BÁC ƠI- TỐ HỮU

II/ HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU BÀI THƠ1/ 4 khổ thơ đầu: Nỗi đau xót lớn lao trước sự kiện Bác qua đời.. - Không gian thiên nhiên như hòa điệu với tâm trạng con người: “Người tuôn nước mắt, trời

Chia lớp thành 4 nhóm (mỗi nhóm tương đương với 1 tổ) và trình bày theo vấn đề đã thảo luận, các nhóm khác có thể bổ sung để hoàn chỉnh vấn đề.

CÁCH TỔ CHỨC TIẾT HỌC

TỐ HỮU

Tố Hữu

TỔ 1: Tìm hiểu hoàn cảnh ra đời bài thơ Bác Ơi!

TỔ 2: Tình cảm của nhà thơ trước sự kiện Bác qua đời?

TỔ 3: Hình tượng Bác Hồ được thể hiện như thế nào qua bài thơ?

TỔ 4: Cảm nghĩ của mọi người khi Bác đã đi xa?

Tuổi trẻ ngày nay học tập điều gì từ hình tượng Bác Hồ được thể hiện qua trong bài thơ?

Một số hình ảnh về Bác Hồ

TỐ HỮU

TỐ HỮU

Những bài thơ của Tố Hữu viết về Bác

HỒ CHÍ MINH

Hồ Chí Minh

Người lính già

Đã quyết hy sinh

Cho Việt Nam độc lập

Cho thế giới hòa bình

Người đã sống năm mươi năm vũ

Bốn phương lồng lộng thủ đô gió ngàn

Bàn tay con nắm tay chaBàn tay Bác ấm vào da vào lòng

Bác ngồi đó lớn mênh môngTrời xanh biển rộng , ruộng đồng nước nonBác Hồ, cha của chúng con

Hồn của muôn hồnCho con được ôm hôn má Bác (1949)

I/ Hoàn cảnh ra đời:

Ngày 2/9/1969, Bác Hồ từ trần, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho cả dân tộc Việt Nam Trong hoàn cảnh ấy Tố Hữu sáng tác bài thơ này

TỐ HỮU

II/ HƯỚNG DẪN TÌM HIỂU BÀI THƠ

1/ 4 khổ thơ đầu:

Nỗi đau xót lớn lao trước sự kiện

Bác qua đời

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt trời tuôn mưa

Chiều nay con chạy về thăm Bác

Ướt lạnh vườn rau mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trờiMiền Nam đang thắng, mơ ngày hộiRước Bác vào thăm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với aiThơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớmQuanh mặt hồ in mây trắng bay

∗

- Không gian thiên nhiên như hòa điệu với tâm trạng con người: “Người tuôn nước mắt, trời tuôn mưa” không chỉ con người mà dường như cả trời đất cũng khóc tiếc thương trước sự ra đi của Người.

- Cảnh vật trong khu vườn Bác: vườn rau ướt lạnh, phòng im lặng, chuông không reo, rèm không cuốn, đèn không sáng Không còn bóng dáng Người mọi vật trở nên lạnh lẽo, hoang vắng, ngơ ngác, vô hồn, ngay cả hương

thơm của hoa nhài, vị ngọt của quả bưởi cũng trở nên thừa ra, trở nên cô đơn, côi cút

- Con người:

+ “lần”: Đi từng bước vì đau đớn đến bàng hoàng không tin đó là sự thật + “Bác đã đi rồi sao Bác ơi!”: Nỗi đau tột cùng trước sự mất mát quá lớn tưởng như vượt khỏi sự chịu đựng của con người

Nỗi đau mất mát tràn ngập không gian, thấm vào vạn vật, trong sâu

thẳm tâm hồn nhà thơ và toàn dân tộc

TỐ HỮU

2/ Sáu khổ thơ tiếp

Hình tượng Bác Hồ

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi

Năm canh bớt nặng nỗi thương đời

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người

Bác chẳng buồn đâu,Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi năm châu

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho mai sau

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già.

TỐ HỮU

Bác nhớ miền Nam nỗi nhớ nhà Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha Bác nhe từng bước trên tiền tuyến Lắng mỗi tin mừng, tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh Vui mỗi mầm non, trái chín cành Vui tiếng ca chung hòa bốn biển Nâng niu tất cả chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con Một đời thanh bạch, chẳng vàng son Mong manh áo vải hồn muôn trượng Hơn tượng đồng phơi những lối mòn

- Lí tưởng và lẽ sống của Bác: lo cho nhân dân, vận mệnh của đất nước và toàn thể nhân loại bị áp bức bóc lột.

- Tình thương của Bác: Cả cuộc đời Bác đã hi sinh vì độc lập, tự do dân tộc, hạnh phúc của nhân dân Ở Bác mối quan tâm đến những điều lớn lao không lấn át đến tình yêu thương, sự chăm sóc đến từng cá nhân, từng con người cụ thể, đến

cả những vấn đề áo cơm , no đói trong cuộc sống đời thường Sự vĩ đại trong tâm hồn của Người chính ngay trong những lo lắng rất đời thường ấy.(Lo cho người dân cơm ăn có đủ no không? Áo mặc có đủ ấm không? Các cháu thiếu nhi có được đến trường không? )

- Đức tính khiêm tốn, sự hi sinh quên mình của Bác: Cuộc sống giản dị, không phô trương, không màng danh lợi, có lẽ đó cũng là lý do vì sao Bác sống mãi trong lòng người dân Việt Nam

Hình tượng Bác Hồ cao cả , vĩ đại mà giản dị, gần gũi đối với mỗi người dân Việt Nam

TỐ HỮU

3/ Ba khổ thơ cuối.

Cảm nghĩ của người dân Việt Nam trước

sự ra đi của Bác

Ôi bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu

Ra đi Bác dặn còn non nước

Nghĩa nặng lòng không dám khóc

nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lê-nin thế giới người hiền

Ánh hào quang đỏ thêm sông núi

Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

TỐ HỮU

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơnYêu Bác, lòng ta trong sáng hơnXin nguyện cùng Người vươn tới mãiVững như muôn ngọn dãi Trường Sơn

TỐ HỮU

Thời gian hiện thực của bài thơ: “chiều nay, xế chiều” đã trở thành thời gian lịch sử, thành buổi chiều đau xót “nghìn thu”, thành thời điểm

tưởng niệm của cả cộng đồng.Bác mất đi nhưng Bác còn sống mãi trong

sự nghiệp chung của dân tộc, của cách mạng Từ trong sự ra đi của một

vĩ nhân, từ di sản lớn lao mà Người để lại cho dân tộc, từ cuộc sống

mẫu mực của Người đã trở thành sức mạnh mới góp phần thúc đẩy

cuộc sống theo hướng tiến lên:

Yêu Bác lòng ta trong sáng hơnXin nguyện cùng Người vươn tới mãiVững như muôn ngọn daic Trường Sơn

Các em thiếu nhi trước sự ra đi của Bác

Khu vườn vắng bóng Người

Người dân khóc thương trước sự ra đi của Bác

Ao cá Bác Hồ

Nhà sàn của Bác

Bác ở chiến khu

Bác với người dân Hưng Yên

Người dân khóc ngất trong lễ tang Bác