TUYEÂN NGOÂN ẹOÄC LAÄPHoà Chớ Minh I – MUẽC TIEÂU : - Hiểu đợc những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác và những đặc điểm cơ bản trong phong cách nghệ thuật của Hồ C
Trang 1TUYEÂN NGOÂN ẹOÄC LAÄP
Hoà Chớ Minh
I – MUẽC TIEÂU :
- Hiểu đợc những nét khái quát về sự nghiệp văn học, quan điểm sáng tác và những đặc
điểm cơ bản trong phong cách nghệ thuật của Hồ Chí Minh
- Thấy đợc giá trị nhiều mặt và ý nghĩa to lớn của bản “ Tuyên ngôn độc lập”
- Hiểu đợc vẻ đẹp t tởng và tâm hồn tác giả qua bản “ tuyên ngôn độc lập”
II – PHệễNG TIEÄN DAẽY HOẽC III – TIEÁN TRèNH DAẽY HOẽC.
1 OÅn ủũnh lụựp:
2 Kieồm tra baứi cuừ:
Dửù kieỏn Caõu hoỷi:
3 Baứi mụựi
Phần một: Tác giả
I - Vài nét về tiểu sử:
- HCM sinh ngày 19-5-1890 trong một gia đình nhà nho
yêu nớc
- Quê: Làng Kim Liên (làng sen), nay thuộc xã Kim Liên,
huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Sgk…………
- Hồ Chí Minh - Vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam,
danh nhân văn hoá thế giới Ngời lãnh đạo toàn dân giành
thắng lợi trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
và đế quốc Mỹ xâm lợc
+ Bên cạnh sự nghiệp cách mạng vĩ đại, Hồ Chí Minh còn
để lại một di sản văn học quý giá Ngời là nhà văn , nhà
thơ lớn của dân tộc
II - Sự nghiệp văn học
1, Quan niệm sáng tác:
a, Hồ Chí minh coi văn học là một vũ khí chiến đấu lợi
hại phụng sự cho sự nghiệp cách mạng Quan điểm nghệ
thuật này thể hiện rõ trong hai câu thơ : “Nay ở trong thơ
nên có thép, - Nhà thơ cũng phải biết xung phong”.( Cảm
tởng đọc “Thiên gia thi”) Về sau, trong th gửi các hoạ sĩ
nhân dịp triển lãm hội hoạ toàn quốc1951, Ngời lại khẳng
định : “Văn hoá cũng là một mặt trận Anh chị em là chiến
sĩ trên mặt trận ấy”
b, Hồ Chí Minh luôn coi trọng tính chân thật và tính
dân tộc của văn học Tính chân thật là cơ sở của sự sáng
tạo nghệ thuật Ngời nhắc nhở nghệ sĩ “nên chú ý phát
huy cốt cách dân tộc”và đề cao sự sáng tạo, “chớ gò bó họ
vào khuôn, làm mất vẻ sáng tạo”
c, Khi cầm bút, Hồ Chí Minh luôn xuất phát từ mục
đích, đối tợng tiếp nhận để quyết định nội dung và
hình thức của tác phẩm Ngời luôn đặt câu hỏi : “Viết
cho ai?” (đối tợng), “Viết để làm gì” (mục đích), Sau đó
- Gọi h/s đọc phần I lớn
- Cho biết một vài nét
về tiểu sử và cuộc đời của Bác?
- Gọi H/s đọc phần II
- Nêu những nét chính
về quan điểm sáng tác nghệ thuật của Hồ Chí Minh?
- GVgiải thích khái niện "thép" và nội dung
"xung phong"để thất y/
c mới của thời đại đối với nhà văn nhà văn cũng là chiến sĩ -Baực ủaởt ra yeõu caàu gỡ vụựi Tp vaờn chửụng
- Baực ủaởt ra yeõu caàu gỡ
- H/s đọc bài và trả
lời câu hỏi
- Chú ý vào sgk, tóm tắt những nét cơ bản
về cuộc đời của lãnh
tụ HCM
- H/s đoc bài và chú
ý sgk để trả lời câu hỏi
- Có ba quan điểm chính
- Văn chơng phải coi trọng tính chân thực
và tính dân tộc của văn học
- Trao đổi, thảo luận
và trả lời
- Khi viết Ngời luôn
Trang 2mới quyết định : “Viết cái gì?”(nội dung) và”Viết thế
nào?” (hình thức) Tuỳ theo từng trờng hợp cụ thể, Ngời đã
vận dụng phơng châm đó theo những cách khác nhau Vì
thế , những tác phẩm của Ngời chẳng những có t tởng sâu
sắc, nội dung thiết thực mà còn có hình thức nghệ thuật
sinh động, đa dạng
Phơng châm sáng tác của Bác nói trên cũng giải thích
vì sao trong trớc tác của Ngời có những bài văn, bài thơ lời
lẽ nôm na, giản dị, dễ hiểu nhng bên cạnh đó lại có những
tác phẩm đạt tới trình độ nghệ thuật cao, phong cách độc
đáo
2, Di sản văn học:
a- Văn chính luận :
- Khát vọng giải phóng dân tộc khỏi ách nô lệ của thực dân
đã thu hút phần lớn tâm huyết của Hồ Chí Minh vào thể
loại văn chính luận
- Những tác phẩm đợc viết với mục đích đấu tranh chính
trị, tiến công trực diện kẻ thù, thức tỉnh và giác ngộ quần
chúng hoặc thể hiện những nhiệm vụ cách mạng của dân
tộc qua những chặng đờng lịch sử
- Những bài văn chính luận xuất hiện thờng xuyên trên các
tờ báo “Ngời cùng khổ”, “Nhân đạo”
+ Tiêu biểu nhất cho văn chính luận của Bác là “Bản án
chế độ thực dân Pháp” Cuốn sách đã tố cáo đanh thép tội
ác của thực dân Pháp đối với nhân dân các nớc thuộc địa
+ Tác phẩm tiêu biểu cho văn chơng chính luận của Hồ
Chí Minh còn là bản “ Tuyên ngôn độc lập” Đó là một
văn kiện lịch sử trọng đại đồng thời là một áng văn chính
luận mẫu mực…
b- Truyện và kí :
+ Trong thời gian hoạt động ở Pháp, ngoài những tác phẩm
chính luận, Nguyễn ái Quốc còn sáng tác một số truyện
ngắn, kí, tiểu phẩm, sau này đợc tập hợp trong tập “Truyện
và kí”
+ Đó là những truyện viết bằng tiếng Pháp đăng báo ở
Pa-ri nh Pa-Pa-ri, Lời than vãn của bà Trng Trắc, Con ngời biết
mùi hun khói, Đồng tâm nhất trí, Vi hành, Những trò lố
hay là Va-ren và Phan Bội Châu
- Nội dung: Vạch trần bộ mặt xảo trá, tàn ác, bịp bợm của
bọn thực dân, châm biếm bộ mặt nhu nhợc ơn hèn của vua
quan phong kiến, bộc lộ lòng yêu nớc nồng nàn và tinh
thần tự hào truyền thống bất khuất của dân tộc VN
- Nghệ thuật: Xây dựng tình huống truyện độc đáo, hình
t-ợng sinh động, nghệ thuật trần thuật linh hoạt, giọng văn
thân thuý…
c- Thơ ca :
-Thơ ca của Hồ Chí Minh đợc in trong các tập : "Nhật kí
trong tù" (viết năm 1942 – 1943), xuất bản năm1960,
Thơ Hồ Chí Minh (1967), và Thơ chữ Hán Hồ Chí Minh
(1990)
+ Nhật kí trong tù( Ngục trung nhật kí) là một tập nhật kí
bằng thơ đợc viết trong thời gian Ngời bị giam cầm trong
nhà tù Quốc dân đảng tại Quảng Tây Trung Quốc từ mùa
thu năm 1942 đến mùa thu năm 1943
- Giá trị hiện thực và giá trị nhân đạo
- Bức chân dung tự hoạ tinh thần Hồ Chí Minh
+ Ngoài Nhật kí trong tù còn phải kể đến một số chùm thơ
Ngời sáng tác ở Việt Bắc từ năm 1941 đến năm 1945 và
trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp
3 – Phong cách nghệ thuật :
- Phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh độc đáo, đa dạng
- Đó là sự hoà hợp giã bút pháp cổ điển và hiện đại, giữa
chất trữ tình và chất thép, giữa sự trong sáng giản dị và sự
ứ đối với ngửụứi ngheọ sú?
- Em hiểu văn chính luận của Bác nh thế nào?
- Nội dung và tinh thần chủ yếu trong những tác phẩm chính luận của Bác là gì?
- Lấy vd
- Kể tên một số truyện
kí tiêu biểu của Hồ Chí Minh?
- Nội dung sáng tác của thể loại truyện và kí?
- Nghệt thuật ?
- Kể tên những tập thơ
của Bác?
đặt ra câu hỏi: “Viết cho ai?” (đối tợng),
“Viết để làm gì” (mục đích), Sau đó mới quyết định :
“Viết cái gì?”(nội dung) và”Viết thế nào?” (hình thức)
- Suy nghĩ, trả lời
- Khát vọng giải phóng dân tộc khỏi
ách nô lệ của thực dân
Những tác phẩm đợc viết với mục đích đấu tranh chính trị, tiến công trực diện kẻ thù, thức tỉnh và giác ngộ quần chúng
- “Bản án chế độ thực dân Pháp”, “ Tuyên ngôn độc lập”
- Dựa vào sgk và hiểu biết thêm liệt kê một
số t/p chính
- Lời than vãn của bà Trng Trắc, Con ngời biết mùi hun khói,
Đồng tâm nhất trí, Vi hành
- Suy nghĩ, trả lời
- Suy nghĩ, trả lời
- H/s liệt kê -"Nhật kí trong tù"
- Thơ Hồ Chí Minh
- "Nguyên tiêu",
"Đối nguyệt", "Cảnh khuya", "Tin thắng trận"…
- Suy nghĩ, trả lời
Trang 3hàm súc, sâu sắc.
+ Văn chính luận: ngắn gọn xúc tích, t duy sắc sảo, lập
luận chặt chẽ, đanh thép, bằng chứng ddayf sức thuyết
phục, giàu tính luận chiến và đa dạng về bút pháp
+ Truyện, kí của HCM nhìn chung rất hiện đại, thể hiện
tính chiến đấu mạnh mẽ và nghệ thuật trào phúng sắc bén,
thâm thúy của phơng Đông, hài hớc hóm hỉnh của phơng
Tây
+ Thơ ca là thể loại thể hiện sâu sắc nhất phong cách nghệ
thuật của HCM Thơ ngời có thể chia làm hai loại: Những
bài ca nhằm mục đích tuyên truyền cách mạng thờng giản
dị mộc mạc, mang màu sắc dân gian hiện đại vừa dễ thuộc,
dễ nhớ vừa có tác động trực tiếp vào tâm hồn tình cảm
ng-ời đọc
III - Kết luận:
+ Văn thơ Hồ Chí Minh là di sản tinh thần vô giá, là một
bộ phận gắn bó hữu cơ với sự nghiệp cách mạng vĩ đại của
Ngời
+ Tìm hiểu văn thơ của Bác, ngời đọc thuộc nhiều thế hệ
sẽ tìm thấy những bài học cao quý
* Ghi nhớ: sgk
- Em hiểu gì về phong cách nghệ thuật Hồ Chí Minh?
- Lấy dẫn chứng để phân tích
- GV dùng “ Tuyên ngôn độc lập” để chứng minh
- GV phân tích “Vi hành” để làm nổi bật phong cách truyện ngắn của HCM
- GV đọc một số câu thơ tuyên truyền cách mạng, và một số bài thơ
trong “Nhật kí trong tù”
để minh chứng
- Gọi h/s đọc phần kết luận sgk
- Gọi h/s đọc ghi nhớ
- Lấy dẫn chứng và chú ý nghe phân tích, chứng minh
- H/s đoc bài và tự kết bài
- H/s đoc ghi nhớ và chép bài
IV – Cuỷng coỏ – daởn doứ :
- Heọ thoỏng laùi kieỏn thửực baứi hoùc
- Veà nhaứ xem laùi baứi hoùc, tìm thêm tài liệu về Bác để đọc Chuaồn bũ baứi mụựi cho buoồi sau
PHEÂ DUYEÄT
Lyự Thị Hồng
Ngaứy thaựng naờm
Giaựo vieõn
Nguyeón Thũ Hửụng
