nội dung tư tưởng HCM1 (1)

- Sức mạnh của dân tộc Việt Nam là sự tổng hợp của các yếu tố vật chất và tinh thần, song trước hết là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và ý thức tự lực, tự cường dân tộc; sức mạnh của ti

KHOA SINH HỌC

BÀI TIỂU LUẬN

TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐOÀN KẾT QUỐC TẾ VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TA TRONG VẤN ĐỀ

NGOẠI GIAO

Giảng viên: Phạm Thanh Thủy

Môn: Tư tưởng Hồ Chí Minh

Lớp: Công nghệ sinh học K39

1.Trần Duy An 1510606

LỜI MỞ ĐẦU 2

I Quan điểm của Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế 1.Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế 4

2 Vai trò tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế 5

3 Lực lượng 11

4 Hình thức 12

5 Nguyên tắc 15

II Vận dụng quan điểm của Hồ Chí Minh trong đường lối chính sách đối ngoại của Đảng và Nhà nước hiện nay 1 Độc lập tự chủ tự cường 19

2 Huy động sức mạnh tổng hợp kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại 26

3 Ngoại giao nhân văn luôn nêu cao chính nghĩa hữu nghị đoàn kết và hợp tác với các dân tộc khác 29

4 Dị bất biến, vạn ứng biến 42

5 Nắm vững thời cơ giành thắng lợi từng bước 53

KẾT LUẬN 56

TÀI LIỆU THAM KHẢO 67

LỜI MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh- người anh hùng dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, là người đã tìm ra con đường và soi sáng cho cách mạng Việt Nam đi từ thắng lợi này đến thắng lợi khác để có được độc lập như ngày hôm nay Ngày 5/6/1911, Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước Sống trong bối cảnh quốc tế có nhiều biến động lớn trong 70 năm đầu thế kỉ XX: Chiến tranh thế giới thứ I, II; cuộc cách mạng tháng vô sản thành công ở nước Nga dẫn tới sự ra đời của Liên bang Xô Viết; hệ thống xã hội chủ nghĩa được hình thành sau chiến tranh thế giới thứ II,

sự sụp đổ của chủ nghĩa thực dân cũ, thế giới hai cực Liên Xô- Mỹ, Nhãn quan của Người về các vấn đề chính trị quốc tế đã hình thành trong những năm tháng sống bôn ba ở nước ngoài Qua cách quan sát, phân tích, ứng xử của mình trên trường quốc tế, Người đã dần hình thành nên một hệ thống quan điểm, luận điểm, nguyên lý cũng như hành động đối ngoại mang tính chuẩn mực và rất hiệuquả

Trong những năm phát triển và đổi mới của nước ta, Đảng và Nhà nước đã vận dụng những quan điểm của người để đề ra những đường lối, chính sách ngoại giao quan trọng cho đất nước Kế thừa những luận điểm, hành động của Người, Đảng ta ngày càng xác định rõ các bước hội nhập quốc tế trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, mở cửa, giao lưu, hợp tác về văn hóa lẫn chính trị , kinh tế, tạo điều kiện để khối đại đoàn kết dân tộc ngày càng vững mạnh vươn ra thế giới, đoàn kết quốc tế làm cho thế và lực trong nước ngày càng tăng lên Củng cố sự đoàn kết với các quốc gia, lực lượng tiến bộ khác trên thế giới vì mục tiêu hòa bình độc lập dân tộc, dân chủ và phát triển Có thể nói, tư tưởng Hồ Chí Minh vềđoàn kết quốc tế là ánh sáng soi rọi cho con đường bước ra quốc tế của dân tộc

ta Vì thế, nhóm em đã thực hiện chủ đề này với nội dung: “ Tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế và sự vận dụng của Đảng ta trong vấn đề ngoại giao hiện nay”

Em xin chân thành cảm ơn cô Phạm Thanh Thủy đã đưa ra và hướng dẫn chủ đề

để nhóm em có thể hoàn thành bài tiểu luận này

Nhóm trưởngNguyễn Thị Hoàng Vân

I Quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế:

1 Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế:

a Khái niệm

- “Đoàn kết quốc tế” là lấy lực lượng bên ngoài tranh thủ sự đồng tình và ủng hộcủa bạn bè quốc tế

- Tập trung vào các lực lượng cần đoàn kết:

 Phong trào cộng sản, phong trào công nhân thế giới là lực lượng nòng cốt của đoàn kết quốc tế

 Đoàn kết với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa

- Hồ Chí Minh chú trọng phê phán các quan điểm thù ghét chủng tộc tạo sự cáchbiệt nhau hướng tới sự hiểu biết nhau hơn và đoàn kết lại để đặt cơ sở cho một liên minh phương Đông tương lai, khối liên minh này sẽ là một trong những cái cánh của Cách mạng vô sản Người còn đề nghị Quốc tế Cộng sản bằng mọi cách làm cho đội tiên phong của lao động thuộc địa tiếp xúc mật thiết với giai cấp vô sản phương Tây để dọn đường cho một sự hợp tác thật sự sau này Theo

Hồ Chí Minh, đứng trước chủ nghĩa đế quốc, quyền lợi của giai cấp vô sản chính quốc với quyền lợi của nhân dân thuộc địa là thống nhất

- Đối với các lực lượng tiến bộ yêu hòa bình, tự do, chính nghĩa, Hồ Chí Minh

đã tìm cách khai thác ý nghĩa nhân văn của các lực lượng này Đối với nhân dân

ba nước trên bán đảo Đông Dương, Hồ Chí Minh đã khai thác những điểm

tương đồng về lịch sử, văn hóa, cùng có chung kẻ thù và vì vậy cùng vận mệnh chung.

- Trong đoàn kết quốc tế một vấn đề có tính nguyên tắc là tranh thủ sự giúp đỡ ủng hộ của các nước nhưng không ỷ lại mà phải nêu cao tinh thần tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính, đem sức ta mà tự giải phóng cho ta Muốn người ta giúp mình trước hết mình phải tự cứu lấy mình.Đồng thời “Có vay thì phải có trả", không nhận sự giúp đỡ một chiều của bạn bè quốc tế, mà phải góp phần tăng cường sức mạnh đoàn kết quốc tế.Phải xác định “Giúp bạn là tự giúp mình”, thắng lợi của bạn cũng là của mình và ngược lại

2.Vai trò tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế:

Dựa trên những cơ sở khách quan và chủ quan, chủ tịch Hồ Chí Minh đã hình thành nên một cái nhìn tinh tế và chuẩn mực về vấn đề đối ngoại của nước ta với

a Thực hiện đoàn kết quốc tế nhắm kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, tạo sức mạnh tổng hợp cho cách mạng Việt Nam

- Qua việc thực hiện đoàn kết quốc tế để tập hợp lượng bên ngoài, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của bạn bè quốc tế, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh của các phong trào cách mạng thời đại để tạo sức mạnh tổng hợp cho cách mạng Việt Nam Đây là một trong những nội dung chủ yếu của tư tưởng

Hồ Chí Minh và cũng là một trong những bài học kinh nghiệm quan trọng nhất của cách mạng Việt Nam

- Sức mạnh của dân tộc Việt Nam là sự tổng hợp của các yếu tố vật chất và tinh thần, song trước hết là sức mạnh của chủ nghĩa yêu nước và ý thức tự lực, tự cường dân tộc; sức mạnh của tinh thần đoàn kết; của ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập tự do Trong quá trình hoạt động Cách mạng, nhờ tổng kếtthực tiễn dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ Chí Minh đã từng bước phát hiện ra sức mạnh tiềm ẩn trong trào lưu cách mạng thế giới mà Việt Nam cần tranh thủ

 Nếu được liên kết, tập hợp trong khối đoàn kết quốc tế sẽ tạo nên sức mạnh to lớn

 Sức mạnh đó luôn được bổ sung những nhân tố mới, phản ánh sự vận động và phát triển không ngừng của lịch sử

- Hồ Chí Minh sớm xác định cách mạng Việt Nam là bộ phận của cách mạng thếgiới:

 Cách mạng Việt Nam chỉ có thể thành công và thành công đến nơi khi thực hiện đoàn kết chặt chẽ với phong trào cách mạng thế giới

 Tư tưởng đoàn kết với phong trào cách mạng thế giới đã được Hồ Chí Minh phát triển ngày càng đầy đủ, rõ ràng

- Đối tượng đoàn kết quốc tế

 Đoàn kết với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, phong trào Cách mạng của giai cấp công nhân và nhân dân lao động ở chính quốc và ở các nước tư bản chủ nghĩa nói chung Đoàn kết với phong trào đấu tranh vì hòa bình, độc lập dân tộc và tiến bộ trên thế giới

 Đoàn kết với nước Nga Xô Viết, với Liên Xô và sau này mở rộng ra tất cảcác nước xã hội chủ nghĩa

 Thực hiện khối đại đoàn kết với Việt - Miên - Lào

- Mối quan hệ giữa đoàn kết dân tộc với đoàn kết quốc tế

 Đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế

 Đại đoàn kết dân tộc phải là cơ sở cho việc thực hiện đoàn kết quốc tế

 Nếu đoàn kết dân tộc là một trong những nhân tố quyết định thắng lợi củacách mạng Việt Nam, thì đoàn kết quốc tế cũng là một nhân tố thường xuyên và hết sức quan trọng giúp cho cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi hoàn toàn

- Vai trò của đoàn kết quốc tế với cách mạng Việt Nam: trong buổi nói chuyện với Đại sứ nước ta tại Liên Xô (1961), Hồ Chí Minh nói: “Có sức mạnh cả nước một lòng, lại có sự ủng hộ của nhân dân thế giới, chúng ta sẽ có một sức mạnh tổng hợp cộng với phương pháp cách mạng thích hợp, nhất định cách mạng nước ta sẽ đi đến đích cuối cùng”

b Thực hiện đoàn kết quốc tê nhằm góp phần cùng nhân dân thế giới thực hiện thắng lợi các mục tiêu cách mạng của thời đại.

- Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chủ nghĩa yêu nước chân chính phải được gắn liền với chủ nghĩa quốc tế vô sản, đại đoàn kết dân tộc phải gắn liền với đoàn kết quốc tế Thực hiện đoàn kết quốc tế:

 Vì sự nghiệp chung của nhân loại tiến bộ trong cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa đế quốc và thế lực phản động quốc tế

 Vì các mục tiêu cách mạng của thời đại

- Vận mệnh của mỗi dân tộc không thể tách rời vận mệnh chung của cả loài người nên Hồ Chí Minh luôn kiên trì đấu tranh không mệt mỏi để củng cố và tăng cường đoàn kết giữa các lực lượng cách mạng thế giới đấu tranh cho mục tiêu chung: hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và chủ nghĩa xã hội Người chỉ ra rằng, Đảng phải lấy toàn bộ thực tiễn của mình để chứng minh: “chủ nghĩa yêu nước triệt để không thể nào tách rời với chủ nghĩa quốc tế vô sản trong sáng”

 Trong báo cáo chính trị tại Đại hội II (2-1951), Người chỉ rõ: “Tinh thần yêu nước chân chính khác hẳn với tinh thần “ Vị quốc” của bọn đế quốc phản động Nó là một bộ phận của tinh thần quốc tế”.

 Trong tác phẩm Thường thức chính trị (1954), Người chỉ rõ: “Tinh thần yêu nước là kiên quyết giữ gìn quyền độc lập, tự do và đất đai toàn vẹn của nước mình Tinh thần quốc tế là đoàn kết với các nước bạn và nhân dân các nước khác để giữ gìn hòa bình thế giới, chống chính sách xâm lược và chính sách chiến tranh của đế quốc…”

- Các Đảng cộng sản phải kiên trì chống lại khuynh hướng sai lầm của Chủ nghĩa cơ hội, chủ nghĩa vị kỷ dân tộc, chủ nghĩa Sôvanh…, giáo dục chủ nghĩa yêu nước chân chính kết hợp với chủ nghĩa quốc tế vô sản cho giai cấp công nhân và nhân dân lao động

cũng là một nhân tố thường xuyên và hết sức quan trọng, đoàn kết quốc tế kết hợp chặt chẽ chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế vô sản là nhằm góp phầncùng nhân dân thế giới thực hiện thắng lợi các mục tiêu Cách mạng của dân tộc

và thời đại

3 Lực lượng

Để hoàn thành các mục tiêu trong việc đoàn kết quốc tế nhằm kết hợp sức mạnh thời đại và sức mạnh dân tộc, góp phần cùng nhân dân thế giới thực hiện thắng lợi các mục tiêu cách mạng của thời đại cần phải có các lực lượng cùng tham giakết hợp trên toàn thế giới Đó là những lực lượng tiến bộ, yêu chuộng hòa bình,

là những phong trào cộng sản, phong trào công nhân, phong trào đấu tranh của các nước thuộc đại Nước ta phải xác định chính xác những lực lượng nào là dồng minh với ta để hợp tác suôn sẻ, dẫn đến thành công của cách mạng

a Đoàn kết các phong trào cộng sản, phong trào công nhân thế giới là lực lượng nòng cốt của đoàn kết quốc tế

- Tiếp nhận chủ nghĩa Mác Lê-nin, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, đồng thời Người cũng tìm thấy một lực lượng ủng hộ mạnh mẽ cho công cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, đảmbảo cho sự nghiệp Cách mạng của nước nhà đi đến thắng lợi vẻ vang Đó là phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, là Liên Xô và sau này là các nước xã hội Chủ nghĩa, là Quốc tế III và sau này là Cục Thông tin quốc tế.Sau đó Người dành nhiều thời gian để xây dựng và củng cố khối đại đoàn kết, thống nhất trongphong trào cộng sản và công nhân quốc tế

- Thực tế, Người nhận thấy chủ nghĩa Đế quốc là một lực lượng phản động quốc

tế, là kẻ thù chung của nhân dân lao động toàn thế giới Vì vậy, chỉ có sự đoàn kết, nhất trí, đồng tình và ủng hộ lẫn nhau của lao động thế giới theo tinh thần

“Bốn phương vô sản đều là anh em” mới có thể thắng được những âm mưu thâmđộc của chủ nghĩa thực dân

- Chủ trương đoàn kết giai cấp vô sản với các nước, đoàn kết giữa các Đảng Cộng sản trong tư tưởng Hồ Chí Minh còn xuất phát từ tính tất yếu và vai trò của giai cấp vô sản trong thời đại ngày nay, thời đại quá độ lên Chủ nghĩa xã hộitrên phạm vi toàn thế giới.

- Thắng lợi của hai cuộc kháng chiến trường kì của dân tộc ta không tách rời sự đồng tình, ủng hộ của Liên Xô và các nước Xã hội chủ nghĩa, của các Đảng Cộng sản và công nhân quốc tế

b Đoàn kết với phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa.

của lao động thuộc địa tiếp xúc mật thiết với giai cấp vô sản phương Tây để dọn đường cho một sự hợp tác sau này.

c Đoàn kết với các lực lượng tiến bộ, những người yêu chuộng hòa bình, dân chủ, tự do và công lý

- Xuất phát từ mục tiêu chung của nhân loại tiến bộ là đấu tranh cho hòa bình, độc lập, thống nhất và tiến bộ, Người quan tâm đến việc khơi dậy lương tri của loài người tạo nên tiếng nói ủng hộ mạnh mẽ từ các tổ chức quần chúng, các nhân sĩ trí thức và từng người cụ thể trên hành tinh đối với cuộc Cách mạng chính nghĩa của nhân dân ta

- Quan điểm ngoại giao này cũng thể hiện chủ nghĩa nhân văn trong tư tưởng của Người Người đã làm bạn ngay trong các nước đi xâm lược Bởi vậy, Người chủ trương chống thực dân, chống bọn xâm lược chứ không phải chống người Pháp, người Mỹ nói chung

- Chủ trương thành lập một liên minh chiến đấu chống kẻ thù chung, giữa 3 nước Đông Dương.

Năm 1941, để khơi dậy sức mạnh và quyền tự quyết của mỗi dân tộc, Người quyết định thành lập mặt trận riêng biệt “Mặt trận độc lập đồng minh” cho từng nước Việt Nam, Lào, Cao Miên tiến tới thành lập Đông Dương độc lậpđồng minh

4 Mặt trận đoàn kết

Mặt trận đoàn kết

Việt-Miên-Lào

Măt trận đoàn kết nhân dân Á-Phi với nhân dân Việt Nam

Mặt trận đoàn kết nhân dân thế giới với nhân dân Việt Nam Mặt trận đoàn kết dân

tộc

Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Hồ Chí Minh đã chỉ đạo việc hình thành Mặt trận đoàn kết Việt - Miên - Lào, phối hợp, giúp đỡ nhau cùng chiến đấu, cùng thắng lợi.

- Thiết lập mặt trận trong phe dân chủ

 Người chăm lo củng cố mối quan hệ đoàn kết hữu nghị, hợp tác nhiều mặt theo tinh thần “vừa là đồng chí, vừa là anh em” với Trung Quốc, nước láng giềng có quan hệ lịch sử - văn hoá lâu đời với Việt Nam

 Thực hiện đoàn kết với các dân tộc châu Á và châu Phi đang đấu tranh giành độc lập

Từ những năm 1920, cùng với việc sáng lập Hội liên hiệp thuộc địa tại Pháp, Hồ Chí Minh đã tham gia sáng lập Hội liên hiệp các dân tộc bị áp bức tại Trung Quốc Đây là hình thức sơ khai của mặt trận thống nhất các dân tộc bị áp bức theo xu hướng vô sản, lần đầu tiên xuất hiện trong lịch sử phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc Với sự kiện này, Người đã góp phần đặt cơ sở cho sự

ra đời của Mặt trận nhân dân Á - Phi đoàn kết với Việt Nam

- Thiết lập mặt trận đối với các lực lượng yêu chuộng hoà bình, công lý

Trong những năm đấu tranh, Hồ Chí Minh đã tiến hành những hoạt động ngoại giao không mệt mỏi nhằm xây dựng các quan hệ với Mặt trận dân chủ và các lực lượng đồng minh chống phát xít, đoàn kết với nhân dân tiến bộ ở các nước trên thế giới, kể cả ở Mỹ và Pháp, hình thành: Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết với Việt Nam chống đế quốc xâm lược

Như vậy, tư tưởng đại đoàn kết vì thắng lợi của cách mạng của Hồ Chí Minh đãđặt cơ sở cho việc hình thành bốn tầng mặt trận: Mặt trận đại đoàn kết dân tộc, Mặt trận đoàn kết Việt - Miên - Lào, Mặt trận nhân dân Á - Phi đoàn kết với Việt Nam, Mặt trận nhân dân thế giới đoàn kết với Việt Nam chống đế quốc

xâm lược Đây thực sự là sự phát triển rực rỡ và thắng lợi to lớn của tư tưởng đại

đoàn kết của Hồ Chí Minh

6.Nguyên tắc

Để tạo nên mối liên kết bền vững giữa các quốc gia đồng thời giữa các lực lượng, các bên phải thống nhất và đưa ra những nguyên tắc để đảm bảo được các mục tiêu và lợi ích của mình vừa đảm bảo không gây mất hòa khí, mâu thuẩn trong cộng đồng hợp tác

a Đoàn kết trên cơ sở thống nhất mục tiêu và lợi ích ,có lý, có tình

-Muốn thực hiện được đoàn kết quốc tế trong cuộc đấu tranh chống Chủ nghĩa

đế quốc và các lực lượng phản động quốc tế phải tìm ra những điểm tương đồng

về mục tiêu và lợi ích của các dân tộc, các lực lượng tiến bộ và phong trào Cáchmạng thế giới

- Để đoàn kết với phong trào cộng sản và công nhân quốc tế, Hồ Chí Minh giương cao ngọn cờ độc lập dân tộc gắn liền với Chủ nghĩa xã hội, thực hiện đoàn kết thống nhất trên nền tảng của nghĩa Mác - Lênin và Chủ nghĩa quốc tế

vô sản, có lý, có tình

 Hồ Chí Minh chỉ ra rằng để thực hiện thống nhất phong trảo cộng sản và công nhân quốc tế thì đoàn kết giữa Đảng là “Điều kiện quan trọng để đảm bảo cho phong trào cộng sản và công nhân toàn thắng trong cuộc đấu tranh vĩ đại cho tương lai tươi sáng của toàn thể loài người” Thực hiện sự đoàn kết đó cũng phải đứng vững trên lập trường của giai cấp công nhân, quán triệt sâu sắc những nguyên tắc của Chủ nghĩa đế quốc

 “Có lý”, “có tình” vừa thể hiện tính nguyên tắc vừa là một nội dung của Chủ nghĩa nhân văn Hồ Chí Minh – Chủ nghĩa nhân văn cộng sản Nó có tác dụng rất lớn không chỉ trong việc củng cố khối đoàn kết quốc tế của giai cấp công nhân mà còn củng cố tình đoàn kết trong nhân dân lao động

- Để đoàn các với các dân tộc trên thế giới , Hồ Chí Minh giương cao ngọn cờ độc lập, tự do và quyền bình đẳng giữa các dân tộc

 Trong quan hệ Việt Nam với các nước láng giềng cũng như với các quốc gia, Hồ Chí Minh thực hiện nhất quán quan điểm có tính nguyên tắc: dân tộc ViệtNam tôn trọng độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền tự quyết cuả tất cả các quốc gia, dân tộc trên thế giới quan hệ hợp tác, hữu nghị với Việt Nam trên những nguyên tắc đó Bác cũng khẳng định: Chính sách ngoại giao của Việt Nam là: “ Làm bạn với các nước dân chủ, không gây thù oán với một ai”

- Để đoàn kết với các lực lượng tiến bộ trên thế giới Hồ Chí Minh giương cao ngọn cờ hòa bình trong công lý

 Chống chiến tranh xâm lược, đấu tranh bảo vệ hòa bình là tư tưởng bất di bất dịch của Hồ Chí Minh, nhưng đó phải là “Một nền hòa bình chân chính xây trên công bình và lý tưởng dân chủ Người khẳng định: “Chính sách ngoại giao của chính phủ Việt Nam đối chỉ có một điều với tất cả cácnước dân chủ trên thế giới để giữ gìn hòa bình” “ Thái độ của Việt Nam đối với các nước Á Châu là thái độ anh em, đối với ngũ cường là thái độ bạn bè

 Chính quan điểm này của Hổ Chí Minh và lòng khao khát hào bình

củanhân dân Việt Nam đã lảm rung động trái tim của nhân dân tiến bộ thếgiới Nhờ vậy chúng ta đã làm nên những chiến thắng vẻ vang, lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu

b.Đoàn kết trên cơ sở độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường

-Nội lực luôn là nhân tố quyết định hàng đầu, còn nguồn ngoại sinh chỉ có thể phát huy tác dụng thông qua nguồn lực nội sinh, chính vì vậy Hồ Chí Minh nêu

cao khẩu hiệu: “Tự lực cánh sinh,dựa vào sức mình là chính”, “Muốn người

ta giúp cho trước mình phải tự giúp lấy mình đã”, “Đem sức ta giải phóng cho ta” Người chỉ rõ “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập 1 ”.

- Hồ Chí Minh chỉ rõ muốn tranh thủ ủng hộ quốc tế Đảng phải có đường lối độc lập, tự chủ và đúng đắn Trong quan hệ giữa các Đảng thuộc phong trào

cộng sản, công nhân quốc tế , người xác định: “Các Đảng dù lớn dù nhỏ đều

được bình đẳng và độc lập đồng thời đoàn kết và nhất trí lẫn nhau” 2

1 Romet Chandra: Hồ Chí Minh trong trái tim nhân loại, báo Nhân Dân , ngày 21-5-1980

2 Hồ Chí Minh toàn tập, t.10, tr235

II Đưa và lý giải được sự vận dụng trong đường lối, chính sách đối ngoại của Đảng và nhà nước hiện nay:

1 Độc lập, tự chủ, tự cường

Trong lời kêu gọi chống Mỹ cứu nước vào ngày 17-7-1966, Chủ tịch Hồ Chí

Minh đã có câu: “ Không có gì quý hơn độc lập, tự do” 3 Đây là mục tiêu xuyên suốt trong những năm tháng cách mạng cũng như là công cuộc đổi mới hiện nay của đất nước ta Để giữ vững và phát huy tinh thần độc lập tự chủ trongbối cảnh toàn cầu hóa khi nền kinh tế của các nước trên thế giới ngày càng hội nhập và phụ thuộc vào nhau nhiều hơn trong khi hệ thống kinh tế quốc tế còn tồn tại nhiều bất hợp lý Với lợi thế là những nước đi trước, các nước tư bản pháttriển có những ưu thế độc quyền về vốn, kỹ thuật, công nghệ,… đã và đang thao túng trật tự kinh tế quốc tế Các nước kém phát triển đi sau phải tuân theo những

Vậy nên chúng ta chỉ có thể giữ vững được độc lập tự chủ khi có đủ bản lĩnh, nội lực Nhưng để có đủ bản lĩnh, phát huy cao nhất tiềm lực vốn có của dân tộc thì phải hiểu sâu sắc luật lệ của các tổ chức thương mại khu vực hay toàn cầu mà chúng ta tham gia Ta cần nắm bắt đầy đủ môi trường kinh tế, luật pháp cũng như xu hướng chính trị của đối tác, nhận thức , dự báo được những biến động đó, rút ra những bài học của các nước đi trước, đổi mới và có sự bứt phá tư duy hội nhập, đấu tranh, thương lượng trên cơ sở bảo đảm độc lập dân tộc

và chủ quyền quốc gia Độc lập tự chủ trong hội nhập cũng có nghĩa là biết học tập, tiếp thu kinh nghiệm của các nước Trên cơ sở đó, cải biến, sáng tạo những giá trị mới, mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc

Ngày 11 tháng 1 năm 2007, Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Đây là một trong những “ biển lớn” đầu tiên mà chúng ta đặt chân vào, đặt ra cho chúng ta nhiều thách thức và cơ hội trong những năm tới Chúng ta đã chủ động trong việc hòa nhập với xu hướng toàn cầu hóa của thế giới nhưng những thách thức trong đó đã tạo ra nhiều vấn đề cho Đảng và nhà nước phải giải quyết Trong điều kiện như vậy, Đảng và nhà nước đã nỗ lực để đưa nền kinh tế chúng ta tiến thêm một bậc nữa Nhiều chính sách đã được đưa

ra để thực hiện nhiệm vụ này như: tiếp tục hoàn thiện cơ chế pháp luật và cơ chếquản lý; cải cách thủ tục hành chính, bãi bỏ các thủ tục giấy tờ thực sự không cần thiết; sắp xếp lại cơ quan quản lý nhà nước, theo yêu cầu quản lý đa ngành

đa lĩnh vực; đổi mới để phát triển nguồn nhân lực; tập trung sức phát triển cơ sở

hạ tầng giao thông, năng lượng; đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế và tăng ngân sách đầu tư cho nông nghiệp; phát triển lĩnh vực dịch vụ; phát triển những lĩnh vực, sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, có khả năng mở rộng thị trường; cải cách doanh nghiệp nhà nước; nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt; bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, nêu cao tinh thần độc lập, tự chủ, giữ vữngchủ quyền quốc gia và định hướng sự phát triển Tính đến năm 2015, nước ta đã gia nhập WTO được 8 năm 8 năm qua với con đường mà Đảng và nhà nước vạch ra chúng ta đã đạt được nhiều thành tựu : thu hút nguồn nhân lực bên ngoài vào đầu tư góp phần đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao( 7,13%), tăng trưởng kinh tế vào năm 2015 là 6,28%; xuất khẩu đứng thứ 34( 2014); nhập khẩu đứng thứ 32(2014); thu nhập bình quân đầu người tăng 2.93 lần so với năm 2007…Song song với đó chúng ta đã quảng bá được nhiều sản phẩm của chúng ta ra ngoài thế giới như các sản phẩm truyền thống : may mặc, giày dép, hàng thủ công mỹ nghệ hay các loại trái cây chủ lực như: vải thiều, thanh long,

…hoặc các loại thủy hải sản được chế biến sẵn: tôm, cá ba sa Nhờ vậy, cũng đã thu hút rất nhiều khách du lịch đến với nước ta hàng năm làm tăng trưởng ngành dịch vụ

Tương lai tới đây, khi chúng ta đã gia nhập vào Hiệp định Đối tác xuyên Châu Á- Thái Bình Dương(TPP), để phát triển bền vững hơn trong môi trường có tính cạnh tranh cao chúng ta cần phải biết tận dụng các cơ hội, vượt qua các thách thức và hạn chế, bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, Đây cũng là một cơ hội lớn để đưa nước ta phát triển lên một tầm cao nữa

Trong quá trình phát triển theo xu hướng của thế giới chúng ta phải khẳng định được chủ quyền quốc gia dân tộc là thiêng liêng, bất khả xâm phạm Đó là tình cảm tự nhiên, sâu thẳm trong trái tim, khối óc của mỗi người dân Việt Nam Vì vậy khi nói chuyện với một cán bộ cấp cao của lực lượng Công an nhân dân vũ

trang ( nay là Bộ đội Biên phòng) Người nhắc nhở: “Một mảnh đất, một ngọn

suối, một rừng cây, một đảo nhỏ nơi biên giới, vùng biển là chủ quyền

thiêng liêng của Tổ quốc, ta phải kiên quyết bảo vệ” 4 Để thực hiện nhiệm vụ

bảo toàn lãnh thổ của Tổ quốc, toàn dân ta đang tích cực, chủ động và kiên trì thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ trong đấu tranh bảo vệ chủ quyền biển, đảo

Biển, đảo Việt Nam là một bộ phận lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc, có

vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ đất nước hiện nay và mai sau Bảo vệ chủ quyền biển, đảo là nhiệm vụ trọng yếu và

là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta Xây dựng thế trận lòng dân, đảm bảo bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc là vấn đề chiến lược, mang tính cấp bách, then chốt.Vì vậy, chúng ta cần tập trung thực hiện tốt một số vấn đề sau đây:

Thứ nhất là đẩy mạnh công tác tuyên truyền về chủ quyền biển, đảo.

Thứ hai là ưu tiên nguồn lực cho phát triển kinh tế biển, đảo và thực hiện có

hiệu quả chiến lược phát triển kinh tế - xã hội trên các vùng ven biển, hải đảo

Thứ ba là kết hợp chặt chẽ giữa thúc đẩy nhanh quá trình dân sự hóa trên biển

với xây dựng thế trận quốc phòng - an ninh trên biển vững mạnh, đủ khả năng bảo vệ chủ quyền quốc gia trên biển

Thứ tư là củng cố và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở các

huyện đảo đáp ứng yêu cầu bảo vệ chủ quyền biển, đảo của Tổ quốc

4 Trích từ bài đăng “ Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức , phong cách Hồ Chí Minh về bảo vệ vững chắc chủ

quyền biên giới, biển, đảo của Tổ quốc” ngày 27/5/2016 của báo điện tử tapchicongsan.org.vn

Thực tiễn đã chứng minh rằng khi giàn khoan HD-981 bị Trung Quốc đưa vào biển Đông thuộc vùng kinh tế của nước ta nhà nước ta đã luôn ưu tiên sử dụng biện pháp hòa bình trong giải quyết các tranh chấp quốc tế Điều này phù hợp với chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam, phù hợp với bản chất của Nhà nước xã hội chủ nghĩa Bên cạnh đó nhà nước ta tuyên truyền về nghĩa vụ và quyền lợi bảo vệ biển đảo Việt Nam và thực hiện các chính sách bảo

vệ biển đảo Việt Nam như: Cho ngư dân vay vốn đóng tàu với lãi xuất 0%.Các nhà tư nhân, kinh doanh , chính quyền đã ủng hộ tiền, gạo, thuốc men cho ngư dân để ngư dân có thể bám biển Không chỉ dừng lại ở đó mà nhà nước ta còn kêu gọi nhân dân nhập ngũ để bảo vệ chủ quyền, bảo vệ biển đảo Việt

này rất hiển nhiên.Trước các hành động triển khai vũ khí và thiết bị quân sự càng lúc càng nhiều tại Biển Đông, Việt Nam đã có phản ứng mạnh mẽ về cả về mặt ngoại giao nhắm vào Trung Quốc, lẫn trên phương diện vận động công luậntrong nước và ngoài nước

Trước đó, ngày 19/02, khi phản đối việc Trung Quốc xây dựng căn cứ trực thăngquân sự trên đảo Quang Hòa (Duncan Island) và bố trí tên lửa phòng không HQ-

9 trên đảo Phú Lâm (Hoàng Sa), phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Việt Nam cũng

đã lên tiếng “yêu cầu Trung Quốc chấm dứt ngay các hành động sai trái đó”

nhưng Trung Quốc không chịu dừng lại Rõ ràng nhất là vào buối họp báo

thường kỳ tại Hà Nội ngày 25/02/2016 lời tố cáo với những nội dung cứng rắn chỉ đích danh Trung Quốc được phát ngôn viên bộ Ngoại Giao Việt Nam Lê HảiBình đưa ra Trước các hành động triển khai vũ khí và thiết bị quân sự càng lúc càng nhiều tại Biển Đông, Việt Nam đã có phản ứng mạnh mẽ về cả về mặt ngoại giao nhắm vào Trung Quốc, lẫn trên phương diện vận động công luận

trong nước và ngoài nước.

Đây là đường lối đấu tranh hoàn toàn đúng đắn, sáng suốt trong tình hình hiện nay Đường lối này là sự kết tinh truyền thống đấu tranh bất khuất, kiên cường,

để liên kết xã hội và liên kết các thế hệ, tạo nên sức sống bất diệt của dân tộc Việt Nam.

Trong sự nghiệp đổi mới hiện nay, truyền thống yêu nước và đại đoàn kết dân tộc vừa đóng vai trò nền tảng vừa là động lực để chúng ta xây dựng và bảo

vệ Tổ quốc Vì vậy, kế thừa và phát huy những giá trị văn hóa tiêu biểu, truyền thống lịch sử tốt đẹp của dân tộc, bổ sung vào đó những nội dung mới, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh là yêu cầu hàng đầu đối với việc xây dựng nền văn hóa hiện nay

Để có thể hòa nhập vào trình độ phát triển chung của thế giới, chúng ta cần phải nhận rõ những ưu điểm và nhược điểm Và từ đó đổi mới sâu sắc và tự chủ trong nhận thức, tư duy và hành động, biến những cái riêng, đặc thù của ta thành lợi thế, mũi nhọn chủ lực, phát huy các giá trị truyền thống, tiếp thu nhữngthành quả khoa học công nghệ hiện đại, phù hợp với đặc điểm và điều kiện đất nước, bắt kịp với sự phát triển chung của thế giới, tránh xu hướng nóng vội chủ quan hay chần chừ, do dự bởi nếu vậy, khi bước vào thị trường kinh tế quốc tế rộng lớn sẽ bị thiệt nhiều hơn là được lợi, cần chủ động tạo nguồn nhân lực và phẩm chất, trình độ, bản lĩnh vững vàng cho sự hòa nhập, chuẩn bị tốt về pháp luật, cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi , trong sạch cho đầu tư, kinh doanh, phát huy tối đa năng lực cạnh tranh của nền kinh tế quốc dân, tránh đầu

tư dàn trải, không thích hợp

Hiện nay chúng ta đang chuẩn bị hội nhập toàn diện nền kinh tế thế giới với những cơ hội và khó khăn, thách thức đòi hỏi sự độc lập sáng tạo trong tư duy

và hành động của toàn Đảng, toàn dân Không có một mô hình, mẫu hình chung bất biến nào được áp dụng một cách máy móc, cứng nhắc đối với mỗi nước Sự đặc thù làm nên tính sáng tạo Chúng ta sẵn sàng tham gia toàn diện vào sự phâncông và trao đổi quốc tế với tinh thần độc lập tự chủ cao nhất Và bài học luôn đặt ra là dù tiến hành hội nhập theo cách nào cũng phải giữ vững nguyên tắc độclập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phát huy tinh thần độc lập tự chủ, tự lực tự

cường, đổi mới và sáng tạo, thực hiện mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

2 Huy động sức mạnh tổng hợp, kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại

Độc lập tự chủ, tự lực tự cường đi liền với đoàn kết và hợp tác quốc tế là tư tưởng chủ đạo trong chính sách kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại

Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Cái gốc, cái điểm mấu chốt về chính trị,

quân sự, kinh tế, nội chính, ngoại giao của ta là tự lực cánh sinh” 5 Người

chỉ rõ: “Thực lực mạnh, ngoại giao sẽ thắng lợi Thực lực là cái chiêng mà

ngoại giao là cái tiếng Chiêng có to, tiếng mới lớn” Từ một nước chìm trong

chiến tranh liên miên, hết cường quốc này đến cường quốc khác xâm lược để chiếm làm thuộc địa, qua bao sự cố gắng đấu tranh đổ bao xương máu để giành được độc lập thì chúng ta đã có những bước trở mình mạnh mẽ Chúng ta đang từng bước thể hiện mình trên trường quốc tế và tất nhiên trong đó sẽ có những khó khăn nhất định Tuy nhiên chúng ta đã vận dụng tốt sức mạnh dân tộc để đốiphó với những thách thức trong quá trình chuyển mình Trong thời đại ngày nay,sức mạnh dân tộc của chúng ta chính là “Thế và lực” của đất nước có được sau gần 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới; là sức mạnh tổng hợp, bao gồm sức mạnh vật chất, tinh thần của dân tộc, như sức mạnh kinh tế, chính trị, quân sự, dân số, lãnh thổ; các giá trị lịch sử, truyền thống, văn hóa, tinh thần yêu nước, tinh thần lao động cần cù và ý chí vươn lên của con người Việt Nam

Chẳng hạn trong lĩnh vực kinh tế, Việt Nam trong quá khứ là một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu kém phát triển, với đường lối đổi mới trong thành phần cơ cấu ngành kinh tế đã bước đầu chuyển dịch theo hướng hiện đại Cơ cấu ngành kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm khu vực nông nghiệp, tăng khu vực dịch

vụ và công nghiệp Cơ cấu thành phần kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng phát huy tiềm năng của các thành phần kinh tế và đan xen nhiều hình thức sở hữu Ngành nông nghiệp tuy được giảm cơ cấu nhưng nó vẫn là một lợi thế lớn của nước ta nhất là việc đứng đầu xuất khẩu gạo trên thế giới trong nhiều

năm gia nhập các tổ chức tổ kinh tế trên thế giới làm cho nền công nghiệp có những bước tiến mới ngành công nghiệp tăng 9,39% so với năm trước, trong đó công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 10,60%, cao hơn nhiều mức tăng của một số năm trước Trong khu vực dịch vụ, đóng góp của ngành có tỷ trọng lớn vào mứctăng trưởng chung…

Để bắt kịp xu thế toàn cầu hóa ta phải biết sức mạnh thời đại là gì để từ đó định hướng phát triển Sức mạnh thời đại là các “dòng chảy chính” của thế giới và khu vực, là cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, xu thế toàn cầu hóa và liên kết khu vực, xu thế hòa bình, hợp tác và phát triển, quá trình dịch chuyển cán cân lực lượng, đổi mới mô hình tăng trưởng Trong bối cảnh đất nước ta đã và