Kể tên những tác phẩm chính của nhà văn Nguyên Hồng,nêu những hiểu biết cơ bản về tác phẩm “ Những ngày thơ ấu” và đoạn trích “Trong lòng mẹ” Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi
Trang 1Ngữ văn- Tiết 5,6:
Trích “ Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng
I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
Trang 2-Nguyên Hồng (1918-1928)
tên khai sinh là
Nguyễn Nguyên Hồng,
quê ở thành phố Nam Định
-Trước cách mạng ông sống
chủ yếu ở thành phố cảng
Hải Phòng, trong một xóm lao động nghèo
- Nguyên Hồng hướng ngòi bút đến những người lao động nghèo đặc biệt là phụ nữ và trẻ em
Trang 3Ngữ văn- Tiết 5,6:
Trích “ Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng
I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
Trang 4Kể tên những tác phẩm
chính của nhà văn Nguyên
Hồng,nêu những hiểu biết
cơ bản về tác phẩm “ Những
ngày thơ ấu” và đoạn trích
“Trong lòng mẹ”
Những ngày thơ ấu là tập hồi kí về tuổi thơ cay đắng của tác giả.Tác phẩm gồm 9 chương , đăng trên báo năm 1938,
in thành sách lần đầu năm 1940.Đoạn trích “ Trong lòng mẹ” là chương IV của tác phẩm
Trang 5“Những ngày thơ ấu” có thể coi là một tác phẩm xuất
sắc Đây là tập hồi kí về tuổi thơ ghi lại những rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại
(Thạch Lam)
1. Chương 1: Tiếng kèn
2. Chương 2: Chúa xót thương chúng con
3. Chương 3: Trụy lạc
4. Chương 4: Trong lòng mẹ
5. Chương 5: Đêm Nô-En
6. Chương 6: Trong đêm đông
7. Chương 7: Đồng xu cái
8. Chương 8: Sa ngã
9. Chương 9: Một bước ngắn
Trang 6Ngữ văn- Tiết 5,6:
Trích “Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng
I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
3 Đọc và tìm hiểu chú thích
a Đọc, tóm tắt
b Tìm hiểu từ khó
II.Phân tích:
1 Bố cục
Trang 7Bố cục: 2 phần
Phần 1: Từ đầu đến “Người ta hỏi đến chứ”
=>Cuộc đối thoại giữa người cô và chú bé Hồng Phần 2: Còn lại
=>Cuộc gặp gỡ giữa bé Hồng và mẹ
Trang 8Ngữ văn- Tiết 5,6:
Trích “Những ngày thơ ấu ”-Nguyên Hồng
I.Tìm hiểu tác giả, tác phẩm:
1 Tác giả:
2 Tác phẩm:
3 Đọc và tìm hiểu chú thích
II.Phân tích:
1 Bố cục:
2 Phân tích
a.Suy nghĩ của bé Hồng về bà cô
Trang 9• *Hoàn cảnh của bé Hồng:
-Gần đến ngày giỗ đầu của thầy
-Mẹ ở Thanh Hóa chưa về
-Ở với họ hàng
->Hoàn cảnh đáng thương mồ côi bố, sống xa mẹ
* Thái độ của người cô
Gọi tôi đến bên cười hỏi:
-Hồng mày có muốn vào Thanh Hóa với mẹ mày không?
Giọng ngọt:
-Mợ mày phát tài lắm, có như dạo trước đâu
Vỗ vai tôi cười mà nói rằng:
-…Bắt mợ mày may vá sắm sửa cho và thăm em bé chứ
Đổi giọng nghiêm nghị…chập chừng nói tiếp
- Tháng tám là giỗ đầu cậu mày, mợ mày về dù sao cũng đỡ tủi cho cậu mày, và mày còn phải có họ, có hàng, người ta hỏi đến chứ
=>Giả dối, mỉa mai, cay độc
Trang 10*Thái độ của bé Hồng khi nghe câu
chuyện của bà cô về mẹ
- Toan trả lời…cúi đầu không đáp
- Nước mắt tôi ròng ròng rớt xuống hai bên mép rồi chan hòa
ở cằm và ở cổ
- Cười dài trong tiếng khóc
- Cổ họng nghẹn ứ khóc không ra tiếng
- =>Tâm trạng đau đớn tủi cực
Trang 11• Cảm nhận của bé Hồng về câu chuyện của bà cô
-Nhận ra những ý nghĩa cay độc trong giọng nói và trên nét mặt khi cười rất kịch của cô
- Những rắp tâm tanh bẩn
- Những cổ tục
- =>Hiểu rõ bản chất của người cô, đó là con người
có tính cách hẹp hòi, tâm địa cay độc tàn nhẫn.
- => Là nhân vật thể hiện những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn đối với người phụ nữ trong xã hội cũ
Trang 12Cảm nhận của em về câu văn
mẹ tôi là một vật như hòn đá
hay cục thủy tinh, đầu mẩu
kì nát vụn mới thôi
Câu văn dài kết hợp nhiều biện pháp nghệ thuật đặc sắc: So sánh “ những cổ tục… là một vật như hòn
đá hay cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ”, điệp từ “Mà” cùng các động từ mạnh:vồ, cắn, nhai, nghiến cùng nằm trong cùng một trường nghĩa đặc tả tâm trạng uất ức căm giận của nhân vật về những định kiến hẹp hòi tàn nhẫn của xã hội cũ đối với người phụ nữ là người mẹ mà chú bé Hồng hết mực yêu thương
Trang 13b Tình cảm của bé Hồng với mẹ
• Khi nghe những lời cay độc từ bà cô:
-Nhưng đời nào tình yêu thương và lòng kính mến mẹ tôi lại bị những rắp tâm tanh bẩn xâm phạm đến
->Tình yêu thương và sự kiên định trong suy nghĩ về mẹ
-Chỉ vì tôi thương mẹ tôi và căm tức sao mẹ tôi lại vì
sợ hãi những thành kiến tàn ác mà xa lìa anh em tôi, để sinh nở một cách dấu giếm
- >Sự trưởng thành trong suy nghĩ
-Giá những cổ tục… vồ lấy, mà cắn, mà nhai, mà
nghiến ->Tình yêu thương và lòng căm phẫn
=>mong muốn hành động được đấu tranh bảo vệ
Trang 14* Khi gặp mẹ:
Tôi chợt thấy thoáng một bóng người ngồi trên xe kéo giống
mẹ tôi Tôi liền đuổi theo, gọi bối rối
-Mợ ơi! Mợ ơi! Mợ ơi!
=>Tiếng gọi tha thiết khát khao tình mẹ
“ cái lầm đó không những làm tôi thẹn mà còn tủi cực nữa,
khác gì cái ảo ảnh của một dòng nước trong suốt chảy dưới bóng râm đã hiện ra trước con mắt gần rạn nứt của người
bộ hành ngã gục giữa sa mạc”
=>Đây là một giả thiết mà cậu bé tự đặt ra – giả định là một
hình ảnh so sánh độc đáo
=> hi vọng tột cùng- thất vọng- tuyệt vọng tột cùng
Tôi thở hồng hộc, trán đẫm mồ hôi, và khi trèo lên xe, tôi ríu cả chân… òa khóc nức nở
=> Tình yêu thương, nỗi xúc động bàng hoàng, niềm sung
sướng và cả sự tủi thân nghẹn ngào vỡ òa trong tiếng khóc nức nở
Trang 15• Trong lòng mẹ:
-Được nhìn thấy mẹ: Gương mặt mẹ…tươi sáng, đôi
mắt trong và nước da mịn, màu hồng của hai gò má
- Được ngồi trong lòng mẹ: đùi áp đùi mẹ, đầu ngả vào cánh tay mẹ, cảm giác ấm áp… mơn man khắp da thịt….hơi thở thơm tho
- Cảm nhận về tình mẹ: Người mẹ có một êm dịu vô cùng
=> Cảm nhận niềm hạnh phúc, thiêng liêng của tình mẫu tử
Trang 16Bằng lời văn chân thực giàu cảm xúc, đoạn trích cho ta thấy bé Hồng
là chú bé số phận cay đắng đau khổ nhưng có lòng yêu thương, sự kính trọng và niềm tin mãnh liệt về người
mẹ của mình Đoạn trích là bài ca
về tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt
Trang 17III.Tổng kết:
1.Nghệ thuật:
Văn bản thể hiện phong cách viết văn của Nguyên Hồng trong thể loại hồi kí: Thấm đượm chất trữ tình, lời văn tự
truyện chân thành, giàu sức truyền cảm
2 Nội dung:
Đoạn trích cho ta hiểu được tình cảnh đáng thương, nỗi đau tinh thần của chú bé Hồng Đồng thời cảm nhận được nỗi khát khao sự ấm áp của tình mẹ thiêng liêng cao đẹp của
bé Hồng
Trang 18Luyện tập
Thảo luận
Nhóm 1
Nhân vật bé Hồng
cho em suy nghĩ gì
về số phận và
tình cảm của con người
Nhóm 2:
Em hãy kể tên những nhân vật trẻ em
Có số phận bất hạnh và
Tâm hồn cao đẹp Như chú bé Hồng