Đọc - Hiểu văn bản:thoại với bé Hồng *Hoàn cảnh của bé Hồng: ->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi bố, sống xa mẹ * Thái độ của người cô -Hồng mày có muốn vào Thanh Hóa với mẹ mày không?. Suy
Trang 1SỞ GIÁO DỤC – ĐÀO TẠO KON TUM
TRƯỜNG THPT NTT
Tổ Chuyên
Trang 2Kiểm tra bài cũ :
Văn bản “Tôi đi học” được viết theo
thể loại nào?
Thể loại truyện ngắn – hồi tưởng;
kết hợp các phương thức biểu đạt: tự sự - miêu tả
- biểu cảm
Nêu một hình ảnh so sánh hay trong bài và
phân tích hiệu quả nghệ thuật của nó?
Trang 3TIẾT 5 – 6 TRONG LÒNG MẸ
(Trích “Những ngày thơ ấu” – Nguyên Hồng )
I Đọc – giới thiệu chung:
1 Đọc:
2 Tác giả - Tác phẩm:
-Nguyên Hồng (1918-1982) tên khai sinh là Nguyễn
Nguyên Hồng, quê ở thành phố Nam Định -Trước cách mạng ông sống chủ yếu ở thành phố cảng Hải Phòng, trong một
xóm lao động nghèo
- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những người lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em
Những ngày thơ ấu là tập hồi kí
về tuổi thơ cay đắng của tác
Trang 4“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác
phẩm xuất sắc Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại (Thạch
5. Chương 5: Đêm Nô-En
6. Chương 6: Trong đêm đông
7. Chương 7: Đồng xu cái
8. Chương 8: Sa ngã
9. Chương 9: Một bước ngắn
Trang 6II Đọc - Hiểu văn bản:
thoại với bé Hồng)
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
-Hồng mày có muốn vào Thanh Hóa với mẹ mày không?
Giọng ngọt:
-Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu
Vỗ vai tôi cười mà nói rằng:
-…Bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ
Đổi giọng nghiêm nghị…chập chừng nói tiếp
- Thánh tám là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ
Trang 7II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu chuyện của bà cô về mẹ
Tâm trạng đau đớn tủi cực
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của bà cô
Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người có tính cách hẹp hòi, tâm địa cay độc tàn nhẫn, là người đại diện cho những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong xã hội cũ
- Toan trả lời…cúi đầu không đáp
- Nước mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa ở cằm và ở cổ
- Cười dài trong tiếng khóc
- Cổ họng nghẹn ứ khóc không ra tiếng -Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô
- Những rắp tâm tanh bẩn
- Những cổ tục
Trang 8II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu chuyện của bà cô về mẹ
Tâm trạng đau đớn tủi cực
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của bà cô
Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người có tính cách hẹp hòi, tâm địa cay độc tàn nhẫn, là người đại diện cho những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong
xã hội cũ
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
a. Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
Trang 92 Tình cảm của bé Hồng với mẹ
a Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
- Nhưng đời nào tình yêu thương và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn
- Giá những cổ tục… vồ lấy, mà cắn, mà nhai,
mà nghiến
muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
Trang 10Cảm nhận của em về câu văn
“Giá những cổ tục đã đày đọa
mẹ tôi là một vật như hòn đá
hay cục thủy tinh, đầu mẩu
gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà
cắn, mà nhai, mà nghiến cho
kì nát vụn mới thôi
Câu văn dài kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc: So sánh “ những cổ tục… là một vật như hòn
đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ”, điệp từ “Mà” cùng các động từ mạnh:vồ, cắn, nhai, nghiến cùng nằm trong cùng một trường nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức căm giận của nhân vật về những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn của xã hội cũ đối với người phụ nữ là người mẹ mà chú bé Hồng hết mực yêu thương
Trang 11II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu chuyện của bà cô về mẹ
Tâm trạng đau đớn tủi cực
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của
bà cô
Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người có tính cách hẹp hòi, tâm địa cay độc tàn nhẫn, là người đại diện cho
những định kiến hẹp hòi, tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong xã hội cũ
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
a. Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
kiên định trong suy nghĩ về mẹ, trưởng thành trong suy nghĩ của mình
Tình yêu thương và lòng căm phẫn ,mong muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
b Khi gặp mẹ:
Trang 12b Khi gặp mẹ:
- Tôi chợt thấy thoáng một bóng người ngồi trên xe kéo giống
mẹ tôi Tôi liền đuổi theo, gọi bối rối
-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!
=>Tiếng gọi tha thiết khát khao tình mẹ
- “ cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa, khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người
bộ hành ngã gục giữa sa mạc”
=>Đây là một giả thiết mà cậu bé tự đặt ra – giả định là một hình ảnh so sánh độc đáo => hi vọng tột cùng- thất vọng- tuyệt vọng tột cùng
- Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu
cả chân… òa khóc nức nở
=> Tình yêu thương, nỗi xúc động bàng hoàng, niềm sung
sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
Trang 13II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu chuyện của bà cô về mẹ
Tâm trạng đau đớn tủi cực
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của
bà cô
Hiểu rõ bản chất của người cô
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
a. Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
kiên định trong suy nghĩ về mẹ, trưởng thành trong suy nghĩ của mình
Tình yêu thương và lòng căm phẫn ,mong muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
b Khi gặp mẹ:
Tình yêu thương, nỗi xúc động bàng hoàng, niềm sung sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
c Khi nằm trong lòng mẹ:
Trang 14• Trong lòng mẹ:
sáng, đôi mắt trong và nước da mịn, màu
hồng của hai gò má
ngả vào cánh tay mẹ, cảm giác ấm áp… mơn man khắp da thịt….hơi thở thơm tho
dịu vô cùng
=> Cảm nhận niềm hạnh phúc, thiêng liêng của tình mẫu tử
Trang 15II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi
bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu chuyện của bà cô về mẹ
Tâm trạng đau đớn tủi cực
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của
bà cô
Hiểu rõ bản chất của người cô
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
a. Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
kiên định trong suy nghĩ về mẹ, trưởng thành trong suy nghĩ của mình
Tình yêu thương và lòng căm phẫn ,mong muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
b Khi gặp mẹ:
Tình yêu thương, nỗi xúc động bàng hoàng, niềm sung sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
c Khi nằm trong lòng mẹ:
Cảm nhận niềm hạnh phúc, thiêng liêng của tình mẫu tử
Trang 16 Bằng lời văn chân thực giàu cảm xúc, đoạn trích cho ta thấy bé Hồng là chú bé số phận cay đắng đau khổ nhưng có lòng yêu thương, sự kính trọng và niềm tin mãnh
liệt về người mẹ của mình Đoạn trích là
bài ca về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
Trang 17III.Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
Văn bản thể hiện phong cách viết văn của Nguyên Hồng trong thể loại hồi kí: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm
2 Nội dung:
Đoạn trích cho ta hiểu được tình cảnh đáng thương, nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng Đồng thời cảm nhận được nỗi khát khao sự ấm áp của tình mẹ thiêng liêng cao đẹp của bé Hồng
Trang 18II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi bố,
sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu
chuyện của bà cô về mẹ
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của bà cô
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
thành trong suy nghĩ của mình
muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
b Khi gặp mẹ:
niềm sung sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
c Khi nằm trong lòng mẹ:
của tình mẫu tửIII Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung:
IV Luyện tập:
Trang 19LUYỆN TẬP
Có nhà nghiên cứu nhận định Nguyên Hồng là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng Nên hiểu như thế nào về nhận định đó? Qua đoạn trích “trong lòng mẹ” , em hãy chứng minh nhận định đó.
Trả lời
-Là nhà văn của phụ nữ và nhi đồng bởi những sáng tác của
ông thường viết về số phận tủi nhục bị xã hội lợi dụng hay hắt hủi của những người phụ nữ và những em nhỏ - những con người đang cần nhận được sự quan tâm giúp đỡ của tất
cả mọi người Đó là cuộc đời của Bé Hồng, mẹ bé Hồng
(Những ngày thơ ấu), là Tám Bính (Bỉ vỏ)….
- Trong đoạn trích “Trong lòng mẹ” Người đọc tìm được ở
Nguyên Hồng niềm cảm thông, nỗi xót xa khi đứng trước nỗi đau nỗi tủi nhục của bé Hồng và mẹ của em
Trang 20II Đọc - Hiểu văn bản:
1 Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
*Hoàn cảnh của bé Hồng:
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi bố,
sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Giả dối, mỉa mai, cay độc
*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu
chuyện của bà cô về mẹ
*Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của bà cô
2 Tình cảm của bé Hồng với mẹ:
thành trong suy nghĩ của mình
muốn hành động được đấu tranh bảo vệ cho mẹ
b Khi gặp mẹ:
niềm sung sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
c Khi nằm trong lòng mẹ:
của tình mẫu tửIII Tổng kết:
1 Nghệ thuật:
2 Nội dung:
IV Luyện tập: