VIEÄT BAẫC Trớch Toỏ Hửừu I – MUẽC TIEÂU: - Nắm đợc những nét chính trong đờng đời, đờng cách mạng, đờng thơ của Tố Hữu - Nhà hoạt động cách mạng u tú, một trong những lá cờ đầu của các
Trang 1VIEÄT BAẫC (Trớch)
Toỏ Hửừu
I – MUẽC TIEÂU:
- Nắm đợc những nét chính trong đờng đời, đờng cách mạng, đờng thơ của Tố Hữu
- Nhà hoạt động cách mạng u tú, một trong những lá cờ đầu của cách mạng Việt Nam
- Cảm nhận sâu sắc chất trữ tình chính trị về nội dung và tính dân tộc trong nghệ thuật biểu biện của phong cách thơ Tố Hữu
II – PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC III – TIEÁN TRèNH DAẽY HOẽC.
1 OÅn ủũnh lụựp:
2 Kieồm tra baứi cuừ:
Dửù kieỏn Caõu hoỷi:
3 Baứi mụựi
Noọi dung Hoaùt ủoọng daùy Hoaùt ủoọng hoùc T.G
Phần hai : Tác phẩm
I - Tiểu dẫn :
- Việt Bắc là tên gọi khu căn cứ địa cách mạng ở các tỉnh
miền núi phía Bắc nớc ta
Chiến dịch Điện Biên Phử kết thúc thắng lợi, Tháng 7
-1954, Hiệp định Giơ- ne- vơ về Đông Dơng đợc kí kết
Hoà bình lập lại, miền Bắc nớc ta đợc giải phóng và bắt
tay vào sự nghiệp xây dựng cuộc sống mới Một trang sử
mới của đất nớc đợc mở ra
Tháng 10 năm 1954, những ngời kháng chiến từ căn cứ
miền núi trở về miền xuôi, Trung ơng Đảng và chính phủ
rời chiến khu Việt Bắc về lại thủ đô Nhân sự kiện có tính
lịch sử ấy, Tố Hữu sáng tác bài thơ Việt Bắc
Bài thơ ngợc về qúa khứ để tởng nhớ một thời cách
mạng và kháng chiến gian khổ mà anh hùng, để nói lên
nghĩa tình gắn bó thắm thiết với Việt Bắc, với Đảng và Bác
Hồ, đất nớc và nhân dân
II - Đọc hiểu bài thơ :
+ Cảm nhận chung :
Toàn bộ bài thơ là một hoài niệm lớn, day dứt không
nguôi, đợc thể hiện qua hình thức đối đáp giữa ngời ra đi
và ngời ở lại, giữa ngời cán bộ với ngời dân Việt Bắc, giữa
ta và mình, rất đậm đà tình nghĩa của ca dao Chuyện ân
tình cách mạng đã đợc Tố Hữu khéo léo thể hiện nh tâm
trạng của tình yêu lứa đôi
1 - Những lời đ a tiễn :
Mở đầu bài thơ là lời gợi nhớ của ngời ở lại :
Lời ng ời ở lại :
Mình về mình có nhớ ta
Mời lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn
+ Đó là một cuộc chia li cảm động Lòng ngời đầy thiết
tha, bịn rịn Hai tiếng “mình - ta” cất lên đầy tha thiết yêu
- Gọi h/s đọc phần tiểu dẫn
- H/s đọc bài
Trang 2thơng Trong ca dao có câu :
Mình về có nhớ ta chăng
Ta về ta nhớ hàm răng mình cời
Hay : Mình với ta tuy hai mà một
Ta với mình tuy một mà hai Mình với ta nh cà nhớ muối
Ta nhớ mình nh cuội nhớ trăng
“ Mời năm năm” không phải là thời gian quá dài nhng cũng đủ để gợi nhớ, gợi thơng trong lòng ngời Tác giả gọi
“Mời năm năm ấy” là những ngày “thiết tha mặn nồng”, mang theo tình cảm trìu mến ân tình Điệp từ “nhớ” diễn tả nỗi niềm nhớ thơng day dứt thiết tha đầy ám ảnh con ngời
về kỉ niệm Hỏi ngời về có nhớ núi rừng, con
ngời Việt Bắc, quê hơng cách mạng, là cội nguồn của sự nghiệp lớn
b- Lời đáp của ng ời đi :
Tiếng ai tha thiết bên cồn Bâng khuâng trong dạ bồn chồn bớc đi
áo chàm đa buổi phân li cầm tay nhau biết nói gì hôm nay
+ Tố Hữu rất tinh tế hiểu nỗi lòng của ngời đi Tâm trạng bâng khuâng, bồn chồn, bớc chân ngập ngừng diễn tả tình cảm lu luyến Tác giả dùng hình ảnh áo chàm – một nét
đặc trng của ngời vùng cao Việt Bắc, gợi ra nét đẹp của con ngời quê hơng nơi đây Đây là cuộc chia li không lời, chỉ có tấm lòng với tấm lòng, với những cái cầm tay thật chặt mà nghẹn ngào nớc mắt gửi gắm bao nỗi nhớ thơng, tình cảm tha thiết giữa ngời đi – kẻ ở
+ Ngời ở lại nhắc những kỉ niệm gắn liền với những ngày tháng chiến đấu gian khổ
+ Ngời đi khẳng định tình cảm trớc sau nh một mặn mà
đinh linh Tác giả mợn hình ảnh “nớc trong nguồn” là hình
ảnh ẩn dụ cho nghĩa tình bao la và công ơn to lớn của con ngời Việt Bắc Nhà thơ nhớ lại những kỉ niệm gắn bó với cảnh vật, cuộc sống, con ngời thân thong, chia ngọt xẻ bùi
Điệp từ “nhớ” diễn tả nỗi nhớ da diết sâu nặng
2 - Nỗi nhớ về đất và ng ời Việt Bắc :
+ Cảnh và ngời Việt Bắc để lại nỗi nhớ không phai mờ trong tâm hồn về Không có nỗi nhớ nào về thiên nhiên Việt Bắc lại thiếu hình ảnh đẹp về con ngời Việt bắc và không có nỗi nhớ nào về con ngời Việt Bắc lại không có vẻ
đẹp của núi rừng Việt Bắc
+ Một bức tranh Việt Bắc nh bừng sáng với một sức sống kì diệu của cảnh vật và con ngời Mỗi câu thơ miêu tả cảnh, Tố Hữu lại viết một câu thơ miêu tả con ngời bằng ngòi bút tinh tế tài hoa Thiên nhiên và con ngời gắn bó, hoà quyện với nhau tạo lên một bức tranh Việt Bắc đẹp đẽ, tơi sáng, tràn đầy sức sống
( Phân tích cảm thụ vẻ đẹp của bộ tranh tứ bình bằng thơ của Tố Hữu)
-> Bức tranh phong cảnh và con ngời Việt Bắc đợc cảm nhận bằng tất cả niềm yêu thơng và nhớ nhung của nhà thơ
Tố Hữu Nhà thơ đã tái hiện lại cảnh vật con ngời Việt Bắc với vẻ đẹp giản dị, thân thuộc mà ấm áp tình ngời
3 - Nhớ về căn cứ địa cách mạng :
+ Vai trò của Việt Bắc trong cách mạng và kháng chiến + Khung cảnh hoành tráng của Việt Bắc trong kháng chiến
( Phân tích – cảm thụ)
III - Tổng kết :
+ Nghệ thuật : Thể thơ lục bát, lối cấu tứ truyền thống của hát đối nam nữ trong ca dao “ta – mình” Hình thứ tiểu
đối, nhịp điệu, hình tợng thơ phong phú, đa dạng
Trang 3+ Nội dung t tởng : Tình cảm nghĩa tình sâu nặng giữa
Việt Bắc với ngời cách mạng.Tình cảm của ngời cánh
mạng với quê hơng Việt Bắc “Việt Bắc” xứng đáng là
đỉnh cao rực rỡ trong sự nghiệp sáng tác của Tố Hữu Cái
hay của bài thơ chính là cáI hay của khúc ca đằm thắm yêu
thơng, hùng tráng và chung thuỷ
* Ghi nhớ: Sgk
IV – Cuỷng coỏ – daởn doứ :
- Heọ thoỏng laùi kieỏn thửực baứi hoùc
- Veà nhaứ xem laùi baứi hoùc, làm bài tập còn lại, viết hoàn chỉnh thành bài văn Chuaồn bũ baứi mụựi cho buoồi sau
PHEÂ DUYEÄT
Lyự Thị Hồng
Ngaứy thaựng naờm
Giaựo vieõn
Nguyeón Thũ Hửụng