Bài tập: Gv yêu cầu hs đọc bt: Thảo luận và trả lời câu hỏi: Các đoạn văn lần lượt được trình bày theo thứ tự nào.. Gv đọc và phân tích lại đoạn văn trong văn bản “Lão Hạc” – đoạn miêu t
Trang 1- Biết xây dựng bố cục của văn bản mạch mạch lạc, phù hợp.
- Rèn luyện kỹ năng, ý thức xây dựng bố cục của văn bản khi tạo lập văn bản
(1) Tính thống nhất về chủ đề trong văn bản là gì? vì sao văn bản cần có tính thống nhất về
chủ đề? Muốn xây dựng văn bản có tính thống nhất về chủ đề, chúng ta cần phải làmgì? (kiến thức lớp 7: tính thống nhất, tính mạch lạc, tính liên kết)
(2) Chứng minh rằng chủ đề của văn bản “ Trong lòng mẹ” là Sự bất hạnh và tình yêu
thương mẹ của bé Hồng?
3 Bài mới.
Giới thiệu bài
Gv gợi lại cho hs mảng kiến thức về tạo lập văn bản mà các em đã được học ở chương trìnhngữ văn 7
Ti n trình bài h c.ến trình bài học ọc
Trong văn bản, thông thường thì có bố cục
như thế nào (thường thì được chia làm mấy
4, Nội dung các phần này có mối quan hệ với
nhau như thế nào?
5, Vậy bố cục của văn bản có đóng vai trò
trong việc thể hiện chủ đề của văn bản hay
không?
Từ đó kết luận:
1/ Một văn bản thông thường có mấy phần?
2/ Nhiệm vụ cụ thể của từng phần?
Trong văn bản Tôi đi học viết về tâm trạng
của nhân vật tôi ở các thời điểm khác nhau,
không gian khác nhau Chúng ta đã học các
cách sắp xếp nội dung văn bản miêu tả ở
Trang 2chương trình ngữ văn 6, ví dụ như miêu tả từ
xa đến gần, từ ngoài vào trong…
Vậy thì trong văn bản Tôi đi học diễn biến
tâm trạng của Tôi được triển khai theo cách
nào? (thời gian, không gian, cảm xúc)
Từ đó, hãy nêu các cách sắp xếp nội dung của
văn bản mà em từng biết?
Ngoài các cách sắp xếp nội dung phần thân
bài của văn bản một cách thông thường như
các em từng biết đến thì còn có các cách sắp
xếp nội dung khác nhau như:
Sắp xếp nội dung theo logic khách quan
(đó là logic của nguyên nhân-kết quả, logic
toàn thể-bộ phận…)
Sắp xếp theo logic chủ quan
( đó là logic của cách nhìn nhận mang tính cá
nhân tác giả như: theo mạch suy luận, theo ý
thức nhận thức…)
Đọc ghi nhớ
Bài tập:
Gv yêu cầu hs đọc bt:
Thảo luận và trả lời câu hỏi:
Các đoạn văn lần lượt được trình bày theo thứ
tự nào? Chứng minh điều đó?
Bài tập 2:
Cách triển khai ý: ý (a) – chứng minh trước
rồi đến ý (b) - giải thích câu tục ngữ có phù
hợp không?
VD1: Văn bản Tôi đi học
Thân bài được sắp xếp theo thứ tự thời gian,không gian, cảm xúc
VD2: Văn bản Trong lòng mẹ sắp xếp theo
diễn biến tâm trạng của bé Hồng, sắp xếp theothứ tự diễn biến của sự việc
Theo thứ tự thời gian
c/ Đoạn văn nghị luận
Nêu luận điểm chính nêu các luận cứchứng minh
Bài 3:
Phải giải thích cho rõ nghĩa trước, sau đó mớichứng minh
(muốn chứng minh tính đúng sai của một vấn
đề, trước hết cần thông hiểu về vấn đề đó)
4 Hướng dẫn về nhà.
Làm bài tập 2; học bài, xem lại một cách có hệ thống mảng kiến thức rèn luyện kỹ năng tạo lậpvăn bản đã học ở lớp 6 và 7
Đọc bài Cuộc chia tay của những con búp bê (ngữ văn 7) cho biết cách sắp xếp nội dung của
văn bản này có gì đặc biệt?
Chuẩn bị bài Tức nước vỡ bờ: tìm đọc tác giả Ngô Tất Tố, tiểu thuyết Tắt đèn; xem phim Chị Dậu; trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa.
TUẦN 3
TỨC NƯỚC VỠ BỜ
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp hs: Cảm nhận được từ văn bản:
- Bộ mặt tàn bạo của chế độ phong kiến thực dân áp bức bóc lột dã man; tình cảnh thốngkhổ của người nông dân mà ở đây điển hình là gia đình chị Dậu trứơc cách mạng tháng8-1945
- Sức sống tiềm tàng và sự phản kháng mãnh liệt của người nông dân khi bị dồn nén
- Hiểu sơ lược khái niệm giá trị nhân đạo, giá trị tố cáo, giá trị hiện thực trong văn họchiện thực 30-45 Biết tìm giá trị của tác phẩm thuộc trào lưu sáng tác văn học hiện thực
II CHUẨN BỊ
Trang 3Gv: nếu có điều kiện về thời gian chuẩn bị trước phòng cho hs xem phim Chị Dậu
Giới thiệu vài nét về tác phẩm và bộ phim được chuyển thể từ tác phẩm
iii TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 On định.
2 Bài cũ:
Hồng (trong văn bản Trong lòng mẹ) là một chú bé có hoàn cảnh như thế nào?
Chứng minh rằng: Hồng là một chú bé luôn tin và yêu thương mẹ?
Hình ảnh Chảng khác nào… trên sa mạc là một hình ảnh rất sáng tạo rất độc đáo của nhà
văn, nó gợi ra cảm giác gì? qua đó ta có thể khẳng định them điều gì về bé Hồng?
3 Bài mới:
Giới thiệu bài:
Dùng 2 phương án: (1) nếu hs được bố trí xem phim: cho học sinh nhận xét và bình luận
(2) Giới thiệu về tác giả và tác phẩm, tạo sự hứng thú cho hs
Ti n trình bài h c.ến trình bài học ọc
GV yêu cầu hs đọc chú thích (*) và trả lời
các câu hỏi sau:
1/ Tác giả văn bản này là ai? Nêu các nét
chính về tác giả này?
2/ Em hiểu thế nào là tiểu thuyết?
3/ Văn bản có xuất xứ như thế nào?
Đọc phần chú thích về tác phẩm, tóm tắt sơ
lược tác phẩm và tóm tắt ngắn gọn toàn bộ
tiểu thuyết này?
Gv giải thích một số từ và nhấn mạnh tính
chất của nó: Sưu, thuế thân, (liên hệ: thuế
muối), lực điền, cai lệ, lý trưởng…
Đọc đoạn trích và:
1/ Tóm tắt nội dung chính của đoạn trích?
Đoạn trích nói về nhân vật chính nào, sự
việc nào đã diễn ra? Ai là nhân vật chính?
Cai lệ có mặt trong làng với vai trò gì? hắn
đến nhà chị Dậu trong vai trò gì? trong hoàn
cảnh nào?
Tình thế của chị Dậu lúc này ra sao?
Cai lệ và người nhà Lí trưởng tiến vào nhà
chị Dậu và mang theo những thứ gì? Thái độ
của chúng ra sao? Tìm những chi tiết chứng
tỏ điều đó?
Tâm trạng và thái độ của vợ chồng anh dậu
khi thấy chúng đến?
Khi Chị Dậu xin khất, Cai lệ đã nói và làm
những gì? hắn nhân danh ai để có thể nói và
làm như thế?
Nhận xét gì về cách dùng từ của tác giả
trong đoạn văn này?
Cái nhà nước mà Cai lệ nói ra theo em hiểu
Là văn bản tự sự cở lớn (có số lượng nhânvật, phạm vi bao quát, nội dung đề cập, thờigian diễn biến… thường rất lớn)
II/ Đọc hiểu văn bản.
Giọng hầm hèQuát
Đánh, Trói anhDậu
-> Giọng văn, cáchdùng từ thể hiện sựkhinh bỉ
Là những tên tay sai tàn bạo, ngang ngược (hiện thân
của cái nhà nước
bất nhân lúc bấy giờ).
Run run xin khấtsưu thiết tha xinkhất
Chịu đựng, nhẫnnhục
Khi Cai lệ khôngđồng ý, hắn trói anhDậu:
Xám mặt Nghiếnrăng, thay đổi cáchxưng hôNảy sinh
sự phản kháng Quật ngã Cai lệ
Xuất phát từ
lòng căm thù và tình yêu thương chồng con mãnh liệt.
Tác giả đã thành công trong nghệ thuật
Trang 4Khi biết không thể xin khất?
Thái độ của chị Dậu đã có sự thay đổi như
thế nào? Từ việc thay đổi thái độ và cách cư
xử của mình, em có thể nói gì về nhân vật
người nông dân này?
Trao đổi và cho biết ý kiến: xuất phát từ đâu
mà chị có thể vùng lên đánh ngã Cai lệ?
Đọc ghi nhớ: sgk
Phần luyện tập:
Cho hs thảo luận và trình bày
“ Cái đoạn Chị Dậu đánh nhau với Cai lệ
là một đoạn tuyệt khéo rất đúng với tâm lí
dân quê”
Để có đoạn này, tác giả đã phục từ trước Từ
việc sắp xếp, xây dựng hình ảnh Cai lệ lèo
khèo, khàn khàn…không chỉ phù hợp với
tâm lí dân quê mà nó còn phù hợp với tâm lí
con người nói chung, bởi lẽ ở đâu có áp bức
thì ở đó có đấu tranh đó là quy luật.
Bài 6: hiểu từ Xui trong câu Xui người
nông dân nổi loạn như thế nào? Từ Xui
trong trường hợp này không hiểu theo nghĩa
xấu (xúi bậy) mà là thúc dục, thức tỉnh…
thì đúng hơn Việc tổ chức một đoạn văn có
sự phản kháng của nông dân trước sự áp bức
của nhà nước lúc này thể hiện sự nhận thức
bước đầu của tác giả về tinh thần đấu tranh,
ý thức đấu tranh Tuy nhiên rất tiếc, tác
Đọc ghi nhớ: sgk
III/ Luyện tập
1/ Câu hỏi 5 trang 33 sgk:
2/ Câu hỏi 6 trang 33 sgk
Trang 5Gv chuẩn bị bảng phụ, biểu diễn bằng sơ đồ cách trình bày đoạn văn theo hướng diễn dịch,quy nạp.
III/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ:
(1)/ Bố cục của văn bản là gì? việc trình bày văn bản có bố cục rõ ràng có tác dụng gì?
(2)/ Nội dung phần thân bài của một văn bản có thể được trình bày theo những cách nào?(3)/ GV kiểm tra việc chuẩn bị bài và làm bài tập ở nhà của HS
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài:
Yêu cầu HS nhắc lại các khái niệm: chủ đề của văn bản là gì? vì sao trong văn bản cần phải cóchủ đề và chủ đề cần phải có sự thống nhất?
Bài m iới
Đọc văn bản Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt
đèn , thảo luận trả lời:
Văn bản được chia thành mấy đoạn? Căn cứ
vào những dấu hiệu về hình thức nào để có
thể khẳng định điều đó?
Văn bản này trình bày những nội dung nào?
(mấy nội dung chính)
Các nội dung này được triển khai thế nào?
Đoạn 1 trình bày ý gì? đoạn 2 trình bày nội
dung gì?
Vậy một nội dung thường trình bày bằng
một nội dung, đúng hay sai?
Đoạn văn là gì? về hình thức? Về nội dung?
Yêu cầu hs đọc lại đoạn 1 và 2 của văn bản
trên sau đó thảo luận và trả lời câu hỏi:
Nội dung đoạn văn giới thiệu về ai? Vì sao
em biết điều đó? (Các từ nào nói lên điều
đó?)
Tương tự, đoạn 2 viết về vấn đề gì? căn cứ
vào đâu để nhận biết được điều đó?
Tìm câu văn mang nội dung khái quát nhất
của đoạn?
Mỗi đoạn văn thường có một câu mang nội
dung khái quát, câu văn đó gọi là câu chủ đề
Vậy các câu còn lại đóng vai trò gì trong mỗi
đoạn văn?
Vậy thế nào là câu chủ đề?
Nếu đoạn văn không có câu chủ đề thì chúng
ta xác định nội dung đoạn văn bằng cách
nào?
Trong đoạn 1 từ ngữ nào được nhắc đi nhắc
lại nhiều lần? Các từ này đóng vai trò gì
trong đoạn văn?
(Chúng ta căn cứ vào từ ngữ chủ đề.)
Đọc đoạn II.2.b (sgk) và cho biết:
I/ Thế nào là đoạn văn?
Ví dụ: phân tích văn bản: Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt đèn
Có 2 đoạn văn:
(1)/ giới thiệu về tác giả NTT
(2)/ Giới thiệu về tiểu thuyết Tắt đèn của
II/ Từ ngữ chủ đề, câu chủ đề trong đoạn văn.
Vd: đoạn 1 (vb Ngô Tất Tố và tiểu thuyết Tắt đèn )
Không có câu chủ đề mà có các từ duy trìđối tượng trình bày (các từ NTT, Tác giả,ông, nhà văn, …) thay thế cho nhau, luânphiên nhau xuất hiện để cùng tập trung làmsáng tỏ vấn đề
Trang 6Đoạn văn này có câu chủ đề không? Nếu có
thì câu chủ đề nằm ở vị trí nào của đoạn?
Giáo viên cho hs hình dung cách trình bày
đoạn văn theo hướng quy nạp và diễn dịch
Đọc văn bản Ai nhầm và cho biết:
Văn bản có mấy đoạn văn?
Mỗi đoạn văn trình bày ý gì?
Bài tập 2: đọc các đoạn văn và cho biết:
Câu (hoặc từ ngữ ) chủ đề của mỗi đoạn?
Cho biết mỗi đoạn đuợc trình bày theo cách
nào?
III/ Cách trình bày nội dung đoạn văn.
Nếu câu chủ đề ở vị trí đầu đoạn văn
đoạn trình bày theo cách Diễn dịch
Nếu câu chủ đề ở vị trí cuối đoạn văn
đoạn trình bày theo cách Quy nạp
Đoạn không có câu chủ đề, nội dung triển
Có 2 đoạn văn: (1) Giới thiệu ông thầy đồ và
mở đầu sự việc (2) Tiến trình và kết thúc sựviệc
Bài 2: a Diễn dịch
b/ Song hành
c/ Song hành
4 Hướng dẫn về nhà.
Học bài, làm bài tập 3,4 sgk và các bt trong sbt
Chuẩn bị viết bài tập làm văn số 1 bằng cách: đọc lại các bài học lí thuyết tập làm văn ởchương trình ngữ văn 7 8 đã học
********************************
TUẦN 3
(*) (sắp xếp tiết viết theo đkiện tkb)
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 1
VĂN TỰ SỰ(THỜI GIAN: 2 TIẾT)i/ MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Hs vận dụng kiến thức khái quát về quá trình tạo lập văn bản, kiến thức đã học về phương thức
tự sự để viết bài
Bài viết đảm bảo các yêu cầu: đúng kiểu bài, bố cục, liên kết, thống nhất về chủ đề…
Qua bài viết, gv đánh giá đúng tình hình học tập của hs, qua đó đánh giá thực tế tình hình dạy
GV kiểm tra sự chuẩn bị của hs, thông qua đó có một số nhắc nhở lưu ý hs khi viết bài:
Yêu cầu đọc kĩ đề, tìm ý, sắp xếp và lập dàn ý (làm việc theo các bước tạo lập văn bản – đây
là yêu cầu bắt buộc đối với hs – gv nhấn mạnh.)
2 Bài viết:
Đề bài:
Kể lại một kỷ niệm của em với người thân (ông bà, bố mẹ, anh chị em)?
I/ YÊU CẦU CHUNG VỀ BÀI VIẾT.
Trang 7Bài viết phải đảm bảo tính thống nhất về chủ đề, bố cục rõ ràng, mạch lạc; đúng phương thức;bước đầu có sự kết hợp được với các yếu tố miêu tả, biểu cảm khi trình bày các sự việc.
II/ CÁC YÊU CẦU CỤ THỂ VÀ THANG ĐIỂM ĐÁNH GIÁ.
- Câu chuyện xác định và xây dựng được hình tượng nhân vật trung tâm, các sự việc xẩy
ra có nguyên nhân, diễn biến và kết thúc một cách hợp lí; các tình tiết truyện xoayquanh sự việc chính có tác dụng làm nổi bật sự việc chính và có tác dụng làm rõ cá tínhnhân vật (3)
- Sự việc đề cập trong bài có tác dụng trong việc phát triển nhân cách con người, có ýnghĩa giáo dục (4)
- Lời văn trong sáng, dùng từ đúng, không sai lỗi chính tả; (5)
- Bố cục rõ ràng, văn phong mạch lạc, có trọng tâm (6)
- Có cảm xúc, khơi gợi được tình cảm cho người đọc.(7)
Bài đạt từ điểm 7 đến 8:
- Các yêu cầu (1), (3), (4), (5), (6) Phải đạt tuyệt đối
- Còn lại yêu cầu (2), (7) có thể chưa có hoặc có nhưng chưa đạt hiệu quả
Bài đạt điểm trung bình (5 -6)
- Các yêu cầu (1), (3), (4), (6), phải đạt
- Các yêu cầu (2), (7) có thể chưa có, hoặc nếu có thì chưa có tác dụng như yêu cầu
- Yêu cầu (5) phải đạt, tuy nhiên có thể còn sai một số lỗi chính tả, lỗi dùng từ có thểchấp nhận được
Bài có điểm yếu (3 – 4)
- Các yêu cầu (1), (3), (6) phải đạt, tuy nhiên mức độ trong yêu cầu (3) là chưa cao
- Các yêu cầu còn lại chưa có
Bài có điểm kém ( 1 – 2)
- Chỉ đạt một yêu cầu (3) tuy nhiên chưa xây dựng được hình ảnh nhân vật, câu chuyệnthiếu trọng tâm, nội dung lan man, kể nhiều sự việc thiếu liên kết Các yêu cầu kháckhông đạt
Trang 8- Thấy được tình cảnh khốn khổ và nhân cách phẩm chất cao quý của nhân vật Lão Hạc; qua
đó hiểu thêm về số phận đáng thương và vẽ đẹp tâm hồn đáng trọng của người nông dân ViệtNam trước cách mạng tháng 8 năm 1945
- Thấy được lòng nhân đạo cao cả của nhà văn Nam Cao và giá trị nhân đạo của tác phẩm:
thương cảm, xót xa và trân trọng người nông dân nghèo khổ nhưng phẩm chất cao đẹp”
- Nắm đưôc một số đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên yêu cầu hs sưu tầm và xem bộ phim Làng Vũ Đại ngày ấy
Gv dùng một số tác phẩm khác của Nam Cao để giới thiệu: Nhà văn viết theo trào lưu văn họchiện thực, thường viết về những người nông dân, người tiểu tư sản nghèo nhưng có nhân cách
và phẩm chất cao đẹp; ông thường tôn vinh vẽ đẹp nhân cách của con người
Iii/ tiến trình lên lớp
1/ On định:
2/ Kiểm tra bài cũ.
(1)/ Tóm tắt đoạn trích Tức nước vỡ bờ? Nêu xuất xứ của đoạn trích, nêu vài nét chính về tác giả, giá trị và nội dung khái quát của tác phẩm Tắt đèn?
(2)/ Phân tích cử chỉ, lời nói, hành động của Cai Lệ để thấy được bản chất của kẻ đại diện cho
cái nhà nước lúc bấy giờ?
(3)/ Chị Dậu có tình cảnh như thế nào? Vì sao chị có thể quật ngã tên Cai lệ?
Câu nói “thà ngồi tù…tôi không chịu được” cho thấy chị là một người như thế nào?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Gv giới thiệu một vài nét về tác giả Nam Cao, về các khuynh hướng sáng tác trong văn họcViệt Nam trước 1945
Tiến trình bài học.
Gv yêu cầu hs đọc phần chú thích giới thiệu
về tác giả Nam Cao và cho các em lần lượt
nêu những nét chính về tác giả này
Sau khi học sinh tóm tắt các sự việc chính:
* Yêu cầu thảo luận và thống nhất lại nội
dung chính của tác phẩm So sánh với phần
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ Thể loại: truyện ngắn, phương thức: Tự
sự xen với biểu cảm, miêu tả, nghị luận
3/ Tóm tắt và tìm hiểu nội dung chính.
Truyện viết về Lão Hạc – người nông dân
Trang 9chuẩn bị ở nhà và sửa chữa, bổ sung.
Bằng cách trả lời các câu hỏi phụ:
+ Truyện viết về ai? Viết về những sự việc
nào? Nhân vật là người nông dân Việt Nam
ở thời điểm nào trong lịch sử Việt Nam?
Truyện đề cao điều gì?
- Khái quát lại phần đầu câu truyện (phần in
chữ nhỏ)
Lão Hạc có một tình cảnh đáng thương, vợ
mất sớm, con trai vì không có tiền cưới vợ
đành bỏ đi làm ăn xa Lão ở lại lủi thủi
cùng với chú chó do con trai để lại Đến
lúc già ỵếu, ốm đau, mất mùa Lão không
muốn dùng vào số tiền bấy lâu dành dụm
cho con đành phải bán đi con chó mà bấy
lâu lão quý như vàng.
Cho biết nguyên nhân nào khiến Lão Hạc
phải bán cậu vàng yêu quý của mình?
Tình cảm của cụ đối với con chó như thế
nào?
Sau khi bán chó, Lão làm gì? đọc lại đoạn
văn miêu tả tâm trạng ông lão sau khi bán
chó và cho biết tâm trạng của lão như thế
nào?
*/ Bình luận chi tiết: “ép cho nước mắt chảy
ra” nhận xét nghệ thuật miêu tả trong đoạn
này? Theo em, trong văn tự sự, những đoạn
văn miêu tả như thế này có tác dụng gì?
Lão đã rất dằn vặt mình khi bán chó, tìm các
chi tiết chứng tỏ điều đó?
Câu chuyện kết thúc cũng là lúc Lão Hạc
chết
Vậy, theo em vì sao Lão Hạc phải chết?
Hãy thảo luận và nêu tất cả các nguyên nhân
theo cách nghĩ của bản thân
Trước khi chết, Lão đã chuẩn bị những gì?
Đến đây, các em có thể tra lời thêm câu hỏi
trước đó: vì sao Lão bán chó? (ngoài nguyên
nhân thiếu cái ăn cho chó, thiếu tiền); và vì
sao Lão bán chó mà không bán vườn?
Việc Lão không chịu sự giúp đỡ của ông
giáo và cứ xa dần ông giáo là nhằm mục
đích gì? vì sao ông lão làm như vậy?
Tất cả những điều đó cho phép chúng ta có
thể khẳng định Lão Hạc là một người nông
dân như thế nào?
Tìm hiểu thêm việc lão chọn cái chết:
Vì sao một người nông dân lương thiện như
vậy nhưng khi chết, Tác giả lại không để
Việt Nam trước cách mạng tháng 8 – 1945,một lão nông nghèo khó nhưng có phẩm chấtcao quý
4/ Phân tích.
4.1/ Khái quát phần đầu tác phẩm.
4.2/ Tâm trạng của Lão Hạc khi bán cậu vàng.
Lão cười như mếu, mắt ầng ậng nước
Mặt co rúm lại, những nếp nhăn xô lại vớinhau, ép cho nước mắt chảy ra…hu hu khóc
Miêu tả các chi tiết ngoại hình thể hiệnnỗi đau khổ tột cùng khi phải bán chó
Lão dằn vặt bản thân: già từng này…con chó”
Độc thoại nội tâm, miêu tả nội tâm nhânvật, thể hiện sự đau khổ của lão và khẳngđịnh về sự tình nghĩa thủy chung, nhân hậucủa Lão (ngay cả khi đối với một con vật)
4.3/ Cái chết của Lão Hạc.
*/ Chuẩn bị cho cái chết.
Trang 10Lão được thật nhẹ nhàng ra đi: cái chết của
lão phải mất mấy giờ đồng hồ, hai thanh
niên đè lên… rất thương tâm?
(cách chọn cái chết như là một sự tự phạt
bản thân vì đã bán đi con chó thân yêu của
mình.)
Khi nghe lão kể chuyện bán chó, ông giáo tỏ
thái độ như thế nào?
Khi nghe tin Lão xin bả chó để đánh bả chó
hàng xóm Ong giáo nghĩ gì?
Câu nói cuộc đời cứ một ngày càng thêm
đáng buồn” của ông giáo là do ông đang
nghĩ gì?
Còn khi ông nói: “không, cuộc đời chưa
hẵn…” lại là lúc ông giáo nghĩ gì?
Vì sao lại buồn? Vì sao lại “chưa hẵn đã
đáng buồn” và “buồn theo một nghĩa
khác” nghĩa khác là nghĩa nào?
Trong tác phẩm, tác giả đã triết lí khá nhiều
về cuộc sống, đó là những câu đoạn viết theo
phương thức nghị luận Tìm và phân tích các
triết lí đó?
Vd1: các suy nghĩ của ông giáo nêu trên
Vd2: “chao ơi! Đối với những người….che
lấp mất…”
Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Việc
chọn ngôi kể này có tác dụng gì? theo em,
nếu người kể chuyện là Lão Hạc thì giá trị
của câu chuyện sẽ như thế nào?
Ghi nhớ (SGK) III/ Luyện tập.
Trang 11Giúp hs:
Hiểu thế nào là từ tượng hình – từ tượng thanh
Thấy được từ tượng hình và từ tượng thanh trong tiếng việt rất phong phú Thấy được giá trịcủa việc dùng các từ này để tạo hình ảnh, âm thanh, tăng giá trị biểu đạt và biểu cảm cho vănbản khi viết cũng như khi nói
Biết phân biệt và sử dụng từ tượng hình, từ tượng thanh trong giao tiếp và trong việc tạo lậpvăn bản
Ii/ chuẩn bị
Bảng phụ
Hs chuẩn bị bài, làm các bài tập, trả lời các câu hỏi trong sgk
Iii/ tiến trình lên lớp
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Kiểm tra 15 phút lần 1
Câu hỏi:
Câu 1 –( 3 đ): Thế nào là trường từ vựng?(1,5 đ) Cho ví dụ về 2 trường từ vựng?(1 đ)
Cho các từ sau đây, sắp xếp thành 2 nhóm trường từ vựng khác nhau, gọi tên mỗi trường:
Suy nghĩ, buồn, giận, ngẫm nghĩ, căm tức, suy tư, hân hoan (2 đ)
Câu 2: cho các từ, cụm từ:
Phương tiện giao thông, ô tô, xe cộ, xe máy, ô tô For.
a/ Vẽ sơ đồ thể hiện cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ cho các trên? (1,5 đ)
b/ Các từ ô tô, xe cộ, xe máy, ô tô For có cùng chung một trường nghĩa không?(0,5 đ) Nếu là
trường từ vựng thì cho biết đó là trường gì? (1 đ)
Câu 3: Nêu ngắn gọn (2 dòng) về tác giả Nam Cao? (1 đ) Nêu ngắn gọn (tối đa không quá 5
dòng) về giá trị truyện ngắn “Lão Hạc” (1,5 đ)
Đáp án:
Câu 1: khái niệm trường từ vựng, theo định nghĩa trong sgk.
Nhóm 1 bao gồm các từ:suy nghĩ, ngẫm nghĩ, suy tư Hoạt động tư duy của con người.Nhóm 2 bao gồm các từ: Buồn, giận, căm tức, hân hoan Trạng thái tinh thần, tình cảm củacon người
Câu 2: a/ sơ đồ: phương tiện giao thông
Xe cộ
O tô, xe máy
Xe Forb/ Các từ trên cùng chung một trường từ vựng: phương tiện giao thông đường bộ
Câu 3: Nam Cao – tên thật, quê quán, sự nghiệp.
Tác phẩm Lão Hạc: giá trị hiện thực: nêu lên được số phận cùng cực của người nông dân ViệtNam trước cách mạng tháng 8
Giá trị nhân đạo: tác phẩm đề cao giá trị con người, nhân cách, phẩm chất con người tỏa sángtrong cả những lúc sống cùng cực nhất
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài.
Trang 12Gv đọc và phân tích lại đoạn văn trong văn bản “Lão Hạc” – đoạn miêu tả Lão Hạc sau khi bánchó khẳng định lại giá trị của đoạn văn miêu tả này trong việc thể hiện tính cách nhân vật.
Bài mới.
Giáo viên treo bảng phụ, ghi các ví dụ trong
sgk Gạch chân các từ in đậm
y/c hs đọc và thảo luận
Liệt kê các từ gạch chân và chia thành 2
nhóm
Giải thích cơ sở nào để chia thành 2 nhóm
như thế?
Gợi ý: những từ nào mô phỏng âm thanh của
sự vật hiện tượng ngoài tự nhiên?
Những từ nào mô phỏng hình dáng của sự
vật – hiện tượng?
Đọc lại đoạn văn miêu tả tâm trạng Lão Hạc
khi bán chó trong văn bản “Lão Hạc” cũa
Nam Cao và cho biết các từ tượng thanh và
tượng hình trong đoạn văn này có tác dụng
gì? nếu bỏ các từ này đi thì đoạn văn sẽ như
thế nào?
Yêu cầu học sinh lược bỏ hết các từ tượng
hình và từ tượng thanh trong đoạn trích trên
và sau đó đọc lại Rút ra nhận xét và kết
luận.
Vậy theo em, từ tượng hình và từ tượng
thanh được sử dụng trong các thể loại văn có
tác dụng gì?
Đọc ghi nhớ
Đọc bài tập 1 và cho biết bài tập nêu yêu cầu
gì?
Tìm các từ tượng hình và các từ tượng thanh
có trong các đoạn trích ở bài tập 1?
(đối với bài tập này, gv dành cho học sinh
trung bình yếu đọc và nhận diện Sau đó yêu
cầu học sinh dùng các từ tìm được để đặt
câu.)
Các học sinh khác nhận xét bổ sung
Bài 2: cho hs làm nhanh bằng các hình thức
tranh luận tập thể Giáo viên ghi lại và sau
Hi hi: cười nhỏ, hiền.
Hô hố: tiếng cười to, không có ý tứ, vô
duyên, thô lỗ Tiếng cười làm người nghekhó chịu
Hơ hớ: tiếng cười không thật sự giữ ý, có
cảm giác khó chịu cho người nghe
Bài 4: đặt câu:
Mẫu: Mưa lắc rắc.
Học sinh tiếp tục làm bài
4/ Hướng dẫn về nhà.
a/ Học bài, học và ghi nhớ các kiến thức trong bài
b/ Làm các bài tập còn lại trong sgk và các bài tập ở sbt
c/ Chuẩn bị bài liên kết đoạn văn trong văn bản.
******************************
Trang 13Tuần 4 tiết 16 Ns: 03/10/07; Nd:5/10/07
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Thấy rõ tác dụng của việc liên kết tốt các đoạn văn trong văn bản, hiểu cách sử dụng cácphương tiện liên kết để liên kết các đoạn văn làm cho các đoạn liền ý, liền mạch, rõ nghĩa.Rèn luyện các kỹ năng sử dụng các phương tiện liên kết
Liên kết trong văn bản là gì? phương tiện liên kết trong văn bản là gì?(kiến thức lớp 7)
Thế nào là đoạn văn? Đoạn văn có thể được trình bày theo những cách nào?
Câu chủ đề trong đoạn văn là gì?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài: gv nhắc lại khái niệm đoạn văn; một bài văn thường gồm nhiều đoạn văn liên
kết với nhau tạo thành Để có một bài văn hoàn chỉnh, thống nhất thì các đoạn văn này phảiliên kết chặt chẻ với nhau…
Tiến trình bài học.
Đọc 2 đoạn văn ở mục I.1 và 2 đoạn ở mục
I.2 (trang 50 –sgk)
Thảo luận các câu hỏi và trả lời:
Văn bản 1 (I.1) có mấy đoạn văn? Các đoạn
văn này đã liên kết với nhau chưa? Nội dung
của đoạn 1 và đoạn 2 lần lượt là gì?
Đoạn 1 cảnh ở sân trường làng Mỹ Lý thời
điểm hiện tại; đoạn 2 trường thời điểm quá
khứ hai khung cảnh ở 2 thời gian khác
nhau mà không có từ liên kết.
Ơ ví dụ 2 (I.2) đã liên kết các đoạn với nhau
chưa? Yếu tố nào đã giúp cho đoạn văn có
sự liên kết?
Trở lại văn bản trên:
Yếu tố giúp cho 2 đoạn văn trên liên kết với
nhau chính là cụm từ, ngoài cụm từ thì có
từ, câu, dấu câu… có thể liên kết câu với
câu, câu với đoạn.
Thảo luận trao đổi cho biết có thể dùng các
từ nào, cụm từ nào để liên kết các đoạn nếu :
a/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ tiếp diễn?
b/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ nhân quả?
c/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ đối ngược?
d/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ điều kiện?
e/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ đồng thời?
g/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ mệnh đề-kết
luận?
I/ Tác dụng của việc liên kết các đoạn văn trong văn bản.
VD: (sgk)Đọan 1: cảnh hiện tại ở sân trường làng MỹLý
Đoạn 2: Cảnh thời quá khứ ở sân trường MỹLý
Cụm từ Trước đó mấy hôm đã liên kết 2
đoạn từ hiện tại trở về quá khứ
Ví dụ: các từ trái lại, nhưng, ngược lại… dùng trong mối quan hệ đối lập nhau về ý Các từ tiếp đó, sau đó, tiếp theo, … dùng trong mối quan hệ tiếp diễn…
2/ Dùng câu để liên kết.
Ngoài cách dùng từ thì có thể dùng câu đểliên kết các đoạn
Trang 14h/ Đoạn 1 và 2 có mối quan hệ liệt kê?
…
Đọc ghi nhớ
Đọc bài tập 1:
Đọc từng mục trong bài tập và xác định các
từ được dùng làm phương tiện liên kết đoạn
Sau đó cho biết mối quan hệ ý nghĩa giữa
các đoạn
Bài 2: yêu cầu học sinh trung bình trả lời
trước Các học sinh khá bổ sung nhận xét
sau
Bài tập 3: yêu cầu hs làm ở nhà
III/ Luyện tập.
Bài 1: a/ Nói như vậy – Đại từ thay thế.
Đoạn 2 giải thích cho đoạn 1
b/ Thế mà – Hai đoạn đối lập.
c/ Cũng – Quan hệ nối tiếp, liệt kê thêm Tuy nhiên - kết luận và khẳng định một nội
dung mang tính đối lập với điều trước đó
Học bài, làm các bài tập còn lại trong sgk và các bài tập khác trong sách bài tập
Chuẩn bị bài từ địa phương và biệt ngữ xã hội.
Giúp hs: hiểu rõ thế nào là từ địa phương và biệt ngữ xã hội
Biết sử dụng từ địa phương và biệt ngữ xã hội đúng cách, đúng lúc, đúng đối tượng giao tiếp.Ii/ CHUẨN BỊ
Từ điển từ ngữ địa phương
Từ địa phương trong một số tác phẩm văn học
Iii/ tiến trình lên lớp
Giới thiệu bài.gv cho các học sinh là người cùng địa phương nói chuyện với nhau một đến 2
câu (chọn học sinh sinh ra và lớn lên ở vùng Quảng Ngãi)
Sau đó cho các học sinh khác nhận xét
Giáo viên kết luận
Tiến trình bài học.
Gv treo bảng phụ, yêu cầu hs đọc.
Từ địa phương
II/ biệt ngữ xã hội.
Vd: Mợ: (cách gọi người phụ nữ sinh ra
Trang 15tiếng địa phương không?
(không, đây là một hệ ngôn ngữ riêng.
Không phải từ ngữ địa phương)
Trong văn bản trong lòng mẹ – Nguyên
Hồng Tồn tại một lúc hai từ dùng chỉ một
người Mẹ và Mợ
mẹ là phát ngôn của ai? Ai dùng từ Mợ?
Mẹ: là lời người dẫn truyện- ngôn ngữ
chung –toàn dân
Mợ: là cách gọi mẹ của bé Hồng Cách gọi
này không thông dụng, chỉ được dùng trong
một bộ phận người dân lúc bấy giờ
Các từ Ngỗng, trúng tủ trong các ví dụ có
nghĩa là gì?
Những người nào thì thường sử dụng các từ
này?
Vậy cách gọi như thế có thông dụng trong
toàn dân hoặc trong tất cả các tầng lớp người
trong xã hội không?
Những từ mà chỉ có một bộ phận nhỏ tầng
lớp người dân gọi Đó là biệt ngữ xã hội
Thử đọc văn bản chú này giống con bọ
hung và cho biết tại sao người chiến sĩ bộ
đội lại sửng sốt khi nghe câu này?
Giải thích nghĩa của câu này theo nghĩa toàn
dân
Vậy thì chúng ta nên sử dụng từ ngữ địa
phương trong những trường hợp nào? Vì
sao?
Theo em, tại sao trong một số tác phẩm văn
học, người ta vẫn sử dụng từ ngữ đại
phương?
Trong trường hợp này, sử dụng từ địa
phương là có dụng ý của tác giả, đó là gì?
Giáo viên hướng dẫn hs cách làm bài tập
Bài tập 1:
Tìm theo mẫu: ví dụ từ toàn dân hoa từ địa
phương miền nam tương ứng bông.
Trong văn chương, từ địa phương và biệtngữ xã hội vẫn được sử dụng với mục đíchtạo tính cá biệt, tính vùng miền đặc trưng vàtạo cá tính cho nhân vật
IV/ Bài tập:
Bài 1 và bài 2:
Làm theo mẫu
Hs thảo luận và làm bài theo nhóm
(Hs trình bày kết quả vào tiết chương trìnhđại phương)
4/ Hướng dẫn về nhà.
Làm bài tập
Học bài
Thực hiện làm bài tập và chuẩn bị cho tiết chương trình địa phương (sgk trang 91)
Tất cả hs làm bài tập bằng cách kẻ bảng tìm từ địa phương tương ứng với từ toàn dân đã cho.Ngoài các từ trong sgk, có thể sưu tầm và tìm thêm các từ khác
Chuẩn bị bài Tóm tắt văn bản tự sự.
*********************************
Trang 16Tuần 5 tiết 18 Ns: 09/10/07; Nd:11/10/07
Phân biệt tóm tắt với việc kể có phân tích, có bình luận…
Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự cho hs
Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài của hs thông qua vở soạn
Kiểm tra 5 phút: (mục đích kiểm tra lại chất kượng chuẩn bị bài của hs: tóm tắt đoạn cuối văn bản Lão Hạc – đoạn sau khi Lão Hạc bán chó cho đến hết)
3/ Bài mới:
Giới thiệu bài.
Gv cho học sinh hình dung về việc tóm tắt Trong cuộc sống, khi làm một việc người ta cũng
có thể tóm tắt lại quy trình Chứng kiến một sự việc xẩy ra, người ta có thể kể lại một cách trung thực và vắn tắt… đó gọi là tóm tắt
Tóm tắt có tác dụng gì? tòm tắt vănbản tự sự là gì?
Tiến trình bài học
Gv cho hs đọc các mục trắc nghiệm trong
sgk Thảo luận và chọn đáp án đúng
Gv chốt ý
Từ đáp án trên ( có thể xem như định nghĩa
về tóm tắt văn bản tự sự) thảo luận và tar3
lời:
Muốn người nghe hiểu đúng nội dung thì
phải tuân thủ nguyên tắc nào?
Trong khi tóm tắt, chúng ta có thể thêm các
lời phân tích, đánh giá, bình luận không? Vì
sao?
Độ dài của văn bản tóm tắt sẽ khác như thế
nào so với nguyên văn tác phẩm?
Vậy, nhắc lại: thế nào là tóm tắt văn bản tự
sự?
Theo em tóm tắt lại một sự việc trong đời
sống hằng ngày có tác dụng gì với người
nghe?
Trong văn bản tự sự, việc tóm tắt là nhằm
mục đích gì?
Muốn đạt được các mục đích đó thì khi tóm
tắt chúng ta phải tuân thủ các yêu cầu gì?
Vì sao khi tóm tắt, chúng ta cần phải chọn
I/ Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự?
Tóm tắt văn bản tự sự là ghi lại một cáchngắn gọn, trung thành nội dung chính củavăn bản
II/ Cách tóm tắt văn bản tự sự.
1/ Yêu cầu khi tóm tắt VBTS.
Phải thâu tóm được toàn bộ nội dung chínhcủa văn bản và thâu tóm một cách ngắn gọn.Không được thêm bất cứ một chi tiết nàongoài văn bản vào phần tóm tắt
Trang 17lọc và chỉ ghi lại các sự việc tiêu biểu? Vì
sao không được thêm các chi tiết ngoài văn
bản vào?
Muốn tóm tắt được một văn bản thì điều
kiện đầu tiên cần có là gì?
Và các điều kiện tiếp theo?
Thử tóm tắt lại văn bản Tức nước vỡ bờ –
Tắt đèn – Ngô Tất Tố?
Gv cho hs ghi lại các nét tiêu biểu tron đoạn
trích và sau đó tóm tắt trước lớp
Gv yêu cầu hs làm việc theo nhóm:
1/ tìm các sự việc chính và ghi lại
2/ Sắp xếp các sự việc này theo thứ tự hợp lí
3/ Viết lại thứ tự đó bằng lới văn của mình
4/ Trình bày bằng miệng trước lớp
Ví dụ: - Chị Dâu đang chuẩn bị cho chầng
ăn cháo thì bọn Cai lệ và người nhà Lý
trưởng vào đòi tiền sưu.
- Chúng quát nạt, dọa dẫm đò đánh trói
nếu không nạp sưu.
- Chị Dậu xin khất nhưng bọn chúng
không cho, chúng lao vào trói anh Dậu.
- Chị Dậu không xin khất được, lại bị
chúng đánh, sợ chồng lại bị bắt đi Chị đã
đứnh lên đánh trả Cai Lệ và người nhà Lý
trưởng.
III/ Luyện tập.
Bài 2: Yêu cầu hs làm việc theo nhóm Thực
hiện việc theo thứ tự các bước
Tóm tắt văn bản Tức nước vỡ bờ – Tắt đèn
-Ngô Tất Tố.
(sau khi thảo luận – làm việc theo nhóm, gvyêu cầu đại diện nhóm lên trình bày trướclớp)
Gv nhận xét sửa chữa các lỗi
Gv lưu ý sửa các lỗi cho hs thường mắc:
(1) Không chọn được các sự việc trọng tâm
(2) Không kể theo thứ tự
(3) Còn dùng lời nhân vật khi tóm tắt
(4) Thường hay kèm lời phân tích, bình luận
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài
Làm bài tập
Chuẩn bị cho bài luyện tập tóm tắt văn bản tự sự.
Bằng cách: đọc lại các văn bản đã học và làm theo các bước tóm tắt đã học vào vở bài tập
Phân biệt tóm tắt với việc kể có phân tích, có bình luận…
Rèn kỹ năng tóm tắt văn bản tự sự cho hs
Học sinh thực hành tóm tắt được tất cả các văn bản tự sự đã học
Ii/ CHUẨN BỊ
Yêu cầu hs đọc lại các văn bản tự sự trong sgk văn 8 đã học
Trang 18Gv chuẩn bị bảng phụ.( dùng cho học sinh ghi các sự việc chính của văn bản cần tóm tắt)Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP.
1/ On định.
2/ Bài cũ:
Giáo viên kiểm tra phần chuẩn bị bài của hs thông qua vở soạn Kết hợp với kiểm tra kiến thứccũ:
1/* Thế nào là tóm tắt văn bản tự sự? Việc tóm tắt văn bản tự sự nhằm mục đích gì?
2/* Nêu các yêu cầu khi tóm tắt văn bản tự sự? Các bước tóm tắt văn bản?
3/* Tóm tắt văn bản Lão Hạc – Nam Cao.
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài: GV nêu yêu cầu của tiết học luyện tập – là một tiết thực hành Tất cả hs cần
phải tích cực làm việc theo sự hướng dẫn của nhóm trưởng và giáo viên
Tiến trình bài học.
Gv kiểm tra lại việc đọc tác phẩm của học
sinh
Yêu cầu hs tóm tắt lại toàn bộ văn bản ( bao
gồm cả phần chữ nhỏ – Văn bản Lão Hạc)
Các nội dung chính đã được liệt kê trong
sgk Học sinh các nhóm cần thảo luận lựa
Đây là các văn bản tự sự nhưng yếu tố cốt
truyện không được đặt lên hàng đầu, các tác
giả chỉ chú ý khắc họa nội tâm nhân vật,
khai thác diễn biến tâm trạng mà không xây
dựng nhiều hành động diễn biến truyện chủ
yếu là diễn biến củ cảm xúc, của yếu tố tình
Chuẩn bị bài trả bài tập làm văn số 1 bằng cách:
Đọc và xem lại các kiến thức tạo lập văn bản tự sự đã học
Biết đánh giá đúng năng lực bản thân để có hướng phấn đấu trong học tập
Rèn kỹ năng tạo lập văn bản thông qua các hướng dẫn sửa lỗi,
Trang 19Rèn ý thức sửa các lỗi trong quá trình tạo lập văn bản.
Phân tích một số bài viết khá (nếu có), hoặc phân tích một số bài viết mắc lỗi nhiều
Iii/ tiến trình lên lớp
3/ Phân tích đề.
Đề bài: kể lại một kỷ niệm của em với người thân (ông bà, bố mẹ, anh chị…) khiến em nhớ mãi.
Yêu cầu của đề bài: phương thức biểu đạt: Tự sự.
Nội dung: Kể câu chuyện (là kỷ niệm của em với người thân).
Yêu cầu về bố cục và thang điểm (ở tiết 11& 12)
4/ Phát bài, phân tích lỗi.
Các lỗi cần khắc phục
(giáo viên yêu cầu hs đọc lại bài, đọc lời nhận xét có trong bài sau đó biết nhận ra lỗi củamình)
Yêu cầu một số học sinh đứng lên trình bày lỗi của mình mắc phải trong bài viết
Giáo viên cho học sinh thấy các lỗi còn mắc phải trong bài viết này có ảnh hưởng như thế nàođến kết quả đánh giá
4.1/ Lỗi kiểu bài.
Đây là lỗi điển hình nhất mà hầu hết các học sinh có điểm dưới 5 đều mắc phải
Nguyên nhân, biểu hiện:
không xây dựng được một nhân vật trọng tâm, không giới thiệu được thời gian, không gian,không xây dựng được cốt truyện Bài viết chủ yếu chỉ dừng lại ở việc miêu tả hoặc bộc lộ cảmxúc
Khắc phục.
Phải xem lại kiến thức kiểu bài tự sự: yêu cầu khi tạo lập văn bản tự sự là phải xây dựng đượcnhân vật, các tình huống truyện, diễn biến truyện, kết thúc truyện
4.2/ Lỗi bố cục, Lỗi liên kết, mạch lạc, không thống nhất về chủ đề.
Nguyên nhân, biểu hiện:
Trang 20Bài viết không phân đoạn cho từng phần, hoặc có phân đoạn nhưng nội dung các đoạn chưaphù hợp với chức năng chính của nó Yêu cầu của một văn bản là phải có bố cục rõ ràng, hợp
Đọc lại bài, sửa các lỗi
Tất cả các bài viết có điểm duới 5 đều phải sửa lại toàn văn bản
Tất cả các bài sửa lại đều nạp vào ngày 16 tháng 10
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên yêu cầu hs tìm đọc toàn bộ văn bản từ trước
Yêu cầu và khuyến khích hs tìm các tập truyện của Andecxen và đọc
Cho học sinh tìm hiểu về đất nước Đan Mạch nhằm cho các em nhận ra ngay từ đầu rằng đây
là một vùng đất có khí hậu khắc nghiệt (vùng Bắc Âu – khí hậu lạnh)
Iii/ Tiến trình lên lớp
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Nêu một vài nét chính về nhà văn Nam Cao? Cho biết tác phẩm Lão Hạc được viết trong
khoảng thời gian nào trong lịch sử Việt Nam? Tác phẩm viết về ai? Việc gì?
Bằng các dẫn chứng trong văn bản Lão Hạc hãy chứng minh rằng Lão Hạc là một nông dân nghèo nhưng rất giàu tình thương và lòng tự trọng?
Giải thích triết lí của Nam Cao trong văn bản Chao ơi! Đối với những người xung quanh ta, nếu ta không cố mà tìm hiểu họ thì ta chỉ thấy … T đó em rút ra bài h c gì cho b n thânừ đó em rút ra bài học gì cho bản thân ọc ản thânmình?
Văn bản cô bé bán diêm của tác giả nào? I/ TÌM HIỂU CHUNG.
Trang 21Em biết gì về tác giả này?
Ngoài văn bản này, em đã được đọc, được
nghe văn bản nào khác của tác giả
Andecxen?
Văn bản này thuộc thể loại nào? Viết theo
phương thức biểu đạt nào?
Tóm tắt phần đầu của văn bản một cách
ngắn gọn nhưng đầy đủ các nội dung chính
Đọc đoạn văn còn lại trong văn bản
Tóm tắt lại toàn bộ văn bản
Chia phần cho đoạn trích này (nếu xem
những lần quẹt diêm của cô bé là trọng tâm)
Theo dõi phần thứ nhất của văn bản và cho
biết:
Gia cảnh của cô bé có gì đặc biệt? Cuộc
sống của cô bé?
Cô bé cùng những bao diêm xuất hiện trong
hoàn cảnh nào? (trong không gian, thời gian
nào)?
Khung cảnh xung quanh em trong đêm giao
thừa như thế nào?
Còn thời tiết trong lúc này?
Khi nói tới hoàn cảnh cô bé Nhằm làm nổi
bật thêm, khắc sâu thêm, tác giả đã sử dụng
biện pháp nghệ thuật nào? Chỉ rõ các chi tiết
chứng minh tác giả đã sử dụng biện pháp
nghệ thuật đó?
Nêu cảm nghĩ của em về nhân vật này?
Học sinh tự bộc lộ Giáo viên có thể cho
nhiều học sinh trình bày phần này một cách
tự nhiên theo cảm xúc thật
Chú ý phần 2 cho biết phần này có thể chia
thành mấy phần nhỏ?
Cô bé đã tránh rét bằng cách nào? Cho biết
vì sao cô không về nhà? (chú ý nhấn mạnh
không chỉ vì người cha mà còn vì ngôi nhà
em đang ở cũng chẳng khác gì ngoài đường
cả)
Câu nói thể hiện sự ước ao đầu tiên của cô
bé là muốn được thắp một que diêm để sưởi
ấm bàn tay Em có ý nghĩ gì khi đọc chi tiết
này?
(việc suởi ấn trong lúc lạnh cóng, đói rét
Với một que diêm đang có trên tay em cũng
phải ước ao mới có thể có Và phài đánh
liều mới dám quẹt một que để suởi.
Que diêm cháy, những gì lần lượt hiện ra
trong hai lần đầu?
1/ Tác giả: (sgk) 2/ Tác phẩm
Là một trong những tác phẩm tiêu biểu củaAndecxen
II/ ĐỌC HIỂU VĂN BẢN.
1/ Đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ Chia đoạn.
(3 đoạn)
(1)/ Hoàn cảnh sống của cô bé
(2)/ Những mộng tưởng của cô bé
(3)/ Cái chết thương tâm
3/ Tóm tắt tác phẩm.
4/ Phân tích văn bản.
4.1/ Cô bé và đêm giao thừa.
Khung cảnh xung quanh
Mẹ và bà qua đời
Cô sống với bốtrong một xó tốităm Bé luôn bị bố
la mắng
Phải đi bán diêmtrong đêm giaothừa Trong lúc đóirét
Tác giả xây dựng các hình ảnh, chi tiết đối lập nhằm làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của cô bé.
Cô bé nhỏ nhoi, cô độc, đói rét, không ai đoái hoài trong đêm giao thừa.
4.2/ Những lần quẹt diêm.
Trong đêm lạnh ngoài phố:
Cô bé đã có 4 lần quẹt diêm
Lần thứ nhất: diêm cháy – lò sưởi hiện ra.Lần thứ hai: Bàn ăn hiện ra
Mong ước được sưởi ấm khi lạnh, được ănkhi đói
Những mong ước giản dị nhất, nhữngđiều bình dị nhất đối với một con người(được sưởi ấm, được ăn) đối với cô bé cũngchỉ là ước ao
Lần thứ ba: Cây thông Noel
Lần thứ tư: Người bà hiền từ:
Trang 22Chi tiết diêm tắt, tất cả mọi thứ từ lò sưởi
đến bàn ăn đều biến mất khi em bé chưa
được sưởi, chưa được ăn khiến em suy nghĩ
gì? (tất cả đối với cô bé, kể cả đó chỉ là
những giấc mơ cũng không thể đạt được)
Các lần quẹt diêm tiếp theo đã diễn ra như
thế nào? Những gì tiếp tục hiện ra trong đêm
khi diêm cháy?
Theo em, vì sao thứ tự của các mộng tưởng
lại là lò sưởi – bàn ăn – Thông noel – Người
bà mà không phải là một thứ tự khác?
Hai mộng tưởng sau khác gì so với các
mộng tưởng trước đó?
(lò sưởi, bàn ăm – là nhu cầu vật chất->
được sưởi ấm khi lạnh, được ăm khi đói;
các mộng tưởng sau là những khát khao về
mặt tinh thần: được hưởng hạnh phúc gia
đình- đón giao thừa, có người bà)
Cô bé đã làm gì khi thấy bà mình?
Việc cô bé xin bà cho đi theo, khiến em có
cảm nghĩ gì? (việc đi theo bà tức là về với
thượng đế – Chết)
Theo dõi đoạn kết và thử nêu lên các suy
nghĩ của bản thân về các chi tiết sau:
Chi tiết hai bà cháu bay về trời là chi tiết rất
bi thảm hoặc không hề bi thảm, vì sao?
Câu nói nào của người qua đường khiến em
phải suy nghĩ nhiều nhất? Em suy nghĩ gì về
câu nói đó? (chắc nó muốn sưởi cho đỡ
lạnh)
Đó là chi tiết thể hiện sự thờ ơ, vô tình của
thế giới xung quanh em (liên hệ chi tiết
trước đó: đứa bé đã lấy của em một chiếc
dày chỉ để làm đồ chơi)
Chi tiết má vẫn hồng, môi vẫn cười của cô
bé khi đã chết khiến em suy nghĩ gì?
(đó là sự mãn nguyện của cô bé: được chết
– là được về với bà – về nơi có tình yêu
thương, nơi có niềm hạnh phúc)
Chứng minh rằng chi tiết kết thúc truyện (cô
bé chết) thể hiện sâu sắc giá trị nhân đạo của
tác phẩm
Qua tác phẩm, tác giả muốn gửi thông điệp
gì cho mọi người?
Khao khát có được niềm hạnh phúc gia đình
Tất cả đều là những mong ước chính đáng
và bình dị nhưng với cô bé chỉ là điều trongmộng tưởng
4.3/ Cái chết của cô bé.
Cô bé cùng bà bay lên trời đi chầu thượngđế
Cái chết vô tội của một đứa trẻ bất hạnh
Đó là sự giải thoát Cô bé được về với bà là
về với nơi có ngọn lửa tình thương, nơi cóniềm hạnh phúc
III/ Luyện tập.
Viết đoạn văn ngắn (khoảng từ 10 đến 15 dòng) nêu lên suy nghĩ của em khi học xong tác phẩm này?
1/ Suy nghĩ và tình cảm của em với cô bé bán diêm?
2/ Suy nghĩ, những điều rút ra được sau khi học xong tác phẩm?
4/ Hướng dẫn về nhà.
Trang 23Đọc lại toàn văn bản Tìm và đọc toàn bộ tác phẩm từ đầu.
Kể chuyện sáng tạo Thử viết đoạn kết khác cho câu chuyện theo cách của riêng em Lí giảicho mọi người nghe hiểu cách kết bài của em
Hiểu được thế nào là trợ từ, thán từ
Biết vận dụng các trợ từ, thán từ vào trong các tình huống giao tiếp phù hợp
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên chuẩn bị bảng phụ ghi các ví dụ từ trong văn bản Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ.
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Thế nào là từ ngữ địa phương? Biệt ngữ xã hội?
Các tiếng của đồng bào dân tộc ít người như Kho, Eđê, …có phải là từ ngữ địa phương haykhông?
Việc sự dụng từ địa phương phải biết cách, đúng lúc, đúng nơi, đúng đối tượng, vì sao phảinhư vậy? Trong văn chương người ta vẫn sử dụng tử địa phương và biệt ngữ xã hội nhằm cótác dụng gì?
3/ Bài mới
Giới thiệu bài.
Giáo viên nhắc lại hệ thống từ loại Tiếng Việt mà học sinh đã học từ chương trình lớp 6
Tiến trình bài học.
giáo viên treo bảng phụ:
(ghi các ví dụ)
Yêu cầu hs đọc các ví dụ trên bảng
Thảo luận nhanh và cho biết ý nghĩa biểu đạt
trong các câu 1 và câu 2 có gì khác nhau
không?
Từ nào trong câu đã chi phối sự khác nhau
về nghĩa đó?
Từ những trong câu này có phải là lượng từ
không? (nhắc lại khái niệm lượng từ đã học
ở lớp 6)
(là những từ chỉ lượng ít hay nhiều)
Từ có trong câu có phải là động từ không?
Nó ăn những hai bát cơm.
Nghĩa có sự nhấn mạnh hơn bình thường
Nhiều hơn mức bình thường
Nó ăn có hai bát cơm
Nghĩa có sự nhấn mạnh hơn Ít hơnmức bình thường
Các từ Những và có được đưa vào câu
nhằm thể hiện sự đánh giá, nhận định, hoặc nhấn mạnh sự vật hiện tượng đề cập trong câu.
Trang 24Đặt câu với các từ đó?
Vậy: thế nào là trợ từ?
Đọc ghi nhớ
Thử tìm trong tiếng Việt các từ mà người nói
thường thốt ra khi tỏ vẻ ngạc nhiên, hoảng
hốt, bộc lộ sự viu sướng hay đau khổ…?
Từ : chính (b) tính từ.
Là (e) -> động từ Những (h) lượng từ.
Bài 2:
a/ Cho hs đọc đoạn văn (2 lần Lần 1 đọc
nguyên văn, lần 2 đọc lược bỏ từ lấy.
Bài 3: các thán từ : này, À, ấy, vâng, chao
ơi, hởi ơi.
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài, làm các bài tập trong sách giáo khoa và sách bài tập
Tìm trong tiếng Việt các trợ từ và các thán từ và ghi vào sổ aty văn học Có thể dùng từ điển
Chuẩn bị bài “ Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự”
GV: chuẩn bị bảng phụ ghi các ngữ liệu làm ví dụ
Tích hợp với các văn bản đã học như Lão Hạc, Tức nước vỡ bờ…
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Trang 25Yêu cầu học sinh khái quát lại Đặc điểm của văn bản biểu cảm, văn bản miêu tả.
Văn bản biểu cảm: là loại văn bản được viết ra nhằm mục đích bộc lộ tình cảm cảm xúc củangười viết với đối tượng; miêu tả là nhằm tái hiện lại đối tượng một cách rõ nét, và tự sựnhằm mục đích ghi lại nguyên nhân, diễn biến kết quả một sự việc, một câu chuyện…
3/ Bài mới
Giới thiệu bài.
Giáo viên nhắc đến khái niệm giao thoa trong vật lí để chỉ sự kết hợp giữa các yếu tố nào đó
trong cuộc sống Trong bất cứ văn bản nào, nó không bao giờ tồn tại độc lập một phương thứcduy nhất mà bao giờ cũng có sự kết hợp, giao thoa với nhau Lồng ghép vào nhau để chuyểntải nội dung một cách nhanh nhất, rõ nhất, hiệu quả nhất
Tiến trình bài học.
Phân tích mẫu:
Đọc đoạn văn sgk trang 72 &73
Yêu cầu hs thảo luận và thực hiện các công
việc sau:
Lựa chọn và ghi lại ra giấy các chi tiết miêu
tả và các chi tiết bộc lộ cảm xúc trong đoạn
văn trên
Sắp xếp lại đoạn văn khi đã lược bỏ các chi
tiết miêu tả, các chi tiết bộc lộ cảm xúc sau
đó đọc đoạn văn mà không có các chi tiết
này
Rút ra nhận xét
Giáo viên treo bảng phụ, trong đó ghi: xe
chạy chầm chậm Mẹ tôi vẫy tôi Tôi đuổi
kịp và trèo lên xe Mẹ kéo tay tôi, xoa đầu
tôi hỏi, tôi khóc, mẹ tôi cũng khóc theo, mẹ
lấy vạt áo thấm nước mắt cho tôi rồi xốc
nách tôi lên xe, ôm tôi vào lòng…”
Đoạn văn này chỉ ghi lại việc hai mẹ con gặp
lại nhau, tình cảm của họ đối với nhau qua
thời gian xa cách chưa được thể hiện vì vậy
người đọc không hình dung được tình cảm
của Hồng đối với mẹ cũng như của mẹ Hồng
đối với Hồng
Giáo viên dùng hình ảnh một cây khô để
diễn đạt ý này:
Cây khô đầy đủ cành song không có lá hoa
(các chi tiết cột sống của văn bản tự sự) nhìn
cây này có cảm giác khô cứng, không sống
vì vậy muốn cây trở nên sống động thì cần
vẽ thêm lá cho cây (các yếu tố miêu tả) Và
cuối cùng là thể hiện tình cảm của mình với
cây (bộc lộ tình cảm) như vậy: người ta phải
xây dựng cốt truyện trước, sau đó mới vẽ
thêm các chi tiết phụ để tạo dựng cốt truyện
sống động gợi cảm…
Bài tập 1:
I/ Sự kết hợp các yếu tố kể, tả và bộc lộ cảm xúc trong văn tự sự.
Các yếu tố miêu tả, biểu cảm và tự sựthường được trình bày đan xen vào nhau, kếthợp với nhau trong các văn bản
Miêu tả và biểu cảm là các yếu tố quan trọngtrong văn bản tự sự Các yếu tố này giúp chocác nhân vật, sự việc trong văn bản tự sự trởnên cụ thể hơn, sinh động hơn và gợi nhiềucảm xúc hơn
Lưu ý: các yếu tố miêu tả và biểu cảm trongvăn tự sự chỉ được kết hợp với việc kể các sựviệc và các yếu tố này chỉ là phụ trợ Khôngphải là nội dung chính
Nên vân dụng hợp lí, phù hợp Vừa đủ đểxây dựng hình ảnh, đủ để thể hiện cảm xúc.Tránh lạm dụng nhiều sẽ gây sai phươngthức biểu đạt
II/ Luyện tập.
Bài tập 1:
Trang 26Cho học sinh làm theo nhóm Mỗi nhóm liệt
kê ra giấy và thực hiện việc trình bày trước
lớp
Việc tìm ra các chi tiết miêu tả và biểu cảm
không khó Yêu cầu hs trình bày được tác
dụng của các chi tiết này trong văn bản
Bài 2: viết đoạn văn ngắn kể lại phút giây
gặp lại người thân sau nhiều năm xa cách?
(ông bà, bố mẹ, anh chị)
Hoặc có thể chọn cách khác: viết đoạn văn
kể chuyện có kết hợp các yếu tố miêu tả,
biểu cảm kể lại chuyện một lần em mắc
khuyết điểm khiến bố mẹ buồn lòng?
(yêu cầu hs viết, giáo viên thu bài một số hs
Đoạn văn này tác giả chú trọng miêu tả ngoại hình nhằm thể hiện nội tâm nhân vật.(nỗi đau khổ thể hiện trên nét mặt)
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài
Làm bài tập 2 nêu trên vào giấy Nạp vào tiết kế tiếp
Chuẩn bị bài Đánh nhau với cối xay gió.
tìm đọc tác phẩm Donquichoté của nhà văn Xecvantéc (Tây ban nha)
*********************************
Tuần 7 tiết 25 & 26 Ns: 20/10/07; Nd: 23
&25/10/07
Văn bản ĐÁNH NHAU VỚI CỐI XAY GIÓ
{(Trích tiểu thuyết “Đônkihote” của Xecvantec)
Đánh giá đúng các mặt tốt, xấu của hai nhân vật qua đó đánh giá đúng giá trị tác phẩm
Tiếp tục tích hợp rèn kĩ năng xây dựng nhân vật, xây dựng tình huống truyện cho văn bản tự sự
có sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
Ii/ chuẩn bị
Giáo viên cho hs vẽ tranh, có thể vẽ theo sgk hoặc có thể dùng trí tưởng tượng để vẽ
Sưu tầm tư liệu thêm về nhà văn và một số tác phẩm của nhà văn Tâybannha này
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Tóm tắt truyện Cô bé bán diêm ?
Phân tích hoàn cảnh của cô bé?
Y nghĩa của tác phẩm thông qua cái chết của cô bé?
Những ấn tượng của em sau khi học xong văn vản này?
3/ Bài mới.
Trang 27Giới thiệu bài:
Giáo viên cho hs hình dung đất nước Tâybannha thời kỳ phục hưng Trong đó nhấn mạnh đếnchi tiết đất nước với những kỵ sĩ cưỡi ngựa
Tiến trình bài học.
Đọc chú thích và cho biết những nét chính
về tác giả Xecvantec?
Ngoài các chi tiết trong sgk, gv có thể nệu
thêm sơ bộ một số nét chính khác về tác giả
như ông là một người có hoàn cảnh sống hết
sức đặc biệt khó khắn vất vả: hai lần đi lính
Thế nào là thời kỳ phục hưng?
(thời kỳ sau trung cổ: tìm lại những giá trị tốt
đẹp trước đó- bởi Châu âu thời trung cổ là
một thời kỳ đen tối nhất gọi là thời kỳ của
đêm trường nôlệ…)
Giáo viên tóm tắt sơ lược toàn bộ tác phẩm
cho hs hình dung Sau đó đọc lại một lượt
phần tóm tắt đầu văn bản
Đọc đoạn trích và tìm hiểu các chú thích
trong văn bản
Cho hs thảo luận nhanh và liệt kê tất cả các
chi tiết chính, msự việc chính diễn ra trong
đoạn trích này, sau đó liên kết lại và tóm tắt
đonạ trích
Các sự việc chính:
Đôn thấy những chiếc cối xay gió trên
cánh đồng Anh ta nhận định đó là những
tên không lồ do phù thủy biến thành Và
đôn quyết định lao vào đánh.
Xanchopanxa không nghĩ như thế và anh
ta đã ra sức can ngăn hành động điên rồ
của Đôn.
Cuộc chiến không cân sức, Đôn bị ngã
ngựa, bị thương, gãy ngọn giáo tuy nhiên
Đôn không hề thấy đau đớn tí nào.
Hai thầy trò tiếp tục cuộc hành trình của
mình với những câu chuyện và quan điểm
của mỗi người về cái đau.
Sau trân đánh, Đôn nhớ về tình nương
không ngủ anh ta tiếp tục sửa lại ngọn
giáo cho cuộc hành trình tiếp theo Còn
Xanchopanxa thì ăn no và ngủ say theo
cách sống của mình.
I/ Tìm hiểu chung.
1/ Tác giả:
(dgk) 2/ đoạn trích:
Trích từ tiểu thuyết “Đônkihote”
II/ Đọc hiểu văn bản.
- Đônkihoté đánh nhau với cối xay gió
- Hậu quả của việc đánh nhau
- Quan điểm về việc ăn ngủ của hai người
4/ Phân tích văn bản.
Trang 28Sáng hôm sau Hai thầy trò lại tiếp tục lên
đường.
Đọc xong đoận trích, em thấy tác giả đã sử
dụng biện páhp nghệ thuật chính nào? Tác
dụng của biện pháp nghệ thuật đó?
Thảo luận và trả lời các câu hỏi sau:
Lí do gì khiến đônkihôtê muốn trở thành
Đôn mang theo giáo khiên, trong khi đó
Xancho lại manh theo túithứ ăn?
Lí tưởng sống của hai người?
Tính cách của họ?
Việc Đon xem các cối xay gió là những tên
khổng lồ và lao vào đánh cho thấy hành
động của đôn là hành động như thế nào?
Vì sao Xancho lại khuyên can hành động
này của Đôn?
Đôn có thể đau đến xổ cả ruột gan ra nhưng
không kêu đau, trong khi đó thì Xancho có
thể kêu đau khi chỉ một cái gai nhỏ đâm
vào? Vì sao lại có sự khác biệt này?
Thực ra là Đôn cũng rất đau, nhưng Y không
kêu đau Vì sao?
Việc đôn thức trắng đêm nghĩ về nàng
Đuyxinea và lắp lại ngọn giáo khiến em có
suy nghĩ gì về nhân vật này?
Đó là chi tiết đáng khen hay đáng chê?
Việc Xancho cầm bình rượu lên và thấy nhẹ,
Y lo lắng Cho ta biết thêm gì về anh ta?
Nói tóm lại, Đôn đáng khen ở những điểm
nào? Và điềm đáng chê trách? Ngược lại,
Xancho lại có những điểm đáng chê nhưng
không phải hoàn toàn xấu, đâu là điểm đáng
khen trong Xancho panxa?
Đặc điểm
Đônkihôte Xanchopanxa
Xuấtthân
Quý tộc nghèo Nông dân
Hìnhdáng Caokhênh, gầy gò.lênh Mập, lùn.
Vậtdụng
Giáo, khiên, Túi thức ăn
Mụcđíchsống
Làm hiệp sĩlang thang,diệt trừ cái ác,cứu ngườilương thiện
Làm giám mã,theo hầu Đôn đểmong có chiếnlợi phẩm
Tínhcách Không nề khó,trọng danh dự,
luôn nghĩ đếnviệc chung
Thật thà, tư lợi
Suynghĩ
Ao tưởng, hãohuyền, thiếuthực tế, dẫnđến hành độngđiên rồ
Tỉnh táo thực tế
Có lí tưởng
cao đẹp nhưngthiếu thực tếnên hành độngnực cười Đontrở thành conngười đángtrách mà đángthương
Sống thực tế quámức trở thànhthực dụng tầmthường
Tác giả sử dụng nghệ thuật đối lập tạo nên cặp nhân vật tương phản về mọi mặt.
Luyện tập:
Lập luận đề người đọc, người nghe hiểu rằng Đon kihôtê có chỗ đáng thương nhưng cũng cóchỗ đáng trách?
(yêu cầu Hs lập luận bằng hệ thống luận điểm khái quát và trình bày bằng miệng.)
Suy nghĩ của em khi hai nhân vật này là một *(nhập hai nhân vật này thành một con người)
Trang 294/ Hướng dẫn về nhà
Học bài, đọc lạ toàn văn bản
Kể lại câu chuyện có sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biễu cảm?
Hiểu được thế nào là tình thái từ
Biết vận dụng và sử dụng tình thái từ trong các tình huống gia tiếp hợp lí
Rèn kĩ năng và ý thức lựa chọn sử dung5 từ trong giao tiếp và trong quá trình tạo lập văn bản
Thế nào là trợ từ, nêu một số trợ từ có trong Tiếng Việt và đặt câu với các trợ từ đó
Cho các từ sau: Những, có, chính, ngay Hãy dùng các từ này đặt câu với yêu cầu: mỗi từ đặt
hai câu trong đó một câu sử dụng các từ này là lượng ừ, tính từ động từ một câu sử sụng vớivai trò là trợ từ
Mẫu: Những cậu học sinh đang học bải Từ Những Lượng từ
Học sinh lớp 8 có những hai tiết thể dục trong tuần Những – Trợ từ.
(tương tự viết tiếp)
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên nêu ra thực tế giao tiếp của học sinh hiện nay, từ đó dẫn dắt các em đến các cáchgiao tiếp hợp lí, …
a/ mẹ đi làm rồi (Mẹ đi làm rồi à?)
b/ Con nín (Con nín đi!)
c/ Em chào cô (Em chào cô ạ!)
bông hoa đẹp (bông hoa đẹp thay!)
thảo luận:
các cặp câu có sự khác nhau không, khác
như thế nào?
Phân tích sự khác nhau đó và rút ra kết luận?
I/ Chức năng của tình thái từ.
Vd: bảng phụ
a/ Từ à được thêm vào câu để tạo câu nghi vấn (còn có các từ ư, hả, hử, chăng, chứ)
ví dụ: bài này mà khó ư?
b/ Từ đi được thêm vào câu để tạo câu cầu khiến (còn có các từ: nào, thôi, với, nào)
ví dụ: thôi không chơi nữa!
c/ Từ ạ được thêm vào câu để biểu thị sắc thái tình cảm (còn có các từ nhé, nhỉ, cơ mà…)
Trang 30Gợi ý: các từ À, đi, ạ, thay được thêm vào
câu và các từ này lần lượt đóng vai trò gì?
Nếu các từ đó được bỏ đi thì kiểu câu của
cột a và cột b có thay đổi không?
các từ À, đi, ạ, thay được thêm vào câu
để tạo câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán…
gọi là tình thái từ
Tìm các tình thái từ khác dùng để:
Tạo câu nghi vấn?
Tạo câu cầu khiến? (gợi ý: nhớ lại các phó từ
cầu khiến đã học ở lớp 6)
Tạo câu cảm thán? Hoặc bộc lộ sắc thái tình
cảm?
So sánh hai cách diễn đạt sau đây và cho biết
chúng ta có nên sử dụng tình thái từ trong
giao tiếp không, vì sao?
Bài tập: đọc bài tập 1 và cho biết trong các
câu, câu nào chứa tình thái từ?
Chủ yếu xét về mặt dùng từ đúng hay sai
(tránh nhầm lẫn giũa tình thái từ với động từ,
tính từ…)
ví dụ: Cậu làm bài tập này cùng mình nhé!
d/ Từ thay được đưa vào câu để tạo câu cảm thán (còn có các từ: sao…)
vd: Thương sao cô bé.
Tình thái từ (sgk)
II/ Sử dụng tình thái từ.
(sgk)
III/ Luyện tập Bài 1:
Các câu chứa tình thái từ:
(b, c, e, i)
Bài 2:
Câu a: từ chứ: tình thái từ nghi vấn, điều
muốn hỏi gần như đã được khẳng định
Câu b: từ chứ : tình thái từ nhấn mạnh sự
thât hiển nhiên
Câu c từ ư: TTT nghi vấn, băn khoăn, chưa
chắc chắn
Câu d., từ nhỉ thân mật.
Câu e từ nhé thân mật, có ít nhiều sự cầu
khiến ẩn chứa bên trong, nhưng thường làdặn dò một cách thân mật
Câu g Từ vậy : không hài lòng, thái độ miễn
cưỡng
Câu h, Từ cơ mà: thái độ chắc chắn khi hỏi.
4/ Hướng dẫn về nhà
Học bài, viết lại và làm tiếp các bài tập vào vở bài tập
Chuẩn bị bài “Luyện tập viết đoạn….”
Chọn 1 trong 3 đề để viết trước ở nhà, lên lớp đọc và nhận xét, sửa chữa
Riêng đề “ chẳng may em đánh vỡ lọ hoa đẹp” có thể thay thế lọ hoa bằng một vật khác tùychọn
Trang 31Cho hs chuẩn bị viết bài trước ở nhà (các đề bài torng sgk)
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Kiểm tra sự chuẩn bị của hs và yêu cầu trả lời các câu hỏi:
Theo em, việc kết hợp tốt các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự sẽ mang lại hiệuquả gì?
Các yếu tố biểu cảm và miêu tả đóng vai trò gì trong bài văn tự sự?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên nêu yêu cầu của tiết học thực hành:
On lại kiến thức về sự kết hợp các phương thức biểu đạt trong văn tử sự
Thực hành viết đoạn: xây dựng cốt truyện và các yếu tố kết hợp
Tiến trình bài học.
cho các sự việc theo sgk:
1/ Em vô tình đánh vỡ lọ hoa đẹp
2/ Em giúp một cụ già qua đường
3/ em được nhận một món quà bất ngờ
Yêu cầu:
1/ đọc và chọn một trongcác nội dung trên
để thảo luận xây dụng nội dung và viết đoạn
2/ xác định các chi tiết cần miêu tả, biểu cảm
khi kể việc
3/ trình bày lại bài của mình trước lớp
4/ các nhóm có ý kiến nhận xét và cùng nhau
sửa chữa các khuyết điểm
Ví dụ: tiến hành các bước cho đề số 1:
1/ xây dựng nội dung: nguyên nhân của sự
việc đánh vỡ lọ hoa: nhân ngày lễ (hoặc một
dịp nào đó)
- Lựa chọn chi tiết miêu tả và biểu cảm: đó
là chiếc lọ hoa đẹp có các họa tiết trang
trí…, chiếc lọ hoa do bố (mẹ…) mua tặng bố
(mẹ…) và bố (mẹ…) rất thích chiếc lọ hoa
này…
Đang chuẩn bị (học bài, lau nhà, …) thì em
vô tình va vào chiếc lọ hoa Nó rơi xuống và
bị vỡ tan
I/ Từ sự việc và nhân vật đến đoạn văn có
sự kết hợp các yếu tố miêu tả và biểu cảm.
Ví dụ: cho sự việc: em vô tình đánh vỡ lọhoa đẹp
1/ Xác định sự việc trọng tâm: em (nhânvật), đánh vỡ lọ hoa (sự việc)
Xây dựng thêm các nhân vật khác (mẹ, bố )các sự việc khác ( lau nhà, học bài….)
2./ Lựa chọn ngôi kể: tôi, đứa em, hoặc mộtngười náo đó chứng kiến (bố, mẹ…)
II/ Thực hành viết đoạn.
Mỗi học sinh viết bài của mình theo gợi ýhướng dẫn trong khoảng 15 phút
Trang 32- Chú ý miêu tả một vài chi tiết khi chiếc lọ
bị vỡ (tan từng mảnh nhỏ…) miêu tả tâm
trạng của nhân vật gây ra sự việc (lo sợ,
khóc,…)
Diễn biến tiếp theo của sự việc (có thể thú
nhận và thu dọn, hoặc vì lo sợ mà giấu
không nói…
Miêu tả tâm trạng nhân vật (khi nói dối, hoặc
khi nói thật ; tâm trạng của chủ chiếc lọ hoa
(mẹ, bố…) khi biết nhân vật làm vỡ lọ nói
dối (hoặc nói thật)…
Sau đó đọc và nhận xét chấm điểm
Giáo viên thu bài cả lớp chấm điểm thực hành hệ số 1
4/ Hướng dẫn về nhà.
Học bài viết tiếp tất các đề còn lại vài vở bài tập
Chuẩn bị bài “chiếc lá cuối cùng”
Tìm tư liệu: sách giáo khoa văn học lớp 8 chỉnh lí (sách cũ) để đọc toàn văn tác phẩm này
Cảm nhận được tình yêu thương cao cả của người lao động nghèo khổ
Hịểu được thông điệp nghệ thuật: nghệ thuật chân chính là nghệ thuật phục vụ cuộc sống,phục vụ con người”
Nắm được nghệ thuật xây dựng tình huống truyện, hình ảnh nghệ thuật và bước đầu phân tíchđược các chi tiết nghệ thuật trong tác phẩm văn chương
Ii/ chuẩn bị
Yêu cầu hs tìm đọc toàn tác phẩm
Gợi ý cho hs vẽ tranh theo trí tưởng tượng của mình
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Tóm tắt đoạn trích “đánh nhau với cối xay gió” trích tiểu thuyết Đonkihote của Xecvatec?
Nêu vài nét chính về tác giả và tác phẩm?
Nghệ thuật chính của tác phẩm là gì? Đônkihôtê là một người thế nào? Phân tích làm rõ luận
điểm: “Đônkihôte là một người đáng thương nhưng đáng được tôn trọng” ?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên chuyển từ bài cụ sang Từ đất nước Tây Ban Nha thời phục hưng, sang nước Mỹthời hiện đại
Giới thiệu vài nét về phong cách nghệ thuật của O’ henry
Tiến trình bài học.
Giáo viên cho hs đọc các chú thích và sau đó
nêu lên các nét chính tiêu biểu về tác giả O’
Henry
I/ Tìm hiểu chung.
Tác giả: O’ Henry, người Mỹ tên thật làUyliam Xitnaypotơ – là nhà văn nữ chuyên
Trang 33Tác giả tên thật là Uyliam XitnayPotơ, là
nhà văn nữ chuyên viết truyện ngắn
Bêu xuất xứ của đoạn trích?
Thể loại của văn bản?
Văn bản được viết theo phương thức biểu
đạt nào?
Tóm tắt ngắn gọn phần đầu của truyện?
(phần được giới thiệu)
Đọc văn bản sau khi tóm tắt phần đầu
Tìm hiểu các chú thích
Cho biết nhân vật chính trong văn bản là ai?
Cô gái là nghề gì? ngoài nhân vật chính thì
còn có các nhân vật nào khác? Các nhân vật
này làm nghề gì? ở đâu? Chú ý phần giới
thiệu đầu văn bản để cho biết tại sao họ lại
sống trong một khu phố tồi tàn như vậy?
Giônxi đang ở trong tình trạng như thế nào?
Vì sao cô ta lại đợi cái chết?
Cô ta chờ cái chết theo cách nào?
Việc Giônxi luôn yêu cầu Xiu mở cửa sau
mỗi buổi sáng khiến Xiu có cảm giác như
thế nào?
Xiu đã chăm sóc Giônxi như thế nào?
Điều gì khiến một căn bệnh viêm phổi mà
khiến Giôn xi tuyệt vọng như vậy?
Bác sĩ đã nói như thế nào với Xiu? (đại ý:
bệnh có thể dùng thuốc, nhưng sự tuyệt vọng
thì không có thuốc nào có thể chữa khỏi)
Điều gì khiến Giônxi hồi sinh?
Điều bất ngờ gì đã xẩy ra với chiếc lá sau
một đêm mưa gió vùi dập?
Chiếc lá đã lần lượt rụng xuống (nhưng còn
một chiếc “chưa rụng”) vì sao chỉ vì chiếc lá
Giônxi quyết định chờ chết và cũng chỉ vì
chiếc lá mà cô lại hồi sinh?
Chiếc là trên cây lúc này có Đặc điểm như
thế nào?
Bản thân chiếc lá mang bí mật gì?
Ai đã vẽ nó? Trong trường hợp nào?
Vì sao bác Bơmen lại vẽ chiếc lá lên tường?
Y của Bác có phải là muốn tạo ra một tác
phẩm hội họa đặc biệt cho mình không?
(giáo viên nhấn mạnh thêm: cụ Bơmen đã vẽ
rừ rất lâu, bức vẽ dựng sẵn trong phòng
nhiều năm mà vẫn chưa vẽ được một tác
phẩm nào Việc vẽ một kiệt tác nghệ thuật là
khát khao của người nghệ sĩ hội họa, nhất là
2.1/ Giônxi đợi cái chết.
Giônxi là một nữ họa sĩ nghèo
Cô bị bệnh viêm phổi
Nghèo túng, chán nản, cô tuyệt vọng và đếmnhững chiếc lá thường xuân rụng để chờchết
Cô mất niềm tin vào sự sống của mình
Là một người yếu đuối
Cô tuyệt vọng trong bệnh tật, nghèo nàn
và sự chán nản
2.2/ Giônxi hồi sinh.
Sau một đêm mưa gió vùi dập, chiếc là vẫn gan góc trụ lại trên cành
Giônxi hiểu được giá trị của cuộc sống
Cô bắt đầu hồi sinh
2.3/ Bí mật của chiếc lá và cụ Bơmen.
Bản thân chiếc lá mang một bí mật:
Do cụ Bơmen vẽ thay vào khi chiếc lá thật
đã rụng xuống trong đêm
Chiếc lá giống như thật nhưng không hề lay động
Trang 34mà tác giả để nhân vật Xiu sau này kề lại là
có dụng ý gì?
(tạo sự bất ngờ cho nhân vật Giônxi cũng
như người đọc)
Chứng minh rằng: chiếc lá do cụ Bơmen vẽ
lên tường trong một đêm mưa gió là một kiệt
tác nghệ thuật?
Theo em, chúng ta có nên xem nhân vật
Bơmen là trung tậm không? Vi sao?
(tác giả chỉ nhắc tới cụ Bơmem ở phần đầu
truyện, sau đó cụ lại âm thầm xuất hiện ở
cuối truyện; về dụng ý, tác giả không xây
dựng nhân vật này là trung tâm, song có thể
coi là trung tâm khi đề cập đến khía cạnh
khác của tác phẩm)
Giáo viên liên hệ hình ảnh chiếc lá: là một
hình ảnh nghệ thuật, trong tác phẩm văn
chương, tác giả thường xây dựng một hình
ảnh nghệ thuật để góp phần chuyển tải nội
dung một cách khéo léo: ví dụ hình ảnh
chiếc bóng trong truyện “truyện người con
gái Nam Xuơng”)
Chứng minh rằng: truyện có nhiều tính
huống bất ngờ? Tình huống bị đảo ngược?
Theo em, vì sao Giônxi không nói gì khi rõ
mọi chuyện?
Thông điệp mà tác giả muốn gửi vào tác
phẩm là gì?
(gv cho hs hình dung vài nét về tác dụng của
nghệ thuật trong cuộc sống, việc này giúp hs
có cách nhìn nhận đúng đắn hơn trong quan
niệm về học văn hiện nay ở trường phổ
thông)
Chiếc lá rất giống thật, nó được vẽ lên bằng tình yêu thương, sự hy sinh thầm lặng mà cao thượng của cụ Bơmen
Đọc lại văn bản, phân tích tác phẩm làm rõ nhận định: “truyện Chiếc lá cuối cùng của
O’henry là bức thông điệp về về tình yêu thương và sự sống con người”
Chuẩn bị Chương trình địa phương theo hướng dẫn từ tiết từ địa phưong và biệt ngữ xã hội.
***********************
Tuần 8 tiết 31 Ns: 29/10/07; Nd: 01/11/07
Tiếng Việt CHƯƠNG TRÌNH ĐỊA PHƯƠNG
(phần Tiếng Việt)
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp hs:
Hiểu và nắm được các từ ngữ toàn dân và từ ngữ địa phương chỉ các quan hệ ruột thịt
Trang 35Biết phân biệt từ địa phương và từ toàn dân, biết sử dụng từ địa phương một cách hợp lí trongcác tình huống giao tiếp.
Mở rộng và trau dồi vốn từ
Ii/ chuẩn bị
Học sinh chuẩn bị bài theo hướng dẫn từ tiết từ địa phương và biệt ngữ xã hội trước đó.
Giáo viên chuẩn bị bài, sưu tầm thêm các từ ngữ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt ở các địaphương khác nhau
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên cho học sinh nắm được ỵêu cầu của tiết học: chương trình địa phương
Mẹ – Người phụ nữ sinh ra mình Mẹ, má U, bầm, mạ, mế, bu…
Ong nội – Người đàn ông sinh ra
Bà nội – Người phụ nữ sinh ra cha
mình
Nội, bà nội
Bác- Anh trai của cha Bác,
Bác- vợ anh trai của cha Bác, bác gái
…
……
Nhận xét cách gọi toàn dân với cách gọi của địa phương em?
Thử so sánh với cách gọi của một số địa phương khác và nhận xét?
4/ Hướng dẫn về nhà
Lập bảng (như trên) vào vở bài tập, sưu tầm thêm các từ khác
Chuẩn bị bài lập dàn ý cho bài văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm.
***********************
Tuần 8 tiết 32 Ns: 30/10/07; Nd: 02/11/07
Tập làm văn LẬP DÀN Ý CHO BÀI VĂN TỰ SỰ
KẾT HỢP MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM
i/ mục tiêu cần đạt
Trang 36Đọc trước văn bản “Món quà sinh nhật” và thực hiện các yêu cầu trong sgk.
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Giáo viên yêu cầu hs trình bày lại các vấn đề sau:
Bố cục của một văn bản tự sự thông thường gồm có mấy phần? Nhiệm vụ từng phần là gì?Trong một bài văn có thể thiếu một trong các phần đó hay không? Vì sao?
Cho biết văn bản tự sự là loại văn bản được viết ra nhằm mục đích chính là gì? còn văn bảnmiêu tả và biểu cảm có vai trò gì? các yêu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự đóng vaitrò gì?
Thử hình dung nếu một văn bản tự sự mà không có các yếu tố biểu cảm và miêu tả? Văn bản
đó sẽ như thế nào?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên nhắc lại các bước tạo lập văn bản mà hs đã được học Thông qua đó, nhắc hs luônluôn ý thức về quá trình tạo lập văn bản Đó là một quy trình bắt buộc chúng ta phải thực hiệnnếu muốn bài viết đạt chất lượng.( thực tế học sinh thường không thực hiện đúng quy trình tạolập văn bản)
Tiến trình bài học.
Văn bản “Món quà sinh nhật” gv đã yêu
cầu hs đọc trước ở nhà Gv yêu cầu hs trả lời
các câu hỏi:
Bố cục của văn bản này gồm mấy phần? Chỉ
rõ các phần của văn bản?
Mở bài của văn bản nêu vấn đề gì?
Thân bài có những nội dung gì?
Diễn biến truyện ra sao?
(nêu vắn tắt các sự việc chính và ghi ra
giấy)
Kết bài của văn bản viết gì?
Sau khi trả lời chi tiết các câu hỏi đó hãy sắp
xếp các ý trả lời lại thành một dàn ý cho một
bài văn?
Đọc lại phần nhóm vừa sắp xếp đó?
Gv lưu ý với hs: nếu thiếu một trong các
phần thì văn bản về hình thức sẽ thiếu tính
thống nhất, chưa hoàn chỉnh; về nội dung sẽ
làm cho người đọc khó hiểu khó hình dung
I/ Dàn ý của bài văn tự sự.
1/ Phân tích mẫu:
Văn bản “Món quà sinh nhật”
MB: nêu hoàn cảnh xẩy ra câu chuyện
TB: diễn biến câu chuyện:
Người bạn thân nhất chưa tới dự sinh nhật.Khi buổi tiệc sắp tàn thì người bạn thân đó –Trinh mới tới
Kỹ niệm với Trinh được hồi tưởng lại
Món quá bất ngờ mà Trinh mang tới gắn với
sự hồi tưởng về kỹ niệm đó
KB: Kết thúc buổi tiệc sinh nhật Suy nghĩcủa người trong cuộc (người nghe, ngưởikể)
2/ Dàn ý của bài văn tự sự.
(sgk)
II/ Luyện tập Bài tập 1:
Từ văn bản Cô bé bán diêm hãy tìm các ý
Trang 37sự việc, diễn biến sự việc… bởi vì mỗi phần
đều có chức năng riêng, nếu thiếu mở bài thì
thời gian địa điểm, nhân vật, nguyên nhân
câu chuyện chưa được nói rõ vì thế người
Không kể theo cách có sẵn mà kể theo sự
tưởng tượng của bản thân
Sau khi kể phải lí giải được tại sao em lại
MB: Giới thiệu khung cảnh xung quanh, thồigian, không gian, nhân vật, việc làm củanhân vât
TB: Diễn biến truyện:
Trời lạnh, không bán được diêm, cô bé ngồinép vào giũa hai bức tường và không muốn
về nhà
Cô bé lần lượt quẹt những que diêm để sưởi
ấm và sau mỗi que diêm cháy thì các mộngtưởng lần lượt hiện ra
Lò sưởiBàn ănCây thôngNgười bà
Bé xin được đi theo cùng bà về chầu ThượngĐế
KB: Sáng hôm sau, cô bé đã qua đời; mọingười ra đường nhìn thấy bên cô bé cónhững que diêm cháy dở
4/ Hướng dẫn về nhà
Về nhà hãy kể lại truyện cô bé bán diêm theo một trong các lựa chọn sau:
1/ Lựa chọn ngôi kể: ngôi thứ nhất số ít (tôi – cô bé)
2/ Kể lại truyện với một ngôi kẻ khác (không phải là tác giả – đó là mình _ ngôi thứ 3 – mình
là một nhân vật chứng kiến)
3/ Kể theo cách của tác giả nhưng thay đổi hoặc thêm các chi tiết miêu tả, thay đổi phần kết
Chuẩn bị bài: Hai cây phong
Giúp hs:
Phát hiện trong đoạn trích có hai mạch kể lồng vào nhau, nghệ thuật miêu tả đậm chất hội họa.Hiểu được nguyên nhân gây xúc động của nhân vật khi nói tới hai cây phong
Trang 38Thấy được ngôn ngữ trong đoạn trích giản dị nhưng hàm ý của nội dung truyên lại rất sâu sắc.Ii/ chuẩn bị
Giáo viên giới thiệu cho hs một vài nét tiêu biểu về tác giả và tác phẩm cây thông non trùm khăn đỏ.người thầy đầu tiên….
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Bài cũ.
Tóm tắt đoạn trích “chiếc là cuối cùng”?
Phân tích diễn biến tâm trạng của nhân vật Giônxi?
Truyện có các tình huống truyện bất ngờ, hãy chỉ ra và phân tích? Vì sao có thể xem chiếc làcủa cụ Bomen là một kiệt tác nghệ thuật?
3/ Bài mới.
Giới thiệu bài:
Giáo viên giới thiệu cho hs hình dung vài nét về vùng Cưrogustan
Xác định thể loại của văn bản?
Đoạn trích được kể theo ngôi thứ mấy? Tìm
sự khác biệt về ngôi kể trong văn bản này?
(kể với hai ngôi: thứ nhất số ít và thứ nhất số
nhiều)
Ơ mỗi ngôi kể gắn với ai?
(tôi- người họa sĩ, chúng tôi – tôi và bọn trẻ,
là những hồi ức)
Cho biết hai cây phong đã rất gắn bó với bọn
trẻ trong làng Kukurêu như thế nào?
Hai cây phong đã gắm với những kỹ niệm
tuổi thơ nào?
Điều gì đã khiến bọn trẻ ngây ngất khi trèo
lên cây?
Đọc đoạn: “đất rộng… xa thẳm kia” cho biết
khi đọc xong đoạn này em cảm nhận được
điều gì?
Bọn trẻ nhận được những gì từ hai cây
phong?
Tác giả đã miêu tả đoạn văn này với biện
pháp nghệ thuật nào? Tác dụng của biện
pháp nghệ thuật này?
Đọc lại đoạn đầu văn bản và cho biết:
Hai cây phong như những ngọn hải đăng
trên núi, điều này khiến em liên tưởng gì?
nghĩa thực là gì ngoài ra có nghĩa hàm ẩn
không? (lưu ý là hai cây phong này do thầy
I/ Tìm hiểu chung.
Tác giả: (sgk) Tác phẩm: trích từ tác phẩm truyện ngắn
“Người thầy đầu tiên”
II/ Đọc hiểu văn bản.
1/ đọc và tìm hiểu chú thích.
2/ thể loại: truyện ngắn 3/ Tóm tắt đoạn trích.
4/ Ngôi kể – Đặc điểm nổi bật:
Truyện đựơc kể hai ngôi:
Ngôi thứ nhất số ít: tôi –họa sĩ
Ngôi thứ nhất số nhiều – Chúng tôi –những
kí ức được hồi tưởng
5/ Phân tích.
Hai cây phong luôn trong tâm tưởng nhân vật tôi.
Với tuổi thơ:
Hai cây phong đã rất gắn bó với tuổi thơ củanhững đứa trẻ trong làng
Cũng từ hai cây phong, bọn trẻ đã nhìn ra thếgiới, khám phá thế giới, mở rộng tầm mắt,thay đổi nhận thức
Hai cây phong là hình ảnh trong sáng, gầngũi thân thuộc
Lúc đã lớn khôn:
Hai cây phong đuợc so sánh với những ngọnhải đăng ở trên núi: đó là tín hiệu dẫnđường (dẫn đường theo nghĩa thực: dẫnngười đi xa biết đường về làng; nghĩa hàmẩn: dẫn dắt người Kukurêu đi theo condường sáng, con đường cách mạng, con
Trang 39Đuysen trồng- đây là người thầy đem ánh
sáng (cả hai mặt) về cho làng Kuku rêu)
Hải đăng là gì?
So sánh này có gì đặc biệt?
Khi nói tới hai cây phong, tác giả như đang
nói tới những con người, đều đó theo em thế
nào?
Điều gì dã khiến Người họa sĩ nhắc tới hai
cây phong nhiều như vậy? Tác giả nhớ nó
như vậy?
Thử thay thế vai người trồng hai cây phong
để trả lời các câu hỏi phần cuối văn bản:
người trồng nó là ai, đã ước mơ gì khi trồng
chúng…?
Luyện tập:
Thử đóng vai hai cây phong để tự thuật về
mình?
Lưu ý: hai cây phong do ai trồng? Ơ đâu?
Người trồng nó có vai trò gì với làng
Kukurêu và đặc biệt là bọn trẻ trong làng?
đường tri thức.)
Hai cây phong gắm với nhiều kỹ niệm củanhân vật Tôi và điều đặc biệt bởi lẽ hai câyphong do Người thầy đầu tiên đã trồngchúng
Đọc ghi nhớ (sgk)
4/ Hướng dẫn về nhà
Học bài, đọc lại văn bản
Làm tiếp bài tập phần luyện tập vào vở bài tập thành một văn bản hoàn chỉnh
Chuẩn bị bài viết số 2
Qua bài viết, giáo viên có thể đánh giá được:
Năng lực tạo lập văn bản của học sinh
Các kỹ năng cần thiết khi tạo lập văn bản: tìm hiểu đề, tìm ý, lập dàn ý, bố cục;
Đánh giá được năng lực sử dung các phương thức kết hợp (miêu tả và biểu cảm)trong văn bản
Iii/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1/ On định.
2/ Đề bài:
Kể lại một lần em mắc khuyết điểm khiến thầy cô (bố mẹ) buồn.
3/ Yêu cầu bài viết và thang đánh giá:
Trang 40Bài viết đúng phương thức biểu đạt ( tự sự): phải có các yếu tố như nhân vật, sự việc, thờigian, không gian, diễn biến, kết quả (1)
Có bố cục rõ ràng, mạch lạc và hợp lí: các phần MB, TB, KB đúng chức năng của nó
Liên kết chặt chẽ, hợp logic, mạch truyện xuyên suốt; chủ đề tập trung (2)
Nhân vật có đường nét (có miêu tả), có thể hiện cảm xúc (biểu cảm) (3)
Nguyên nhân, diễn biến, kết quả phải phù hợp, nội dung có tính giáo dục (4)
Không sai lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu (5)
Ưu tiên truyện có tính chân thực, không hình thức, không theo lối mòn văn mẫu, viết có cảmxúc và cảm xúc chân thực, ngoài kể chuyện lôi cuốn thì còn khơi gợi được tình cảm cảm xúcnơi người đọc (6)
Thang đánh giá:
Bài viết đạt điểm giỏi (9, 10) nếu đạt các yêu cầu trên
Điểm khá (6,5 đến 8) nếu đạt các yêu cầu trên, tuy nhiên mức độ chưa cao
Bài điểm TB (5 đến 6,4) nếu đạt các yêu cầu (1),(2)(4) Có sai một số lỗi dùng từ đặt câunhưng mức độ không nghiêm trọng
Bài điểm yếu ( 3,5 đến 4,9) đạt yêu cầu (1) nhưng còn mắc một số khuyết điểm
Bài điểm kém: không đạt các yêu cầu trên
4/ Bố cục bài viết cần đạt:
MB: Giới thiệu nhân vật, thời gian, không gian, sự việc Nguyên nhân sự việc
TB: Diễn biến của sự việc
Lỗi nhân vật mắc phải là gì? nguyên nhân do đâu, lúc nào? Mức độ, tính chất của sự việc ( có nghiêm trọng hay không…?
Sau khi thấy mình mắc lỗi thì:
Bản thân mình đã có cách cư xử, thái độ như thế nào đối với chính mình? (ví dụ như hối hận, cảm giác mắc lỗi luôn khiến mình trăn trở, day dứt hay vẫn vô tư không lo
nghĩ….?
Người thân (thầy cô, bố mẹ) có thái độ và cách cư xử như thế nào đối với lỗi mình gây ra? (thái độ, cử chỉ, nét mặt, hành động,….)
Hậu quả do lỗi mình gây ra nhu thế nào?
Sự việc được giải quyết như thế nào? ( em nhận lỗi và tỏ ra hối hận thực sự hay em bị phạt do không biết nhận lỗi,
KB: kết quả (hậu quả) hay những suy nghĩ của người trong cuộc, hoặc bài học cho bản thân nhân vật
( bố cục mang tính khái quát, gv có thể chấp nhận những sáng tạo của học sinh, song vẫn đánh giá sự hợp lí, đúng tính chất kiểu bài)
5/ Hướng dẫn về nhà.
On lại kiến thức tổng hợp về văn bản tự sự
Chuẩn bị bài nói quá.
*************************
Tuần 10 tiết 37 Ns: 5/11/07; Nd: 8/11/07
Tiếng Việt NÓI QUÁ
i/ mục tiêu cần đạt
Giúp HS:
Hiểu thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp tu từ này