NGHề LUAÄN VEÀ MOÄT HIEÄN TệễẽNG ẹễỉI SOÁNGI – MUẽC TIEÂU: - Nắm đợc cách làm bài nghị luận về một hiện tợng đời sống.. - Nghị luận về một hiện tợng đời sống có nghĩa là kiểu bài lấy mộ
Trang 1NGHề LUAÄN VEÀ MOÄT HIEÄN TệễẽNG ẹễỉI SOÁNG
I – MUẽC TIEÂU:
- Nắm đợc cách làm bài nghị luận về một hiện tợng đời sống
- Có nhận thức, t tởng, thái độ và hành động đúng trớc những hiện tợng đời sống
II – PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC III – TIEÁN TRèNH DAẽY HOẽC.
1 OÅn ủũnh lụựp:
2 Kieồm tra baứi cuừ:
Dửù kieỏn Caõu hoỷi:
3 Baứi mụựi
Noọi dung Hoaùt ủoọng daùy Hoaùt ủoọng hoùc T.G
1 - Tìm hiểu đề và lập dàn ý.
- Nghị luận về một hiện tợng đời sống có nghĩa là kiểu bài
lấy một hiện tợng xảy ra trong đời sống để bàn bạc Từ hiện
tợng này, ngời nghị luận phải phân tích, tìm ra ý nghĩa xã
hội về t tởng đạo đức mà bàn bạc đánh giá
- Yêu cầu về nội dung cũa bài nghị luận này là phải làm
sáng tỏ các vấn đề t tởng, đạo lí bằng cách giải thích, chứng
minh, so sánh, đối chiếu, phân tích…để chỉ ra chỗ đúng sai
của một t tởng nào đó nhằm khẳng định t tởng của ngời viết
- Về hình thức bài văn phải có bố cục ba phần, có luận
điểm đúng đắn, sáng tỏ, lời văn chính xác, sinh động
- Ví dụ về một số đề tài : Tai nạn giao thông, hiện tợng
môi trờng bị ô nhiễm, nạn bạo hành trong gia đình, cuộc
vạn động giúp đỡ đồng bào hoạn nạn, những tấm gơng học
tốt
a, Tìm hiểu đề :
- Chuyện kể về việc Nguyễn Hữu Ân đã “dành hết chiếc
bánh thời gian của mình cho những ngời bệnh ung th giai
đoạn cuối”
- ý khái quát của ngời kể chuyện : “Một câu chuyện lạ
lùng”
- Chúng ta bày tỏ ý kiến của mình về việc làm này của anh
Nguyễn Hữu Ân
- Có thể nêu một số ý chính nh sau :
+ Nguyễn Hữu Ân đã nêu một tấm gơng về lòng hiếu thảo,
vị tha, đức hi sinh của thanh niên (Hiện tợng của Nguyễn
Hữu Ân là một hiện tợng sống đẹp của thanh niên ngày
nay)
+ Thế hệ trẻ ngày nay có nhiều tấm gơng nh Nguyễn Hữu
Ân
+ Nhng bên cạnh đó, vẫn còn một số ngời có lối sống ích
kỉ, vô tâm, đáng phê phán
+ Tuổi trẻ cần giành thời gian cho học tập, tu dỡng, lập
- Nhắc lại khái niệm kiểu bài nghị luận về một hiện tợng đời sống?
- Chỉ ra một vài đề tài
về hiện tợng đời sống xã hội ?
- Hãy bày tỏ ý kiến của mình về hiện tợng đợc nêu trong bài viết :
“Chia chiếc áo của mình cho ai?
- Nội dung câu chuyện
là gì ? và ý khái quát của ngời kể chuyện là gì ?
- Yêu cầu của đề bài này là gì ?
- Em có thể nêu nên một số ý chính trong lời bày tỏ ý kiến của mình ?
- H/s nhắc lại khái niệm về kiểu bài nghị luận
- Suy nghĩ, trả lời
- Tai nạn giao thông, hiện tợng môi trờng
bị ô nhiễm…
- H/s đọc đề
- Suy nghĩ, trả lời
- Trao đổi, thảo luận, gọi từng ngời trình bày ý kiến của mình
- Nguyễn Hữu Ân đã nêu một tấm gơng về lòng hiếu thảo, vị tha, đức hi sinh của thanh niên
- Thế hệ trẻ ngày nay
có nhiều tấm gơng
nh Nguyễn Hữu Ân
Trang 2nghiệp, sống vị tha để cuộc đời ngày một đẹp hơn.
- Dẫn chứng :
+ Có thể khai thác trong văn bản “Chuyện cổ tích mang
tên Nguyễn Hữu Ân” và bổ sung dẫn chứng về những thanh
niên làm việc tốt trong xã hội để biểu dơng và những thanh
niên lãng phí thời gian vào những trò chơi vô bổ mà các
phơng tiện thông tin đại chúng đã nêu để phê phán
- Thao tác lập luận : Chủ yếu phân tích, chứng minh, bác
bỏ, bình luận
b, Lập dàn ý :
+ Lập dàn ý cho ba phần :
- Mở bài : Giới thiệu hiện tợng Nguyễn Hữu Ân rồi dẫn đề
văn, nêu vấn đề “ Chia chiếc bánh của mình cho ai?”
- Thân bài : Lần lợt triển khai bốn ý (nh gợi ý
ở phần tìm hiểu đề)
- Kết bài : Đánh giá chung và nêu cảm nghĩ riêng của
ng-ời viết
2, Cách làm một bài nghị luận về một hiện t ợng đời
sống.
+ Nội dung :
- Nêu rõ hiện tợng
- Phân tích các mặt đúng sai, lợi hại
- Chỉ ra nguyên nhân và bày tỏ thái độ, ý kiến của ngời
viết về hiện tợng xã hội đó
+ Diễn đạt : Cần chuẩn xác, mạch lạc; có thể sử dụng các
biện pháp tu từ và yếu tố biểu cảm, nhất là phần nêu cảm
nghĩ riêng
* Ghi nhớ :
- Bài văn nghị luận về một hiện tợng đời sống thờng có
các nội dung sau : Nêu rõ hiện tợng, phântích các mặt đúng
sai lợi hại, chỉ ra nguyên nhân và bày tỏ thái độ, ý kiến của
ngời viết về hiện tợng xã hội đó
3, Luyện tập :
a,
Bàn về hiện t ợng :
- Nhiều thanh niên, sinh viên Việt Nam đi du học nớc
ngoài dành quá nhiều thời gian cho việc chơi bời giải trí mà
cha chăm chỉ học tập, rèn luyện để khi trở về góp phần xây
dựng đất nớc
- Hiện tợng này diễn ra vào đầu thế kỉ XX Trong xã hội
nớc ta ngày nay, hiện tợng đó vẫn còn
b, Lập luận :
-Trong văn bản, Nguyễn ái Quốc đã dùng phơng pháp lập
luận:
+ Phân tích (thanh niên du học mải chơi bời, thanh niên
trong nớc “không làm gì cả”, họ “sống già cỗi”, thiếu tổ
chức rất nguy hại cho tơng lai của đất nớc)
+ So sánh : Nêu hiện tợng thanh niên, sinh viên Trung Hoa
du học chăm chỉ, cần cù)
+ Bác bỏ : (“Thế thì thanh niên của ta đang làm gì ? Nói ra
thì buồn, buồn lắm : Họ không làm gì cả”)
c, Nghệ thuật : Dùng từ, nêu những dẫn chứng xác đáng,
cụ thể kết hợp nhuần nhuyễn với các kiểu câu trần thuật,
câu hỏi “thế thì thanh niên của ta đang làm gì ?), câu cảm
thán (“Hỡi Đông Dơng đáng thơng hại ! Ngời sẽ chết mất
nếu đám thanh niên già cỗi của Ngời không sớm hồi sinh”)
d- Bài học cho bản thân : Xác định lí tởng, cách sống, mục
đích, thái độ học tập đúng đắn
- Ta lấy dẫn chứng ở
đâu để minh hoạ cho lí
lẽ ?
- Thao tác lập luận ?
- Hãy trình bày phần lập dàn ý của mình ?
- Qua những nội dung thảo luận, em hiểu đợc gì về cách làm bài nghị luận về một hiện tợng
đời sống ?
- Nội dung ?
- Diễn đạt ?
- Gọi h/s đọc ghi nhớ
- Hớng dẫn h/s làm bài tập
- Trong văn bản trên, Nguyễn ái Quốc đã bàn
về hiện tợng gì trong
đời sống ?
- Hiện tợng ấy diễn ra vào thời gian nào ?
- Tác giả sử dụng
ph-ơng pháp lập luận nào ?
- Nghệ thuật diễn đạt của văn bản ?
- Em rút ra bài học gì
- Suy nghĩ, trả lời
- Trong đời sống xã hội, trong sách báo
- Chứng minh, bác
bỏ, phân tích, bình luận
- Trên cơ sở SGK đã gợi ý, sử dụng các câu hỏi và dựa vào kết quả tìm hiểu đề ở trên, các em tiếp tục thảo luận theo nhóm
để lập dàn ý cho bài văn
- Trao đổi, thảo luận, trả lời
- Nêu rõ hiện tợng
- Phân tích các mặt
đúng sai, lợi hại
- Cần chuẩn xác, mạch lạc; có thể sử dụng các biện pháp
tu từ và yếu tố biểu cảm
- H/s đọc và chép bài
- Nghe hớng dẫn và làm bài
- Chú ý vào văn bản
để trả lời
- Phân tích, so sánh, bác bỏ
- Dùng từ, nêu những dẫn chứng xác đáng,
cụ thể kết hợp nhuần nhuyễn với các kiểu câu trần thuật, câu hỏi
- Suy nghĩ, trả lời
Trang 3cho bản thân sau khi
đọc văn bản trên ?
IV – Cuỷng coỏ – daởn doứ :
- Heọ thoỏng laùi kieỏn thửực baứi hoùc
- Veà nhaứ xem laùi baứi hoùc, viết thành một bài viết hoàn chỉnh Chuaồn bũ baứi mụựi cho buoồi sau
PHEÂ DUYEÄT
Lyự Thị Hồng
Ngaứy thaựng naờm
Giaựo vieõn Nguyeón Thũ Hửụng