Tiểu luận cao học lsttct nội dung tư tưởng chính trị hồ chí minh trước năm 1945

phát huy những giá trị truyền thốngtốt đẹp của dán tộc và tinh hoa văn hoá của nhân loại, Người đã nắm bất sâusắc bản chất cách mạng và khoa học, tinh thần biện chứng và nhân đạo củachủ

MỤC LỤC

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

II NỘI DUNG 1

2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX dầu thế kỷ XX và những cội nguồn của tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh 1

2.2 Nội dung tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh trước năm 1945 4

2.2.1 Thời kỳ 1911-1920 (thời kỳ tìm đường cứu nước): tiếp cận chủ nghĩa Mác- Lênin, hình thành tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh 4

2.2.2 Thời kỳ 1920-1930 (thời kỳ đào tạo cán bộ chính trị, chuẩn bị thành lập Đảng): tư tưởng về giải phóng dân tộc và về con đường cách mạng Việt Nam 8

2.2.3 Thời kỳ 1930-1945 (thành lập Đảng, đấu tranh giành chính quyền): tư tưởng về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, về con đường giải phóng dân tộc 12

2.3 Ý nghĩa và giá trị thời đại của tư tưởng Hồ Chí Minh 17

III KẾT LUẬN 26

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng vĩ dại, nhà lý luận thiên tài củacách mạng Việt Nam Trên cơ sở kế thừa phát huy những giá trị truyền thốngtốt đẹp của dán tộc và tinh hoa văn hoá của nhân loại, Người đã nắm bất sâusắc bản chất cách mạng và khoa học, tinh thần biện chứng và nhân đạo củachủ nghĩa Mác- Lênin, vận dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh thực tế,giải quyết thành công những vấn dể chính trị Việt Nam

Là hộ phận cấu thành của tư tưởng Hổ Chí Minh, tư tưởng chính trị HồChí Minh là hệ thống những quan điểm lý luận chính trị toàn diện và sâu sắc

về cách mạng Việt Nam một nước thuộc địa nửa phong kiến đi lên chủnghĩa xà hội bỏ qua chế độ tư bản chủ nghĩa Đó là tư tưởng về giải phóngdân tộc, giải phóng giai cấp giải phóng con người: về độc lập dân tộc gắn liênvới chủ nghĩa xã hội, kết hợp sức mạnh dán tộc với sức mạnh thời đại; về sứcmạnh của nhân dân, của khối dại đoàn kết dân tộc: về quyền làm chủ củanhân dân, xây dựng nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân; về xây dựngĐảng trong sạch vững mạnh, cán bộ đảng viên vừa là người lành dạo, vừa làngười đầy tớ thật trung thành của nhân dân

Tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh là tài sản tinh thần to lớn của Đảng vàdân tộc ta đã và đang soi đường cho cuộc dấu tranh của nhân dân ta giành

thắng lợi Chính vì lý do đó, tác giả tiến hành lựa chọn đề tài “Nội dung tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh trước năm 1945” để đi tìm hiểu cụ thể tư

tưởng của Người trước năm 1945, từ đó nêu ra được Ý nghĩa và giá trị thờiđại của tư tưởng Hồ Chí Minh

II NỘI DUNG

2.1 Điều kiện kinh tế - xã hội ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX dầu thế

kỷ XX và những cội nguồn của tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh

Vào cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX, tình hình quốc tế có nhiều biếnđổi Chủ nghĩa tư bản đã chuyển lên giai đoạn chủ nghĩa đế quốc Các nước

phương Tây cấu kết với nhau, thực hiện việc phân chia thế giới, từ đó hìnhthành hệ thống thuộc địa của chúng ở các châu Á Phi, Mỹ latỉnh Bên cạnhmâu thuẫn củ giữa giai cấp vô sản và giai cấp tư sản, đã xuất hiện mẫu thuẫnmới: mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa bị áp bức với chủ nghĩa đế quốc,thực dân Trong thời kỳ này, phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộcđịa ngày càng phát triển, nhưng chưa đủ sức làm lung lay nền móng hệ thốngthuộc địa, chưa kết hợp được với phong trào cách mạng vô sản ở các nước tưbản Hậu quả của cuộc Chiến tranh thế giới lần thứ nhất là làm cho các nướcthuộc địa vốn đã nghèo khổ càng thêm điều đứng Trong hoàn cảnh đó, thắnglợi của Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã làm chấn động địa cầu mở

ra một kỷ nguyên mới của loài người- kỷ nguyên quá độ tù chủ nghĩa tư bánlên chủ nghĩa xã hội trên phạm vi toàn thế giới Được Cách mạng tháng Mườinêu gương cổ vũ phong trào giải phóng dân tộc phát triển mạnh mẽ khắp nơitrên thế giới, đặc biệt là ở Việt Nam Năm 1855, thực dân Pháp xâm lượcnước ta, biển Việt Nam từ một nước phong kiến độc lập thành một nướcthuộc địa nửa phong kiến Chúng thi hành các chính sách áp bức, bơi lội cực

kỳ dã man thâm độc Chính quyền thực dân ngày càng mở rộng quy mô khaithác, vơ vét tài nguyên khoảng sản ở Đông Dương Đời sống của nhân dân tangày càng cực khổ hơn

Không cam chịu khuất phục, nhân dân ta liên tiếp nối dậy chống áchthống trị của bọn thực dân và bọn phong kiến tay sai Nhưng mọi phong tràoyêu nước, từ các phong trào theo xu hướng phong kiến (Cần Vương HươngKhê, Yên Thế ) đến các phong trào theo xu hướng tư sản (Đông Du, DuyTân, Đông Kinh Nghĩa Thục ) đều hoàn toàn bế tắc Đất nước lâm vào tìnhtrạng khủng hoảng về tư tưởng và đường lối chính trị Sử mệnh lịch sử đặt racho cả dân tộc, cho tất cả những người Việt Nam yêu nước là phải tìm ra conđường cứu nước, cứu dân thoát khỏi ách thống trị của ngoại bang Giai cấpnông dân chiếm đa số (trên 90 ", dân số) nhưng với đặc điểm tiểu nông, phântán, lạc hậu lại chịu cảnh "một cổ hai tròng" (trong địa chủ phong kiến và

trong thực dân) nên chỉ có thể là lực lượng tham gia cách mạng Giai cấp tưsản Việt Nam yếu ớt, bị tư sản ngoại bang chèn ép nên không thể đảm đươngđược trách nhiệm đó Giai cấp công nhân Việt Nam tuy mới hình thành nhưngsớm trở thành lực lượng chính trị xã hội độc lập và sớm giữ được vị trí lãnhđạo của cuộc đấu tranh cách mạng Phong trào công nhân càng lớn mạnh càngđòi hỏi phải có một hệ tư tưởng, một học thuyết chính trị chân chính, tiên tiếnsoi đường Trong hoàn cảnh lịch sử đó, tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh rađời, đáp ứng được nhu cầu bức thiết của dân tộc.

Tư tưởng Hồ Chí Minh, trong đó có tư tưởng chính trị được hình thànhdựa trên b: nguồn gốc: một là, chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; hai là, tinh hoavăn hóa phương Đông và phương Tây; ba là, chu nghĩa Mác Lênin đây là -nhân tố quyết định nhất

Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam là nhân tố xuất phát để hình thành tưtưởng chính trị Hồ Chí Minh Các dân tộc đều có lòng yêu nước, song truyềnthống yêu nước Việt Nam có những nét đặc sắc riêng: thứ nhất, tinh thần độclập tự chủ, anh dũng bất khuất trong đấu tranh dựng nước và giữ nước; thứhai, giàu tính cộng đồng, tính nhân dân, tính nhân bản; thứ ba, có xu hướnggắn với tiến bộ xã hội Nó chứa đựng khát vọng về tự do, công bằng, bìnhđẳng xã hội của nhân dân Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước, trênmột vùng quê giàu truyền thống cách mạng, có bề dày lịch sử, cậu bé NguyễnSinh Cung ngay từ nhỏ đã chăm chỉ học hành, tìm đọc sách báo về lịch sử dântộc, về triết học, văn học yêu nước Đó là cơ sở đầu tiên hình thành ở Hồ ChíMinh lòng yêu nước, thương dân lòng tự hào dân tộc Đến tuổi thanh niên,

Hồ Chí Minh đã là một trong những người con ưu tú tiêu biểu nhất của đấtnước Khâm phục tinh thần yêu nước, xã thân vì nước của các sĩ phu, vănthân, các chí sỹ, nhưng Người không tán thành đường lối cứu nước của họ.Người coi con đường của Phan Châu Trinh là "xin giặc rủ lòng thương", củaPhan Bội Châu là "đưa hổ cửa trước, rước beo cửa sau", của Hoàng HoaThám thì "nặng cốt cách phong kiến" Từ đó Người quyết tâm đi tìm con

đường khác, thật sự khoa học và cách mạng dẫn tới mục tiêu giải phóng dântộc.

Tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh không chi kết tinh những giá trị dântộc mà còn bắt nguồn từ tinh hoa văn hoá nhân loại, cả phương Đông vàphương Tây Hồ Chí Minh là một điển hình của các bậc hiền triết phươngĐông thể hiện ở văn hóa ứng xử, ở phương pháp, phong cách tư duy và hànhđộng, ở sự am hiểu sâu sắc và tinh tế những vấn đề lịch sử cũng như nhữngvấn đề nóng hổi đương đại của các dân tộc phương Đông Người tiếp thu, kếthừa sáng tạo nhiều giá trị tiến bộ của Nho giáo, đồng thời cũng phê phánnhững hạn chế của nó Từ tuổi thiếu niên Người đã tiếp cận với những yếu tốvăn hoá phương Tây qua trường học Pháp- Việt, đã làm quen với tư tưởng tự

do, dân chủ của giai cấp tư sản

Những thực té và nhân tố tư tưởng nêu trên, đặc biệt là chủ nghĩa yêunước đã thúc đẩy anh thanh niên Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứunước, đi đến chủ nghĩa Mác - Lênin - "ngọn hải đăng soi đường cho toàn thểnhân loại bị áp bức đi tới giải phóng"

2.2 Nội dung tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh trước năm 1945

2.2.1 Thời kỳ 1911-1920 (thời kỳ tìm đường cứu nước): tiếp cận chủ nghĩa Mác- Lênin, hình thành tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh

Sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước đang rên xiết dưới áchthống trị của ngoại bang, tất cả ý nghĩa cuộc sống đối với anh thanh niênNguyễn Tất Thành là cứu nước, giải phóng dân tộc, cứu đồng bào bị đọa đầy,đau khổ là tự do cho đồng bào, độc lập cho Tổ quốc Chứng kiến sự thất bạicủa các phong trào yêu nước, anh đã nhận thức được sự thất bại của hệ ý thứcphong kiến và sự bất lực của hệ ý thức từ san trước các nhiệm vụ lịch sử Tưtưởng yêu nước của Nguyễn Tất Thành ngay lúc đó đã thể hiện tầm vượttrước những quan niệm cứu nước đương thời Đó là tư tưởng yêu nước sángsuốt, có tính phê phán, không bảo thủ Trong quan niệm về mục tiêu cứu nước(khi chưa là nhà mácxít) anh cho rằng, nước độc lập phải đi dối với dân được

quyền tự do, ấm no, hạnh phúc Bị hấp dẫn bởi khẩu hiệu: "tự do, bình đẳng,bác ái", Nguyễn Tất Thành muốn tìm hiểu đến tận nơi "cái gì ẩn chứa đằngsau" những từ đẹp đẽ ấy không chỉ trên lý thuyết mà ngay trên thực tế Hếtsức ngưỡng mộ Đại cách mạng Pháp, anh cũng rất muốn nghiên cứu để xem

nó có thể giúp ích gì cho công cuộc giải phóng đồng bào Sau này, anh kể lại:

"Trong những trường học cho người bản xứ, bọn Pháp dạy người như dạy convẹt Chúng giấu không cho người nước tôi xem sách báo Không phải chỉ sáchcủa các nhà văn mới, mà cả Rútxô và Môngtexkiơ cũng bị cấm Vậy thì phảilàm thế nào bây giờ? Tôi quyết định tìm cách đi ra nước ngoài" Với một hoàibão và lòng yêu nước như thế, Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

Tháng 6-1911, với cái tên Văn Ba, Nguyễn Tất Thành rời Tổ quốc, làmphụ bếp trên chiếc tàu thủy sang Pháp Sau đó, anh còn đi nhiều nước châu

Âu, châu Phi, châu Mỹ Chịu đựng khó khăn gian khổ, anh chú ý quan sát,suy nghĩ về những điều mắt thấy tai nghe, hãng hái tham gia vào các cuộcdiễn thuyết với các nhà chính trị và triết học Trong thời gian ở châu Âu, saugần 10 năm lăn lộn trong giới lao động chân tay, anh nhận ra giai cấp côngnhân Pháp cũng bị tư bản bóc lột vì lẽ tự nhiên đó, họ là một lực lượng đồngminh của phong trào đấu tranh giải phóng Việt Nam Nhận diện phân biệtđồng minh của mình ngay trong lòng nước Pháp thực dân ý thức dân tộc củaNguyễn Tất Thành được bổ sung bằng ý thức giai cấp công nhân, bằng tinhthần quốc tế Ở Pháp Nguyễn Tất Thành đã liên hệ và tích cực hoạt độngtrong phong trào Việt kiều, với những người yêu nước như cụ Phan ChuTrinh Phan Văn Trường, với các tầng lớp xã hội khác Anh tự học và thôngthạo tiếng Anh, tiếng Pháp, nhờ đó nắm được văn minh phương Tây, nắmđược các trào lưu chính trị thế giới, hiểu thấu chủ nghĩa xã hội khoa học vàsớm xuất hiện như một ngôi sao sáng trên vòm trời Việt Nam Năm 1918, anhgia nhập Đảng Xã hội Pháp vì đảng này ủng hộ cuộc đấu tranh giải phóng cácdân tộc thuộc địa và là đảng duy nhất theo đuổi lý tưởng tư do, bình đẳng, bác

ái Năm 1919, Nguyễn Tất Thành lần đầu tiên ký tên Nguyễn Ái Quốc khi

thay mặt một nhóm người Việt Nam yêu nước tại Pháp, gửi đến Hội nghịVécxây Bản yêu sách của dân tộc Việt Nam, đòi chính phủ Pháp phải thừanhận các quyền tự do, dân chủ và quyền bình đẳng của dân tộc Việt Nam.Đây là lần đầu tiên Người đã dũng cảm đứng lên đấu tranh cho quyền lợi củadân tộc ngay chính tại sào huyệt của bọn thực dân làm cho nhân dân thế giớichú ý đến tình hình Việt Nam.

Sau Cách mạng tháng Mười Nga, phong trào công nhân, phong tràogiai phóng dân tộc trên thế giới phát triển mạnh mẽ Năm 1919 Quốc tế Cộngsản ra đời, kiện quyết ủng hộ phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộcđịa phương Đông Năm 1920 Nguyễn Ái Quốc đã được đọc bản Sở thảo lầnthứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa do Lêninsoạn thảo và trình bày tại Đại hội lần thứ II của Quốc tế Cộng sản Người cảmđộng, phấn khởi, sáng tỏ và tin tưởng vào Quốc tế III và Lênin Từ đó Ngườisay mê nghiên cứu các tác phẩm của Mác, Angghen Lênin và quyết tâm ditheo chủ nghĩa Mác- Lênin, học thuyết chính trị tiên tiến nhất của thời đại.Năm 1920, tại Đại hội XVIII của Đảng Xã hội Pháp, Nguyễn Ái Quốc đã bỏphiếu gia nhập Quốc tế Cộng sản và trở thành một trong những người sánglập Đảng Cộng sản Pháp Đây là bước nhảy vọt, sự thay đổi cơ bản trongnhận thức tư tưởng và lập trường chính trị của Người Kể từ đây, cách mạngViệt Nam đã có phương hướng đúng đắn và trở thành bộ phận khăng khít củaphong trào cách mạng thế giới

Như vậy là, sau gần mười năm tìm đường cứu nước, đặt chân lên nhiềuchâu lục, tiến hành khảo sát chủ nghĩa thực dân, đế quốc ở các nước tư bảnchủ nghĩa và nhiều nước thuộc địa của chúng Nguyễn Tất Thành đã sớmnhận thức được xu hướng phát triển của thời đại, từ một người yêu nước nồngnhiệt đã bắt gặp chủ nghĩa Mác Lênin rồi trở thành người cộng sản Nguyễn

Ái Quốc

Chủ nghĩa yêu nước là cơ sở ban đầu và động lực thúc đẩy Nguyễn ÁiQuốc đến với chủ nghĩa Mác - Lênin Còn chủ nghĩa Mác- Lênin đã nâng chủ

nghĩa yêu nước truyền thống ở Nguyễn Ái Quốc lên bước phát triển mới, phùhợp với thời đại mới Sau này Người kể lại: "Lúc đầu chính là chủ nghĩa yêunước, chứ chưa phải chủ nghĩa cộng sản đã đưa tôi tin theo Lênin, tin theoQuốc tế thứ ba Từng bước một, trong cuộc đấu tranh, vừa nghiên cứu lý luậnMác Lênin, vừa làm công tác thực tế, dần dần tôi hiểu được rằng chỉ có chủnghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản mới giải phóng được các dân tộc bị áp bức

và những người lao động trên thế giới khỏi ách nô lệ" Chính lý luận Mác Lênin đã cung cấp cho Người thế giới quan và phương pháp luận duy vật biệnchứng để tổng kết kiến thức, tổng kết lịch sử và kinh nghiệm thực tiễn, tìm racon đường cứu nước mới đưa Người vượt hẳn lên phía trước so với nhữngngười yêu nước đương thời khắc phục căn bản cuộc khủng hoảng về đườnglối giải phóng dân tộc

-Từ chủ nghĩa yêu nước đến với chủ nghĩa Mác- Lênin, trở thành ngườicộng sản vĩ đại, Nguyễn Ái Quốc đã thực hiện bước chuyển biến về chấttrong tư tưởng cứu nước, giành độc lập dân tộc Đóng góp quan trọng về lýluận và thực tiễn của Người là ở chỗ đã kết hợp tài tình và sáng tạo vấn đềdân tộc với vấn đề chủ nghĩa xã hội Độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa

xã hội trở thành xu hướng mang tính phổ biến của cách mạng thế giới, mangtính quy luật của thời đại Người khẳng định: chỉ có giải phóng giai cấp vôsản thì mới giải phóng được dân tộc: cả hai cuộc giải phóng này chỉ có thể là

sự nghiệp của chủ nghĩa cộng sản và của cách mạng thế giới Và đây chính làcon đường đúng đắn nhất để giải phóng dân tộc ta và các dân tộc thuộc địa,phụ thuộc

Như vậy, trên cơ sở tiếp thu có chọn lọc những tư tưởng chính trịtruyền thống của dân tộc, những nhân tố hợp lý của tư tưởng chính trị phươngĐông và phương Tây, Nguyễn Ái Quốc đã phát hiện ra con đường giải phóngdân tộc và quyết tâm đi theo chủ nghĩa Mác- Lênin Sự kết hợp ba nhân tốnày là sự kết hợp hài hoà giữa tinh hoa dân tộc với đỉnh cao của tư tưởng loàingười ở thời đại mới, giữa chủ nghĩa yêu nước với chủ nghĩa quốc tế, giữa

dân tộc và giai cấp, giữa truyền thống và cách mạng Tất cả những yếu tố đóđược kết tinh trong tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh.

2.2.2 Thời kỳ 1920-1930 (thời kỳ đào tạo cán bộ chính trị, chuẩn bị thành lập Đảng): tư tưởng về giải phóng dân tộc và về con đường cách mạng Việt Nam

Thời kỳ này, với cương vị là người của Quốc tế Cộng sản, Nguyễn ÁiQuốc đã truyền bá chủ nghĩa cộng sản vào châu Á nói chung và Đông Dươngnói riêng, theo dõi và chỉ đạo phong trào cách mạng ở một số nước, chuẩn bịmọi điều kiện cho việc thành lập chính đảng của giai cấp vô sản Đồng thời,Người tập trung vào lãnh đạo cách mạng Việt Nam Từ năm 1925 đến năm

1930, Người trực tiếp chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tớithành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Người cũng có nhiều đóng góp cho cuộcđấu tranh giải phóng dân tộc và sự thắng lợi của chủ nghĩa cộng sản ở cácnước phương Đông

Tiếp thu ánh sáng của chủ nghĩa Mác- Lênin, Nguyễn Ái Quốc đã sớmtìm thấy con đường giải phóng các dân tộc thuộc địa gắn với cuộc đấu tranhcủa giai cấp vô sản, từ đó Người đã tiến hành đấu tranh và phê phán mạnh mẽnhững nhận thức sai lầm về vấn đề dân tộc và thuộc địa trong phong trào côngnhân ở các nước châu Âu, đồng thời Người đã ra sức đẩy mạnh việc truyền bánhững tư tưởng của Lênin và Quốc tế Cộng sản vào các dân tộc thuộc địa

Bảng sự phân tích trên cứ liệu lịch sử chính xác, Nguyễn Ái Quốc đãchi cho nhân dân Việt Nam cũng như các dân tộc thuộc địa thấy rằng, côngcuộc đấu tranh giải phóng dân tộc không thể di theo con đường cách mạng tưsản, vì đó là "cách mệnh không đến nơi, tiếng là cộng hòa và dân chủ, kỳ thựctrong thì nó tước lục công nông, ngoài thì nó áp bức thuộc địa" Người chỉ rõ:

“Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công, và thànhcông đến nơi, nghĩa là dân chúng được hưởng cải hạnh phúc, tự do, bình đẳngthật Cach mệnh Nga dạy cho chúng ta rằng muốn cách mệnh thành công thìphải dân chúng (công nông) làm gốc, phải có đảng vững bền, phải bền gan,

phải hy sinh, phải thống nhất Nói tóm lại là phải theo chủ nghĩa Mã Khắc Tư

và Lênin” Từ sự phát hiện và thấu hiểu đòi hỏi bức xúc của dân tộc Việt Nam

và các dân tộc bị chủ nghĩa thực dân thống trị trong thời đại mới, Người điđến kết luận: muốn cứu nước và giải phóng dân tộc, không có con đường nàokhác ngoài con đường cách mạng vô sản; sự nghiệp giải phóng dân tộc ở cácnước thuộc địa chỉ có thể giành được thắng lợi triệt để, khi gắn với chủ nghĩacộng sản, đặt cách mạng giải phóng dân tộc của các thuộc địa vào phạm trùcủa cách mạng vô sản Luận điểm này là đóng góp lớn nhất của tư tưởngchính trị Hồ Chí Minh đối với hệ tư tưởng Mác- Lênin, là một trong nhữngphát hiện mới sáng tạo trong quan điểm, đường lối chính trị của Người

Suốt chặng đường đi tìm con đường cứu nước cũng như quá trìnhtruyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin vào nước ta và chuẩn bị thành lập Đảng,Nguyễn Ái Quốc đã đặc biệt chú trọng, quan sát, khảo sát thực tiễn phongtrào đấu tranh của nhân dân các dân tộc Các báo cáo của Nguyễn Ái Quốc vềBắc kỳ, Trung kỳ và Nam kỳ, những vấn đề thực tiễn sôi động ở các nướcthuộc địa được nêu ra trong Bản án chế độ thực dân Pháp; sự khảo cứu tìnhcảnh nông dân Trung Quốc, Đông Dương là cơ sở thực tiễn sinh động đểvận dụng lý luận, thực hiện mục tiêu của chủ nghĩa cộng sản ở các nước thuộcđịa Người đã viết hàng trăm bài báo lên án chủ nghĩa thực dân, gióng một hồichuông thức tỉnh giai cấp cần lao, và cho rằng, những người cùng khổ đứnglên đánh đổ chủ nghĩa thực dân, và con đường giành độc lập tự do phải bắtđầu từ sự nhận thức về nỗi nhục của người bản xứ Về điểm này Nguyễn ÁiQuốc đã thể hiện một tư duy sắc sảo của một nhà chính trị tầm quốc tế

Nguyễn Ái Quốc nhận định rằng, xung đột về quyền lợi và mâu thuẫngiai cấp ở Việt Nam không phải là gay gắt; đại địa chủ, tư sản Việt Nam chưahoàn toàn đúng nghĩa của nó như phương Tây, cho nên, cuộc đấu tranh giaicấp ở Việt Nam không những không diễn ra giống như ở phương Tây, mà cònkhông quyết liệt như phương Tây Đây chính là những bổ sung lớn về "cơ sởlịch sử" dân tộc học phương Đông của Nguyễn Ái Quốc vào kho tàng lý luận

Mác- Lênin, học thuyết được xây dựng trên một triết lý lịch sử châu Âu, màchâu Âu chưa phải là toàn thể nhân loại Từ đó, Người đi đến kết luận quantrọng: "Những lý do lịch sử cho phép chủ nghĩa cộng sản thâm nhập dễ dàngvào châu Á, dễ dàng hơn là ở châu Âu" Sự dễ dàng ấy bắt nguồn từ đặc điểmlịch sử, tư tưởng, truyền thống của các nước châu Á Mặt khác, hàng trămtriệu nhân dân châu Á bị áp bức đã thức tỉnh, hình thành "một lực lượngkhổng lồ" đang đứng lên đấu tranh đòi giải phóng Trên khu vực rộng lớn đó,

"sự tàn bạo của chủ nghĩa tư bản đã chuẩn bị đất rồi: Chủ nghĩa xã hội chỉ cònphải làm cái việc là gieo hạt giống của công cuộc giải phóng nữa thôi"

Nguyễn Ái Quốc là một trong số ít lãnh tụ cộng sản đầu tiên cho rằng,cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc là một cuộc cách mạng và cách mạng giảiphóng dân tộc phải được đặt vào quỹ đạo của cách mạng vô sản Sau khiLênin mất, một số người lãnh đạo của Quốc tế Cộng sản đã quá đề cao yếu tốgiai cấp, xem nhẹ yếu tố dân tộc trong khi hoạch định chiến lược, sách lượccách mạng Họ đánh giá thấp vai trò giai cấp tư sản dân tộc phương Đôngtrong cách mạng giải phóng dân tộc, và cho rằng, cách mạng ở chính quốcphải nổ ra trước cách mạng thuộc địa; rằng, cách mạng ở chính quốc giữ vaitrò quyết định Phê phán quan điểm đó, Nguyễn Ái Quốc vạch rõ sự cần thiếtphải gắn cách mạng giải phóng dân tộc với cách mạng vô sản thế giới "làmcho đội tiên phong của lao động thuộc địa tiếp xúc mật thiết với giai cấp vôsản phương Tây để dọn đường cho một sự hợp tác thật sự sau này; chỉ có sựhợp tác này mới bảo đảm cho giai cấp công nhân quốc tế giành được thắng lợicuối cùng" Người chỉ ra rằng, chủ nghĩa đế quốc là "con đỉa hai vòi", một vòihút máu vô sản chính quốc, một vòi hút máu dân tộc thuộc địa, muốn tiêu diệt

nó phải chặt đứt cả hai vòi; rằng, do đó cách mạng vô sản ở các nước tư bản

và cách mạng giải phóng dân tộc đều là những động lực cơ bản của cáchmạng thế giới, giống như "hai cánh của một con chim", một cánh không thểbay được Trong thời đại ngày nay, cách mạng giải phóng dân tộc phải gắnmật thiết với cách mạng vô sản ở các nước tư bản, song không phụ thuộc một

chiều vào cách mạng chính quốc Cách mạng thuộc địa không bị động chờcách mạng chính quốc, trái lại, một khi có thời cơ nó có thể vùng lên, chủđộng giành thắng lợi trước cách mạng vô sản ở chính quốc và góp sức thúcđẩy cách mạng ở chính quốc Và Người coi tất cả các dân tộc thuộc địa trênthế giới là đồng minh chiến đấu của dân tộc Việt Nam, coi Liên Xô là thànhtrì của cách mạng thế giới Đây là một sáng tạo thiên tài của Hồ Chí Minh gópphần phát triển chủ nghĩa Mác - Lênin, chứng tỏ Người có tầm nhìn chiếnlược bao quát toàn thế giới không những hiểu sâu sắc tiềm năng cách mạnggiải phóng dân tộc mà còn hiểu sâu sắc tình hình cách mạng vô sản ở phươngTây

Phát hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam là một sángtạo của Nguyễn Ái Quốc Ở những nước công nghiệp phát triển, công nhânchiếm số đông trong dân cư thì khẳng định trên là điều dễ hiểu Nhưng ở mộtnước vốn là thuộc địa nửa phong kiến như Việt Nam, nơi nông dân chiếm đại

đa số trong dân cư thì đó là vấn đề khó được chấp nhận, vì khó nhận ra.Người sớm chỉ ra mối quan hệ khăng khít giữa đấu tranh dân tộc và đấu tranhgiai cấp trong cách mạng ở thuộc địa, yêu cầu giai cấp công nhân phải nắmlấy ngọn cờ dân tộc và chủ nghĩa xã hội, phải củng cố khối liên minh công-nông Để bảo vệ học thuyết Mác- Lênin, vào đầu những năm 1920, Nguyễn

Ái Quốc đã viết nhiều bài báo đề cập đến vai trò giai cấp công nhân ở TrungQuốc, Thổ Nhĩ Kỳ, Viễn Đông Năm 1923, tại diễn đàn Đại hội Quốc tếNông dân, Người kịch liệt phê phán những trào lưu cơ hội chủ nghĩa, nịnhnông dân, coi nông dân là lực lượng chủ yếu, là động lực duy nhất của cáchmạng Người lập luận rằng, nông dân là lực lượng cách mạng to lớn, nhưngkhẳng định vai trò lãnh đạo thuộc về giai cấp công nhân, đồng thời nhấnmạnh tầm quan trọng của liên minh công - nông trong cuộc đấu tranh giànhđộc lập dân tộc và tiến lên chủ nghĩa xã hội Về vai trò của Đảng Cộng sản,Nguyễn Ái Quốc nhấn mạnh: cần phải có đảng của giai cấp công nhân lãnhđạo "để trong thì vận động và tổ chức dân chúng, ngoài thì liên lạc với dân tộc

bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vững, cách mệnh mới thànhcông" Người đã chỉ rõ: "Đảng muốn vững thì phải có chủ nghĩa làm cốt,trong Đảng ai cũng phải hiểu, ai cũng phải theo chủ nghĩa ấy Đảng mà không

có chủ nghĩa cũng như người không có trí khôn, tàu không có bàn chỉ nam"

và đi đến kết luận: "Bây giờ học thuyết nhiều, chủ nghĩa nhiều, nhưng chủnghĩa chân chính nhất, chắc chắn nhất, cách mệnh nhất là chủ nghĩa Lênin"”.Nguyễn Ái Quốc chỉ rõ: trong điều kiện của Việt Nam, trước hết phải huấnluyện, đào tạo những thanh niên yêu nước thành những cán bộ có lý luận cáchmạng, phải ra báo để tuyên truyền chủ nghĩa Mác- Lênin Đây là bước đithích hợp để tiến tới thành lập một chính đảng vô sản kiểu mới theo chủ nghĩaLênin ở một nước thuộc địa, nông nghiệp lạc hậu; là bước chuẩn bị về chínhtrị, tư tưởng, tổ chức và phương pháp đấu tranh cách mạng cho đội tiền phongchiến đấu của giai cấp công nhân Việt Nam Vì vậy, việc thành lập "Thanhniên cách mạng đồng chí Hội" như một tổ chức tiền thân của Đảng, ra báoThanh niên là một sáng tạo lớn của Nguyễn Ái Quốc

2.2.3 Thời kỳ 1930-1945 (thành lập Đảng, đấu tranh giành chính quyền): tư tưởng về độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, về con đường giải phóng dân tộc

Vào những năm 1929-1930, ở Việt Nam có 3 tổ chức cộng sản hoạtđộng riêng rẽ, tranh giành nhau, tạo kẽ hở cho kẻ thù lợi dụng để đàn ápphong trào cách mạng Với uy tín là người thầy, người anh cả, đại biểu củaQuốc tế Cộng sản, Nguyễn Ái Quốc đã hợp nhất thành công các tổ chức đó,thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Người tự tay soạn Chính cương, Sáchlược, Điều lệ Đảng, vạch ra đường lối chiến lược, sách lược cách mạng, tínhchất và nguyên tắc tổ chức Đảng Người xác định phương hướng lâu dài củacách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, từ đó định hướngvận động nhân dân đứng lên đấu tranh đánh đuổi đế quốc thực dân, giảiphóng đất nước Độc lập là để được tự do, hạnh phúc, công lý công bằng; độclập không phải là để phong kiến, tư bản bản xứ thay thế đế quốc thực dân

thống trị đa số đồng bào Nhân dân làm cách mạng thành công thì chínhquyền phải thuộc về tay nhân dân, đi theo con đường chủ nghĩa xã hội Ngườirút ra kết luận: trong thời đại ngày nay, độc lập dân tộc chỉ thực sự khi đượcgắn liền với chủ nghĩa xã hội, trong đó độc lập là tiền đề, là điều kiện để điđến chủ nghĩa xã hội, còn chủ nghĩa xã hội là bảo đảm chắc chắn nhất, thựcchất nhất cho độc lập dân tận Chân lý này bắt nguồn từ bản chất của sự vậnđộng lịch sử mà sau những tìm tòi công phu cùng sự nếm trải thân phận củamột người dân mất nước, Nguyễn Ái Quốc mới tìm ra được Đặt cách mạnggiải phóng dân tộc nằm trong phạm trù cách mạng vô sản, gắn độc lập dân tộcvới chủ nghĩa xã hội, quan điểm giải phóng dân tộc của Người đã mang tínhtoàn diện và triệt để Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trở thành xu hướngmang tính phổ biến của cách mạng thế giới mang tính quy luật của thời đại.Nguyễn Ái Quốc chủ trương trước hết phải làm cách mạng tư sản dân quyền

và cách mạng thổ địa, sau đó sẽ đi tới xã hội cộng sản, nghĩa là tiến hành cáchmạng dân tộc dân chủ nhân dân, rồi tiến lên chủ nghĩa xã hội Đây là hai giaiđoạn của một quá trình cách mạng không ngừng

Các văn kiện trên thể hiện tinh thần cách mạng triệt để và sáng tạo, kếthợp đúng đắn lý luận và thực tiễn Việt Nam Như vậy, quan điểm cơ bản và

có giá trị xuyên suốt con đường cách mạng nước ta là độc lập dân tộc và chủnghĩa xã hội, mục tiêu "Việt Nam độc lập, Việt Nam tự do" tiếp tục đượcnhấn mạnh và khẳng định

Kế thừa và phát triển sáng tạo tư tưởng về đảng kiểu mới của Lênintrong điều kiện lịch sử Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc khẳng định: Đảng Cộngsản Việt Nam là đội tiên phong của giai cấp vô sản, tin theo chủ nghĩa cộngsản Ở nước ta thời kỳ này, công nhân chỉ chiếm vài phần trăm trong toàndân, thành phần trong Đảng không chỉ và không thể chỉ là công nhân, mà cảanh chị em bị áp bức bóc lột, nhưng Đảng ta vẫn là đảng của giai cấp côngnhân, vì Đảng thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lênin trong tư tưởng và hànhđộng, Đảng bắt rễ sâu trong tất cả các tầng lớp nhân dân, vì chủ nghĩa Mác -