Nội dung tư tưởng hồ chí minh về đạo đức cách mạng và bài học cho bản thân từ quan điểm phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH 2 1 1 Nguyên tắc xây dựng đạo đức theo quan điểm Hồ Chí Minh 2 1 1 1 Nói đi đôi với làm, phải nêu gư. MỤC LỤCMỞ ĐẦU1NỘI DUNG2I. MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH21.1. Nguyên tắc xây dựng đạo đức theo quan điểm Hồ Chí Minh21.1.1. Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức.21.1.2 Xây đi đôi với chống21.1.3. Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời31.2. Những chuẩn mực chung nhất của nền đạo đức cách mạng31.2.1. Trung với nước, hiếu với dân31.2.2. Yêu thương và giúp đỡ con người, sống có nghĩa, có tình41.2.3. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư51.2.4. Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung51.2.5. Tu dưỡng đạo đức bền bỉ suốt đời, chủ yếu trong thực tiễn cách mạng61.2.6. Nêu gương đạo đức, nói đi đôi với làm61.2.7. Phải luôn đấu tranh với những hiệntượng phi đạo đức, nhất là chống chủ nghĩa cá nhân6II. BÀI HỌC CHO BẢN THÂN TỪ QUAN ĐIỂM PHẢI TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC SUỐT ĐỜI THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG82.1. Một số thành tựu và hạn chế trong công tác giáo dục đạo đức cách mạng theo quan điểm Hồ Chí Minh82.1.1. Một số điểm đạt được82.1.2. Một số hạn chế tồn tại92.2. Bài học cho bản thân từ quan điểm phải tu dưỡng đạo đức suốt đời theo tư tưởng hồ chí minh102.2.1. Thanh niên cần xác định rõ những nội dung tu dưỡng, rèn luyện đạo đức trong tình hình hiện nay102.2.2. Thanh niên nhận thức rõ tu dưỡng, rèn luyện đạo đức cần được tiến hành thường xuyên, liên tục, suốt cả cuộc đời112.2.3. Mỗi đoàn viên, thanh niên gắn việc tu dưỡng, rèn luyện đạo đức với thực tiễn hoạt động học tập, lao động, công tác, trong các mối quan hệ của bản thân13III. VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP, TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC ĐỐI VỚI SINH VIÊN173.1. Phát huy vai trò tự học tập, tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của sinh viên183.2. Phát huy vai trò của phương pháp “nêu gương” trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên193.3. Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình nhà trường xã hội trong việc giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống cho sinh viên20KẾT LUẬN22TÀI LIỆU THAM KHẢO23  MỞ ĐẦUChủ tịch Hồ Chí Minh là người nêu một tấm gương mẫu mực về thực hành đạo đức cách mạng để toàn Đảng, toàn dân noi theo. Suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, lãnh tụ Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân. Thống kê trong di sản Hồ Chí Minh để lại có tới gần 50 bài và tác phẩm bàn về vấn đề đạo đức. Có thể nói, đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng.Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của người cách mạng, coi đó là cái gốc của cây, ngọn nguồn của sông nước: Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang vì sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Người viết: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” Người quan niệm đạo đức tạo ra sức mạnh, nhân tố quyết định sự thắng lợi của mọi công việc: “Công việc thành công hoặc thất bại, đều do cán bộ tốt hay kém”. Quan niệm lấy đức làm gốc của Hồ Chí Minh không có nghĩa là tuyệt đối hoá mặt đức, coi nhẹ mặt tài. Người cho rằng có tài mà không có đức là người vô dụng nhưng có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó. Cho nên, đức là gốc nhưng đức và tài phải kết hợp với nhau để hoàn thành nhiệm vụ cách mạng.Qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã lựa chọn đề tài “ Nội dung tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và bài học cho bản thân từ quan điểm phải tu dưỡng đạo đức suốt đời.” để có cái nhìn sâu và rộng hơn. NỘI DUNGI. MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH1.1. Nguyên tắc xây dựng đạo đức theo quan điểm Hồ Chí MinhHồ Chí Minh nêu lên ba nguyên tắc xây dựng nền đạo đức mới trong xã hội và chính Người đã suốt đời không mệt mỏi tự rèn mình làm tấm gương để giáo dục, động viên cán bộ, đảng viên, nhân dân cùng thực hiện.1.1.1. Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức.Đối với mỗi người, lời nói phải đi đôi với việc làm. Nói đi đôi với làm trước hết là sự nêu gương tốt. Sự làm gương của thế hệ đi trước với thế hệ đi sau, của lãnh đạo với nhân viên…là rất quan trọng. Người yêu cầu, cha mẹ làm gương cho các con, anh chị làm gương cho em, ông bà làm gương cho con cháu, lãnh đạo làm gương cho cán bộ, nhân viên…Đảng viên phải làm gương trước quần chúng. Người nói: “Trước mặt quần chúng, không phải ta cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến. Quần chúng chỉ quý mến những người có tư cách, đạo đức. Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phải làm mực thước cho người ta bắt chước”.1.1.2 Xây đi đôi với chốngCùng với việc xây dựng đạo đức mới, bồi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện phi đạo đức, sai trái, xấu xa, trái với những yêu cầu của đạo đức mới, chống “chủ nghĩa cá nhân”. Xây đi đôi với chống là muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây. Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội thì phải chống chủ nghĩa cá nhân.Xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng giáo dục, từ gia đình đến nhà trường, tập thể và toàn xã hội. Những phẩm chất chung nhất phải được cụ thể hóa. Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa các phẩm chất đạo đức cơ bản đối với từng giai cấp, tầng lớp, lứa tuổi và nhóm xã hội. Trong giáo dục, vấn đề quan trọng là phải khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh của mọi người, để mọi người nhận thức được và tự giác thực hiện. Trong đấu tranh chống lại cái tiêu cực, lạc hậu trước hết phải chống chủ nghĩa cá nhân, phải phát hiện sớm, phải chú ý phòng ngừa, ngăn chặn.Để xây và chống cần phát huy vai trò của dư luận xã hội, tạo ra phong trào quần chúng rộng rãi, biểu dương cái tốt, phê phán cái xấu. Người đã phát động Cuộc thi đua “Ba xây, ba chống”, viết sách, “Người tốt, việc tốt” để tuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống.1.1.3. Phải tu dưỡng đạo đức suốt đờiHồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rèn luyện bền bỉ mới thành. “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong”. Người dạy: “Một dân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫn lớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”.Tu dưỡng đạo đức, tự rèn luyện hằng ngày có vai trò rất quan trọng. Người khẳng định, đã là người thì ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗ tốt, ai cũng có thiện, có ác ở trong mình. Vấn đề là dám nhìn thẳng vào con người mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện để phát huy và thấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác để khắc phục. Tu dưỡng đạo đức phải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời tư cũng như trong sinh hoạt cộng đồng, trong mọi mối quan hệ của mình.1.2. Những chuẩn mực chung nhất của nền đạo đức cách mạng1.2.1. Trung với nước, hiếu với dânTrong tư tưởng Hồ Chí Minh, trung với nước, hiếu với dân là chuẩn mực cóý nghĩa quan trọng hàng đầu, là nội dung bao trùm, có tính chất chi phối đến các chuẩn mực đạo đức khác.Trung, hiếu là những chuẩn mực đạo đức truyền thống, trung với vuavà hiếu với cha mẹ. Hồ Chí Minh vẫn sử dụng khái niệm trung, hiếu nhưngđã lồng vào đó nội dung mới mang tính cách mạng đó là trung với nước, hiếuvới dân.Trung với nước, tức là phải tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc, suốt đời phấn đấu, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội; nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng; phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, dù ở bất kì hoàn cảnh nào cũng không phản bội, quy hàng kẻ địch… Trung với nước cũng chính là trung với đảng, với sự nghiệp cách mạng do đảng lãnh đạo, quyết tâm đưa đất nước phát triển theo con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.Hiếu với dân nghĩa là thấy rõ sức mạnh, vai trò thực sự của nhân dân.Dân là gốc của nước, là những người sáng tạo làm nên lịch sử. Do đó, phải gắn bó với dân, kính trọng và lắng nghe ý kiến của dân, hòa mình với dân; tổ chức, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính sách của đảng và nhà nước; phải thường xuyên chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí; bất cứ việc gì có lợi cho dân thì phải làm, bất cứ việc gì có hại cho dân thì phải tránh; phải làm hết sức mình để nhân dân hiểu được quyền cũng như trách nhiệm của người chủ đất nước.Hồ Chí Minh cũng chính là tấm gương sáng ngời về tinh thần trungvới nước hiếu với dân.1.2.2. Yêu thương và giúp đỡ con người, sống có nghĩa, có tìnhTình yêu thương con người ở Hồ Chí Minh không chung chung, trừu tượng mà rất cụ thể, sâu sắc và bao dung. Hồ Chí Minh chẳng những yêu tất cả những người lao động, mà còn đặc biệt thương yêu những người bị áp bức, bóc lột, bị đọa đày đau khổ, bị nô dịch giai cấp và dân tộc.Theo Hồ Chí Minh, tình thương yêu con người, sống có tình, có nghĩaluôn gắn với hành động cụ thể là phấn đấu vì tự do, hạnh phúc của nhân dân.Phải giúp cho con người ngày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn. Ở Hồ Chí Minh, tình yêu thương con người, sống có nghĩa có tình không chỉ dừng lại ở dân tộc mà vượt ra ngoài biên giới quốc gia.1.2.3. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tưTheo Hồ Chí Minh, cần là cần cù, siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻo dai, việc gì dù khó khăn mấy cũng làm được. Muốn cho chữ cần có hiệu quả thì cần phải có kế hoạch cho mọi công việc, nghĩa là phải chủ động và sắp xếp công việc có kế hoạch, có sáng tạo, biết nuôi dưỡng tinh thần và lực lượng để có thể làm việc lâu dài, đạt kết quả cao; phải chống bệnh chây lười, biếng nhác, ỷ lại, thụ động, vô kỷ luật. Kiệm là tiết kiệm công sức, tiền của và thời gian, sử dụng chúng sao cho có ích nhất, hiệu quả nhất. Kiệm cũng có nghĩa là không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi trong sản xuất và đời sống.Liêm là trong sạch, không tham lam cả về vật chất và địa vị.Chính là không tà, là thẳng thắn và đứng đắn.

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH 2

1.1 Nguyên tắc xây dựng đạo đức theo quan điểm Hồ Chí Minh 2

1.1.1 Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức 2

1.1.2 Xây đi đôi với chống 2

1.1.3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời 3

1.2 Những chuẩn mực chung nhất của nền đạo đức cách mạng 3

1.2.1 Trung với nước, hiếu với dân 3

1.2.2 Yêu thương và giúp đỡ con người, sống có nghĩa, có tình 4

1.2.3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư 5

1.2.4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung 5

1.2.5 Tu dưỡng đạo đức bền bỉ suốt đời, chủ yếu trong thực tiễn cách mạng 6

1.2.6 Nêu gương đạo đức, nói đi đôi với làm 6

1.2.7 Phải luôn đấu tranh với những hiệntượng phi đạo đức, nhất là chống chủ nghĩa cá nhân 6

II BÀI HỌC CHO BẢN THÂN TỪ QUAN ĐIỂM PHẢI TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC SUỐT ĐỜI THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG 8

2.1 Một số thành tựu và hạn chế trong công tác giáo dục đạo đức cách mạng theo quan điểm Hồ Chí Minh 8

2.1.1 Một số điểm đạt được 8

III VẬN DỤNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VÀO QUÁ TRÌNH HỌC TẬP, TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC ĐỐI VỚI SINH VIÊN 17 3.1 Phát huy vai trò tự học tập, tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, lối sống của sinh viên 18 3.2 Phát huy vai trò của phương pháp “nêu gương” trong việc xây dựng lối sống mới cho sinh viên 19 3.3 Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình - nhà trường - xã hội trong việc giáo dục, rèn luyện đạo đức, lối sống cho sinh viên 20 KẾT LUẬN 22 TÀI LIỆU THAM KHẢO 23

MỞ ĐẦU

Chủ tịch Hồ Chí Minh là người nêu một tấm gương mẫu mực về thựchành đạo đức cách mạng để toàn Đảng, toàn dân noi theo Suốt cuộc đời hoạtđộng cách mạng, lãnh tụ Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm tới giáo dục, rènluyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên và nhân dân Thống kê trong

di sản Hồ Chí Minh để lại có tới gần 50 bài và tác phẩm bàn về vấn đề đạođức Có thể nói, đạo đức là một trong những vấn đề quan tâm hàng đầu của

Hồ Chí Minh trong sự nghiệp cách mạng

Hồ Chí Minh quan niệm đạo đức là nền tảng và là sức mạnh của ngườicách mạng, coi đó là cái gốc của cây, ngọn nguồn của sông nước: Người cáchmạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng thì mới hoàn thành đượcnhiệm vụ cách mạng vẻ vang vì sự nghiệp độc lập dân tộc và chủ nghĩa xãhội Người viết: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồnthì sông cạn Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo Người cách mạngphải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạođược nhân dân” Người quan niệm đạo đức tạo ra sức mạnh, nhân tố quyếtđịnh sự thắng lợi của mọi công việc: “Công việc thành công hoặc thất bại, đều

do cán bộ tốt hay kém” Quan niệm lấy đức làm gốc của Hồ Chí Minh không

có nghĩa là tuyệt đối hoá mặt đức, coi nhẹ mặt tài Người cho rằng có tài màkhông có đức là người vô dụng nhưng có đức mà không có tài thì làm việc gìcũng khó Cho nên, đức là gốc nhưng đức và tài phải kết hợp với nhau đểhoàn thành nhiệm vụ cách mạng

Qua quá trình học tập và tìm hiểu, tác giả đã lựa chọn đề tài “ Nội dung

tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng và bài học cho bản thân từ quan điểm phải tu dưỡng đạo đức suốt đời.” để có cái nhìn sâu và rộng hơn.

NỘI DUNG

I MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG THEO QUAN ĐIỂM HỒ CHÍ MINH

1.1 Nguyên tắc xây dựng đạo đức theo quan điểm Hồ Chí Minh

Hồ Chí Minh nêu lên ba nguyên tắc xây dựng nền đạo đức mới trong xãhội và chính Người đã suốt đời không mệt mỏi tự rèn mình làm tấm gương đểgiáo dục, động viên cán bộ, đảng viên, nhân dân cùng thực hiện

1.1.1 Nói đi đôi với làm, phải nêu gương về đạo đức.

Đối với mỗi người, lời nói phải đi đôi với việc làm Nói đi đôi với làmtrước hết là sự nêu gương tốt Sự làm gương của thế hệ đi trước với thế hệ đisau, của lãnh đạo với nhân viên…là rất quan trọng Người yêu cầu, cha mẹlàm gương cho các con, anh chị làm gương cho em, ông bà làm gương chocon cháu, lãnh đạo làm gương cho cán bộ, nhân viên…Đảng viên phải làmgương trước quần chúng Người nói: “Trước mặt quần chúng, không phải ta

cứ viết lên trán chữ “cộng sản” mà ta được họ yêu mến Quần chúng chỉ quýmến những người có tư cách, đạo đức Muốn hướng dẫn nhân dân, mình phảilàm mực thước cho người ta bắt chước”

1.1.2 Xây đi đôi với chống

Cùng với việc xây dựng đạo đức mới, bồi dưỡng những phẩm chất tốtđẹp, nhất thiết phải chống những biểu hiện phi đạo đức, sai trái, xấu xa, tráivới những yêu cầu của đạo đức mới, chống “chủ nghĩa cá nhân” Xây đi đôivới chống là muốn xây phải chống, chống nhằm mục đích xây Muốn xâydựng chủ nghĩa xã hội thì phải chống chủ nghĩa cá nhân

Xây dựng đạo đức mới trước hết phải được tiến hành bằng giáo dục, từgia đình đến nhà trường, tập thể và toàn xã hội Những phẩm chất chung nhấtphải được cụ thể hóa Hồ Chí Minh đã cụ thể hóa các phẩm chất đạo đức cơbản đối với từng giai cấp, tầng lớp, lứa tuổi và nhóm xã hội Trong giáo dục,

vấn đề quan trọng là phải khơi dậy ý thức đạo đức lành mạnh của mọi người,

để mọi người nhận thức được và tự giác thực hiện Trong đấu tranh chống lạicái tiêu cực, lạc hậu trước hết phải chống chủ nghĩa cá nhân, phải phát hiệnsớm, phải chú ý phòng ngừa, ngăn chặn

Để xây và chống cần phát huy vai trò của dư luận xã hội, tạo ra phongtrào quần chúng rộng rãi, biểu dương cái tốt, phê phán cái xấu Người đã phátđộng Cuộc thi đua “Ba xây, ba chống”, viết sách, “Người tốt, việc tốt” đểtuyên truyền, giáo dục về đạo đức, lối sống

1.1.3 Phải tu dưỡng đạo đức suốt đời

Hồ Chí Minh khẳng định, đạo đức cách mạng phải qua đấu tranh, rènluyện bền bỉ mới thành “Đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống

Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hằng ngày mà phát triển và củng cố Cũngnhư ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” Người dạy: “Mộtdân tộc, một Đảng và mỗi con người, ngày hôm qua là vĩ đại, có sức hấp dẫnlớn, không nhất định hôm nay và ngày mai vẫn được mọi người yêu mến và

ca ngợi, nếu lòng dạ không trong sáng nữa, nếu sa vào chủ nghĩa cá nhân”

Tu dưỡng đạo đức, tự rèn luyện hằng ngày có vai trò rất quan trọng.Người khẳng định, đã là người thì ai cũng có chỗ hay, chỗ dở, chỗ xấu, chỗtốt, ai cũng có thiện, có ác ở trong mình Vấn đề là dám nhìn thẳng vào conngười mình, không tự lừa dối, huyễn hoặc; thấy rõ cái hay, cái tốt, cái thiện đểphát huy và thấy rõ cái dở, cái xấu, cái ác để khắc phục Tu dưỡng đạo đứcphải được thực hiện trong mọi hoạt động thực tiễn, trong đời tư cũng nhưtrong sinh hoạt cộng đồng, trong mọi mối quan hệ của mình

1.2 Những chuẩn mực chung nhất của nền đạo đức cách mạng

1.2.1 Trung với nước, hiếu với dân

Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, trung với nước, hiếu với dân là chuẩnmực cóý nghĩa quan trọng hàng đầu, là nội dung bao trùm, có tính chất chiphối đến các chuẩn mực đạo đức khác.Trung, hiếu là những chuẩn mực đạođức truyền thống, trung với vuavà hiếu với cha mẹ Hồ Chí Minh vẫn sử dụngkhái niệm trung, hiếu nhưngđã lồng vào đó nội dung mới mang tính cáchmạng đó là trung với nước, hiếuvới dân

Trung với nước, tức là phải tận tâm, tận lực phụng sự Tổ quốc, suốt đờiphấn đấu, hy sinh vì độc lập tự do của Tổ quốc, vì chủ nghĩa xã hội; nhiệm vụnào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánhthắng; phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, dù ở bất kì hoàn cảnh nào cũngkhông phản bội, quy hàng kẻ địch… Trung với nước cũng chính là trung vớiđảng, với sự nghiệp cách mạng do đảng lãnh đạo, quyết tâm đưa đất nướcphát triển theo con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội

Hiếu với dân nghĩa là thấy rõ sức mạnh, vai trò thực sự của nhândân.Dân là gốc của nước, là những người sáng tạo làm nên lịch sử Do đó,phải gắn bó với dân, kính trọng và lắng nghe ý kiến của dân, hòa mình vớidân; tổ chức, vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chínhsách của đảng và nhà nước; phải thường xuyên chăm lo đời sống vật chất vàtinh thần của nhân dân, cải thiện dân sinh, nâng cao dân trí; bất cứ việc gì cólợi cho dân thì phải làm, bất cứ việc gì có hại cho dân thì phải tránh; phải làmhết sức mình để nhân dân hiểu được quyền cũng như trách nhiệm của ngườichủ đất nước.Hồ Chí Minh cũng chính là tấm gương sáng ngời về tinh thầntrungvới nước hiếu với dân

1.2.2 Yêu thương và giúp đỡ con người, sống có nghĩa, có tình

Tình yêu thương con người ở Hồ Chí Minh không chung chung, trừutượng mà rất cụ thể, sâu sắc và bao dung Hồ Chí Minh chẳng những yêu tất

cả những người lao động, mà còn đặc biệt thương yêu những người bị áp bức,bóc lột, bị đọa đày đau khổ, bị nô dịch giai cấp và dân tộc.Theo Hồ Chí Minh,tình thương yêu con người, sống có tình, có nghĩaluôn gắn với hành động cụthể là phấn đấu vì tự do, hạnh phúc của nhân dân.Phải giúp cho con ngườingày càng tiến bộ, tốt đẹp hơn Ở Hồ Chí Minh, tình yêu thương con người,sống có nghĩa có tình không chỉ dừng lại ở dân tộc mà vượt ra ngoài biên giớiquốc gia.

1.2.3 Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư

Theo Hồ Chí Minh, cần là cần cù, siêng năng, chăm chỉ, cố gắng, dẻodai, việc gì dù khó khăn mấy cũng làm được Muốn cho chữ cần có hiệu quảthì cần phải có kế hoạch cho mọi công việc, nghĩa là phải chủ động và sắpxếp công việc có kế hoạch, có sáng tạo, biết nuôi dưỡng tinh thần và lựclượng để có thể làm việc lâu dài, đạt kết quả cao; phải chống bệnh chây lười,biếng nhác, ỷ lại, thụ động, vô kỷ luật Kiệm là tiết kiệm công sức, tiền của vàthời gian, sử dụng chúng sao cho có ích nhất, hiệu quả nhất Kiệm cũng cónghĩa là không xa xỉ, không hoang phí, không bừa bãi trong sản xuất và đờisống.Liêm là trong sạch, không tham lam cả về vật chất và địa vị.Chính làkhông tà, là thẳng thắn và đứng đắn

Chí công vô tư là đặt việc tập thể, việc công lên trên, làm bất cứ việc gìcũng đừng nghĩ đến mình trước, khi hưởng thụ mình nên đi sau, tức là lotrước thiên hạ, vui sau thiên hạ Người nhấn mạnh, thực hành chí công vô tưcũng có nghĩa là phải kiên quyết chống chủ nghĩa cá nhân

Theo Hồ Chí Minh, các phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô

tư có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Các phẩm chất này có ý nghĩa đối vớitừng cá nhân con người, nó là thước đo phẩm chất người của một con người,

nó đặc biệt có ý nghĩa đối với cán bộ, đảng viên Nó là thước đo sự

giàu có về vật chất, vững mạnh về tinh thần, sự văn minh tiến bộ củamột dân tộc.

1.2.4 Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung

Trong tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, chủ nghĩa quốc tế chính là quan

hệ hữu nghị, hợp tác, giúp đỡ, tương trợ với các dân tộc bị áp bức, với nhândân lao động các nước, với những người yêu hòa bình, công lý và tiến bộ trênthế giới, chống sự hằn thù dân tộc Đó là tinh thần quốc tế cao đẹp mà Hồ Chí

Minh yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên đều phải thấm nhuần và rèn luyệntrong cuộc đấu tranh chung vì hòa bình, phát triển và tiến bộ trên toàn thếgiới Chúng ta biết rằng, học trên sách vở thì rất dễ, nhưng việc lĩnh hội, rènluyện và thực hành là cực kỳ khó Cho nên, muốn có được đạo đức cáchmạng, mỗi cán bộ, đảng viên cần thực hiện tốt các nguyên tắc sau:

1.2.5 Tu dưỡng đạo đức bền bỉ suốt đời, chủ yếu trong thực tiễn cách mạng

Theo Hồ Chí Minh, “đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống

Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố Cũngnhư ngọccàng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong” Vì vậy, để xâydựng đạo đứccách mạng, mỗi người phải tự tu dưỡng, rèn luyện bền bỉ suốtđời, nhưng việc tudưỡng, rèn luyện, phải gắn với hoạt động thực tiễn cáchmạng Vì chính thực tiễncách mạng là nơi để cho mọi người thể hiện rõ nhấtnhững hành vi đạo đức củamình và chính thực tiễn cũng là nơi làm cho mọingười được hoàn thiện hơn về đạođức

1.2.6 Nêu gương đạo đức, nói đi đôi với làm

Hồ Chí Minh coi trọng sự gương mẫu trong thực hành đạo đức, nói điđôi với làm, nói được làm được Đó là một nguyên tắc xây dựng nền đạo đứcmới Theo Người, đạo làm gương, nói đi đôi với làm phải được quán triệttrong tất cả mọi đối tượng, mọi lĩnh vực, từ Đảng, Nhà nước, các đoàn thểđến nhà trường, gia đình, xã hội…

1.2.7 Phải luôn đấu tranh với những hiệntượng phi đạo đức, nhất là chống chủ nghĩa cá nhân

Theo Hồ Chí Minh, để xây dựng đạo đức cách mạng chống những hiệntượng phi đạo đức, chống chủ nghĩa cá nhân cần phải sử dụng nhiều giải phápthích hợp Trước hết, Người nhấn mạnh phải thành thật và thường xuyên thựchiệntự phê bình và phê bình để giúp nhau tiến bộ Đồng thời Hồ Chí Minh rất

đề cao vai trò của dư luận xã hội trong quá trình giáo dục đạo đức cách mạng,chống chủnghĩa cá nhân Theo Người, cách tốt nhất là kết hợp giáo dục đạođức ở gia đình,nhà trường và xã hội; nêu cao tấm gương người tốt, việc tốt vàphê bình, kỷ luậtnghiêm minh, công khai; kết hợp giáo dục đạo đức với tăngcường pháp chế

Trong cuộc sống hôm nay, đã có nhiều bài học về sự mất mát do thiếu

tu dưỡng đạo đức Có những cán bộ, đảng viên, trong gian khổ, tranh đấu thìhăng hái, trung thành, không sợ hy sinh, cực khổ, quyết chiến đấu đến cùng,nghĩa là có công với cách mạng Nhưng khi có ít quyền hạn trong tay thì kiêungạo, xa xỉ, tham ô, lãng phí, quan liêu, tự biến mình thành những "ông quancách mạng" Những người này thậm chí đã kiên trì phấn đấu gần hết cuộc đời,

có nhiều công lao, nhưng cuối đời đã không giữ được tấm lòng trong sáng,nên sự nghiệp đã đổ vỡ, thậm chí đã phải vào vòng lao lí Đó chính là nhữngngười đã không thường xuyên rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, sớm bằng lòng, tựmãn với bản thân và dần dần biến chất, họ bị chính kẻ thù bên trong quật ngã.Bởi vậy, mỗi người chúng ta phải tự ý thức tu dưỡng, rèn luyện đạo đức trongsuốt cuộc đời, coi tu dưỡng đạo đức là một việc làm như rửa mặt hằng ngày.Chỉ có những người có cái tâm trong sáng mới đủ bản lĩnh và năng lực lĩnhhội được những chuẩn mực của đạo đức cách mạng, và khi đạo đức cáchmạng đã vững rồi thì “giàu sang không quyến rũ, nghèo khó không chuyểnlay, uy vũ không khuất phục”

II BÀI HỌC CHO BẢN THÂN TỪ QUAN ĐIỂM PHẢI TU DƯỠNG ĐẠO ĐỨC SUỐT ĐỜI THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ ĐẠO ĐỨC CÁCH MẠNG

2.1 Một số thành tựu và hạn chế trong công tác giáo dục đạo đức cách mạng theo quan điểm Hồ Chí Minh

Phần lớn sinh viên Việt Nam luôn tin tưởng và đồng thuận với đườnglối chính trị của Đảng, chấp hành chính sách, pháp luật của Nhà nước, ra sứchọc tập, rèn luyện và lao động sản xuất Nhiều sinh viên có thái độ, nhận thứctốt và ý thức chính trị cao, có ý chí vươn lên, phát huy mạnh mẽ truyền thốngxung kích của những thế hệ thanh niên lớp trước, trở thành tấm gương sángcho đông đảo thanh niên noi theo Ở nhiều cuộc thi trí tuệ thế giới, học sinh,sinh viên nước ta luôn đạt giải cao Cùng với đó là những tấm gương điểnhình tiên tiến, xung kích đi đầu trong học tập và công tác, nhất là trong sựnghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế đã tiếp tục khẳng định vị thế và vai trò

quan trọng của thế hệ trẻ; là kết quả và minh chứng sinh động cho quá trìnhbồi dưỡng, đào tạo thế hệ cách mạng kế cận của Đảng và Nhà nước.

2.1.2 Một số hạn chế tồn tại

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác giáo dục đạo đức cho sinhviên ở nước ta hiện nay còn một số hạn chế: Nội dung giáo dục hiện nay chưakết hợp tốt giữa giáo dục đạo đức, giáo dục văn hóa với giáo dục khoa học,công nghệ và kỹ thuật, nội dung chưa phù hợp với nhu cầu và xu thế thịtrường lao động trong nước và quốc tế Đặc biệt có một thời gian dài, chúng

ta xem nhẹ việc giáo dục đạo đức cho thanh niên, nếu có thì chỉ mang tínhhình thức, kém hiệu quả Nhìn chung, nội dung giáo dục đạo đức thanh niênViệt Nam hiện nay vẫn chỉ mới tập trung vào những vấn đề như giáo dục tưtưởng chính trị, giáo dục tri thức, giáo dục nghề nghiệp, công ăn, việc làm Trong khi đó có những nội dung cơ bản, quan trọng và cấp bách vẫn chưađược quan tâm đúng mức, trong đó đặc biệt là những vấn đề giáo dục đạođức Phương pháp giáo dục thanh niên thời gian qua vẫn chủ yếu sử dụngphương pháp truyền thống, còn lạc hậu, chậm đổi mới, chậm hiện đại hóa,chưa gắn với đời sống xã hội và lao động nghề nghiệp, chưa phát huy tínhnăng động, sáng tạo và năng lực thực hành của thanh niên…

Vẫn còn một bộ phận sinh viên không có chí hướng rõ ràng, chưa hiểubiết đầy đủ truyền thống cách mạng của Đảng, của dân tộc, ít quan tâm đếntình hình của đất nước, quốc tế Một bộ phận sinh viên “nhạt Đảng, phaiĐoàn, xa chính trị”, không có ý thức vươn lên trong học tập và rèn luyện, cónhững sinh viên giảm sút niềm tin, thiếu niềm tin, bản lĩnh non kém, thậm chí

bị các thế lực thù địch lôi kéo, kích động tham gia vào các hoạt động vi phạmpháp luật Một bộ phận sinh viên hiện đang chỉ quan tâm đến lợi ích trướcmắt, lợi ích cá nhân của mình Số này chỉ quan tâm đến việc học tập chuyênmôn; tập trung vào việc đi học, sau đó, đi làm thêm, ít quan tâm tới các vấn

đề xã hội, chính trị; ít tham gia các phong trào, các hoạt động xã hội Một bộ

phận sinh viên còn chịu tác động ảnh hưởng của các hoạt động tuyên truyềnxuyên tạc của các thế lực thù địch; tư tưởng còn bị dao động; nhiều lúc còn

mơ hồ, thiếu kiên định, thiếu hoài bão, không tích cực tham gia các phongtrào và hoạt động xã hội

2.2 Bài học cho bản thân từ quan điểm phải tu dưỡng đạo đức suốt đời theo tư tưởng hồ chí minh

2.2.1 Thanh niên cần xác định rõ những nội dung tu dưỡng, rèn luyện đạo đức trong tình hình hiện nay

Trong mỗi giai đoạn cách mạng, nội hàm đạo đức để thanh niên ViệtNam tu dưỡng và rèn luyện đều có những yêu cầu cụ thể khác nhau Theo tưtưởng Hồ Chí Minh, nội hàm đạo đức căn bản của thanh niên trong xã hộimới – xã hội chủ nghĩa chính là đạo đức cách mạng Người chỉ rõ: “Làm cáchmạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang,nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp,lâu dài, gian khổ Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa Ngườicách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành đượcnhiệm vụ cách mạng vẻ vang” Người nhấn mạnh: “Nói chung thanh niênphải chuẩn bị làm người chủ nước nhà Muốn thế phải ra sức học tập chínhtrị, kỹ thuật, văn hóa, trước hết phải rèn luyện và thấm nhuần tư tưởng xã hộichủ nghĩa, gột rửa cá nhân chủ nghĩa” Thanh niên phải luôn đề phòng, đểtránh không rơi vào “chủ nghĩa cá nhân”; “chủ nghĩa cá nhân” sẽ đẻ ra hàngtrăm thứ bệnh nguy hiểm, như: quan liêu, mệnh lệnh, bè phái, chủ quan, tham

ô, lãng phí, tham danh, trục lợi, thích địa vị, quyền hành, coi thường tập thể,

tự cao tự đại, độc đoán chuyên quyền Đó “là một thứ rất gian giảo, xảoquyệt; nó khéo dỗ dành người ta đi xuống dốc” Tựu chung lại, theo tư tưởngcủa Người, đạo đức cách mạng của thanh niên được thể hiện ở các chuẩn mựckhái quát sau: “Trung với nước, hiếu với dân; Yêu thương con người, sống cónghĩa, có tình; Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư; Tinh thần quốc tế trong