su chuyen da trong thai nghen

Trình bày được đặc điểm và tác dụng của cơn co tử cung trong chuyển dạ 4.. Trình bày được các yếu tố tiên lượng cuộc chuyển dạ... Đ ỊNH NGHĨA Chuyển dạ là quá trình sinh lý mà kết quả l

SỰ CHUYỂN DẠ

VÀ CÁC YẾU TỐ TIÊN LƢỢNG CUỘC ĐẺ

TS Nguyễn Xuân Hợi

M ỤC TIÊU

1. Nêu được các giai đoạn của cuộc chuyển dạ

2. Nêu được các nguyên nhân phát sinh chuyển

dạ

3. Trình bày được đặc điểm và tác dụng của cơn

co tử cung trong chuyển dạ

4. Trình bày được các yếu tố tiên lượng cuộc

chuyển dạ

Đ ỊNH NGHĨA

 Chuyển dạ là quá trình sinh lý mà kết quả là thai nhi và rau thai được đưa ra khỏi buồng tử cung qua đường âm đạo

 Chuyển dạ thường xảy ra sau thời gian thai nghén trung bình là 280 ngày hay 40 tuần lễ lúc đó thai nhi đã có khả năng sống độc lập ngoài tử cung

C HUYỂN DẠ

 Chuyển dạ đủ tháng: 37 – 41 tuần

 < 37 tuần : đẻ non tháng

 > 41 tuần: đẻ già tháng

C ÁC GIAI ĐOẠN

 Giai đoạn I : Xoá mở cổ tử cung, trung bình 15 giờ

 Ia: Pha tiềm tàng, CTC bắt đầu xoá đến CTC mở

3cm, kéo dài 8 giờ

 Ib: Pha tích cực, CTC mở 3cm đến 10cm, kéo dài 7h

 Giai đoạn II : Sổ thai, từ khi CTC mở hết đến khi thai sổ

ra ngoài, trung bình 30p, tối đa 1 giờ

 Giai đoạn III : Sổ rau, từ khi thai sổ ra ngoài đến rau

bong, 15-30 phút

CÁC GIAI ĐOẠN CHUYỂN DẠ

N GUYÊN NHÂN GÂY CHUYỂN DẠ

 Là một quá trình sinh lý phức tạp, có nhiều cơ

quan tham gia vào quá trình chuyển dạ

Đ ỘNG LỰC CỦA CHUYỂN DẠ

 Cơn co tử cung

 Cơn co thành bụng

C ƠN CO TỬ CUNG

 30 tuần đầu không có cơn co

 2 tuần trước chuyển dạ có cơn co Hicks, co nhẹ 10-15 mmHg, không đau

 Cơn co tử cung gây đau: áp lực 25 – 30 mmHg

 Xuất phát từ một sừng tử cung, thường sừng phải

C ƠN CO TỬ CUNG

 Cuối GĐ II, kết hợp cùng cơn co thành bụng tăng

áp lực buồng ối tới 150 mmHg rặn đẻ

 Cường độ: Áp lực tử cung cao nhất mỗi cơn co

 Trương lực cơ bản: 10 - 15 mmHg

 Hiệu lực cơn co = Cường độ - Trương lực cơ bản

 Độ dài: thời gian bắt đầu co bóp - hết cơn co (giây)

Đ ẶC ĐIỂM CƠN CO TỬ CUNG TRONG

 Dài dần: mới chuyển dạ 15s, cuối gđ1 là 30s

 Cường độ tăng dần: mới chuyển dạ 30mmHg,

sổ thai 70 mmHg

Đ ẶC ĐIỂM CƠN CO TỬ CUNG TRONG

 Gây đau: co càng mạnh càng đau, lo lắng đau

tăng

 3 giảm:

Áp lực giảm dần từ trên xuống

Thời gian co bóp giảm từ trên xuống

Hướng lan toả cơn co từ trên xuống dưới

T ÁC DỤNG CỦA CƠN CO TỬ CUNG

 Giúp cho đoạn dưới thành lập và cổ tử cung xoá và mở

 Làm cho đầu ối được thành lập

 Giúp cho ngôi thai bình chỉnh

 Đẩy thai nhi ra khỏi đường sinh dục người

mẹ qua các giai đoạn: lọt, xuống, quay, sổ

T HAY ĐỔI VỀ PHÍA MẸ

 Thay đổi ở đáy chậu: Tầng sinh môn phồng to,

giãn rộng, lỗ hậu môn mở rộng

XÓA MỞ CỔ TỬ CUNG

T HAY ĐỔI VỀ PHÍA THAI

Được đẩy ra ngoài theo cơ chế đẻ

Uốn khuôn: chồng xương sọ, hai xương đỉnh chồng nhau, xương chẩm và xương trán chui xuống dưới xương đỉnh

Bướu huyết thanh: vị trí ngôi thai thấp nhất, phù thấm thanh dịch dưới da, chỉ xuất hiện sau

vỡ ối

T HAY ĐỔI VỀ PHẦN PHỤ CỦA THAI

 Thành lập đầu ối: nước ối dồn xuống màng rau ở cực dưới bong ra sau cơn co tử cung

• Ối dẹt: bình chỉnh ngôi thai tốt

• Ối phồng: ngôi thai bình chỉnh không tốt

• Ối hình quả lê: màng ối mất chun giãn, đầu

ối dài trong âm đạo, gặp trong thai chết lưu

T HAY ĐỔI VỀ PHÍA PHẦN PHỤ CỦA THAI

 Thành lập đầu ối: giúp cổ tử cung xoá và mở do

đầu ối ép vào CTC

T HÀNH LẬP ĐẦU ỐI

• Các thuốc làm tăng co bóp tử cung: oxytocin, ergotamin

• Các thuốc làm giảm co bóp tử cung: papaverin, spasmaverin

 Yếu tố tâm lý: lo lắng sợ sệt thì cơn co tử cung thường đau hơn

CÁC YẾU TỐ TIÊN LƢỢNG

CUỘC ĐẺ

ĐẺ THƯỜNG ???

Cuộc chuyển dạ thường: đẻ tự nhiên theo đường âm đạo, quá trình chuyển dạ bình thường không cần can thiệp bất cứ thuốc hoặc thủ thuật nào trừ thở oxy và cắt tầng sinh môn

Đ Ẻ THƯỜNG – ĐẺ MỔ

C ÁC YẾU TỐ TIÊN LƢỢNG CUỘC ĐẺ

1. Mẹ

2. Thai và phần phụ thai

3. Yếu tố phát sinh trong chuyển dạ

Y ẾU TỐ MẸ

Tiên lượng đẻ thường Tiên lượng đẻ khó

Tuổi : 18 – 35 tuổi <18, >35 tuổi đẻ con so

>40 tuổi đẻ con rạ Khoẻ mạnh, không dị tật

Không bệnh nội, ngoại khoa,

Có bệnh tim, phổi, thiếu máu, gan, thận…

Không có tiền sử đẻ khó vô sinh, sẩy thai liên tiếp

TS mổ đẻ, forceps, băng huyết Qúa trình mang thai bình thường CHA, TSG, nhiễm khuẩn

Chảy máu trong có thai, chuyển dạ

Đẻ dày khoảng cách <2 năm

Đẻ nhiều > 4 lần Tâm lý thoải mái Sợ hãi, mệt mỏi vì nhiều lí do

Y ẾU TỐ THAI NHI

Tiên lượng đẻ thường Tiên lượng đẻ khó

Tuổi thai 38-42 tuần Non tháng, quá ngày sinh

Ngôi chỏm, tiến triển tốt Ngôi bất thường, đầu chờm vệ,

Đầu không lọt

Tim thai ổn định Tim thai bất thường

Thai không to Thai to, thai suy dinh dưỡng

Có bênh bẩm sinh

P HẦN PHỤ THAI

Tiên lượng đẻ thường Tiên lượng đẻ khó

Ối bình thường Ối phồng, ối quả lê

Màng ối dày

Ối vỡ non, ối vỡ sớm

Ối lẫn máu, phân su

Đa ối, thiểu ối Rau sổ bình thường, không

sót

Rau tiền đạo, rau bong non Dây rau quá dài, quá ngắn

Sa dây rau Dây rau thắt nút

C ƠN CO TỬ CUNG

Tiên lượng đẻ thường Tiên lượng đẻ khó

Bình thường Cường tính, mau hơn, mạnh

hơn, hoặc cả hai Tăng trương lực cơ bản

• Do co thắt ( Rau bong non)

• Do dãn quá ( đa thai)

• Do oxytocin Giảm co, thưa hơn, yếu hơn hoặc cả hai

X ÓA MỞ CỔ TỬ CUNG

Tiên lượng đẻ thường Tiên lượng đẻ khó

CTC không tổn thương Tiền sử đốt nhiệt, khoét chóp

CTC chính giữa tiểu khung

Mềm, xoá mở cổ tử cung tốt

Dày cứng, phù nề

Mở chậm, không mở thêm

Thời gian chuyển dạ trung

bình 16-18h con so, con rạ

24h

CTC không tiến triển Chuyển dạ kéo dài, pha tiềm tàng > 8h