
Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường
Đ3: Phần còn lại- Cảm nhận của nhân vật tôi
trong lớp học.)
*HĐ 2
- HS Theo dõi vào phần đầu văn bản
? Kỉ niệm ngày đầu đến trường của nhân vật
tôi gắn với không gian, thời gian cụ thể nào?
? Điều gì đã gợi lên trong lòng nhân vật tôi
những kỷ niệm về buổi tựu trường đầu tiên?
? Tâm trạng của nhân vật tôi trên con đường
cùng mẹ tới trường?
? Trong câu văn : “Con đường này tôi đã
quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên
thấy lạ.”, cảm giác đó có ý nghĩa gì?
? Chi tiết tôi không lội qua sông thả diều như
thằng Quý có ý nghĩa gì?(Cậu bé tự thấy
mình lớn lên)
? Với bộ quần áo, mấy quyển vở mới trên tay
nhân vật tôi cảm thấy mình như thế nào?
? Tìm các động từ thể hiện hành động của Tôi
khi cầm hai quyển vở? Td?
- bặm, ghì, chíu, xóc, nắmàngười đọc hình
dung dễ ràng tư thế, cử chỉ ngộ nghĩnh, ngây
thơ, đáng yêu
? Tại sao Tôi lại muốn cầm cả bút thước?
? Tìm BPNT đc tg sdụng trong câu cuối đoạn
văn 2? Tác dụng?
- So sánh: h/ả so sánh gắn với cảnh sắc tự
nhiên, tươi sáng, giàu h/ả; gợi kỉ niệm đẹp
? Khi xin mẹ được cầm cả bút và thước Tôi
muốn khẳng định điều gì?
- GV: Cậu bé tự thấy mình giường như lớn
lên và có nhận thức nghiêm túc về việc học
hành
? Trong những cảm nhận mới mẻ trên con
3 Đọc và tìm hiểu từ khó
4 Bố cục : Có bố cục theo dòng
hồi tưởng của nhân vật “Tôi”
II Phân tích văn bản :
đường tới trường :
- Thời gian : buổi sáng cuối thu(một buổi mai đầy sương thu
Cảm thấy trang trọng và đứng đắn với bộ quần áo và mấy quyển vở mới trên tay
Muốn thử khẳng định sức mình,
tự mình đảm nhiệm việc học tập
Trang 3đường làng đến trường, nhân vật tôi đã bộc lộ
đức tính gì?(Yêu học, yêu bạn bè, mái trường,
quê hương)
? Câu cuối đoạn tác giả sử dụng nghệ thuật
gì? Tác dụng?(So sánh, nói về một kỉ niệm
đẹp, đề cao sự học của con người)
Trang 4
Ngày soạn : 21/08/2016 Ngày giảng :24/08/2016
Tiết 2 :Bài 1 Văn bản : TÔI ĐI HỌC
- Tích hợp với văn tự sự, biểu cảm, so sánh, miêu tả
- Rèn kỹ năng cảm thụ , phân tích truyện ngắn
3.Thái độ :
- Biết tôn trọng những kỷ niệm trong buổi đầu cắp sách tới trường
- Sưu tầm một số bài hát nói về ngày đầu tiên được đi học
II Chuẩn bị :
- GV : Soạn giáo án , tìm tư liệu liên quan bài dạy
- HS : Soạn bài theo sgk
III Tiến trình bài dạy.
1 Ổn định tổ chức lớp : Sĩ số: 8A……… ; 8B……
2 Kiểm tra bài cũ : - ? Cảm nhận của tôi trên con đường đến trường?
3 Bài mới : *Giới thiệu bài:
- HS theo dõi đoạn tiếp theo của văn bản và
trả lời các câu hỏi:
? Tôi cảm nhận ngôi trường hôm nay như thế
nào?
? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?
Tác dụng?(So sánh lớp học với đình
làng Diễn tả cảm xúc nghiêm trang )
? Khi tả những học trò lần đầu tiên đến
trường, tác giả dùng những hình ảnh gì? Ý
nghĩa của hình ảnh ấy?(Họ như con chim con
đứng bên bờ tổ Đó là cách miêu tả sinh động
hình ảnh và tâm trạng, đề cao sức hấp dẫn
của nhà trường, khát vọng bay bổng)
? Hình ảnh mái trường gắn liền với ông đốc
được thể hiện qua chi tiết nào?
? Khi nghe đến tên mình nhân vật tôi đã có
I.Tìm hiểu chung :
II Phân tích văn bản :
2 Cảm nhận của tôi lúc ở sân trường:
- Sân trường hôm nay dày đặc cả người, ai cũng quần áo sạch sẽ, gương mặt vui tươi, sáng sủa
- Ngôi trường xinh xắn, oai nghiêm, mình thấy bé nhỏ so với nó: Họ như con chim con
- Hình ảnh thầy giáo - ông đốc được nhớ về với tình cảm quý trọng và biết ơn
- Nhân vật tôi hồi hộp chờ nghe tên mình: “Nghe gọi đến tên, tôi
tự nhiên giật mình và lúng túng”
Trang 5
phản ứng như thế nào?
? Tôi cảm nhận những gì khi rời tay mẹ bước
vào lớp?(trong thời thơ ấu tôi chưa lần nào
thấy xa mẹ tôi như lần này)
ngày đầu tiên đi học(HS tự bộc lộ)
- GV:Đó là không khí đặc biệt của ngày hội
khai trường thường gặp ở nước ta, thể hiện
tinh thần hiếu học, bộc lộ tình cảm sâu nặng
của tác giả đối với ngôi trường
? Đến đây em hiểu thêm gì về nhân vật tôi?
- GV: Nhân vật tôi là người giàu tình cảm
với trường lớp, có những dấu hiệu trưởng
? Những cảm giác mà nhân vật tôi nhận được
khi bước vào lớp học là gì?(Một mùi hương
xông lên xa lạ chút nào)
? Hãy lí giải cảm giác của nhân vật?
GV: Những cảm giác đó cho thấy tình cảm
trong sáng tha thiết của nhân vật
? Tôi cảm nhận giờ học đầu tiên như thế nào?
? Các phụ huynh có thái độ như thế nào đối
với các em bé lần đầu tiên đi học?
? Em có nhận xét gì về nhân vật ông Đốc và
thầy giáo trẻ qua hành động, cử chỉ, lời nói
của họ?
? Đoạn cuối cùng của văn bản, có hai chi tiết
đó là con chim con liệng và tôi đánh vần đọc,
nói thêm điều gì về nhân vật tôi
* HĐ3 : Tổng kết
? Đặc sắc nghệ thuật của truyện? (HS thảo
luận nhóm và phất biểu)
* Sức cuốn hút của TP:
- Tình huống truyện chứa đựng cảm xúc thiết
tha, mang bao kn mới lạ.Toàn bộ truyện ngắn
3 Cảm nhận của tôi trong lớp
học:
- Cảm giác lạ vì lần đầu vào lớp học ; Cảm giác không lạ với bàn ghế, bạn bè vì bắt đầu ý thức được những thứ đó sẽ gắn bó mãi với mình
- Ngỡ ngàng, tự tin bước vào giờ học đầu tiên
- Phụ huynh: Chuẩn bị chu đáo cho con em ở buổi tựu trường đầu tiên, cùng vui, cùng hồi hộp với các em
- Người lớn: Có trách nhiệm và tấm lòng của gia đình đối với thế
hệ tương lai
- Nhân vật tôi đã trưởng thành trong nhận thức và việc học hành
III Tổng kết:
1 Nghệ thuật: + Bố cục theo
dòng hồi tưởng+ Kết hợp hài hoà miêu tả, kể với bộc lộ tâm trạng cảm xúc.+ Tạo tình huống truyện
Trang 6
toát lên chất chữ tình thiết tha, êm dịu
? Nêu ý nghiã của văn bản?
Buổi tựu trường đầu tiên sẽ mãi k thể nào
quên trong kí ức của nhà văn Thanh Tịnh
? Nội dung chính của truyện?
- HS đọc ghi nhớ, GV nhấn mạnh nội dung cơ
bản
* HĐ4 : Luyện tâp :
* Giáo dục kĩ năng sống:
? Viết đoạn văn ngắn ghi lại cảm xúc của em
trong buổi đến trường khai giảng lần đầu
tiên?
+ Tình cảm ấm áp, trìu mến, nhẹ nhàng
+ Các hình ảnh so sánh giàu sức gợi cảm
2 Nội dung:Tâm trạng, kỉ niệm
trong sáng của tuổi học trò, đặc biệt là kỉ niệm ngày đầu tiên đi họ
*Ghi nhớ.( SGK trang 9)
IV Luyện tập :
? Viết bài văn ngắn ghi lại cảm xúc của em trong buổi đến trường khai giảng lần đầu tiên?
Trang 7
Ngày soạn : 22/08/2016 Ngày giảng : 25/08/2016
Tiết 3 : Bài 1 CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ
(Tự học có hướng dẫn)
A
Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Giúp học sinh: Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp
độ khái quát của nghĩa từ ngữ
2 Kiểm tra bài cũ :
? Trong từ ngữ Tiếng Việt chúng ta thường gặp những lớp ngữ nào?
3 Bài mới :*GV giới thiệu :
*HĐ1
Gv treo sơ đồ trong sgk lên bảng
? Các nhóm thảo luận trả lời các câu hỏi
SGK?
- Nghĩa của từ “Động vật” rộng hơn
nghĩa của các từ “Thú”, “Chim” “ Cá” vì
“động vật” là từ chỉ loại chung bao gồm có
“Thú”, “Chim” “ Cá” hoặc ngược lại:
“Thú”, “Chim” “ Cá” có nghĩa hẹp hơn so
với “động vật”
- Nghĩa của từ “thú” rộng hơn “voi,
hươu” vì “thú” là từ chỉ loại chung các động
vật 4 chân bao gồm có “ voi, hươu”
động vật > thú Chim, cá > voi, hươu, tu hú,
sáo, cá rô…
? Từ đó , em hiểu thế nào là từ ngữ có nghĩa
hẹp , từ ngữ có nghĩa rộng ?
? Em có nhận xét gì về phạm vi nghĩa của
từ “ thú , chim , cá” so với phạm vi nghĩa
của các từ “ động vât” và “ voi hươu …”
- Từ“ thú , chim , cá” có phạm vi nghĩa
I Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp
- Từ ngữ được coi là có nghĩa rộng khi phạm vi nghĩa của từ bao hàm phạm vi nghĩa của từ khác
- Từ ngữ được coi là có nghĩa hẹp khi phạm vi nghĩa của từ được phạm vi nghĩa của từ khác bao hàm
Trang 8
rộng hơn các từ “ voi hươu …” nhưng lại
hẹp hơn phạm vi nghĩa cảu từ “ động vật”
- Tìm các từ ngữ có nghĩa được bao hàm y
trong phạm vi nghĩa của mỗi từ ngữ sau
đây:xe cộ , kim loại …
-Tìm những từ có nghĩa hẹp hơn so với
2.Bài 2/11/sgk
a.Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “chất đốt”
b.Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là
“nghệ thuật”
c.Tìm từ ngữ có nghĩa rộng là “thức ăn”
a.xe cộ: xe đạp, xe máy, ô tô…
b.Kim loại: đồng, sắt, nhôm, vàng…
c.Hoa quả: Xoài, mận…
d.Họ hàng: Ông, bà, cô…
e.Mang: xách, khiêng, cầm…
Bài 4/11/sgk
a, thuốc lào b, thủ quỹ
c, bút điện d , hoa tai
4.Củng cố :
- Gv hệ thống lại nội dung bài bằng cách gọi hs đọc lại phần ghi nhớ
5.Dặn dò:
-Học thuộc lý thuyết nghĩa rộng, hẹp, cấp độ khái quát
-Làm lại các bài tập SGKvà bài tập 5/tr11/sgk Chuẩn bị cho tiết “ Trường từ vựng”
S ú n
g
S ú n
g tr ư ờ
B o m
Đ ạ
i b á c
B o m b i
B o m B 5 2
Y phục
Quần Quần đùi
Áo
Trang 9
Ngày soạn : 22/08/2016
Ngày giảng : 25/08/2016
Tiết 4 : Bài 1 TÍNH THỐNG NHẤT VỀ CHỦ ĐỀ CỦA VĂN BẢN
- Biết viết một văn bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề
- Biết xác định và duy trì đối tượng trình bày, chọn lựa, sắp xếp các phần sao cho văn bản tập trung nêu bật ý kiến, cảm xúc của mình
-HS : đọc và trả lời câu hỏi trong sgk
C Tiến trình bài dạy :
1.Ôn định :Sĩ số: 8A………….; 8B……
2 Kiểm tra bài cũ
- Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3.Bài mới *GV giới thiệu bài :
* HĐ1:
- GV yêu cầu HS nhớ lại văn bản “ Tôi đi
học” của Thanh Tịnh và cho biết :
? Tác giả nhớ lại kỷ niệm sâu sắc nào trong
thời thơ ấu của mình?(Kỉ niệm về ngày tựu
trường đầu tiên)
? Sự hồi tưởng ấy gợi lên những ấn tượng gì
trong lòng tác giả?(Ấn tượng hồi hộp, tâm
trạng náo nức, bỡ ngỡ )
? Đó chính là chủ đề của văn bản, em hiểu
thế nào là chủ đề của văn bản?(HS tự rút ra
? Nhan đề văn bản “Tôi đi học” cho phép ta
dự đoán văn bản nói về vấn đề gì?(Nói về
Trang 10
các từ ngữ nói về việc học >nhấn mạnh kỉ
niệm ngày đầu tiên đi học)
? Hãy tìm những câu văn nhắc đến kỷ niệm
buổi tựu trường đầu tiên của nhân vật tôi?
? Cảm nhận về ngôi trường như thế nào?
? Khi xếp hàng vào lớp, “tôi” cảm thấy như
thế nào?
? Khi bước vào trong lớp học, “tôi” cảm
nhận được điều gì?
=>? Thông qua việc tìm hiểu trên, em hiểu:
Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn
bản? Tính thống nhất của chủ đề văn bản
được thể hiện ở những phương diện nào?
? Làm thế nào để có thể viết văn bản đảm
* Ghi nhớ : SKG tr12 III Luyện tập : Bài 1 : Tr12
Bước 1 : Đọc văn bản-Xác định đối tượng chính : rừng
cọ, tình cảm gắn bó của người sông Thao đối với rừng cọ
> Chủ đề : Tình cảm của người sông Thao với rừng cọ quê hương.Bước 2 : Chứng minh tính thống nhất về chủ đề của văn bản(Xem nội dung và hình thức)
- Chỉnh lại:
Trang 11b- Cảm thấy con đường “ đi lại lắm lần” tự nhiên cũng thấy lạ, nhiều cảnh vật thay đổi.
c- Muốn thử cố gắng tự mang sách
vở như một cậu học trò thực sự.d- Cảm thấy ngôi trường vốn qua lại nhiều lần cũng có nhiều biến đổi
e- Cảm thấy gần gũi thân thương đối với lớp học, với những người bạn mới
Trang 12- Có được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí.
- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngòi bút của Nguyên Hồng: thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành, dạt dào cảm xúc
- Hiểu biết chung về tác giả, tác phẩm, về văn bản; có những hiểu biết ban đầu về nội dung văn bản
-GV: Soạn bài,tập truyện “Những ngày thơ ấu…”,
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn
C Tiến trình bài dạy:
1 ổn định.Sĩ số: 8A………….; 8B………
2 Kiểm tra.? Nêu những hồi tưởng của nhân vật Tôi về ngày đầu tiên đi học?
3 Bài mới:*Giới thiệu bài:
Trong tâm hồn mỗi chúng ta , tình mẫu tử luôn trong sáng, thiêng liêng nhất Một lần nữa chúng ta lại đc sống lại t/cảm ấy khi đọc hồi ký của tác giả NH
HĐ1
-GV: Y/c HS đọc chú thích*
?Em hiểu gì về nhà văn NH?
Gv giới thiệu thêm : Ông được coi là nhà
văn của những người cùng khổ bởi cuộc
đời ông cũng vô cùng cơ cực , chính cuộc
sống đó đã tạo nên chất văn của với một
trái tim nhạy cảm , rung động đến đỉnh
điểm với nỗi đau của nhân loại
? Giới thiệu đôi nét về tác phẩm ?
? Thể loại của VB? Thế nào là hồi kí?
- Nguyên Hồng 1918-1982
- Quê : Nam Định
- Là nhà văn của những người cùng khổ; có nhiều sáng tác ở các thể loại truyện , kí , thơ lớn của VHVN hiện đại
2.Tác phẩm:
- Thể loại: Hồi kí – thể văn ghi chép,
kể lại những biến cố đã xảy ra trong quá khứ mà tác giả đồng thời là người
kể, người tham gia hoặc chứng kiến.-Vị trí đoạn trích : chương 4 của tập hồi kí “Những ngày thơ ấu”
3 Đọc và tìm hiểu từ khó
Trang 13L.Học sinh đọc đoạn văn thứ nhất và trả
lời các câu hỏi:
? Bà cô có mối quan hệ ntn với chú bé
Hồng? - Là cô ruột
? Cuộc đối thoại diễn ra vào thời điểm
nào? - Gần đến ngày giỗ đầu
? Trong đối thoại này bà cô nói với chú
bé Hồng mấy lần, hãy liệt kê? - 5 lần
? Nhân vật người cô hiện lên ntn?
(Cười hỏi, cử chỉ, hành động, nét mặt, lời
nói )
? Theo em những lời nói của người cô,
lời nói nào là cay độc nhất? Vì sao? (Mày
vào thăm em bé chứ)
?Qua đó em thấy người cô là người ntn ?
=> Giáo viên giảng:(người cô là người
bất nhân trong xã hội phong kiến vùi dập
biết bao số phận người phụ nữ.)
P2: Còn lại:
-Cuộc gặp gỡ bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng cực điểm của chú bé Hồng
II Phân tích văn bản:
1 Nhân vật người cô:
- Nét mặt: Tươi cười -> rất kịch
- Cử chỉ: vỗ vai
- Giọng nói: Ngọt nhạt, mỉa mai, cay nghiệt, thậm chí là độc ác dành cho người mẹ đáng thương của bé Hồng
=> Người đàn bà độc ác, lạnh lùng, nham hiểm, tàn nhẫn, khô héo cả tình
máu mủ ruột già
4 Củng cố:
- Người cô là người ntn ?
5 Dặn dò :
- Viết đoạn văn ngắn ghi lại ấn tượng, cảm giác của bản thân về mẹ mình?
- Học thuộc bài, chuẩn bị bài “Tức nước vỡ bờ”
******************************************
Trang 14- Có được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kí.
- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kí qua ngòi bút của Nguyên Hồng: thấm đượm chất trữ tình, lời văn chân thành, dạt dào cảm xúc
- Hiểu biết chung về tác giả, tác phẩm, về văn bản; có những hiểu biết ban đầu về nội dung văn bản, hoàn cảnh của bé Hồng; đôi nét về người cô
-GV: Soạn bài,tập truyện “Những ngày thơ ấu…”,
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn
C Tiến trình bài dạy:
1 ổn định.Sĩ số: 8A………….; 8B………
2 Kiểm tra.? Phân tích nhân vật người cô ?
3 Bài mới:*Giới thiệu bài:
? Hãy tìm những chi tiết bộc lộ cảm xúc
của bé Hồng đối với người cô?
? Để thể hiện nội dung trên, tác giả đã sử
dụng phương thức biểu đạt chính nào?
tác dụng?
? Diễn biến tâm trạng của bé Hồng khi
nghe những lời nói của cô?
I Tìm hiểu chung
II Phân tích văn bản:
1 Nhân vật người cô:
2 Nhân vật bé Hồng:
a Cảnh ngộ của Hồng:
-Mồ côi cha, mẹ đi tha hương cầu thực, anh em phải sống với sự ghẻ lạnh của người cô và họ hàng
b Cuộc đối thoại với người cô:
- Bé Hồng nhận ra những ý nghị cay độc trong giọng nói và trên nét mặt của người cô
- Lòng bé Hồng đau thắt lại, nước mắt chày dòng dòng
- Tâm trạng đau đớn cực điểm khi người cô tươi cười kế chuyện, miêu tả
tỉ mỉ về hình dáng mẹ bé Hồng
Trang 15- Học sinh theo dõi đoạn 2 của văn bản
? Đoạn này nói lên tâm trạng gì của bé
câu văn nói lên điều đó?
? Câu văn sử dụng biện pháp nghệ thuật
- Đó là giây phút thần tiên của tình mẫu
tử cũng là hình ảnh của một thế giới hồi
sinh dịu dành kỉ niệm và ăm ắp tình mẫu
* Nghệ thuật đối lập tương phản hai tính cách trái ngược làm nổi bật tính cách của người cô và khẳng định tình mẫu tử trong sáng của bé Hồng
c Trong lòng mẹ:
- Hồng khao khát được gặp mẹ
- Hồng đuổi theo mẹ và bối rối gọi:
Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!
- Tiếng gọi cùng hành động đuổi theo, thở hồng hộc một lần nữa khẳng định Hồng luôn khao khát được gặp mẹ
- Khi ở trong lòng mẹ Hồng thấy cảm giác ấm áp mơn man khắp da thịt cảm giác êm dịu vô cùng
=> Bé Hồng là người có nội tâm sâu sắc, thương yêu mẹ mạnh liệt, khao khát được yêu thương
- Lời văn tha thiết cảm động
2 Nội dung: - Tình yêu mẹ cháy bỏng
và niềm hạnh phúc lớn khi Hồng được
ở trong lòng mẹ
* Ghi nhớ: SGK
Trang 17- khái niệm trường từ vựng
-Nắm được mối quan hệ ngữ nghĩa giữa trường từ vựng với câc hiện tượng đồng nghĩa,trái nghĩavà các thủ pháp nghệ thuật ẩn dụ hoán dụ, nhân hoá
2.Kĩ năng:
-Biết cách sử dụng các trường từ vựng để nâng cao hiệu quả diễn đạt
-Tích hợp với văn bản Trong lòng mẹ
-Rèn kĩ năng lập trường từ vựng và sử dụng trường từ vựng
3.Thái độ:
-Có ý thức sử dụng trường từ vựng trong nói và viết
B Chuẩn bị :
- G/v :Giáo án,bảng phụ, bài tập mẫu
- H/s :Họcvà làm bài theo sự hướng dẫn của thầy
C
Tiến trình bài dạy.
2 Kiểm tra bài cũ :
? Thế nào là cấp độ khái quát nghĩa của từ? Trong số các từ sau, từ nào có nghĩa rộng, từ nào có nghĩa hẹp: khóc; sụt sùi; nức nở
3 Bài mới :*GV giới thiệu bài
HĐ 1: Phân tích VD:
- GV cho HS đọc VD, chú ý từ in đậm
? Các từ in đậm chỉ nét đối tượng nào?
Có nét chung nào về nghĩa?
? Thế nào là trường từ vựng.
- GV: cho HS đọc GN
* BT nhanh: Đặt tên cho các trường từ
vựng?
- Cho các từ: thơm, hôi, tanh, hắc
? Em hãy tìm các từ của trường từ vựng
chỉ: + Dụng cụ nấu nướng.(xoong, nồi, chảo, )
-> Bộ phận cơ thể của con người
=> Trường từ vựng là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghiã
*Ghi nhớ (SGK-21)
2 Lưu ý:
Trang 18- GV: Y/c HS đọc VD c Cho biết nhóm
1,2,3 có nét chung nào về nghĩa?
- Cay đắng, chát, thơm, ngọt (mùi vị)
- The thé, êm dịu, chói tai, ngọt (âm
thanh)
- Hanh, ấm, giá, rét ngọt (thời tiết)
? Dãy từ có 1 nét chung chỉ cái gì?
? Dãy từ chỉ 2,3 nét chung chỉ cái gì?
? Đặt tên trường cho 3 dãy từ trên?
?Từ nào xuất hiện ở cả 3 dãy từ? Vì
Bài 1: ? Tìm trường từ vựng của
“Người ruột thịt”(HS làm bài độc lập)
Bài 2 :
? Đặt tên trường từ vựng cho mỗi dãy từ
đã cho.(3 HS lên bảng, dưới lớp làm độc
lập)
- Một trường từ vựng có thể bao gồm nhiều TTV nhỏ
- Một TTV có thể bao gồm những từ # biệt nhau về từ loại
- Do hiện tượng nhiều nghĩa 1 từ có thể thuộc nhiều
- Trong thơ , văn, c/sống việc chuyển TTVà tăng tính Nt của ngôn từ và khả năng diễn đạt (phép nhân hoá, so sánh, ẩn dụ )
Trang 19
- HS nhận xét, GV kết luận chung
Bài 3 :
? Các từ in đậm trong đoạn trích thuộc
trường từ vựng nào ?(HS làm bài độc
Lưới - trường bẫy rập: lưới, chài, câu,
- trường hỡnh ảnh trang trớ Lạnh:-trường nhiệt độ : lạnh nóng
- trường màu sắc: màu lạnh màu nóng
- trường thái độ cư xử : vồn vó, lạnh lựng
Tấn công : - trường chiến tranh
- Học thuộc phần ghi nhớ Làm tất cả bài tập còn lại vào vở
- Tìm một bài thơ hoặc một đoạn có sử dụng sự chuyển đổi trường từ vựng và chỉ
ra tác dụng của nó
- Chuẩn bị bài mới.Bố cục của văn bản
********************************************
Trang 20- G/v :Giáo án,bảng phụ, đáp án cho hệ thống câu hỏi
- H/s :Học và làm bài theo sự hướng dẫn của thầy
C
Tiến trình bài dạy.
1 Ổn định tổ chức: Sĩ số: 8A………….; 8B………
2 Kiểm tra bài cũ:
? Chủ đề của văn bản là gì? Khi nào thì văn bản được coi là có tính thống nhất về chủ đề?
? Chủ đề thường được thể hiện như thế nào trong văn bản?
3 Bài mới : *-GVgiới thiệu bài
? Phân tích mqhệ giữa các phần trong VB?
+ Luôn gắn bó chặt chẽ với nhau, phần
trước là tiền đề cho phần sau, còn phần sau
là sự tiếp nối phần trước
+ Các phần đều tập trung làm rõ chủ đề của
+ p2(TB): Học trò .ko cho vào thăm: Công lao uy tín và tính cách của ông CVA
+ p3(KB): còn lại: Tình cảm của mọi người đ/v ông CVA
=> Bố cục văn bản là sự tổ chức, sắp xếp các đoạn văn để thể hiện chủ đề
Trang 21?(+ Hồi tưởng và đồng hiện; liên tưởng: So
sánh, đối chiếu những suy nghĩ và cảm xúc
trong hồi ức và quá khứ)
? Chỉ ra những diễn biến tâm trạng của chú
? Diễn biến tâm trạng đó diễn ra ntn?
? Chúng ta học văn miêu tả khi mtả con ng,
quang cảnh em lần lươt mtả theo trình tự
? Trở lại VB “Ng thầy trọng” nêu các sự
việc để thể hiện chủ đề.Hãy cho biết cách
sắp xếp của chủ đề ấy?
+ Đ1: (TB): Tài đức của thầy CVA
+ Đ2(TB) KQ tài đức mang lại
à Mạch suy luận của người viết
? Từ việc ptích VD trên em hay cho biết
việc sắp xếp phần TB tuỳ thuộc những y/tố
nào? Theo trình tự nào?
- GV: gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ 3
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập
- Gọi HS đọc yêu cầu bài tập 1
- Diễn biến tâm lí, mạch cảm xúc
- Theo sự phát triển của sự việc
- Mạch suy luận
* Ghi nhớ( ý 3 SGK-T25)
III Luyện tập
1 Bài1a.Trình bày theo thứ tự ko gian: xa-gần
b Trình bày theo thứ tự thời gian:
về chiều, lúc hoàng hôn
Trang 22
- GV: Gọi HS đọc yêu cầu BT 3
- GV: Muốn chứng minh tính đúng dắn của
câu tục ngữ chúng ta phải hiểu đc nghĩa đen
và nghiã bóng
* Giáo dục kĩ năng sống:
? Thảo luận ,trao đổi, xác định đặc điểm, vai
trò tác dung của bố cục văn bản
- Thực hành tạo lập văn bản có bố cục cân
- Chuẩn bị trước bài: “ Xây dựng đoạn văn trong văn bản”
- Thực hành tạo lập văn bản có bố cục cân đối
****************************************
Trang 23
Ngày soạn : 30/8/2015
Ngày giảng : 3/09/2015
Tiết 9 : Bài 3 Văn bản: TỨC NƯỚC VỠ BỜ (Trích: Tắt Đèn )
A, Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Qua đoạn trích thấy được bộ mạt tàn ác, bất nhân của xã hội thực dân nửa phong kiến trước CMT8 và tình cảnh đau thương của người nông dân trong xã hội đó Bước đầu thấy được vẻ đẹp tâm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nông dân
- Gv:Nghiên cứu bài, soạn giáo án
- Hs: Chia đoạn,tìm ý, trả lời câu hỏi ở mục tìm hiểu bài
C, Tiến trình bài dạy:
1 Ổn định tổ chức lớp :
Sĩ số: 8A………….; 8B………
2 Kiểm tra bài cũ :
? Khi gặp mẹ và được nằm trong lòng mẹ, bé Hồng có những tâm trạng gì?
? Nêu cảm nghĩ của em về cuộc sống và thân phận của bé Hồng?
3.Bài mới : *Giới thiệu bài
Trong tự nhiên, có những quy luật được nhân dân ta khái quát thànhnhững kinh nghiệm sống quý báu Một trong những kinh nghiệm đó là câu tục ngữ : Tức nước vỡ bờ Trong xã hội, đó là quy luật : Có áp bức, có đấu tranh, quy luật ấy đã được chứng minh rất cụ thẻ trong chương XVIII : Tiểu thuyết:Tắt Đèn của nhà văn Ngô Tất Tố
HĐ1
- GV: Gọi HS đọc chú thích *
? Nêu hiểu biết của em về t/g?
GV bổ sung thêm: Ngô Tất Tố là nhà văn
của nông dân, “tắt đèn” được Vũ Trọng
Phụng gọi là một thiên tiểu thuyết có luận
đề xã hội một áng văn kiệt tác ông chở
thành một nhà văn hang đầu trước
CMT8,ông tham gia các hoạt động văn học
phục vụ k/c và ông mất tại Việt Bắc khi
cuộc k/c chống P sắp giành thắng lợi
- Chỉ khoảng 100 trang sách nhưng TĐ đã
phản ánh 1 cách chính xác hiện thực tiêu
I Tìm hiểu chung 1.Tác giả:
về nông thôn trước CM
- Được nhà nước trao tặng gth HCM
về văn học nghệ thuật(1996)Tác phẩmchính:Tắt đèn.(1937),lều
Trang 24
điều của nông thôn VN TCM xung quanh
câu chuyện thuế sưu – NTT đã làm nổi rõ
mẫu thuẫn giai cấp sâu sắc giữa nông dân
và địa chủ(1 bên hạng thú mặt người(Nghị
Quế)- 1 bên người nông dân nghèo khổ
nhưng cao đẹp trong đó “đốm sáng” tiêu
độc thoại của từng người
? Hãy dựa vào lí thuyết về sự thống nhất
trong chủ đề của VB để CM cho sự chính
xác của tiêu đề “Tức nc vỡ bờ”?
- Tiêu đề “Tức nc vỡ bờ” thâu tóm đc chi
Dậu bị áp bức, cùng quẫn buộc phải phản
ứng, chống lại cai lệ và người nhà lí
trưởng-> có áp bức có đấu tranh
? VB thuộc thể loại gì? Tiểu thuyết
? Phương thức biểu đạt của vb:(TS,MT
&BC)
? Nêu bố cục đtrích? ND từng đoạn?
HĐ2.
? Những ngữ nào diễn tả cảnh làng đông
xá vào mùa sưu thuế?
- Tiếng trống, tù và, chó sủa
? Tù và là gì?
? Qua âm thanh đó ta có thể dự đoán được
điều gì?(sắp có tai họa)
Trong thơ Tố Hữu viết :
Nửa đêm thuế thúc trống dồn
Sân đình máu chảy đường thôn lính
đầy
- Không khí ngột ngạt ,tai họa xắp sảy ra
với người nông dân
? Từ “sưu” trong VB này có nghĩa là gì ?
-Khoản tiền ng đàn ông thường từ 18 đến
60 tuổi phải nộp cho nhà nước PK thực
dân
? Qua phần giới thiệu và đọc vb em hãy
cho biết câu chuyện diễn ra trong h/c ntn?
?Trong mùa sưu thuế tình cảnh nhà CD ra
chõng(1940), Việc Làng (1940)
2.Tác phẩm:
Trích từ TP “Tắt đèn”thuộc chương XVIII của TP
3 Đọc và tìm hiểu từ khó
Trang 25
sao?
?Vậy gđ CD phải nộp mấy suất sưu? Còn
thiếu suất sưu nào?
?Theo em chính sách thu thuế như vậy đã
-Tập tóm tắt đoạn trích và sưu tầm toàn tập tt để đọc
-Đọc và tìm hiểu trước : “phần tiếp theo của bài ”
***************************************
Trang 26A, Mục tiờu cần đạt:
1 Kiến thức:
- Qua đoạn trớch thấy được bộ mạt tàn ỏc, bất nhõn của xó hội thực dõn nửa phong kiến trước CMT8 và tỡnh cảnh đau thương của người nụng dõn trong xó hội đú Cảm nhận được quy luật của hiện thực : cú ỏp bức cú đấu tranh
-Thấy được vẻ đẹp tõm hồn và sức sống tiềm tàng của người phụ nữ nụng dõn
2 Kĩ năng:
-Thấy được những nột đặc sắc trong nghệ thuật viết truyện kết hợp tự sự và biểu cảm: Khắc hoạ nhõn vật bằng hàng loạt cỏc chi tiết :cử chỉ , điệu bộ, lời núi, hành động thể hiện tớnh chõn thực quỏ trỡnh tõm lớ nhõn vật , sử dụng biện phỏp tương phản đối lập Tớch hợp với phần tiếng việt ở bài “trường từ vựng”…
3 Thỏi độ :
- GD cho học sinh lòng đồng cảm với số phận của những con người cùng khổ
B Chuẩn bị :
- Gv:Nghiờn cứu bài, soạn giỏo ỏn
- Hs: Chia đoạn,tỡm ý, trả lời cõu hỏi ở mục tỡm hiểu bài
C, Tiến trỡnh bài dạy:
1 Ổn định tổ chức lớp :
Sĩ số: 8A………….; 8B………
2 Kiểm tra bài cũ :
? Phõn tớch nhõn vật Chị Dậu ?
3.Bài mới : *Giới thiệu bài
HĐ2:
? Cai Lệ hắn cú vai trũ gỡ trong vụ thuế ở
làng ĐX?
-Tay sai đắc lực của quan phủ
? Cai lệ mang theo bờn mỡnh những gỡ khi
đi thu sưu thuế? Nx về những dcụ đú?( dcụ
đỏnh, bắt ng)
? Khi đến nhà chị Dậu hắn cú hành động
gỡ?
- Gừ đầu roi xuống đất, thột, chỉ vào mặt
chị Dậu, trợn nược mắt, giật phắt cỏi thừng,
- Hành động: thụ bạo , vũ phu
- Thỏi độ: hống hỏch, cậy quyền
Trang 27
cai lệ?
thét , quát, hầm hè, nham nhảm…
? Nhận xét gì về thái độ của cai lệ?
? Tìm những chi tiết miêu tả ngoại hình
của cai lệ?
? Chi tiết “ sức lẻo khẻo…sưu” có ý nghĩa
gì?
( tạo tiếng cười, sự hả hê cho ng đọc sau bn
tái tê, đau thg mà gđ chị Dậu phải gánh
chịu)
? Nêu bản chất của cai lệ?
? ý nghĩa của nv cai lệ?
? Em có thể hiểu gì về xã hội cũ qua hình
ảnh tên cai này?
- GV giảng bình : Tính cách dã thú, hung
bạo là bản chất của cai lệ Hắn là tên tay sai
chuyên nghiệp, Hắn sẵn sàng gây tội ác mà
không ghê tay Hắn chỉ biết quát, thét, lẩm
nhẩm, hằm hè, Đây là ngôn ngữ của loài
thú vật Hắn không hề có một chút tình
người,
? Khi bọn tay sai tiến vào CD ở trong tình
thế nào? Rón rén bưng hồi hộp chỡ xem
chồng ăn có ngon miệng không
? Với chồng chị là người p/n ntn?
- Dịu dàng, yêu thương chồng
? Liệt kê các lời đt của chị Dậu với cai lệ?
? Thái độ của chị Dậu thay đổi ntn trong
? Nhận xét gì về việc tạo dựng tình huống
miêu tả, hành động, tâm lí nv chị Dậu của
- Tạo đc nhân vật chi Dậu giống thật, sinh
- Ngoại hình: lổe khẻo-> hút nhiều sái
- Thảm bại nhanh chóng và bất ngờ
-> Dã thú(k nhân tính), hèn kém
=> Là nv điển hình, hiện than sinh động của trật tự thục dân pk đương thời
3 Diễn biến tâm lí , hành động của chị Dậu.
- Lúc đầu : cháu- ông-> dưới- trên, nhẫn nhục, chịu đựng dưới hàng
- Sau đó: ông- tôi->ngang hàng, sử dụng lí lẽ, nhìn thẳng vào đối thủ
- Cuối cùng: mày- bà: trên – dưới, nghiến răng , đánh nhau với cai lệ=> căm giận cao độ, quyết đấu lực với
kẻ thù
->Yêu thương chồng con, sống khiêm nhường biết nhẫn nhục chịu đựng, có sức sống mạnh mẽ, tinh thần p/k tiềm tàng
Trang 28? Suy nghĩ trao đổi về số phận của người
nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng
( có áp bức, có đấu tranh, dự báo cơn bão
táp quần chúng nd nổi dậy sau này)
- Thể hiện chính xác quá trình tâm lí nhân vật
2.Nội dung :
- Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ nông dân- vừa giàu tình thương yêu vừa có sức sống tiềm tàng, mạnh mẽ
- Bản chất của xã hội thực dân phong kiến đương thời là tàn ác, bất nhân
- Văn bản đã khẳng định một chân lí: ở đâu có áp bức, ở đó có đấu tranh
-Tập tóm tắt đoạn trích và sưu tầm toàn tập tt để đọc
-Đọc và tìm hiểu trước bài : “ Xây dựng đoạn văn trong văn bản”
_
Trang 29
Ngày soạn : 5/9/2015
Ngày giảng : 8/9/2015
Tiết 11- Bài 3 :TLV XÂY DỰNG ĐOẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
- Gv: G/a,h/s đọc trước đoạn văn trong bài
- Hs: Đọc và chuẩn bị các câu hỏi sgk
C Tiến trình bài dạy:
1,Ổn định tổ chức:
Sĩ số: 8A………….; 8B………
2, Kiểm tra bài cũ
? Nêu bố cục của văn bản? Nêu nhiệm vụ của từng phần?
- Văn bản thường có bố cục 3 phần: Mở bài, thân bài, kết bài
+ Phần mở bài có nhiệm vụ nêu ra câu chủ đề của văn bản
+ Phần thân bài thường có 1 số đoạn nhỏ trình bày các khía cạch của chủ đề
+ Kết bài: Tổng kết chủ đề của văn bản
3, Bài mới: *Giới thiệu bài
? Hai phần văn bản này được gọi là hai đoạn
vănàdấu hiệu nhận biết của hai đoạn văn?
(Hình thức, nội dung, vai trò với văn bản)
-Là một phần của văn bản, là đơn vị trực
tiếp tạo nên văn bản (góp phần bộc lộ chủ
đề)
GV: Trường hợp đặc biệt do 1 câu, 1 từ
I Thế nào là đoạn văn:
=> Đoạn văn là:
+ Đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản
Hình thức: + Thường do nhiều câu tạo thành
+ Bắt đầu từ chỗ viết hoa lùi đầu dòng đến chỗ chấm
Trang 30- GV:cho HS đọc lại đoạn văn 1.
? Tìm từ ngữ có tác dụng duy trì đối tượng
? Theo em khái quát bao trùm đ/v là gì?
- Đánh giá những thành công của NTT trong
việc tạo dựng thực trạng nông thôn VN
tr-ước CMT8, và khẳng định phẩm chất tốt
đẹp những người lđ chân chính
? Câu nào trong đoạn chứa từ ngữ khái quát
ấy NX gì về câu k/q đó?( HT, ND, vị trí )
- Tắt đèn là tác phẩm tiêu biểu của NTT
? Câu chứa đựng ý k/q của đoạn văn là câu
c/đ Vậy câu chủ đề là gì, chúng đóng vai
A- Câu1 B- Câu2 C Câu3
GV đưa ví dụ gồm có 3 đoạn văn:
Đoạn 1 là phần văn bản 1 thuộc vd mục 1
Đoạn 2 là phần văn bản 2 thuộc ví dụ mục 1
Đoạn 3 - đoạn các tế bào… phần tế bào
?Xác định chủ đề từng đoạn ? Vị trí của câu
chủ đề
Đoạn 1 Không có câu chủ đề
Đoạn 2 có câu chủ đề Câu chủ đề nằm ở
Đoạn 1 mục 1 các ý lần lượt trình bày trong
các câu bình đẳng với nhau( cách trình bày
- Vị trí: Đứng đầu hoặc cuối đoạn văn
2.Cách trình bày nội dung trong
Trang 31
Đoạn 2 mục 1 : ý chính nằm trong câu chủ
đề ở đầu đoạn văn, các câu tiếp theo cụ thể
hoá nội dung ý chính(cách trình bày ý kiến
diễn dịch)
Đoạn 3 : ý chính nằm trong câu chủ đề ở
cuối đoạn văn các câu phía trước cụ thể
hoá ý chính( cách trình bày ý kiểu quy nạp)
? Cho biết có mấy cách trình bày 1 đ/v?
- GV:gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ 3
Bài 1:
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập 1
HS : Đọc trả lời cá nhân căn cứ vào dấu
hiệu hình thức, ý của doạn văn
? Truyện có ý nghĩa gì ?
Bài 2 :
- GV: Hướng dẫn học sinh làm bài tập 2
- HS : Trả lời, nhận xét và bổ xung ý kiến
- Đoạn (c) trình bày theo kiểu song hành,
không có câu chủ đề Khái quát ý nghĩa của
các câu ta được chủ đề của đoạn là: Giới
thiệu khái quát về nhà văn Nguyên Hồng
Bài 3 : GV hướng dẫn nhanh về nhà.
- Câu chủ đề: Lịch sử ta đã có nhiều cuộc
kháng chiến vĩ đại chứng tỏ tinh thần yêu
nước của nhân dân ta
III, Luyện tập Bài 1 (Tr36)
ý 1 (Đoạn văn 1) : Thầy đồ chép bàivăn tế ông thân sinh mình để tế
bà chủ nhà chết
ý 2 (Đoạn văn 2) : Chủ nhà trách thầy viết nhầm, thầy cãi là do người chết nhầm
->Truyện chế diễu ông thầy đồ lười dốt, làm liều lại hay lí sự- loại người “vụng trông “ như nhân dân ta thường nói
Bài 2 (Tr36,37)
- Đoạn (a) được trình bày theo kiểu diễn dịch Câu chủ đề nằm ở đầu đoạn (Trần Đăng Khoa rất biết yêu thương) Tình yêu thương của Trần Đăng Khoa được cụ thể hoá
ở hai câu tiếp theo
- Đoạn (b) trình bày theo kiểu song hành, không có câu chủ đề Khái quát ý nghĩa của các câu ta được chủ đề của đoạn: Cảnh vật khi mưa sắp tạnh và sau cơn mưa
Bài 3 : (Tr 37)
(HS nghe hướng dẫn tự làm ở nhà.)
- Học bài cũ, nắm chắc nội dung bài học Làm những bài tập còn lại
- Ôn tập về văn tự sự để chuẩn bị giờ sau viết bài
Trang 32-Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong quá trình tạo lập văn bản.
-Tích hợp với văn bản “tôi đi học” và một số văn bản khác, với quan hệ từ, đại từ các từ có chức năng
3 Thái độ: - Viết được các đoạn văn liên kết mạch lạc , chặt chẽ.
B Chuẩn bị :
- G/v: Giáo án, đoạn văn mẫu
- H/s: Học bài cũ đọc bài mới
C, Tiến trình bài dạy:
1,Ổn định tổ chức: Sĩ số: 8A ; 8B
2 , Kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3, Bài mới *G/v giới thiệu :
HĐ1
- GV:Y/C hs đọc 2 đoạn văn
? Theo em 2 đv này có mối liên hệ gì k ?
Vì sao?
- Đoạn1: tả cảnh sân trường MLí trong
ngày tựu trường
- Đ2: Cảm giác của n/v tôi một lần ghé
thăm trường trước đây
-> Hai đọan này cùng viết về ngôi trường
nhưng ko có sự gắn bó với nhau, đánh
đồng giữa hiện tại và quá khứ nên sự liên
kết 2 đoạn chưa chặt chẽ người đọc cảm
thấy hụt hẫng
? Đọc lại 2đv của Thanh Tịnh, theo em
cụm từ “trước đó mấy hôm”, bổ sung ý
nghĩa gì cho 2 đoạn?
? Với cụm từ trên 2đv đã liên hệ với nhau
ntn?
? Vậy liên kết đoạn văn trong văn bản có
tác dụng gì?
HĐ2
? Có mấy cách lk đoạn văn trong văn bản?
I.Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản
* Đoạn văn(sgk):
- Cụm từ “trước đó mấy hôm”, bổ sung ý nghĩa: xác định thời quá khứ của sự việc và cảm nghĩ
=> Tạo liên kết về hình thức và nd giữa đoạn 1 và đoạn 2, góp phần tạo tính hoàn chỉnh cho văn bản
Trang 33
- GV: Gọi hs đọc 2 đoạn văn ở mụcII
? Đoạn văn trên liệt kê 2 khâu trong quá
trình lĩnh hội và cảm thụ văn học Đó là
những khâu nào?
? Tìm từ ngữ để liên kết 2 đv trên?
? Để lk các đoạn văn có quan hệ liệt kê hãy
kể tên các phương tiên lk có quan hệ liệt
kê?
- GV: Gọi hs đọc đoạn văn ở phần II 1.b
? Tìm quan hệ ý nghĩa giữa 2 đv trên?
-Tương phản đối lập
? Để liên kết các đoạn văn có ý nghĩa đối
lập ta thường dùng từ ngữ biểu thị ý nghĩa
đối lập Hãy tìm thêm những phương tiện
liên kết đoạn có ý nghĩa đối lập?
- HS: đọc 2 đoạn văn I/2
? Theo em “đó” thuộc từ loại nào?- Chỉ từ
? Kể thêm 1 số từ cùng loại với từ “đó” ?
- GV: Cho HS đọc 2 đoạn văn ở phần
II/1.d
? Hãy phân tích mối quan hệ ý nghĩa giữa
2 đoạn?
+ Quan hệ: cụ thể- khái quát
? Tìm từ ngữ liên kết giữa 2 đoạn văn đó?
(Nói tóm lại.)
? Hãy kể tiếp các phương tiện liên kết
mang ý nghĩa tổng kết, khái quát?
- GV: Cho hs đọc thầm II/2
? Tìm câu liên kết giữa 2 đoạn văn?
- Ái dà,… cơ đấy
? Tại sao câu đó có t/dụng liên kết?
- GV gọi HS đọc ghi nhớ
HĐ 3
- GV hướng dẫn học sinh làm bài tập
- Hs đọc yêu cầu bài đọc 1
- Các nhóm trao đổi, cử đại diện trình bày
- Cho hs đọc yêu cầu bài đọc 2
- HS chép đoạn văn vào vở, mỗi tổ chép
1phần và trình bày
1 Dùng từ ngữ để lkiên kết đoạn văn
-Trước hết, đầu tiên ,cuối cùng, sau nữa, mặt khác-> liên kết các đoạn
có quan hệ liệt kê
- Nhưng, trái lại, tuy vậy, tuy nhiên, ngược lại -> QHT, cụm từ
so sánh, đối lập
- ấy, nọ, đó, kia…-> chỉ từ
- Tóm lại, nói tóm lại, tổng kết lại, nhìn chung, có thể nói -> tổng kết, khái quát
Trang 34-Thấy được tình cảnh khốn cùng của nhân vật lão Hạc.
-Bước đầu hiểu được nghệ thuật khắc hoạ nhân vật với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tự nhiên,sự kết hợp hài hoà giữa tự sự, trữ tình và triết lí
2 Kĩ năng:
-Tích hợp với văn tự sự , yếu tố miêu tả, biểu cảm, từ tượng hình, tượng thanh với
hình ảnh người nông dân TCMT8
3.Bài mới: * GT bài mới.
HĐ1
- GV: Cho hs đọc tìm hiểu chú thích
? Dựa vào chú thích hãy giới thiệu sơ lược
về t/g?
GV bổ sung: Tuy cuộc đời ngắn ngủi
nhưng Nam Cao đã để lại cho đời nhiều
áng văn có sức sống lâu bền Các tác phẩm
của Nam Cao thấm đẫm giá trị hiện thực ,
vô cùng sâu sắc về người nông dân nghèo
đói bị vùi dập và người trí thức cũng phải
mòn mỏi bế tắc trong xã hội cũ Đọc
truyện ngắn “Lão Hạc” của Nam Cao
chúng ta bắt gặp hai hình tượng nhân vật
đó : lão Hạc và ông giáo Ông giáo là
người kể chuyện còn Lão Hạc là nhân vật
chính Cả hai đều đáng trân trọng nhất là
Lão Hạc
? Hiểu biết của em về TP?
I.Tìm hiểu chung.
1.Tác giả:
- Nam Cao ( 1915-1951)
- Quê : lý Nhân -Hà Nam
- Là nhà văn hiện thực xuất sắc viết
về người nông dân VN trí thức nghèo trong XH cũ
Trang 35
- GV y/c đọc diễn cảm thể hiện những đối
thoại giữa các nhân vật GV đọc mẫu HS
đọc- GV nx
? Hãy tóm tắt truyện?
? Tóm tắt tình cảnh của lão Hạc ? Nhận
xét?
- Nhà nghèo , vợ chết, con bỏ đi đồn
điền cao su vì không có tiền cưới vợ
- Lão Hạc lấy con chó làm bạn cho
khuây khoả,làm thuê để dành tiền bòn
vườn cho con
- Lão ốm phải tiêu vào tiền của con +
thiên tai+ không có việc làm , giá gạo lên
cao cậu vàng ăn khoẻ, để thì lại tiêu vào
tiền của con, không cho ăn bán lại gầy mất
tiền -> ( so sánh với chị Dậu)
? VB có thể chia làm mấy phần ? ND từng
phần
? Truyện có những nhân vật nào?nhân vật
nào là chính? Truyện kể theo ngôi thứ
mấy? trong vai n/v nào? Tác dụng?
(ngôi thứ nhất, vai ông giáo,td truyện gần
gũi chân thực)
? Em hãy nhận xét chung về phương thức
biểu đạt được sử dụng trong
bài?(TS-MT-BC)
? Hãy tìm những đoạn văn CM cho
phương thức biểu đạt đó?(đoạn cuối vb)
P2: Tiếp theo “ngày một thêm đáng buồn” : tâm trạng của LH sau khi bán chó
- Con trai đi làm phu ở đồn điền Cao su
Trang 36
Ngày soạn : 14/9/2015
Ngày giảng : 17/9/2015
Tiết 14 – Bài 4 Văn bản : LÃO HẠC - Nam Cao -
A.Mục tiêu.
1 Kiến thức: Giúp hs
-Thấy được nhân cách cao quý của nhân vật lão Hạcđồng thời thấy được tấm lòng nhân đạo sâu sắc thương cảm xót xa và thật sự trân trọng của nhà văn Nam Cao đối với người nông dân nghèo khổ
-Bước đầu hiểu được nghệ thuật Khắc hoạ nhân vật với chiều sâu tâm lí, cách kể chuyện tự nhiên,sự kết hợp hài hoà giữa tự sự, trữ tình và triết lí
2 Kĩ năng:
-Tích hợp với văn tự sự , yếu tố miêu tả, biểu cảm, từ tượng hình, tượng thanh với
hình ảnh người nông dân TCMT8
2 Kiểm tra :? Giới thiệu về tác giả nam Cao ?
3.Bài mới: * GT bài mới.
HĐ1
- GV: y/c HS đọc P1
? Diễn biến tâm trạng của LH được thể
hiện qua những sự việc nào?
-Việc bán cậu vàng, việc lão chuẩn bị cho
cái chết.)
? Để đưa ra quyết định bán chó tâm trạng,
thái độ của LH như thế nào?
? Vì sao LH coi việc bán chó là việc hệ
trọng?(là người bạn là kỉ vật của anh con
trai để lại lão rất yêu thương)
? Vì sao LH rất yêu thương cậu Vàng mà
vẫn phải đành lòng bán cậu?
(sau tg ốm,thóc gạo cao, lão nuôi thân
không nổi)
I.Tìm hiểu chung.
II Phân tích văn bản
1 Nhân vật lão Hạc
b Diễn biến tâm trạng của Lão Hạc xung quanh việc bán “ cậu vàng”.
- Suy tính, đắn đo nhiều lần khi đưa
ra quyết định bán cậu vàng
=> Là ng bạn thân , là kỉ vật của con trai lão
Trang 37
? Trước khi bán cậu vàng lão phải suy
nghĩ đắn đo vì sao vậy?
? Vì sao lão vẫn quyết định bán cậu vàng?
(lão ốm, gạo không có, vườn bị phá, không
có tiền nuôi nó gầy, bán hụt tiền )
? Hãy tìm những từ ngữ, hình ảnh miêu tả
thái độ, tâm trạng LH khi kể chuyện bán
chó?
- Cố làm ra vẻ vui,cười như mếu
? Động từ ép trong câu văn :những nếp
nhăn xô lại chảy ra có sức gợi tả gì?
- Gương mặt cũ kĩ già nua, khô héo tâm
hồn đến cạn kiệt cả nước mắt Một tâm
- Với lão H thì đó là vết thương lòng do
lão tự gây ra( đau hơn)
? Xung quanh việc bán cậu vàng em thấy
LH là người ntn?
- Thương cậu Vàng, thương con: day dứt
vì k lo được cho con, việc bán cậu Vàng
đồng nghĩa với thương con sâu sắc
? T/g đã tả cái chết của lão ntn?
- Vật vã ,rũ rượi ,quần áo xộc xệch
- Mắt: long sòng sọc, tru tréo, bọt mép sùi
ra
? để đặc tả cái chết của LH tg đã sử dụng
liên tiếp các từ tượng hình, tượng
thanh( Vật vã ,rũ rượi…)điều này có td gì?
(cho người đọc chứng kiến cái chết đau
đớn của LH)
? Nx gi về cái chết của LH?
? Em hiểu ntn về nguyên nhân cái chết của
LH?
(Cái chết tự nguyện đó xuất phát từ lòng
thương con âm thầm, lòng tự trọng đáng
kính.)
( lão H đã tỉnh táo nhận ra tình cảnh của
mình Lão đã âm thầm chuẩn bị chu đáo
cho cái chết của mình)
-Trước khi bán cậu vàng ; LH phải suy nghĩ đắn đo…coi đó là một việc
hệ trọng
- Day dứt, đau đớn, hối hận , xót xa, thương tiếc cậu Vàng khi buộc lòng phải bán
->LH là một con người nhân hậu, sống tình nghĩa thủy chung, rất trung thực
+ K muốn phiền hà hàng xóm láng giềng
=> Giàu tình thương và lòng tự trọng
Trang 38
? Em có nx gì về pc, tính cách của LH?
Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng
danh dự làm người
? Cái chết của LH có ý nghĩa ntn?
? Nhân vật ông giáo giữ vai trò gì trong
truyện? ( vừa dẫn truyện, vừa bộc lộ tâm
trạng, thái độ của bản thân)
? Đọc truyện em thấy ông giáo có hoàn
?Đọc đoạn này chúng ta được làm quen
với nhân vật nào?Có đặc điểm gì?Thông
báo?
- Binh Tư người láng giềng của ông
giáo, chuyên làm nghề ăn trộm, không ưa
gì lão Hạc.Thông báo:xin bả chó-bẫy chó
ăn thịt-ăn trộm chó
? Thái độ của ông giáo trước thông báo
này?tại sao?
- Bất ngờ, sửng sốt
- Ông giáo : “Hỡi ơi! ….làm liều như
ai hết….theo gót Binh Tư cuộc đời quả
thật mỗi ngày một thêm đáng buồn”
- tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc
-> Nỗi xót thương đồng cảm
“Ông con mình ăn khoai…)
-Tôi giấu giếm vợ tôi thỉnh thoảng giúp
ngấm ngầm lão
-> Sự an ủi chia sẻ tình làng nghĩa xóm
?Nhận xét của em về nghệ thuật xây dựng
truyện lúc này
? Như vậy lão Hạc xin bả chó về làm
gì Có phải như Binh Tư và ông giáo nghĩ
lúc đầu không?
- Lão Hạc đã làm một việc không như
Binh Tư và ông giáo nghĩ, lão xin bả chó
về không phải trị con chó nhà hàng xóm
mà để tự tử
?Trước cái chết này ông giáo đã có suy
nghĩ tình cảm gì? Ông giáo thốt lên:
Không !Cuộc đời chưa hẳn đã buồn, hay
vẫn đáng buồn theo nghĩa khác
? Vì sao ông giáo lại nói: “ không! đáng
2 Nhân vật ông Giáo.
- Tri thức nghèo ở nông thôn
*T/c đối với LH
- Giàu tình thương, lòng tự trọng, cảm thông nỗi đau khổ của người khác
Trang 39
buồn” ?
- Bởi ông giáo trước đó nghĩ không đúng
về lão , bởi còn có nhiều con người cao
quý như lão Hạc Lão vẫn giữ được phong
cách trong
sáng, nghèo mà không hèn
? Giá trị của lời cảm nhận của ông giáo?
Như triết lí nhân sinh quan thâm trầm sâu
sắc về cuộc đời Nó tạo cho truyện ngắn
tính chất trữ tình sâu sắc
? Tình cảm của em?
- Tình cảm của em: xót thương, trân
trọng.Tin ở phẩm chất tốt đẹp của người
? Cảm nhận của em về người nông dân
trong xã hội cũ? Phát biểu cảm nghĩ của
- Có lòng tin mãnh liệt vào phẩm chất tốt đẹp của người lđ
đ Sử dụng ngôn ngữ hiệu quả
*ý nghĩa văn bản
Thể hiện phẩm giá của ng nông dân không thể bị hoen ố cho dù phải sống trong cảnh cùng khổ
Trang 40- Gv: Đề bài, đáp án, thang điểm.
- H/s :Xem lại ph4ương pháp làm bài
dụng thấp
Vận dụng cao
Tập làm văn
Đặc điểm của
đoạn văn
Nêu được những đặc điểm cơ bản của đoạn văn
Tổng số điểm
Tỉ lệ %
1 câu
2 điểm 20%
8 điểm 80%
