Trong Lòng Mẹ

Kể tên những tác phẩm chính của nhà văn Nguyên Hồng,nêu những hiểu biết cơ bản về tác phẩm “ Những ngày thơ ấu” và đoạn trích “Trong lòng mẹ” Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi

Ngữ văn- Tiết 5,6:

Trích “Những ngày thơ ấu”-Nguyên Hồng

I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

-Nguyên Hồng (1918-1928)

tên khai sinh là

Nguyễn Nguyên Hồng,

quê ở thành phố Nam Định

-Trước cách mạng ông sống

chủ yếu ở thành phố cảng

Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo

- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những

người lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em

Ngữ văn- Tiết 5,6:

Trích “Những ngày thơ ấu”-Nguyên Hồng

I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

Kể tên những tác phẩm

chính của nhà văn Nguyên

Hồng,nêu những hiểu biết

cơ bản về tác phẩm “ Những

ngày thơ ấu” và đoạn trích

“Trong lòng mẹ”

Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi thơ cay đắng của tác giả.Tác phẩm gồm 9 chương , đăng trên báo năm 1938,

in thành sách lần đầu năm 1940.Đoạn trích “ Trong lòng mẹ” là chương IV của tác phẩm

“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất

sắc Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại

(Thạch Lam)

Ngữ văn- Tiết 5,6:

Trích “Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng

I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

3 Đọc và tìm hiểu chú thích

a Đọc, tóm tắt

b Tìm hiểu từ khó

II.Phân tích:

1 Bố cục

Bố cục: 2 phần

Phần 1: Từ đầu đến “Người ta hỏi đến chứ”

=>Cuộc đối thoại giữa người cô và chú bé Hồng

Phần 2: Còn lại

=>Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ

Ngữ văn- Tiết 5,6:

Trích “Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng

I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:

1 Tác giả:

2 Tác phẩm:

3 Đọc và tìm hiểu chú thích

II.Phân tích:

1 Bố cục:

2 Phân tích

a.Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô

• *Hoàn cảnh của bé Hồng:

-Gần đến ngày gỗ đầu của thầy

-Mẹ ở Thanh Hóa chưa về

-Ở với họ hàng

->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi bố, sống xa mẹ

Gọi tôi đến bên cười hỏi:

-Hồng mày có muốn vào Thanh Hóa với mẹ mày không?

Giọng ngọt:

-Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu

Vỗ vai tôi cười mà nói rằng:

-…Bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ

Đổi giọng nghiêm nghị…chập chừng nói tiếp

- Thánh tám là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ

=>Giả dối, mỉa mai, cay độc

*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu

chuyện của bà cô về mẹ

- Toan trả lời…cúi đầu không đáp

- Nước mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa ở cằm và ở cổ

- Cười dài trong tiếng khóc

- Cổ họng nghẹn ứ khóc không ra tiếng

- =>Tâm trạng đau đớn tủi cực

• Cảm nhận của bé Hồng về câu

chuyện của bà cô

-Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng

nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô

- Những rắp tâm tanh bẩn

- Những cổ tục

- =>Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người có tính cách hẹp hòi, tâm địa cay độc tàn nhẫn.=> Là nhân vật thể hiện những

định kiến hẹp hòi tàn nhẫn đối với người phụ

nữ trong xã hội cũ

Cảm nhận của em về câu văn

mẹ tôi là một vật như hòn đá

hay cục thủy tinh, đầu mẩu

kì nát vụn mới thôi

Câu văn dài kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc: So sánh “ những cổ tục… là một vật như hòn

đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ”, điệp từ “Mà” cùng các động từ mạnh:vồ, cắn, nhai, nghiến cùng nằm trong cùng một trường nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức căm giận của nhân vật về những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn của xã hội cũ đối với người phụ nữ là người mẹ mà chú bé Hồng hết mực yêu thương

b Tình cảm của bé Hồng với mẹ

-Nhưng đời nào tình yêu thương và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến

->Tình yêu thương và sự kiên định trong suy nghĩ về mẹ

-Chỉ vì tôi thương mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì

sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìa anh em tôi, để sinh nở một cách dấu giếm

-Giá những cổ tục… vồ lấy, mà cắn, mà nhai, mà

nghiến ->Tình yêu thương và lòng căm phẫn

* Khi gặp mẹ:

Tôi chợt thấy thoáng một bóng người ngồi trên xe kéo giống

mẹ tôi Tôi liền đuổi theo, gọi bối rối

-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!

=>Tiếng gọi tha thiết khát khao tình mẹ

“ cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa,

khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người

bộ hành ngã gục giữa sa mạc”

=>Đây là một giả thiết mà cậu bé tự đặt ra – giả định là một

hình ảnh so sánh độc đáo => hi vọng tột cùng- thất vọng-

tuyệt vọng tột cùng

Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân… òa khóc nức nở

=> Tình yêu thương, nỗi xúc động bàng hoàng, niềm sung

sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở

• Trong lòng mẹ:

-Được nhìn thấy mẹ: Gương mặt mẹ…tươi sáng, đôi

mắt trong và nước da mịn, màu hồng của hai

gò má

- Được ngồi trong lòng mẹ: đùi áp đùi mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, cảm giác ấm áp… mơn man khắp da thịt….hơi thở thơm tho

- Cảm nhận về tình mẹ: Người mẹ có một êm dịu vô cùng

=> Cảm nhận niềm hạnh phúc, thiêng liêng

của tình mẫu tử

Bằng lời văn chân thực giàu cảm xúc, đoạn trích cho ta thấy bé Hồng

là chú bé số phận cay đắng đau khổ nhưng có lòng yêu thương, sự kính trọng và niềm tin mãnh liệt về người

mẹ của mình Đoạn trích là bài ca

về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt

III.Tổng kết:

1.Nghệ thuật:

Văn bản thể hiện phong cách viết văn của Nguyên Hồng trong thể loại hồi kí: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn tự truyện chân thành, giàu sức truyền cảm

2 Nội dung:

Đoạn trích cho ta hiểu được tình cảnh

đáng thương, nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng Đồng thời cảm nhận được nỗi khát khao sự ấm áp của tình mẹ thiêng liêng cao đẹp của bé Hồng

Luyện tập

Thảo luận

Nhóm 1

Nhân vật bé Hồng

cho em suy nghĩ gì

về số phận và

tình cảm của con người

Nhóm 2:

Em hãy kể tên những nhân vật trẻ em

Có số phận bất hạnh và

Tâm hồn cao đẹp Như chú bé Hồng