Sáng kiến kinh nghiệm bồi dưỡng nâng cao chuyên môn của GV có nhiều phương pháp hay giúp người quản lý nâng cao chuyên môn cho GV góp phần nâng cao chất lượng dạy và học. Sáng kiến kinh nghiệm này có thể áp dụng rộng rãi tại các trường, phạm vi hiệu quả cao.
Trang 1PHẦN MỘT: THÔNG TIN TÁC GIẢ VIẾT KINH NGHIỆM
- Họ và tên tác giả viết kinh nghiệm:
- Ngày, tháng, năm sinh:
- Chức vụ, đơn vị công tác:
- Trình độ chuyên môn:
- Đề nghị xét công nhận kinh nghiệm: Cấp cơ sở
- Lĩnh vực áp dụng: Giáo dục đào tạo
- Tên kinh nghiệm: “Kinh nghiệm bồi dưỡng chuyên môn Giáo viên nâng cao chất lượng học tập của học sinh”
Trang 2PHẦN HAI: NỘI DUNG KINH NGHIỆM Chương I Những vấn đề chung
1 Khái quát đặc điểm tình hình cơ quan, đơn vị
Trường THCS được thành lập từ năm , đến nay (năm học 2015 - 2016)nhà trường đã có bề dày truyền thống trong dạy và học Năm học 2015 - 2016,trường trung học cơ sở có lớp với tổng số học sinh và cán
bộ giáo viên, nhân viên
Trường THCS có tổ chuyên môn: Tổ Toán – Lý; Tổ Văn – sử; Tổ Các đồng chí cán bộ giáo viên, nhân viên của trường đều có trình độchuyên môn đạt chuẩn và trên chuẩn, nên thuận lợi cho công tác giảng dạy
Trường THCS thuộc Đây là một địa bàn xã có địa hìnhtương đối rộng và phân bố phức tạp, rải rác ở nhiều thôn bản xa với dân số rấtđông, , công việc lao động chủ yếu theo nghề nông nên điều kiệnkinh tế còn rất nhiều khó khăn vì vậy mà gây ảnh hưởng đến hiệu quả giảng dạycủa nhà trường
Để vượt qua những khó khăn ở trên, trong những năm gần đây, nhàtrường đang có những bước tiến nhiều khởi sắc dặc biệt trong năm học 2014-
2015 nhà trường đã đạt được danh hiệu “Tập thể lao động tiên tiến” Có đượcnhững thành tích đó là do nhà trường luôn được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao củacác cấp lãnh đạo Đảng ủy, chính quyền địa phương, phòng Giáo dục và đàotạo , của Chi bộ nhà trường
1.1 Thuận lợi:
- Trường luôn nhận được sự quan tâm đầu tư và chỉ đạo của Đảng ủy,chính quyền UBND xã ., cũng như của PhòngGD&ĐT , Đồng thời trường cũng nhận được sự phối hợp, giúp đỡcủa các tổ chức, đoàn thể ở địa phương và Ban đại diện phụ huynh học sinh củatrường
- Các đồng chí giáo viên, nhân viên trong nhà trường luôn nêu cao tinhthần tự giác, cố gắng khắc phục khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất để phấnđấu dạy tốt
- Tập thể cán bộ giáo viên trong nhà trường luôn đoàn kết, thống nhất
- Đội ngũ cán bộ, giáo viên trẻ nhiệt tình, yêu nghề, có trình độ chuyênmôn vững vàng, ý thức phấn đấu vươn lên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
- Nhiều học sinh vẫn có ý thức ham học hỏi, phấn đấu trong học tập
1.2 Khó khăn:
Trang 3- Cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu thốn, hệ thống bàn ghế học sinh
đã bị cũ hỏng nên cũng ảnh hưởng đến nề nếp, hoạt động dạy và học của nhàtrường
- Mặt bằng dân trí chưa cao, các phong trào học tập ở địa phương và chấtlượng học tập của một số học sinh còn thấp Một số phụ huynh chưa quan tâmtới con em mình nên ảnh hưởng đến nề nếp, các phong trào thi đua của trườnglớp
- Một số giáo viên còn ngại nghiên cứu tài liệu, ngại thay đổi, ngại họchỏi, trung thành với sách giáo khoa, chỉ tham khảo sách giáo viên nên còn hạnchế trong quá trình thực hiện việc triển khai mô hình mới
- Một số giáo viên lớn tuổi, ít quan tâm phấn đấu để nâng cao trình độ.Một số giáo viên mới ra trường còn hạn chế về kinh nghiệm
2 Lý do chọn kinh nghiệm:
Hiện nay toàn ngành giáo dục đang tiếp tục thực hiện đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông Cho nên vấn đề nâng cao trình độ chuyên môn chogiáo viên chiếm vị trí rất quan trọng
Trước yêu cầu, nhiệm vụ ngành giáo dục đề ra là: Cần rà soát, điều chỉnh
và tăng cường quản lý, kiểm tra việc thực hiện quy hoạch phát triển nhân lựcđáp ứng yêu cầu về số lượng, chất lượng đội ngũ Quy hoạch đào tạo lại đội ngũnhà giáo phù hợp với yêu cầu thực tiễn Chuẩn bị kế hoạch đào tạo giáo viêntheo chương trình, sách giáo khoa mới Tiếp tục xây dựng kế hoạch đào tạo, bồidưỡng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục gắn với nhu cầu đào tạonhân lực của ngành và đáp ứng yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo khoagiáo dục phổ thông Tăng cường các hình thức bồi dưỡng và hỗ trợ hoạt độngdạy học và quản lý cho giáo viên, cán bộ quản lý Tăng cường ứng dụng côngnghệ thông tin trong quản lý dữ liệu đội ngũ các cấp (trường, phòng, sở) theoquy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo
Tuy nhiên trong những năm vừa qua, nhận thấy trong thực tế nhà trườngcòn một bộ phận giáo viên chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ củangười giáo viên trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước
Chính vì những lý do ở trên nên tôi thấy việc bồi dưỡng chuyên môn Giáoviên nâng cao chất lượng học tập của học sinh có ý nghĩa rất quan trọng nên tôi
đã tìm hiểu, nghiên cứu và viết nên “Kinh nghiệm bồi dưỡng chuyên môn giáo viên nâng cao chất lượng học tập của học sinh”.
Trang 43 Mục đích của kinh nghiệm:
- Giúp các giáo viên làm nhiệm vụ bồi dưỡng học sinh giỏi có thêm kinh nghiệmtrong việc ôn luyện học sinh giỏi
- Giúp các cán bộ quản lý, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn có thêm kinh nghiệm trong việc bồi dưỡng chuyên môn giáo viên nâng cao chất lượng học tập của họcsinh
4 Phương pháp nghiên cứu viết kinh nghiệm
Là cán bộ quản lý phụ trách chuyên môn nên trong quá trình nghiên cứu,viết ra kinh nghiệm, tôi có sử dụng một số phương pháp như:
- Phương pháp quan sát, điều tra, kiểm tra
- Phương pháp thống kê
- Phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp
- Phương pháp nêu và giải quyết vấn đề
- Phương pháp đàm thoại, gợi mở…
5 Các cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý liên quan đến kinh nghiệm
a Cơ sở khoa học
Có thể nói Giáo dục có vai trò quyết định đến sự hình thành nhân cáchcon người Tuy nhiên để quá trình giáo dục đạt hiệu quả đòi hỏi phải có đội ngũgiáo viên có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới hiện naycủa ngành học và thực hiện theo tinh thần nghị quyết TW II khóa VIII: (( Độingũ giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục) Do vậy công tác bồidưỡng chuyên môn cho giáo viên cần phải được quan tâm, thực hiện một cáchthường xuyên, cụ thể
b Cơ sở pháp lí:
Thực hiện Nghị quyết số 29 – NQ/TW ngày 4/11/2013 của Hội nghị lầnthứ 8, Ban chấp hành TW khóa XI về Đổi mới căn bản , toàn diện Giáo dục vàĐào tạo Việt Nam
Phát triển giáo dục và đào tạo là nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồidưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thứcsang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học Học đi đôi với hành;
lý luận gắn với thực tiễn;
Sự đổi mới cách tiếp cận quan điểm giáo dục như trên, tạo ra sự thay đổi
cơ bản phương pháp dạy và phương pháp học, không theo cách dạy học truyềnthống nặng về truyền thụ kiến thức theo con đường mòn, chưa phát huy sự sángtạo của học sinh
Trang 5Chương II Nội dung
1 Thực trạng của kinh nghiệm
a) Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:
Qua nhiều năm giảng dạy, quản lý một bộ phận giáo viên trong vai trò tổtrưởng chuyên môn, tôi thấy một số thực trạng như sau:
- Một bộ phận giáo viên có tâm lí ngại thay đổi, chưa có ý thức tự học, tựrèn luyện nâng cao chuyên môn, lại dựa vào các tài liệu, tải các giáo án sẵn cótrên mạng, không dành thời gian xem, chỉnh sửa cho hợp với tiết giảng từ đólàm hiệu quả giờ dạy rất thấp
- Khả năng , năng lực của các giáo viên không đồng đều: Có giáo viênchuyên môn rất tốt nhưng cũng có giáo viên có chuyên môn yếu, khi giảngnhiều học sinh không hiểu bài
- Một số giáo viên chưa mạnh dạn, chưa dành nhiều thời gian áp dụngnhững phương pháp và kĩ thuật dạy học mới như: Phương pháp nêu và giảiquyết vấn đề, phương pháp thảo luận nhóm, kĩ thuật sơ đồ tư duy, khăn trải bàn,động não , mà vẫn còn sử dụng các phương pháp dạy học truyền thống nhưthuyết trình, thầy đọc- trò chép… làm cho học sinh không hứng thú học, dẫn đếnchất lượng giờ dạy rất thấp
- Khả năng ứng dụng các phần mềm tin học của một số giáo viên cònnhiều hạn chế, không biết cách hoàn thành các loại biểu bảng theo yêu cầu củatrường, của ngành dẫn đến phải đi nhờ người khác làm hộ, dẫn đến rất mất nhiềuthời gian, đôi khi vẫn không hoàn thành được nhiệm vụ phân công
- Một số giáo viên có ảnh hưởng từ quá trình đào tạo Ví dụ như giáo viên
có bằng cao đẳng tiểu học, sau đó đi học đại học hóa về dạy kiến thức môn hóatheo bằng đại học… nên chất lượng học tập của học sinh cũng bị ảnh hưởng nếugiáo viên đó không cố gắng về chuyên môn nghiệp vụ
- Nhiều em thi học sinh giỏi các môn nhưng không đạt giải cấp huyện, cấptỉnh
trường
HSG cấp huyện
HSG cấp tỉnh
HSG cấp quốc gia
- Chất lượng học tập của học sinh các lớp qua khảo sát rất thấp
Trang 6Học lực yếu %
dễ dàng áp dụng được, bởi vì kinh nghiệm này có nhiều ưu điểm như:
+ Kinh nghiệm này giúp cho các cán bộ quản lý biết cách bồi dưỡng thêmchuyên môn cho giáo viên, làm cho nhiều giáo viên nhận thấy được tầm quantrọng của việc bồi dưỡng chuyên môn, từ đó nhiều giáo viên có ý thức tự giác,dành nhiều thời gian học hỏi, nâng cao thêm chuyên môn, nghiệp vụ cho bảnthân
+ Có kiến thức chuyên môn chắc, người giáo viên sẽ cảm thấy tự tin, hăng hái,chủ động khi giảng bài, từ đó giúp học sinh thích học hơn, mà học sinh thích họcthì chất lượng học tập của học sinh sẽ tăng lên rất nhiều
+ Kinh nghiệm này sẽ giúp cho những giáo viên có nhiều kinh nghiệm chia sẻkinh nghiệm về chuyên môn, nghiệp vụ của những giáo viên có nhiều kinhnghiệm với những giáo viên còn nhiều hạn chế, để từ đó những giáo viên cònnhiều hạn chế sẽ biết cách học hỏi, nâng cao thêm chuyên môn ,nghiệp vụ, bởi
vì những lời góp ý, ý kiến nhận xét của những người trong trường thường rấtchính xác, thiết thực
+ Giúp học sinh hứng thú học tập hơn từ đó kết quả học tập đạt được cao hơn.+ Số học sinh giỏi đạt giải các cấp tăng lên nhiều hơn
- Tồn tại:
+ Để bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên đạt hiệu quả, đòi hỏi người áp dụngcần phải thật sự có tâm huyết, dành nhiều thời gian để thực hiện mới có thểthành công được
c) Quan điểm của bản thân:
Từ thực trạng trên tôi thấy để công tác bồi dưỡng chuyên môn giáo viênnâng cao chất lượng học tập của học sinh đạt hiệu quả cao, cần phải lên kếhoạch, tổ chức và chỉ đạo việc thực hiện sao cho có hiệu quả cao nhất
2 Nội dung của kinh nghiệm
Trang 7Trong quá trình xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên,một việc làm hết sức quan trọng cần phải lưu ý đối với các cán bộ quản lý đó làviệc phân công, sắp xếp công việc cho từng giáo viên phải phù hợp với nănglực, khả năng của từng cá nhân Việc này người cán bộ quản lý phải quan sát,tìm hiểu quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo viên từ những năm trước, bởi vì đaphần ở mỗi người sẽ có mặt mạnh, mặt yếu riêng Có phân công công việc phùhợp, nếu làm cho giáo viên cảm thấy hứng khởi, toại nguyện thì càn tốt, có nhưvậy mới có thể tạo điều kiện cho các giáo viên trong đơn vị được phát huy nănglực, tính sáng tạo của bản thân trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ đượcgiao.
Để làm tốt được công việc này đòi hỏi người quản lí phải nắm chắc đặcđiểm của từng giáo viên về nhiều mặt như quá trình đào tạo trước đó, khă năngcủa bản thân giáo viên thể hiện trong quá trình công tác, hoàn cảnh gia đìnhthuận lợi hay khó khăn, nếu không biết rõ những khó khăn mà giáo viên đanggặp, thì khi phân công không phù hợp thì người giáo viên rất khó có thể làm tốtđược Muốn hiểu rõ những điều này người cán bộ quản lý có thể thông qua một
số biện pháp như: Xem kĩ các thông tin có ghi trong hồ sơ công tác, qua quan sátchất lượng công việc hàng ngày, qua trao đổi, qua lắng nghe với chính giáo viên,với các đồng nghiệp
Ngoài ra đôi khi cũng nên cho giáo viên đưa ra nguyện vọng của bản thântrong quá trình công tác, bởi vì nếu sắp xếp được theo nguyện vọng của giáoviên thì hiệu quả công việc rất cao, nhưng cán bộ quản lý chỉ nên nói sẽ xem xétchứ không thể hứa ngay lúc đó, bởi vì trong thực tế có nguyện vọng phù hợp, dễ
Trang 8thực hiện nhưng cũng có nguyện vọng không thể thực hiện được do thiếu giáoviên, do mất cân đối giữa các môn học
2.1.2 Thứ hai cần phải tiến hành tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên
Trong quá trình tổ chức các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáoviên thì việc làm quan trọng cần phải tiến hành trước đó là xác định được ý
nghĩa, vai trò của công tác bồi dưỡng chuyên môn đối với giáo viên Trong thực
tế quản lý tôi thấy có rất nhiều cách như:
+ Thông qua việc khen thưởng một số giáo viên đạt thành tích trongtrường như đạt giáo viên dạy giỏi cấp huyện, cấp tỉnh; có học sinh đạt giải cấphuyên, cấp tỉnh; hay chỉ đơn giản là những lời khen đối với những giáo viênchuẩn bị giờ dạy chu đáo, có sử dụng đồ dùng hiệu quả, làm cho học sinh hứngthú, tích cực học tập, hay những giáo viên có công tác chủ nhiệm tốt, luôn quantâm tới học sinh, thường xuyên phối hợp cùng phụ huynh học sinh trong việcgiáo dục con em mình Dân gian ta có câu "Một vạn tiền công không bằng mộtđồng tiền thưởng" Những món quà khen thưởng của trường mặc dù có thể chỉnhỏ bé nhưng là minh chứng sinh động nhất thể hiện sự quan tâm, ghi nhậnđóng góp của người giáo viên trong việc nâng cao chất lượng giáo dục củatrường
+ Đôi khi chỉ cần thông qua một số bài văn của học sinh viết về đề tài:Viết một đoạn văn kể về thầy giáo hay cô giáo mà em yêu quý nhất cũng có tácdụng đối với ý thức của giáo viên, bởi vì nhiều giáo viên cũng trăn trở khi tênmình không thấy học sinh nhắc đến, hay những giáo viên được nhắc đến ở họ cóđiểm gì mà học sinh yêu quý đến vậy, từ đó sẽ hình thành ý thức tự giác bồidưỡng chuyên môn của giáo viên để học sinh hứng thú với tiết học, góp phầnnâng cao chất lượng học tập
Tiếp theo một biện pháp quan trọng góp phần bồi dưỡng chuyên môn chogiáo viên đó là việc phân phối đội ngũ cho phù hợp Đối với cấp THCS việc bồidưỡng chuyên môn chủ yếu diễn ra ở phạm vi tổ, cho nên trong quá trình sắpxếp chuyên môn trong tổ cần phân phối đều các giáo viên có chuyên môn giỏi,những giáo viên có nhiều uy tín trong tập thể bên cạnh các giáo viên còn yếu vềchuyên môn, nghiệp vụ về các khối lớp trong tổ để thuận lợi cho việc chia sẻnhững kinh nghiệm, giải đáp những thắc mắc, khó khăn trong quá trình thựchiện nhiệm vụ Khi có đợt tập huấn cần ưu tiên cử các giáo viên có trình độ
Trang 9chuyên môn vững vàng tham dự, vì khi về trường các giáo viên này sẽ truyềnđạt lại cho các giáo viên khác trong trường dễ hiểu hơn.
Hình 1: Đồng chí tham dự tập huấn cốt cán
Một biện pháp góp phần quan trọng trong việc bồi dưỡng chuyên môngiáo viên đó là thông qua các buổi chuyên đề Ngay từ đầu năm học người cán
bộ quản lý cần tổ chức buổi họp cùng các tổ trưởng, tổ phó chuyên môn để chọn
ra chuyên đề cấp trường, chuyên đề cấp tổ sẽ thực hiện trong năm học Việc lựachọn chuyên đề thích hợp có vai trò quan trọng đối với việc nâng cao chuyênmôn của giáo viên Có rất nhiều chuyên đề hay như: Đẩy mạnh ứng dụng côngnghệ thông tin; rèn kĩ năng tổ chức hoạt động nhóm; triển khai các hoạt độngtrên mạng trường học kết nối; tổ chức giờ dạy tiết học theo mô hình trường họcmới… Trong phạm vi kinh nghiệm này tôi xin đưa ra một số lưu ý khi triển khaichuyên đề trường học kết nối; triển khai mô hình trường học mới, công tác bồidưỡng học sinh giỏi như sau:
2.1.2.1 Lưu ý khi triển khai hoạt động trên mạng trường học kết nối
Hiện nay việc thực hiện các hoạt động chuyên môn trên mạngtrường học kết nối càng ngày yêu cầu càng nhiều hơn Vì các cuộc thi dành chogiáo viên, dành cho học sinh hầu như đều phải thông qua mạng trường học kếtnối Chính vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng học hỏi kinhnghiệm, thực hành nhiều lần trên máy cho đến khi thành thạo Trong thực tế khitriển khai việc thực hiện các hoạt động trên mạng, người quản lý cần lưu ý,hướng dẫn giáo viên một số nội dung quan trọng sau:
- Vào đúng trang mạng trường học kết nối: Địa chỉ đăng nhập:http://truongtructuyen.edu.vn/ ; hoặc: http://truonghocketnoi.edu.vn
- Nên dùng trình duyệt: Mozilla Firefo hoặc Google Chrome
- Đăng nhập: Bằng tài khoản đã được cấp
Trang 10Hình 2: Giao diện trang Web
- Khi đã vào được tài khoản rồi, thì nên đổi mật khẩu luôn cho dễ nhớ, vì tất cả các mật khẩu được cấp đều gồm nhiều chữ cái in hoa và in thường rất khácnhau nên rất khó nhớ Trong thực tế thực hiện ở đơn vị trường tôi, có nhiều trường hợp giáo viên đổi mật khẩu cho riêng mình sau một thời gian lại không nhớ, dẫn đến nhiều trường hợp phải xóa tài khoản đi rồi tạo lập lại hoặc đổi mật khẩu rất mất thời gian, chính vì vậy người quản lý nên yêu cầu giáo viên sau khiđổi mật khẩu, báo lại với một cán bộ quản lý trong trường, để ghi lại, tiện cho việc kiểm tra và sử dụng sau này Hoặc có thể tạo file excel có danh sách GV của đơn vị Sau đó, tạo tài khoản đến đâu, copy mật khẩu của giáo viên tương ứng ra đó rồi mới nhấn “Đồng ý”
