Đại cương giải phẫu

- Sinh lý: hoạt động chức năng của cơ quan, hệ cơ quan.. ĐIỀU HÒA CHỨC NĂNG Cơ chế điều chỉnh để ổn định hằng định nội môi, đảm bảo tế bào hoạt động, thống nhất giữa các cơ quan, hệ thốn

Nhập môn Giải phẫu-Sinh lý

1 Định nghĩa

- Ngành của sinh vật học

- Giải phẫu : hình thái cấu tạo của cơ quan, hệ cơ quan

- Sinh lý: hoạt động chức năng của cơ quan, hệ cơ quan

- Đối tượng : cơ thể người

2 Vị trí

- Liên quan những ngành khác

- Quan trọng trong ngành Y-Dược

3 Lịch sử phát triển 3 thời kì

- Thời kỳ cổ xưa

- Thời kỳ phát triển của nền khoa học tự nhiên

- Thời kỳ sinh học phân tử

4 Phương pháp nghiên cứu và học tập

Nghiên cứu

- Quan sát : giác quan, dụng cụ (KHV, siêu âm)

- Thực nghiệm : cơ thể toàn vẹn, cơ quan tách rời

Học tập

- Kiến thức các môn liên quan : sinh học, mô học

- Kiến thức các môn khoa học khác : lý, hóa

- Liên hệ về chức năng, cấu tạo, hệ thống, liên hệ giữa cơ thể với môi trường

ĐIỀU HÒA CHỨC NĂNG

Cơ chế điều chỉnh để ổn định hằng định nội môi, đảm bảo tế bào hoạt động, thống nhất giữa các cơ quan, hệ thống cơ quan trong cơ thể, cơ thể và môi trường

1 Điều hòa bằng đường thần kinh

- Diễn ra rất nhanh và đóng vai trò chủ yếu

- Thông qua phản xạ (đáp ứng cơ thể với các kích thích)

- Có hai loại phản xạ :

a Phản xạ có điều kiện

b Phản xạ không điều kiện

 Phản xạ không điều kiện : phản xạ cố định, có tính bản

năng, tồn tại vĩnh viễn, di truyền, tính chất loài Cung phản xạ cố định

VD : Thức ăn vào miệng => Tiết nước bọt

Chạm tay vào lửa => Rụt tay lại

 Phản xạ có điều kiện : thành lập trong đời sống, sau

quá trình luyện tập, dựa trên cơ sở của phản xạ không điều kiện Cung phản xạ phức tạp Kết hợp giữa tác nhân kích thích không điều kiện và tác nhân kích thích có điều kiện Tác nhân kích thích có điều kiện bao giờ cũng đi trước

 Cả hai loại phản xạ đều được thực hiện thông qua

cung phản xạ

 Cung phản xạ : thụ cảm thể, đường hướng tâm, trung

tâm thần kinh, đường ly tâm, cơ quan đáp ứng

2 Điều hòa chức năng bằng đường thể dịch

Máu và bạch huyết đóng vai trò vận chuyển vật chất và truyền thông tin đi khắp cơ thể

- Vai trò của khí trong máu: O2 và CO2

- Vai trò của ion trong máu: Na+, K+, Ca2+, Mg2+…

- Vai trò của hormon: Hormone tuyến giáp làm tăng chuyển hóa hầu hết tế bào trong cơ thể

3 Điều hòa ngược

- Điều hòa ngược âm tính: làm tăng nồng độ chất/hoạt động cơ quan khi nồng độ /hoạt động giảm và ngược lại

VD : CO2↑ sẽ kích thích trung tâm hô hấp, tăng thông khí phổi => CO2 trở lại bình thường

 Điều hòa ngược dương tính: làm tăng nồng độ

chất/hoạt động cơ quan khi nồng độ /hoạt động tăng

và ngược lại