Tinh chuan xac va hap dan trong van ban thuyet minh

Mục đớch của văn bản thuyết minh là cung cấp những tri thức về sự vật, hiện t ợng trong tự nhiên, xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích nờn cần tớnh chuẩn xỏc, trình

Kiểm tra bài cũ

Em hãy chọn phương án đúng nhất

Câu 1: Năm sinh, năm mất của Nguyễn Trãi là:

a 1381-1440 c 1385-1442

b 1380-1442 d 1386-1443

Câu 2: Những sáng tác của Nguyễn Trãi sau đây, tác phẩm nào được viết bằng chữ Nôm

a Quân trung từ mệnh tập c Ức Trai thi tập

b Quốc âm thi tập d Chí Linh sơn phú

Câu 3: “Đai cáo bình Ngô” được sáng tác trong hoàn cảnh nào sau đây:

a Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

b Trong thời gian khởi nghĩa Lam Sơn

c Năm 1428, khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thành công

d Cả 3 phương án a, b, c đều đúng

Câu 4: Nguyễn Trãi tự hào Đại Việt là một nước:

ĐÁP ÁN

BÀI GIẢNG:

TÝnh ChuÈn x¸c vµ hÊp dÉn trong v¨n b¶n thuyÕt minh

I.Tớnh chuẩn xỏc trong văn bản

thuyết minh

- Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống Mục đớch của văn bản thuyết

minh là cung cấp những tri thức về sự vật, hiện t ợng trong tự nhiên, xã hội bằng ph ơng thức trình bày, giới thiệu, giải thích nờn cần tớnh chuẩn xỏc, trình bày phải chặt chẽ, hấp dẫn…

1 Tớnh chuẩn xỏc và một số biện phỏp đảm bảo tớnh chuẩn xỏc của văn bản

thuyết minh

Câu hỏi: Hãy nhắc lại khái niệm văn bản

thuyết minh, cho VD?

Ví dụ: Cây dừa Bình Định

Cây dừa gắn bó với người dân Bình Định

chặt chẽ như cây tre đối với người dân miền Bắc Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mình cho con người: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng

lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa già làm chõ đồ xôi, nước dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nước mắm…

Câu hỏi : Để đạt đ ợc sự chính xác trong văn bản

thuyết minh cần chú ý những điểm gì?

Để đạt được sự chuẩn xỏc cần:

- Tỡm hiểu thấu đỏo trước khi viết.

- Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo, cỏc tài liệu cú giỏ trị của cỏc chuyờn gia, cỏc nhà khoa học về vấn đề cần thuyết minh

- Chỳ ý thời điểm xuất bản của cỏc tài liệu

để cập nhật thụng tin một cỏch kịp thời.

2 Luyện tập

Trả lời các câu hỏi sau đây để kiểm tra tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh:

a Trong một bài thuyết minh về chương trình học, có người viết: “Ở lớp 10 Trung học phổ

thông, học sinh chỉ được học văn học dân gian (ca dao, tục ngữ, câu đố)” Viết như thế có

chuẩn xác không? Vì sao?

H ướng dẫn trả lời

a Bài thuyết minh về văn học dân gian lớp

10 có những điểm chưa chuẩn xác:

- Chương trình ngữ văn 10 không chỉ có văn

học dân gian mà còn có văn học viết

- Chương trình ngữ văn 10 về văn học dân

gian không chỉ có ca dao, tục ngữ mà còn

có sử thi, truyền thuyết, truyện cổ tích,

truyện cười

- Chương trình ngữ văn 10 không có câu đố

b Trong câu sau có điểm nào chưa chuẩn xác: Gọi “Đại cáo bình Ngô” là áng thiên cổ hùng

văn vì đó là bài văn hùng tráng đã được viết ra từ nghìn năm trước.

Hướng dẫn trả lời

Điểm chưa chuẩn xác: thiên cổ hùng văn là áng hùng văn của nghìn đời( bất tử) không phải áng hùng văn viết cách đây một nghìn năm

c Có nên sử dụng văn bản dưới đây để thuyết minh

về nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm không? Nếu không thì vì

lí do gì?

Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585) là một trong

những ông Trạng nổi tiếng nhất của khoa cử Việt

Nam Ông là người làng Trung An, huyện Vĩnh Lại, tỉnh Hải Dương, nay là xã Lí Học, huyện Vĩnh Bảo, Hải Phòng Năm 1535, thời Mạc Đăng Doanh, ông đỗ đầu cả ba kì thi Nhưng ông chỉ làm quan với nhà

Mạc có bảy năm, và sau khi dâng sớ chém 18 tên

quyền thần mà không được, ông xin trí sĩ ở quê

nhà Ở quê, ông mở trường dạy học bên sông Hàn-tức sông Tuyết-nên khi mất , học trò tôn ông là

Tuyết Giang Phu Tử Mặc dầu ông đã về trí sĩ, nhà Mạc vẫn kính trọng và vấn hỏi ông về việc nước

Khi ông sắp mất, nhà Mạc có phong cho ông tước Trình Quốc công Vì thế, người đời sau gọi ông là

Trạng Trình

Hướng dẫn trả lời

c Không nên sử dụng văn

bản sách giáo khoa để

thuyết minh về nhà thơ

Nguyễn Bỉnh Khiêm vì nó

chỉ nói đến thân thế chứ

không nói đến sự nghiệp

thơ của Nguyễn Bỉnh

II Tính hấp dẫn của văn bản

thuyết minh

1 Tính hấp dẫn và một số biện pháp tạo tính

hấp dẫn của văn bản thuyết minh:

Văn bản thuyết minh hấp dẫn mới thu hút người đọc

VÍ DỤ: Bưởi Phúc Trạch

• (…)Vỏ bưởi Phúc Trạch mỏng chứ không dày như

nhiều loại bưởi khác Cầm con dao sắc, gọt nhẹ, màu hồng đào trồi lên mịn màng như má cô gái

dậy thì Gọt sâu vào một chút nữa, cái màu hồng đào ấy càng đậm hơn, càng đằm thắm hơn Cuối cùng, dí mũi dao lên đỉnh quả rạch dọc xuống múi chia thành nhiều phần đầy đặn, rồi dùng tay bóc…

Dĩ nhiên là vị của nó không cay the, không chua nhưng cũng không ngọt đậm, mà ngọt thanh

Càng ăn càng thích Ăn nhiều không chán (…)

* Một số biện pháp làm cho văn bản thuyết

minh hấp dẫn:

- Đưa chi tiết cụ thể sinh động, con số chính xác để bài văn không trừu tượng

- So sánh để làm nổi bật sự khác biệt, khắc sâu vào trí nhớ người đọc

- Sử dụng nhiều kiểu câu làm cho bài văn

thuyết minh biến hóa linh hoạt

- Phối hợp nhiều loại kiến thức để đối tượng cần thuyết minh được soi rọi từ nhiều mặt

2 Luyện tập:

(1) Luận điểm: “Nếu bị tước đi …”có ý

nghĩa khái quát trừu tượng nên dễ quên.

Các chi tiết, số liệu và lập luận ở các

câu sau cụ thể hóa luận điểm trên một cách

cụ thể ,sinh động, làm cho văn bản hấp dẫn, thú vị.

(2) Nếu chỉ nói “ Hồ

Ba Bể….Việt Nam” đúng nhưng chưa hấp dẫn.

Khi gắn hồ Ba Bể với truyền thuyết Pò Giá Mải khiến nó trở nên hấp dẫn hơn, dễ nhớ hơn.

III Củng cố

đảm bảo yêu cầu này, những tri thức trong văn bản phải có tính khách quan, khoa học, đáng tin cậy Có thế mới thực sự có ích cho người đọc, người nghe.

-Văn bản thuyết minh cần hấp dẫn để thu hút

sự chú ý theo dõi của người đọc, người nghe Muốn thế cần sử dụng nhiều hình tượng sinh động, nhiều so sánh cụ thể và câu văn phải

DẶN DÒ

- Nắm vững cách thức để có được tính

chuẩn xác và hấp dẫn của văn bản thuyết minh

- Học bài cũ, làm bài tập trang 27 sách giáo khoa

- Soạn bài: Tựa “Trích diễm thi tập”

 Đọc và nắm nội dung chính của tác phẩm

 Đặt tác phẩm vào hoàn cảnh lịch sử cụ thể để hiểu được tư tưởng của tác giả

TÍNH CHUẨN XÁC VÀ HẤP DẪN CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH

I.Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết minh

1.Tính chuẩn xác và một số biện pháp đảm

bảo tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh

2.Luyện tập:

II.Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh

1.Tính hấp dẫn và một số biện pháp tạo tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh: