Mục tiêu: Giúp HS thấy được: - Kiến thức: + Nỗi đau đớn, tiếc thương vô hạn của tác giả cũng như của nhân dân ta trước sự kiện Bác Hồ qua đời +Phần nào trái tim mênh mông của Bác …………..
Trang 1BÀI ĐỌC THÊM: BÁC ƠI
I Mục tiêu:
Giúp HS thấy được:
- Kiến thức:
+ Nỗi đau đớn, tiếc thương vô hạn của tác giả cũng như của nhân dân ta trước sự kiện Bác Hồ qua đời
+Phần nào trái tim mênh mông của Bác
………… quyết tâm đi theo con đường Bác đã vạch ra
+ Lối thơ dạt dào tình cảm biết ơn, các biện pháp nghệ thuật như so sánh, trong bài thơ
- Kĩ năng:
+ Đọc hiểu ý khái quát của bài thơ
- Giáo dục:
+ Lòng kính yêu Bác và học tập, rèn luyện, sống theo tấm gương Bác Hồ
II Tiến trình và nội dung bài dạy
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Vào bài ……
Trang 2* GV:
Dựa vào phần tiểu dẫn trong
SGK, em hãy cho biết: Bài thơ
ra đời trong hoàn cảnh nào?
* HS:
Trả lời như cột bên
* Chú ý: Cột bên là cái đích cần
thiết về kiến thức nếu HS trả lời
đủ thì khẳng định, nếu thiếu thì
bổ sung, không đúng thì định
hướng gợi ý
* GV:
- Nêu yêu cầu đọc theo cảm xúc
của tác giả trong bài thơ?
- Gọi HS đọc và trả lời câu hỏi
sau:
+ Hai khổ thơ 1, 2 và các chú
I Hoàn cảnh ra đời và giá trị của bài thơ
* Yêu cầu:
- Năm 1968 1969: CM miền Nam đang thắng lợi lớn
- Ngày 2.9.1969: Bác qua đời…
- Tố Hữu đang điều trị tại bệnh viện Việt Xô được tin Bác mất, Ông vội chạy ngay đến khu nhà Sàn – nơi Bác ở và làm việc
- Bài thơ là “Bài điếu văn bi hùng bằng thơ”
là sự đúc kết, suy nghĩ, chiêm nghiệm sâu sắc
về Bác
II Đọc hiểu (Theo câu hỏi SGK)
1 Bốn khổ đầu
* Yêu cầu:
- Nỗi đau xót lớn lao của tác giả trước sự kiện Bác qua đời
+ Chạy về thăm Bác → Khẩn trương, vội vàng, chưa tin việc Bác mất là sự thật
+ Lần theo lối sỏi quen → Càng gần đến nhà
Bác ở, tâm trạng của tác giả càng không ổn
Trang 3thích 1, 2 cho thấy điều gì?
* GV: Em hiểu gì về nghĩa của
hai từ chạy, lần trong bài thơ
Hai từ này nói lên điều gì?
* HS:
* GV: Con người thì như vậy,
còn cảnh vật trước sự qua đời
của Bác thì sao?
* HS trả lời
định Vì đau đớn, bàng hoàng đến thẫn thờ, ngơ ngác Không còn chạy, còn đi bình
thường được nữa mà phải lần → Tình cảm
sâu nặng của nhà thơ với Bác
- Cảnh vật trở nên hoang vắng, lạnh lẽo, ngơ ngác hệt như đã bị lấy mất linh hồn
+ Vườn rau ướt lạnh + Chuông không reo, phòng im lặng, đèn không sáng
+ Trái bưởi, bông hoa, con đường mà hàng ngày Bác vẫn đi …còn đó nhưng người thì đâu?
→ Cảnh vật trở nên vô nghĩa khi Bác không còn nữa
- Vẫn là sự ngỡ ngàng bởi việc Bác qua đời
… + Trời đẹp quá
+ Miền Nam đang thắng lớn,…muốn rước
Trang 4* GV:
Em thấy gì qua khổ thơ thứ 3?
* HS
* Chú ý:
Tùy thời lượng cho phép có thể
mở rộng hoặc thêm bớt
* GV:
- Gọi HS đọc
- Hỏi:
Hình tượng Bác Hồ được tác giả
khắc họa trong 6 khổ thơ này
ntn?
* HS đọc và trả lời…
* GV: Trái tim mênh mông của
Bác mà tác giả nói đến là trái
Bác vào thăm, muốn thấy Bác cười thỏa niềm mong ước của Bác
→ Khổ thơ thể hiện nỗi day dứt về tính chất phi lý không thể chấp nhận được của sự mất mát
2 Sáu khổ thơ tiếp theo
* Yêu cầu:
- Là cả cuộc đời luôn nghĩ và hành động vì đất nước, chỉ lúc ngủ là bớt đi một chút “Nỗi thương đời“ → Đó là trái tim mênh mông của Bác
- Luôn suy nghĩ về đức, về con người
- Đau đớn vì dân, vì nước (gt), vì những bất
ổn của phong trào cách mạng trên thời gian những năn 1960 (gt: Minh họa bằng bài:
“Cánh chim không mỏi”
- Lo lắng như mẹ lo cho con
Trang 5tim ntn?
* HS: …
* GV:
- Cho HS ngâm hoặc bật băng
Lo cho hôm nay và cho cả mai sau
- Yêu thương, quan tâm: Ngọn lúa, cành hoa,
tự do cho mỗi người, trẻ giành sữa, lụa tặng già
- Vui từ cái vui nhỏ nhất đến cái lớn lao cao cả: Vui mỗi mần non, trái chín
Vui chung với cái vui của nhân loại hòa bình quên mình để nâng niu tất cả
3 Ba khổ cuối
*Yêu cầu:
- Mãi mãi nhớ Bác: Nghìn thu
- Nhớ lời Bác dặn ”Còn non nước ”
→ Bác vẫn còn sống mãi trong tâm trí của chúng ta trong sự nghiệp chung của dân tộc
- Là nỗi nhớ, là công ơn đối với Bác
- Là lời hứa, là quyết tâm của tác giả cũng như của cả dân tộc ta với Người
+ Trong sáng hơn + Nguyện theo gương Bác; Vươn tới mãi
Trang 6cho nghe ngâm thơ 3 khổ cuối.
- Hỏi:
Ý của 3 khổ thơ này ntn?
* GV: Em hiểu gì qua khổ thơ
cuối cùng?
* HS trả lời như cột bên
Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn
4 Củng cố
* GV: Sau khi đọc thêm bài thơ này Em đã thu hoạch được những gì?
* Yêu cầu:
- Nỗi đau xót lớn lao, nỗi tiếc thương vô hạn của tác giả trước việc Bác qua đời
- Trái tim mênh mông của Bác
- Biết ơn Bác, hứa quyết tâm theo gương Bác
5 Hướng dẫn
- Học thuộc bài thơ và những ý cơ bản
- Tìm đọc những bài thơ của Tố Hữu viết về Bác