sáng kiến kinh nghiệm môn công nghệ

Sáng kiến kinh nghiệm môn công nghệ 7 phù hợp với yêu cầu về cấu trúc đối với 1 sáng kiến. Sáng kiến kinh nghiệm dễ dàng áp dụng vào việc giảng dạy của các giáo viên, nhất là đối với những bài có sử dụng thiết bị dạy học.

MỤC LỤC

Phần một Thông tin tác giả viết kinh nghiệm 2

Phần hai Nội dung kinh nghiệm Chương I Những vấn đề chung - Khái quát đặc điểm tình hình cơ quan, đơn vị 3

- Lý do viết kinh nghiệm 4

- Mục đích của kinh nghiệm 4

- Phương pháp nghiên cứu viết kinh nghiệm 4

- Cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý liên quan đến kinh nghiệm 4-5 Chương II Nội dung 1 Thực trạng của kinh nghiệm 5

2 Nội dung kinh nghiệm 2.1 Giải quyết vấn đề 5-12 2.2 Khả năng áp dụng của kinh nghiệm 12

2.3 Phạm vi, đối tượng áp dụng của kinh nghiệm 12

2.4 Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng kinh nghiệm 13

Chương III Kết luận và kiến nghị 14

Tài liệu tham khảo 14

PHẦN MỘT: THÔNG TIN TÁC GIẢ VIẾT KINH NGHIỆM

- Họ và tên tác giả viết kinh nghiệm:

- Ngày, tháng, năm sinh:

- Chức vụ, đơn vị công tác:

- Trình độ chuyên môn: Đại học

- Đề nghị xét công nhận kinh nghiệm: Cấp cơ sở

- Lĩnh vực áp dụng: Giáo dục đào tạo

- Tên kinh nghiệm: Kinh nghiệm sử dụng thiết bị trong dạy học môn Công nghệ

PHẦN HAI: NỘI DUNG KINH NGHIỆM Chương I Những vấn đề chung

1 Khái quát đặc điểm tình hình cơ quan, đơn vị

Trường THCS nằm trên địa bàn

Trường được thành lập từ năm , đến nay( năm 2015) nhà trường

đã có bề dày truyền thống dạy và học Năm học 2015 - 2016, trường trung học cơ

sở có 16 lớp với tổng số 555 học sinh và 34 cán bộ giáo viên, nhân viên

Các đồng chí cán bộ giáo viên, nhân viên trong trường luôn đoàn kết, giúp

đỡ lẫn nhau và không ngừng phấn đấu trong chuyên môn nghiệp vụ, góp phần đưa thành tích của Nhà trường ngày càng đi lên

1.1 Thuận lợi:

- Được sự quan tâm của các cấp lãnh đạo ngành và địa phương, đây là yếu

tố cơ bản giúp nhà trường thực hiện yêu cầu về phổ cập giáo dục THCS nhằm nâng cao trình độ dân trí ở địa phương và công tác xã hội hóa giáo dục

- Chính quyền địa phương, cha mẹ học sinh nhận thức được tầm quan trọng trong việc đào tạo thế hệ trẻ và đồng thuận, quan tâm đến công tác giáo dục

- Công tác xã hội hóa giáo dục ngày càng tạo thêm nhiều nguồn lực mới giúp nhà trường củng cố cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng giáo dục

- Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên nhà trường có tinh thần trách nhiệm với công việc

- Cơ sở vật chất nhà trường cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và học Đã nối mạng Internet phục vụ công tác quản lí, giảng dạy và các công việc khác

1.2 Khó khăn:

- Nhận thức của một bộ phận nhỏ cha mẹ học sinh về việc học tập của học sinh còn hạn chế; đa phần các bậc phụ huynh học sinh là nông dân, khoán trắng việc học của con cho nhà trường, ít quan tâm

- Cơ sở vật chất nhà trường đã được bổ xung nhiều trong những năm gần đây, tuy nhiên còn thiếu phòng chức năng, phòng truyền thống, phòng thư viện

- Mặt bằng dân trí trong địa bàn trường quản lý còn thấp, 1 số học sinh còn lười học, từ đó cũng ảnh hưởng phần nào đến việc học của học sinh và chất lượng giảng dạy của nhà trường

2 Lý do chọn kinh nghiệm

Do trình độ xã hội ngày một nâng cao, chất lượng giáo dục toàn diện của thế hệ trẻ ngày càng phải đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, phù hợp với thực tiễn và truyền thống Việt nam, tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trên khu vực và trên thế giới Bởi thế cho nên, trong các nhà trường THCS nói riêng cần chăm lo việc đổi mới phương pháp dạy và học được quy định trong luật giáo dục đồng thời xuất phát

từ quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết TW 2 - Khoá VIII về việc “Đổi mới phương pháp dạy học ở tất cả các bậc học, cấp học” Khắc phục những hạn chế, tăng cường tính thực tiễn, kỹ năng thực hành, năng lực tự học, bổ sung những thành tựu khoa học và công nghệ hiện đại phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh và hoàn cảnh của địa phương

Bản thân tôi là giáo viên trực tiếp giảng dạy môn công nghệ tôi thấy môn công nghệ là môn học rất mới mẻ với học sinh, để các em học sinh có thể hiểu bài một cách đơn giản hơn, dễ hiểu hơn do đó tôi lựa chọn phương pháp dạy tốt nhất cho học sinh rèn luyện kĩ năng cần thiết theo mục tiêu môn học đã quy định Với lí

do nêu trên tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “ Sử dụng đồ dùng dạy học trong môn công nghệ ” Nhằm giúp học sinh nắm vững kiến thức và rèn luyện kỉ năng thực hành để chuẩn bị tốt cho các lớp học sau

3 Mục đích của kinh nghiệm

Góp phần hình thành nhân cách toàn diện cho học sinh, góp phần giáo dục hướng nghiệp, tạo tiền đề cho việc lựa chọn tương lai Giúp học sinh có một kiến thức và kĩ năng cơ bản vận dụng vào đời sống hàng ngày làm quen và thực hành với nhiều hoạt động nhất là thuộc lĩnh vực kinh tế gia đình

4 Phương pháp nghiên cứu viết kinh nghiệm

- Điều tra thực trạng, thực tế giảng dạy- Nghiên cứu tài liệu

- Ứng dụng thực nghiệm để hoàn tất sáng kiến kinh nghiệm: “ Sử dụng đồ dùng dạy học trong môn công nghệ ”

5 Các cơ sở khoa học và cơ sở pháp lý liên quan đến kinh nghiệm

a Cơ sở khoa học

- Trong luật giáo dục đã ghi rõ giáo dục phổ thông là phải phát huy tính tích cực,

tự giác, chủ động sáng tạo của học sinh phù hợp với từng lớp học, môn học, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui, hứng thú trong khi học

- Phương pháp tích cực là phương pháp giáo dục - Dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học thông qua quan sát đồ dùng dạy học trực quan như : tranh ảnh, mô hình; vật mẫu, bảng phụ

Đối tượng nghiên cứu của môn công nghệ, rất đa dạng và nhiều thuộc lĩnh vực khác nhau Trong khi đó điều kiện dạy học bộ môn này còn hạn chế về thời gian, không gian cơ sở vật chất của trường còn thiếu để dạy tốt đòi hỏi người giáo viên cần khai thác đồ dùng dạy học ở thiết bị trường, sưu tầm tự làm tranh, ảnh , mẫu vật mô hình xung quanh để đưa vào bài dạy

b Cơ sở pháp lí:

Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định rõ trong nghị quyết trung ương 4 khóa VII (1-9 ) Nghị quyết trung ương khóa VIII (12- 1996), được thể chế hóa trong luật giáo dục (2005), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của

bộ giáo dục và đào tạo , đặt biệt là chỉ thị số 14 / 1999 (4/ 1999) Luật giáo dục, điều 28.2 đã ghi

“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”

Chương II Nội dung

1 Thực trạng của kinh nghiệm

Môn công nghệ THCS với mục tiêu chung : Biết được một số kiến thức cơ bản, phổ thông về các lĩnh vực liên quan đến đời sống …Để đạt mục tiêu trên đây thật sự là vấn đề cần đặt ra của không ít giáo viên khi dạy môn công nghệ nhiều tiết dạy giáo viên chỉ truyền tải hết kiến thức hết nội dung của mục tiêu đề bài chứ chưa chú trọng khai thác đồ dùng dạy học vào bài dạy nên tiết học trở nên buồn tẻ, đơn điệu học sinh thiếu linh hoạt

Vì thế để có tiết học sôi nổi, vui vẻ học sinh phát huy tính tích cực chủ động tìm tòi kiến thức Giáo viên khai thác triệt để đồ dùng vào bài dạy

2 Nội dung của kinh nghiệm

2.1 Giải quyết vấn đề

2.1.1 Nguyên nhân thực trạng

Việc trang bị các thiết bị dành cho thực hành còn quá thiếu, chưa có phòng

bộ môn đúng quy chuẩn dẫn đến chất lượng dạy học chưa cao, làm cho tiết học chưa thực sự sinh động, và chưa đạt hiệu quả cao

2.1.2 Các giải pháp chủ yếu

Qua những năm giảng dạy trước tình hình thực tế trên tôi rất băn khoăn suy nghĩ mày mò tìm ra nguyên nhân và cách khắc phục tôi phát hiện ở những bài học

có nhiều tranh ảnh, có sự hổ trợ của các thiết bị dạy học các em hứng thú học hơn

Tuy nhiên số lượng tranh ảnh phục vụ cho việc dạy - học chưa nhiều, muốn cho tiết học sinh động đòi hỏi người giáo viên phải biết phối hợp khai thác các tranh ảnh trong SGK trảnh ảnh sưu tầm từ thực tế cuộc sống có chọn lọc và khai thác triệt để các thông tin, phương tiện

Để tổ chức triển khai sử dụng đồ dùng tốt trong bài giảng chúng ta cùng tìm hiểu đồ dùng dạy học là gì? Vì sao phải đưa dồ dùng vào bài dạy và kết quả như thế nào?

a) Đồ dùng dạy học là gì ?

Đồ dùng dạy học bao gồm các thiết bị dạy học mà nhờ đó giáo viên minh hoạ truyền thụ kiến thức cho học sinh, là một trong những điều kiện quan trọng góp phần nâng cao chất lượng dạy - học, là nội dung nguồn thông tin giúp giáo viên tổ chức điều khiển hoạt động nhận thức của học sinh Đồ dùng dạy học bao gồm :

- Tài liệu học tập : các tài liệu học tập tài liệu chuẩn kiến thức, kĩ năng, sách giáo khoa, sách giáo viên, vở bài tập

- Các phương tiện thí nghiệm : dụng cụ, hoá chất

- Các phương tiện và tài liệu trực quan: mô hình, tranh ảnh, bản đồ, mẩu vật, phim, đèn chiếu, bảng phụ ,băng đĩa ghi âm, băng đĩa ghi hình, đĩa mềm vi tính

- Các phương tiện kỹ thuật dạy học:

- Phương tiện nghe nhìn: máy chiếu phim, máy chiếu đa năng, máy đèn chiếu, máy vi tính

- Các phương tiện trực quan khác : bảng phụ cho giáo viên và học sinh

Trong đó thiết bị dạy học còn thiếu nhiều

Ví dụ trong môn Công Nghệ 6 – phân môn Kinh Tế Gia Đình gồm:

+ Tranh ảnh : 8 tranh / 27 bài

+ Mẩu vật : các mẩu vải cho chương 1

+ Dụng cụ : dụng cụ thực hành may vỏ gối

+ Vật liệu tiêu hao : chỉ, phấn may, vải…

b) Vì sao cần thiết sử dụng các đồ dùng dạy học trong dạy - học môn Công Nghệ?

Môn Công Nghệ là một môn học ứng dụng, gắn liền với kĩ thuật, vì vậy cần có các đồ dùng dạy học để HS nghiên cứu lí thuyết, làm thí nghiệm và thực hành Trong phương pháp dạy học theo chương trình mới thì đồ dùng dạy học có vai trò quan trọng như tôi phân tích ở trên Nhưng vấn đề tôi muốn trao đổi là sử dụng các thiết bị dạy học như thế nào cho có hiệu quả trong dạy và học đồng thời phù hợp với điều kiện thực tế Nếu chúng ta biết sử dụng các loại đồ dùng dạy học một cách hợp lí sẽ tạo được ấn tượng đẹp, giúp các em cảm thụ nội dung bài học tốt hơn

c) Sử dụng đồ dùng dạy học trong trường hợp nào?

Theo tôi, nên sử dụng đồ dùng dạy học trong các trường hợp sau đây:

+ Khi đối tượng thật quá to hay quá nhỏ

Ví dụ: Khi giảng về cách phối hợp các loại vải, các loại quần áo đòi hỏi giáo viên phải có mẫu vật, tranh ảnh để minh họa học sinh chiếm lĩnh kiến thức rất nhanh

+ Khi đối tượng hay quá trình không có trong lớp học

Ví dụ : như khi giảng về sắp xếp đồ đạc hợp lí trong nhà ở thì cần phải có mô hình

HS tiến hành thực hành sắp xếp đồ đạc bằng phương pháp trực quan tại lớp giúp

HS chiếm lĩnh kiến thức nhanh, nhớ lâu

+ Khi đối tượng mà ta không thấy ở điều kiện thường được

Ví dụ : Khi giảng về các phương pháp chế biến thực phẩm thì cần phải có tranh minh hoạ HS quan sát khai thác nội dụng rất nhanh

+ Ngoài ra, đôi khi chúng ta sử dụng thêm bảng phụ dùng trong các trường hợp thảo luận nhóm, soạn câu hỏi cho nhóm thảo luận, củng cố …HS hoạt động sôi nổi mất ít thời gian

Những tác dụng của việc sử dụng đồ dùng dạy học

+ Tăng cường hoạt động nhận thức của học sinh: vì các đồ dùng dạy học góp phần nâng cao tính trực quan của quá trình dạy học, giúp học sinh tiếp cận với các sự vật

hiện tượng; các đồ dùng dạy học còn là phương tiện chứa đựng và chuyển tải thông tin

+ Giúp HS tự chiếm lĩnh kiến thức, phát triển kỹ năng thực hành: ví dụ như đốt sợi vải, nhúng vải trong nước cho HS quan sát từ đó nêu lên những tính chất của các loại vải, Học sinh tự phối hợp các màu sắc của vải từ đó rút ra được nội dung cuả việc phối hợp các loại trang phục Đồng thời cũng góp phần xây dụng kỹ năng thực hành cho HS

+ Kích thích hứng thú học tập của HS: đồ dùng dạy học có tác dụng kích thích sự hứng thú học tập của học sinh trong quá trình học tập, tạo ra động cơ học tập cho

HS, rèn luyện thái độ tích cực học tập ví dụ như khi cho HS quan sát các mẫu áo gối làm sẳn, quy trình may áo gối HS rất hứng thú và háo hức thực hành tự mình hoàn thiện sản phẩm, hay khi cho Hs quan sát sản phẩm và quy trình trộn hỗn hợp

HS rất thích mong muốn thực hành và trong tiết thực hành các em làm rất tốt + Phát triển trí tuệ của HS, rèn luyện kỉ năng quan sát, ghi nhớ tư duy, suy luận, tự giác … giúp học sinh nắm vững kiến thức và rèn luyện kỉ năng thực hành tốt + Giáo dục nhân cách của HS: Thông qua các thí nghiệm, thực hành, sủ dụng các mẫu vật tranh ảnh giúp HS nhận thức bản chất và giải thích một cách khoa học các hiện tượng tự nhiên xã hội, rèn luyện khả năng quan sát, tính cần cù tác phong làm việc nghiêm túc để hoàn thành công việc một cách khoa học

Tóm lại : Sử dụng đồ dùng dạy học tốt giúp giáo viên và học sinh mất ít thời gian

và công sức và tổ chức công việc phụ trong lớp học, dành nhiều thời gian cho các hoạt động dạy và học, thực hiện có hiệu quả bài học

Để thực hiện tốt việc đưa đồ dùng vào bài dạy trước hết giáo viên cần xác định :

- Mục tiêu bài học

- Chuẩn bị đồ dùng tranh, ảnh có liên quan tới bài học

- Bảng phụ , phiếu học tập

- Vận dụng đưa các dụng cụ vào các mục bài học một cách khoa học phù hợp với nội dung kiểu bài nhằm kích thích gây hứng thú cho học sinh hiểu bài tốt

d) Vận dụng đề tài:

Sau đây tôi xin trình bày minh hoạ một số tiết học chương trình công nghệ 6 có

sự hổ trợ của các thiết bị, đồ dùng dạy học

CHƯƠNG I : MAY MẶC TRONG GIA ĐÌNH TIẾT 2:BÀI 2 : CÁC LOẠI VẢI THƯỜNG DÙNG TRONG MAY MẶC

I MỤC TIÊU :

1) Kiến thức : Học sinh biết được nguồn gốc, tính chất qui trình vải sợi thiên nhiên ,vải sợi hóa học

2) Kỹ năng : Học sinh biết phân loại vải bằng cách nhúng nước ,vò vải,đốt sợi vải dựa vào tính chất

3) Thái độ : Tạo cho học sinh hứng thú học tập bộ môn KTGĐ vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống

II CHUẨN BỊ :

1) Chuẩn bị của giáo

- Tài liệu chuẩn kiến thức, kĩ năng

- Tài liệu nghiên cứu SGK

- Tranh qui trình sản xuất vải sợi thiên nhiên ,vải sợi hóa học - Sưu tầm mẫu các loại vải

- Một số dụng cụ:bát đựng nước; bật diêm

2) Chuẩn bị của học sinh :

- Các mẫu vải

- Mỗi tổ một bát nước

- Mỗi tổ 1 bao diêm

-Vở soạn bài

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1) Ổn định lớp:

2) Kiểm tra bài cũ: - Kinh tế gia đình có vai trò gì

- Phương pháp học tập bộ môn công nghệ 6

3) Bài mới::

May mặc là yếu tố không thể thiếu được trong cuộc sống hàng ngày nhưng cách phân biệt các loại vải có nguồn gốc từ đâu ;tính chất như thế nào ? để có trang

phục đẹp cần lựa chọn và bảo quản ra sao chúng ta cần tìm hiểu chương I May mặc trong gia đình

Mỗi chúng ta ai cũng biết những sản phẩm quần áo dùng hàng ngày đều may từ các loại vải nhưng nguồn gốc và tính chất như thế nào thì chúng ta đều chưa biết Hôm nay cô trò chúng ta cùng tìm hiểu bài

Hoạt động 1: Tìm hiểu

nguồn gốc tính chất của

các loại vải

GV: Em cho biết trên thị

trường gồm mấy loại vải

chính ,kể tên ?

GV: Quan sát tranh cho

biết vải sợi thiên nhiên

có nguồn gốc và qui trình

sản xuất như thế nào

GV: Cho học sinh thảo

luận

GV: Gọi học sinh lên

bảng hoàn thiện qui trình

sản xuất vải sợi bông và

vải sợi tơ tằm

GV: Gọi học sinh nhận

xét

GV: Kết luận nguồn gốc

vải sợi

GV: Giới thiệu một số

mẫu vải

GV: Gọi học sinh đọc

tính chất

GV: Yêu cầu HS lấy

những vật dụng mang đi

- HS: Nghiên cứu, thảo luận, trả lời

- HS quan sát tranh

- HS thảo luận, trình bày

- HS lên bảng hoàn thiện quy trình SX vải sợi bông

và vải sợi tơ tằm

- HS nhận xét

- HS quan sát

1 Nguồn gốc, tính chất các loại vải sợi thiên nhiên

a) Nguồn gốc :

- Động vật : Kén tằm, lông gà, lông vịt, lông cừu

- Thực vật: Cây bông, cây gai, đay

b Tính chất :

- Vải sợi bông : hút ẩm,

dễ nhàu, đốt tro bóp dễ tan

- Vải sợi tơ tằm : mặc thoáng mát, hút ẩm tốt, đốt tro bóp dễ tan