-Em có nhận xét gì về những lời lẽ, giọng điệu của bà khi nói chuyện với chú bé Hồng?. -Vờ quan tâm đến đứa cháu - Kéo đứa cháu vào một trò chơi ác độc để xúc phạm người mẹ -Nhiều giọng
Trang 1Kiểm tra bài cũ
Trang 2Tiết 4 Nguyên Hồng
Lê Như Thuyết Thực hiện
Trang 4I Đọc và tìm hiểu chú thích
-Tác giả
II Tìm hiểu văn bản
2 Chú bé Hồng
1 Bà cô
3.Thể loại hồi ký
III Tổng kết – Ghi nhớ
IV Hướng dẫn học tập
1 Bố cục văn bản
Trang 5Tác giả :Nguyên Hồng :(Nguyễn Nguyên Hồng,
1918 -1982) -Quê ở thành phố Nam Định
-Trước Cách mạng, sống chủ yếu ở thành phố cảng Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo Ông
được đánh giá là nhà văn hiện thực xuất sắc của giai đoạn 1936-1945
-Nguyên Hồng đã hướng ngòi bút viết về những
người cùng khổ gần gũi mà ông yêu thương với
tất cả trái tim thắm thiết của mình.
-Sau Cách mạng Nguyên Hồng tiếp tục sáng tác bền
bỉ, để lại một khối lượng tác phẩm đồ sộ, giá trị.
Trang 6II Tìm hiểu văn bản :
- Phần 1 (từ đầu đến ' 'và mày cũng còn phải
có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ ?) : Cuộc đối thoại giữa người cô cay độc và chú bé Hồng
; ý nghĩ, cảm xúc của chú về người mẹ bất
hạnh.
- Phần 2 ( đoạn còn lại ) : Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng cực điểm của chú
bé Hồng
1 Bố cục văn bản : Đoạn trích có thể chia
thành hai phần
Trang 72 Nhân vật người cô :
Một hôm, cô tôi gọi tôi đến bên cười
hỏi :
-Hồng !' Mày có muốn vào Thanh
Hoá chơi với mẹ mày không ?
Tôi cũng cười đáp lại
cô tôi : -Không! Cháu không muốn vào Cuối năm thế nào mợ cháu
cũng về.
Cô tôi hỏi luôn, giọng vẫn ngọt :
-Sao lại không vào ? Mợ mày phát tài
lắm, có như dạo trước đâu!
Rồi hai con mắt long lanh của cô
tôi chằm chặp đưa nhìn tôi
Cô tôi liền vỗ vai tôi cười mà nói
rằng :
-Mày dại quá, cứ vào đi, tao chạy cho
tiền tàu Vào mà bắt nợ mày may vá
sắm sửa cho và thăm em bé chứ
Cô tôi vẫn cứ tươi cười kể các
chuyện Cô tôi bỗng.đổi giọng, lại
vỗ vai nhìn vào mặt tôi, nghiêm
nghị
Tôi lại im lặng cúi đầu xuống
đất Nước mắt tôi ròng ròng rớt
xuống Tôi cười dài trong tiếng khóc cổ họng tôi đã nghẹn ứ khóc
không ra tiếng
Trang 82 Nhân vật người cô :
? Tại sao người cô cười hỏi chứ không phải lo
lắng hỏi, nghiêm nghị hỏi, lại càng không phải
âu yếm hỏi ?
-Em có cảm nhận gì về nụ cười của nhân vật
người cô ?
-Em có nhận xét gì về những lời lẽ, giọng điệu của bà khi nói chuyện với chú bé Hồng ?
-Vờ quan tâm đến đứa cháu
- Kéo đứa cháu vào một trò chơi ác độc để xúc phạm người mẹ
-Nhiều giọng điệu vừa cay nghiệt vừa ngoa
ngoắt
Trang 9-Vờ quan tâm đến đứa cháu
- Kéo đứa cháu vào một trò chơi ác độc để xúc phạm người mẹ
-Nhiều giọng điệu vừa cay nghiệt vừa ngoa ngoắt
người đàn bà lạnh lùng độc ác thâm hiểm,
hạng người sống tàn nhẫn, khô héo cả tình
máu mủ ruột ràý nghĩa tố cáo của hình tượng nhân vật
Cô là người đại diện cho cái đạo lý bất nhân
của xã hội phong kiến đã vùi dập biết bao số phận phụ nữ
2 Nhân vật người cô :
Trang 103 Nhân vật chú bé Hồng
-Lòng tôi càng thắt lại khóe mắt đã cay
cay
-Nước mắt ròng ròng rớt xuống rồi chan hoà đầm đìa Tôi cười dài trong tiếng khóc
-Giá những cổ tục đày đoạ mẹ tôi là một
vật như hòn đá hay cục thuỷ tinh, đáu
mẩu gỗ, tôi quyết vồ lấy ngay mà cắn, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mớ thôi
a Những ý nghĩ, cảm xúc của Hồng trong cuộc nói chuyện với người cô:
Trang 11a Những ý nghĩ, cảm xúc của Hồng trong cuộc nói
chuyện với người cô:
căm giận dâng đến cực điểm
-Trước những lời lẽ của bà cô, chú bé Hồng đã có cảm nhận gì ?
Chú nhận ra ngay vẻ giả tạo của nét mặt, giọng điệu
-Dù cố tránh , nhưng những lời lẽ của bà cô quỷ quyệt vẫn bị tác động đến chú bé Em có cảm nhận gì về
những giọt nước mắt ở đây ? Tại sao chú “ cười dài
trong tiếng khóc ?
Chú đ au đớn, uất ức…
-Niềm đau của chú bé được diễn tả rất xúc động trong đoạn nào ?, em có cảm nhận như thế nào về tình cảm của chú bé ở đây ?
Chú thương mẹ vô bờ và cảm thông cho mẹ
3 Nhân vật chú bé Hồng
Trang 12b) Cảm giác của chú bé khi ở trong lòng mẹ
• Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mổ hôi, ríu cả
chân lại Tôi òa lên khóc rồi cứ thế nức nở
• “tôi nhận ra mẹ tôi không còm cõi xơ xác
quá : Gương mặt vẫn tươi sáng với đôi mắt trong và nước da mịn, màu hồng của hai gò má
• Tôi thấy những cảm giác ấm áp đã bao lâu mất đi bỗng lại mơn man khắp da thịt - Hơi quần
áo những hơi thở thơm tho lạ thường.
• Phải bé lại và lăn vào lòng một người mẹ , áp
mặt vào bầu sữa nóng của người mẹ, để bàn tay người mẹ vuốt ve từ trán xuống cằm, và gãi rôm
ở sống lưng cho,mới thấy người mẹ có một êm dịu
vô cùng.
3 Nhân vật chú bé Hồng
Trang 13b) Cảm giác của chú bé khi ở trong lòng mẹ
(dỗi hờn mà hạnh phúc, tức tưởi mà mãn nguyện.)
-Vì sao chú bé Hồng thoáng thấy một người có vẻ giống
mẹ, chú lại có những cử chỉ như thế ?
Chú xúc động đến cuống quýt, nỗi chờ mong làm chú sợ
bị vỡ mộng
-Em cảm nhận như thế nào về những giọt nước mắt ở đây ?
-Thử tìm xem, trong đoạn trích ,chú bé đã đón nhận mẹ mình bằng những giác quan nào ? Viết như thế, nhà văn muốn nói điều gì ở nội tâm chú bé ?
Chú bé đón nhận mẹ bằng tất cả mọi giác quan Niềm
vui đang tràn ngập trong lòng
3 Nhân vật chú bé Hồng
Trang 14a Những ý nghĩ, cảm xúc của Hồng trong cuộc
nói chuyện với người cô:
-Em hiểu vai trò của đoạn “bé lại …vô cùng
“ trong việc diễn đạt cảm xúc của chú bé
Hồng ở đây, như thế nào ?
Đoạn trữ tình ngoại đề , nhấn mạnh , làm rõ hơn hạnh phúc của đứa bé bên mẹ
3 Nhân vật chú bé Hồng
Trang 15Nhân vật người cô :
người đàn bà lạnh lùng độc ác thâm hiểm
hạng người sống tàn nhẫn, khô héo cá tình
máu mủ ruột rà >ý nghĩa tố cáo của hình
tượng nhân vật
Cô là người đại diện cho cái đạo lý bất nhân của xã hội phong kiến đã vùi dập biết bao số phận phụ nữ
Nhân vật chú bé Hồng
Đứa bé đã chịu nhiều nỗi cay đắng tủi cực và có tình yêu thương cháy bỏng đối với người mẹ
Trang 16Là một thể của kí , ở đó người viết kể lại những chuyện, những điều chính mình đã trải qua, đã
chứng kiến
* Nguyên Hồng là nhà văn của
phụ nữ và nhi đồng
* Hồi kí
Trang 17III Tổng kết – Ghi nhớ
-Đoạn trích đã kể lại nỗi cay đắng tủi cực và
tình yêu thương cháy bỏng đối với người mẹ của nhà văn trong thời thơ ấu
-Nghệ thuật xây dựng nhân vật đặc sắc
-Kết hợp tài tình giữa tự sự với miêu tả và biểu cảm
-Lời văn chân thực, giàu cảm xúc của thể hồi kí
Trang 18-Nắm vững nội dung diễn biến của đoạn truyện
-Nắm vững các đặc điểm và các chi tiết đặc sắc ; cho thấy đặc điểm đó ở 2 nhân vật chú bé Hồng và người cô
-Nhận xét đánh giá về từng nhân vật chú bé Hồng và người cô
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP :