- Ngụn ngữ truyện thể hiện niềm khỏt khao tỡnh cảm ruột thịt chỏy bỏng của nhõn vật.. Song cũng có những tuổi thơ cay đắng dữ dội… “Những ngày thơ ấu” của nhà văn Nguyên Hồng đã được kể,
Trang 1Tiết 5 + 6
Trong lũng mẹ
( Trớch “Những ngày thơ ấu –
Nguyờn Hồng”)
I – MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT
- Cú được những kiến thức sơ giản về thể văn hồi kớ
- Thấy được đặc điểm của thể văn hồi kớ qua ngũi bỳt Nguyờn Hồng: thấm đượm chất trữ tỡnh, lời văn chõn thành, dạt dào cảm xỳc
II – TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG
1 Kiến thức
- Khỏi niệm thể loại hồi kớ
- Cốt truyện, nhõn vật, sự kiện trong đoạn trớch Trong lũng mẹ
- Ngụn ngữ truyện thể hiện niềm khỏt khao tỡnh cảm ruột thịt chỏy bỏng của nhõn vật
- í nghĩa giỏo dục: những thành kiến cổ hủ, nhỏ nhen, độc ỏc khụng thể làm khụ hộo tỡnh cảm ruột thịt sõu nặng, thiờng liờng
2 Kỹ năng:
- Bước đầu biết đọc – hiểu một văn bản hồi kớ
- Vận dụng kiến thức về sự kết hợp cỏc phương thức biểu đạt trong văn bản tự sự
để phõn tớch tỏc phẩm truyện
3 Thái độ:
Giáo dục HS đồng cảm với nỗi đâu tinh thần, tình yêu thương mẹ mãnh liệt của bé Hồng
III Chuẩn bị :
- Tập truyện “ Những ngày thơ ấu” ; chõn dung nhà văn Nguyờn Hồng,…
- GV+ HS soạn bài
IV ( Bài mới) Cỏc hoạt động dạy – học:
- Kiểm tra bài cũ :
+ 1 Tỏc phẩm “ Tụi đi học “ viết theo thể loại nào? Vỡ sao em biết?
Trang 2+ 2 Nhắc lại 3 so sánh hay trong bài “Tôi đi học” và phân tích hiệu quả nghệ thuật?
- Vào bài mới : Có những kỷ niệm tuổi thơ ngọt ngào êm đềm như tuổi thơ của nhân vật “ tôi” trong “ Tôi đi học” Song cũng có những tuổi thơ cay đắng dữ dội…
“Những ngày thơ ấu” của nhà văn Nguyên Hồng đã được kể, nhớ lại với những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại mà thấm đẫm tình yêu – tình yêu Mẹ Bài học hôm nay sẽ giúp ta nhận rõ rung động ấy
GV HS Nội dung cần đạt
? Bằng sự hiểu biết của mình,
hãy giới thiệu về tác giả Nguyên
Hồng và xuất xứ VB “ Trong
lòng mẹ”
-Giới thiệu dựa vào phần chú thích (*) SGK
I Tiếp xúc văn bản
1 Giới thiệu tác giả - tác phẩm ( SGK tr 18 – 19)
- GV nhấn lại về tác giả và tác phẩm
- Hướng dẫn HS đọc : giọng
chậm, tình cảm, chú ý diễn cảm
các lời thoại cho phù hợp với
nhân vật - đọc mẫu 1 đoạn
- 2 HS đọc tiếp nhau
2 Đọc – chú thích :
a Đọc
- Giúp HS tìm hiểu CT và giải
quyết thắc mắc về các từ khó
-Đọc thầm CT SGK
b Chú thích Lưu ý CT 5,8,12,14,14,17
- Dựa vào giải thích SGK, em
xếp VB “ TLM” vào thể lại
nào? Vì sao?
-Trình bày CN 3 Thể loại: (tiểu thuyết)
- Hồi ký tự truyện
- Kết hợp nhuần nhuyễn các phương thức KC-MT-BC
GV: Ngôi thứ nhất “tôi” cũng
chính là tác giả kể chuyện đời
mình 1 cách trung thực
Nêu ý kiến của em về cách xác - Trình ý kiến, 4 Bố cục
Trang 3định bố cục của VB này? nhận xét, bổ sung Chia 2 đoạn
- Cuộc trò chuyện với bà cô, cảm xúc
về mẹ (từ đầu “người ta hỏi đến chứ?”)
- Cuộc gặp lại bất ngờ với mẹ và cảm giác vui sướng cực điểm của chú bé Hồng
- Dẫn : Từ việc đọc, tìm hiểu bố
cục VB ta có thể nhận thấy VB
để cập đến tâm địa của bà cô và
tình yêu của chú bé Hồng với
người mẹ bất hạnh của chú
II Tìm hiểu văn bản :
- Cho HS đọc lại phần đầu VB - 1 HS đọc 1 Nhân vật bà cô : ( Qua cái nhìn và
tâm trạng của chú bé Hồng):
? ở 2 đoạn văn nhỏ đầu tiên, em
biết gì về cảnh ngộ của chú bé
Hồng và hoàn cảnh người mẹ
tội nghiệp của chú ?
- Nêu cảm nhận sau khi đọc đoạn đầu
Hoàn cảnh không gian, thời gian, sự việc để nhân vật bà cô xuất hiện
? Nhân vật bà cô được thể hiện
qua những chi tiết kể, tả nào?
? Cử chỉ “ cười hỏi” và ND câu
hỏi có phản ánh đúng tâm trạng
và tính chất của bà ta hay
không?
- Chỉ ra và phân tích chi tiết
- Cô “ cười hỏi” ( Chứ không phải lo lắng, nghiêm nghị, hay âu yếm hỏi ) Vốn nhạy cảm, chú bé Hồng nhận ngay ra ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười “ rất kịch” của người cô
- GV : “ rất kịch” : nghĩa là bà
giống người đóng kịch trên sân
khấu – giả vờ
- Người cô không chịu buông tha, “ hỏi luôn” cùng với giọng nói “ngọt”, bình thản, nửa mai con mắt long lanh
Trang 4? Sau lời từ chối của bé Hồng,
lời nói, thái độ, nét mặt bà cô ra
sao?
chằm chặp nhìn chú bé ****** tai quái của mình
Cử chỉ “ vô vai tôi cười mà nói rằng
…” giả dối và độc ác
“ Mày dại quá đi… và thăm em bé chứ”
“ Hai tiếng “em bé” mà cô tôi
ngân dài ra thật ngọt, thật rõ,
quả nhiên đã xoắn chặt lấy tâm
can tôi như ý cô tôi muốn”
Câu nói thể hiện sự ác ý, châm chọc, nhục mạ cố tình săm soi, hành hạ đứa cháu ruột của mình Bà ta quả là cay nghiệt, cao tay trước chú bé đáng thương
? Sau đó, cuộc đối thoại tiếp tục
diễn ra như thế nào? Việc bà cô
mặc kệ cháu “ cười dài trong
tiếng khóc”, vẫn cứ tươi cười kể
các chuyện về chị dâu mình, rồi
lại đổi giọng vô vai nghiêm nghị
tỏ sự thương xót anh trai – bố bé
Hồng, tất cả những điều đó càng
làm lộ rõ bản chất gì của bà cô?
Thảo luận: phân tích, lý giải
- Tỏ ra lạnh lùng vô cảm trước sự đau đớn xót xa đến phẫn uất của đứa cháu,
kể về sự đói rách, túng thiếu của người chị dâu với sự thích thú ra mặt
- Cử chỉ và lời nói tiếp theo ( đổi giọng) thực ra chỉ là một đấu pháp tấn công Khi thấy đứa cháu đã lên đến tột cùng của sự đau đớn, phẫn uất, bà ta mới tỏ ra ngậm ngùi thương xót người đã mất Sự giả dối, thâm hiểm, trơ trẽn của bà cô đã phơi bày toàn bộ
GV : Tính cách đó là sản phẩm
của những định kiến đối với phụ
nữ trong xã hội cũ Hình ảnh bà
cô gây cho người đọc sự khó
chịu, căm ghét nhưng cũng
Bản chất nhân vật người cô : lạnh lùng, độc ác, thâm hiểm Đó là hình ảnh có ý nghĩa tố cáo hạng người sống tàn nhẫn, khô héo cả tình máu mủ ruột
rà trong xã hội thực dân nửa phong
Trang 5chính là hình ảnh tương phản
giúp tác giả thể hiện người mẹ
và tính tình cảm bé Hồng với
mẹ mạnh mẽ, mãnh liệt hơn
kiến lúc bấy giờ