Các từ thuộc hai trường từ vựng ấy lại liên quan với nhau : Màu áo đỏ của cô gái thắp lên trong mắt chàng trai ngọn lửa tình yêu làm anh say đắm, ngây ngất... Chẳng hạn như gọi rạch M
Trang 1Họ và tên : Nguyễn Thị Phong Đơn vị công tác : THCS Lê Thị Hồng Gấm Nhiệm vụ được giao : Giảng dạy môn ngữ văn 9
Trang 4Đáp án C¸c biÖn ph¸p
tu tõ tõ vùng
So s¸nh Nh©n ho¸
®iÖp ng÷
Ho¸n dô
Èn dô
Ch¬i ch÷ nãi tr¸nh Nãi gi¶m
Nãi qu¸
Tác dụng phép điệp ngữ : Nội dung diễn đạt có ấn tượng, mới mẻ, có sự tăng tiến; nhấn mạnh sắc thái ý nghĩa làm nổ bật từ ngữ quan trọng,
có sức thuyết phục; tạo sự cân đối, tạo nhịp điệu,
tính nhạc cho câu văn, câu thơ.
Trang 5
So sánh hai dị bản của câu ca dao :
Râu tôm nấu với ruột bầu
Chồng chan vợ húp gật đầu khen ngon.
Râu tôm nấu với ruột bù
Chồng chan vợ húp gật gù khen ngon.
Trang 6Cho bi t trong tr ế ườ ng h p này “g t đ u” hay “g t gù” ơ ậ ầ ậ
th hi n thích h p h n ý nghĩa c n bi u đ t ể ệ ợ ơ ầ ể ạ
Vì sao ?
K t lu n: T “g t gù” th hi n thích h p h n ý nghĩa c n bi u ế ậ ừ ậ ể ệ ợ ơ ầ ể
đ t: tuy món ăn đ m b c nh ng ngon mi ng vì đôi v ch ng ạ ạ ạ ư ệ ợ ồ
nghèo bi t chia s ni m vui trong cu c s ng ế ẻ ề ộ ố
Đi m khác bi t gi a hai d b n là: ể ệ ữ ị ả
“G t đ u” là cúi xu ng r i ng ng lên ngay ậ ầ ố ồ ẩ
đ chào h i hay t s đ ng ý ể ỏ ỏ ự ồ
G t gù” là g t nh , nhi u l n bi u th thái đ đ ng tình, tán ậ ậ ẹ ề ầ ể ị ộ ồ
th ưở ng.
Trang 8Nh n xét các h hi u nghĩa
t ng c a n g i v
trong truy n ệ c ườ i trên?
Người ch ng dùng t chân sút nghĩa là c đ i ồ ừ ả ộ
bóng ch có m t ngỉ ộ ười sút gi i.ỏ
Ngườ ợ ểi v hi u nh m là c u th ch có m t chân, ầ ầ ủ ỉ ộ
d n đ n gây cẫ ế ười.
TL
Trang 10Trong các t ừ vai, mi ng, chân, ệ
tay, đ uầ ở đo n th , t nào ạ ơ ừ
Các t đ ừ ượ c dùng theo nghĩa g c: ố mi ng, chân, tay.ệ
Nh ng t đ ữ ừ ượ c dùng theo nghĩa chuy n ể : vai, (hoán d ) ụ ,
đ uầ ( n d ) ẩ ụ
Trang 11Vận dụng kiến thức đã học về trường từ vựng
để phân tích cái hay Trong cách dùng từ ở bài thơ sau :
Trang 12*Trong 4 dòng thơ trên có hai trường
từ vựng :
Trường màu sắc : đỏ, xanh, hồng Trường chỉ lửa : lửa, cháy, tro Các từ thuộc hai trường từ vựng ấy lại
liên quan với nhau : Màu áo đỏ của cô gái thắp lên trong mắt chàng
trai ngọn lửa tình yêu làm anh say đắm, ngây ngất
Trang 13Đ c đo n trích sau và tr l i câu ọ ạ ả ờ
h i : ỏ
Ở đây, người ta gọi tên đất, tên sông không phải bằng những danh từ mĩ
lệ, mà cứ theo đặc điểm riêng biệt của nó mà gọi thành tên Chẳng hạn
như gọi rạch Mái Dầm, vì hai bên bờ rạch mọc toàn những cây mái dầm
Cọng tròn xốp nhẹ, trên chỉ xoà ra độc một cái lá xanh hình chiếc bơi
chèo nhỏ ; gọi là kênh Bọ Mắt vì ở đó tụ tập không biết cơ man nào là
bọ mắt, đen như hạt vừng, chúng cứ bay theo thuyền từng bầy như những đám mây nhỏ , ta bị nó đốt vào da thịt chỗ nào là chỗ đó ngứa ngáy nổi mẩn
đỏ
tấy lên; gọi kênh Ba Khía vì ở đó hai bên bờ tập trung toàn những con ba khía,
chúng bám đặc sệt quanh các gốc cây ( Ba khía là một loại còng biển lai cua , Càng sắc tím đỏ, làm mắm xé ra trộn tỏi ớt ăn rất ngon ).
(Đoàn Giỏi, Đất rừng phương Nam)
Trang 14Các sự vật hiện tượng đó được gọi tên theo cách
dùng từ ngữ có sẵn với một nội dung mới dựa vào đặc điểm của sự vật, hiện tượng được gọi tên
Các trường hợp tương tự : Cà tím( quả có màu tím)
Cá kim( hàm dưới nhỏ như cái kim) chim lợn
(tiếng kêu eng éc như lợn)
Các sự vật hiện tượng đó được gọi tên theo cách
dùng từ ngữ có sẵn với một nội dung mới dựa vào đặc điểm của sự vật, hiện tượng được gọi tên
Các trường hợp tương tự : Cà tím( quả có màu tím)
Cá kim( hàm dưới nhỏ như cái kim) chim lợn
(tiếng kêu eng éc như lợn)
Trả lời
Trang 15Một ông sính chữ bất chợt lên cơn đau ruột thừa.
Bà vợ hốt hoảng bảo con:
- Mau đi gọi bác sĩ ngay!
Trong cơn đau quằn quại,
ông ta vẫn gượng dậy nói với theo:
- Đừng… đừng gọi bác sĩ, gọi cho bố dốc tờ!
(Theo Truyện cười dân gian)
Một ông sính chữ bất chợt lên cơn đau ruột thừa.
Bà vợ hốt hoảng bảo con:
- Mau đi gọi bác sĩ ngay!
Trong cơn đau quằn quại,
ông ta vẫn gượng dậy nói với theo:
- Đừng… đừng gọi bác sĩ, gọi cho bố dốc tờ!
(Theo Truyện cười dân gian)
Trang 17Nói quá, liệt kê, nhân hoá
A
B
So sánh, nhân hoá
C
D