Vo chong A Phu

II- Đọc hiểu văn bản – hiểu văn bản1- Bộ mặt tàn bạo của giai cấp thống trị Miền núi Tây Bắc  Ng ời dân Miền núi tây Bắc đã phảI sống một cuộc sống cay cực, bị đè nén áp bức nặng nề d

Gi ng v n ảng văn ăn

(Trích)

A- Tác giả

-Tô Hoài sinh năm 1920, tên khai sinh là Nguyễn Sen Quê

ở Kim Bài- Thanh Oai- Hà Tây, nh ng sinh ra và lớn lên ở quê ngoại làng Nghĩa Đô - Hoài Đức trong một gia đình

thợ thủ công.

-ông có một tuổi thơ và thời trai trẻ nhiều vất vả phải lăn

lộn kiếm sống.

-Tô Hoài b ớc vào con đ ờng văn học bằng một số bài thơ

lãng mạn và một cuốn truyện vừa nh ng rồi ông nhanh

chóng chuyển sang văn xuôI hiện thực và đ ợc chú ý ngay

từ những tác phẩm đầu tay.

-1943 ông ra nhập hội văn hoá cứu quốc Trong kháng

chiến chống Pháp, ông làm báo và hoạt động văn nghệ ở Việt Bắc.

-Sau 60 năm hoạt động văn nghệ ông đã có gần 200 đầu

sách thuộc thể loại khác nhau

lí

B- Tác phẩm

I- Hoàn cảnh sáng tác

 Truyện ngắn Vợ chồng A Phủ sáng tác năm

1952 trong một chuyến Tô Hoài theo bộ đội

vào giải phóng Tây Bắc, đ ợc in trong tập

Truyện Tây Bắc- tập truyện đ ợc tặng giải Nhất-

giải th ởng Hội văn nghệ Việt Nam 1954- 1955

II- Đọc hiểu văn bản – hiểu văn bản

1- Bộ mặt tàn bạo của giai cấp thống trị Miền núi Tây

Bắc

 Ng ời dân Miền núi tây Bắc đã phảI sống một cuộc sống cay cực, bị đè nén áp bức nặng nề d ới ách thống trị của bọn Phong kiến cấu kết với Thực dân Pháp, tiêu biểu là cha con nhà thống

vợ, trói ng ời cho đến chết …) )

 Đặc biệt là vụ xử kiện Aphủ vì đã ném vỡ đầu A sử – hiểu văn bản con trai thống lý trong đêm chơi xuân của trai gáI H- Mông ở nhà

thống lý Pá Tra thật vô cùng kỳ lạ và độc ác Sau vụ xử kiện

Thảo luận nhóm: cuộc sống lầm than của ng ời dân Miền núi đ ợc tác giả thể hiện qua những

năm phảI trả lãI một n ơng ngô Thấy Mị đẹp thống lí Pá Tra đến nói với cha Mị cho Mị về làm con dâu gạt nợ

nhà thống lí

cha: con nay đã lớn biết cuốc n ơng làm ngô trả nợ cho

Khi mới về làm dâu nhà thống lý Mị đ ợc miêu tả

nh thế nào?

Mị khi mới về làm dâu nhà thống lý

 Suốt mấy tháng liền đêm nào Mị cũng khóc

 Uất ức quá, Mị trốn vào rừng tìm lá ngón định

ăn để chết

 Mị về nhà để gặp cha lần cuối, th ơng cha già yếu Mị không nỡ chết Mị đành vứt lá ngón đi quay trở về nhà thống lý cam chịu làm thân

phận con dâu gạt nợ-> lúc này sức phản kháng của Mị vẫn rất mạnh mẽ

Mị khi chính thức làm dâu nhà thống lý

- Từ hôm đó trở đI lúc nào mặt Mị cũng buồn r ời r ợi

- Suốt ngày Mị vùi đầu vào công việc: lúc thì lên n ờng

bẻ ngô, khi thì ra suối cõng n ớc, lúc thì cắt cỏ ngựa, lúc nào bên s ờn Mị cũng cài sẵn một bó sợi đay để rảnh tay là t ớc…)

- Căn buồng nơi Mị nằm chỉ có một cái lỗ bằng bàn tay lúc nào trông ra cũng nhờ nhờ trăng trắng không biết là s ơng hay là nắng

- mị sống lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó cửa “ sống sống lâu trong cáI khổ Mị cũng quen với cái khổ rồi”

-> Mị đã bị tê liệt mọi cảm giác

vÒ lµm d©u

.

“Hồng Ngài năm ấy ăn tết giữa lúc gió thổi vào cỏ gianh vàng

ửng, gió và rét rất dữ dội

Nh ng trong các làng Mèo đỏ, những chiếc váy hoa đã đem ra phơi trên mỏm đá xoè nh con b ớm sặc sỡ ( ) Đám trẻ đợi Tết, …) Đám trẻ đợi Tết,

chơi quay, c ời ầm trên sân chơi tr ớc nhà Ngoài đầu núi lấp ló đã

có tiếng ai thổi sáo rủ bạn đi chơi ”

(Trích: Vợ chồng A Phủ)

Tìm trong đoạn văn những chi tiết,

hình ảnh miêu tả mùa xuân về trên

đất Hồng Ngài?

Em có nhận xét gì về bức tranh mùa

xuân ấy?

Trong không khí rạo rực của đất trời vào xuân

ấy, âm thanh nào gây ấn t ợng mạnh mẽ nhất

đối với Mị?

Tiếng sáo gọi bạn

Mị nhìn thấy, nghe thấy

( Trai gái, trẻ con ra sân chơi đánh pao, đánh quay, thổi sáo

"Cả nhà thống lí chiêng đánh ầm ĩ )

Mị lén uống r ợu, uống ừng ực từng bát.

Tiếng sáo đánh thức tâm hồn ngủ yên, an phận của Mị

Trái tim Mị rung lên những giai điệu mở đầu của khát vọng đ ợc yêu.

ý thức về cuộc sống trở lại

Em cã suy nghÜ g× vÒ c¸ch uèng r îu cña MÞ?

A §ã lµ c¸ch uèng cña ng êi th ëng r îu khi xu©n vÒ.“ ”

B §ã lµ c¸ch uèng cña ng êi thÌm r îu, kh¸t r îu.

C §ã lµ c¸ch uèng cña ng êi muèn nuèt ®i, nÐn xuèng nh÷ng uÊt hËn, tñi hên.

“MÞ lÐn lÊy hò r îu, cø uèng õng ùc tõng b¸t”

Mị nhìn thấy, nghe thấy

( Trai gái, trẻ con ra sân chơi đánh pao, đánh quay, thổi sáo

"Cả nhà thống lí chiêng đánh ầm ĩ )

Mị lén uống r ợu, uống ừng ực từng bát.

Mị say, lòng sống về ngày tr ớc

Tiếng sáo đánh thức tâm hồn ngủ yên, an phận của Mị

Trái tim Mị rung lên những giai điệu mở đầu của khát vọng đ ợc yêu.

ý thức về cuộc sống trở lại

Nuốt đi những uất hận

Quá khứ x a thức dậy

Lãng quên hiện tại tr ớc mắt.

Thấy phơi phới trở lại, lòng đột nhiên vui s ớng.

Nhận ra còn trẻ

muốn đi chơi.

Hồi sinh

ý thức về bản thân, về quyền sống trỗi dậy.

Thấm thía thân phận ép

Nh lắng nghe những tủi hờn đang khóc than trong lòng Mị

Nh thôi thúc Mị đi

đến hành động

Xắn mỡ bỏ vào đèn

Sửa soạn

đi chơi

ý thức đ ợc hoàn cảnh tăm tối

Nh lắng nghe những tủi hờn đang khóc than trong lòng Mị

Nh thôi thúc Mị đi

đến hành động

Xắn mỡ bỏ vào đèn

Sửa soạn

đi chơi

ý thức đ ợc hoàn cảnh tăm tối

Trỗi dậy mãnh liệt niềm ham sống

“Trong bóng tối, Mị đứng im lặng, nh không biết mình đang bị trói

Hơi r ợu còn nồng nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đ a Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi Mị vùng b ớc đi nh ng tay chân đau không cựa đ ợc

Mị không nghe tiếng sáo nữa Chỉ còn tiếng chân ngựa đạp vào vách Mị

thổn thức nghĩ mình không bằng con ngựa.”

(Trích: Vợ chồng A Phủ)

Ngay cả khi bị trói, Mị vẫn sống trong trạng thái cảm xúc ra sao? (Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của Mị và nêu ý nghĩa của những chi tiết đó?)

T©m tr¹ng khi bÞ trãi TiÕng s¸o + h¬i r îu

§ a MÞ ®i theo nh÷ng cuéc

ch¬i, th¶ hån vÒ víi qu¸

D©y trãi + tiÕng ch©n ngùa

§Èy MÞ vÒ hiÖn t¹i

MÞ nghÜ m×nh kh«ng b»ng con ngùa

Nỗi tủi hờn vì thân kiếp ngựa trâu

Giằng xé Quá khứ đẹp đẽ Hiện tại đắng cay

Niềm ham sống trỗi dậy

mãnh liệt

Nỗi tủi hờn vì thân kiếp

ngựa trâu

Sự trỗi dậy của một tâm hồn t ơi trẻ đầy khát vọng cháy bỏng

Bất chấp c ờng quyền chà đạp và vùi dập

Đêm tình mùa xuân đã đi qua, tâm trạng của Mị lúc này ra sao? Tìm

dẫn chứng và nêu ý nghĩa của những dân chứng đó?

Mị ngẫm nghĩ về thân phận ng ời

đàn bà trong nhà thống lí

Mị sợ chết

ý thức về sự sống và cuộc đời đã trở lại

Sự trỗi dậy không đủ thay đổi số phận, nh ng là tiền đề quan

trọng cho những đột biến lớn hơn trong đời Mị

- Giá trị nhân đạo của tác phẩm.

- Bút pháp: Miêu tả nội tâm tinh tế, sắc sảo.

Thủ pháp:

+ Trần thuật nửa trực tiếp (trần thuật theo con mắt và tấm lòng của Mị)

+ ít lời thoại (chủ yếu là tiếng nói nội tâm Mị)

+ T ơng phản (giữa hiện tại - quá khứ, giữa bề ngoài nhân vật - nội tâm nhân vật)

Mị trong đêm cởi trói cứu A-Phủ

- Sau đêm tình mùa xuân ấy Mị lại rơi vào trạng tháI

tê liệt Mị sống vô ý thức, sống mà nh chết.

- A-Phủ bị thống lý trói đứng ở sân máy ngày liền mà

Mị không hề để ý-> Mị vô cảm, chai sạn

- Đêm nào Mị cũng thức dậy để đốt lửa s ởi Có những

đêm A Sử đI chơI về muộn tiện tay đánh Mị ngã gục xuống ngay bếp, nh ng đêm sau Mị vẫn trở dậy s ởi

 Mị thầm nghĩ: ng ời này chỉ nôi đêm mai là chết,

cảnh mình bị trói đêm nào, n ớc mắt chảy xuống cũng không thể nào lau đi đ ợc.

 Mị thấy căm thù cha con nhà thống lý: chúng nó

 Mị th ơng Aphủ: ng ời này việc gì mà phảI chết

-> tình th ơng ng ời cùng cảnh ngộ

-Mị thoáng có ý nghĩ giảI thoát cho A Phủ nh ng nghĩ đến việc ngày mai có thể mình sẽ bị trói thay vào chỗ của A Phủ, Mị thoáng rùng mình Tình th

ơng đã thắng nỗi sợ hãi, Mị lấy con dao cắt lúa cắt dây trói cho A Phủ và nói trong hơI thở gấp: Đi

trỗi dậy Mị đứng lặng trong bóng tối rồi vùng

Th¶o luËn nhãm : NhËn xÐt vÒ ngßi bót

miªu t¶ t©m lý nh©n vËt MÞ cña T« Hoµi?

 ChÊp nhËn cuéc sèng tr©u ngùa>< khao kh¸t cuéc cña con ng êi

Nhân vật A Phủ đ ợc miêu tả nh thế nào ?

b/ Nhân vật A Phủ

 Mồ côi cha mẹ từ nhỏ

 Là chàng trai Hơ Mông khoẻ mạnh, dũng cảm, yêu

tự do, không sợ quyền thế- ném vỡ đầu con trai

Cuộc đời của A Phủ cũng nh của Mị tiêu biểu cho những thân phận trâu ngựa ở chốn địa ngục trần

III- Tổng kết

Về nghệ thuật:

 Ngòi bút miêu tả thiên nhiên và miêu tả phong tục

tập quán đặc sắc

 Ngòi bút miêu tả tâm lý nhân vật sắc sảo

 Năng lực dựng ng ời, dựng cảnh sinh động, đầy màu sắc dân tộc và đầy chất thơ

 Giọng văn nhẹ nhàng, tinh tế

Về nội dung:

 Bức tranh chân thực về cuộc sống khốn khổ của ng ời dân nghèo Miền núi d ới ách áp bức của bọn thống trị tàn bạo

 Tác phẩm cũng chỉ rõ : ng ời dân Tây Bắc sẽ không cam chịu bị áp bức, sẽ phản kháng và tìm đến với

Luyện tập:

1 Bài tập 1

Em hãy thử t ợng xem cuộc đời Mị sẽ ra sao nếu không bắt gặp đêm tình mùa xuân năm ấy?

2 Bài tập về nhà:

- Phân tích diễn biến tâm trạng của Mị trong đêm tình mùa xuân để làm nổi bật sức sống tiềm tàng của nhân vật?

Bài học đến đây là kết thúc

Trân trọng cảm ơn !