Văn 9 ki 1 2012 2013

Kiến thức - Hiểu đợc vẻ đẹp trong phong cách văn hóa Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại; ý nghĩa của phong cách HCM trong việc - Tích

Trang 1

Ngày soạn: 14/ 8/ 2013 Ngày giảng: 21/ 8/ 2013

Tiết 1 - Phong cách Hồ Chí Minh (Trích)

Lê Anh Trà

-A Mục tiêu bài học: HS

1 Kiến thức

- Hiểu đợc vẻ đẹp trong phong cách văn hóa Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hoà giữa

truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại; ý nghĩa của phong cách HCM trong việc

- Tích hợp với văn bản nhật dụng, các bài thơ, văn viết về Bác

2 Học sinh: Su tầm tranh ảnh, bài viết về Bác.

C Tổ chức các hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức

2 Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

- Kiểm tra sự chuẩn bị đồ dùng học tập cho môn học của học sinh

- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của học sinh

3 Tổ chức dạy học bài mới

Hoạt động của GV Hoạt động của HS

- Nhan đề: nét riêng, nét độc đáo trong lối sống

sinh hoạt… của chủ tịch Hồ Chí Minh của chủ tịch Hồ Chí Minh

? Xét về tính chất nội dung, văn bản thuộc loại

2 Tìm hiểu chung về văn bản

- Văn bản nhật dụng

- PTBĐ: nghị luận Trả lời

- Bố cục: chia làm 2 phần

+Phần 1: Từ đầu đến “rất hiện đại”:

Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá

- Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá

của Bác

.Theo dõi P1

* Vốn tri thức văn hóa của Bác

- Tiếp xúc văn hoá nhiều nớc… của chủ tịch Hồ Chí Minhcả

Trang 2

Bác điều gì.

? Bác đã làm gì để am hiểu và có đợc vốn

văn hoá của các nớc

* Đọc thơ của Chế Lan Viên, giới thiệu

tranh ảnh khi Bác hoạt động ở nớc ngoài

? Dựa vào đâu tác giả đa ra những dẫn

chứng trên

? Câu văn nào thể hiện sự đánh giá của tác giả

về vốn tri thức văn hoá của Bác

? Nhận xét về cách nêu dẫn chứng

? Từ những dẫn chứng, ngời viết đa ra lời

nhận xét Em có nhận xét gì về cách lập

luận

? Nhận xét về vốn tri thức văn hoá của Bác

? Em biết danh hiệu cao quý nào của chủ

? Giải nghĩa từ “ nhào nặn”

- Sự đan xen, kết hợp, bổ sung sáng tạo hài hoà

kết hợp nhuần nhuyễn VH dân tộc với VH

quốc tế

? Nhận xét cách tiếp thu văn hoá của Bác

? Quan điểm đó có ý nghĩa ntn đối với việc tiếp

thu văn hoá của thế hệ trẻ hôm nay

? Nhận xét về sự kết hợp cácPTBĐ trong

phần đầu của văn bản Tác dụng

? Tác giả đã khái quát vẻ đẹp phong cách

văn hoá HCM bằng câu văn nào? Em suy

nghĩ gì về lời bình luận đó

? Qua đó, đánh giá chung về vẻ đẹp trong

phong cách văn hoá Hồ Chí Minh

Tìm và gạch chân+ Dẫn chứng xác thực, chọn lọc+ Lập luận chặt chẽ

Bác có vốn văn hoá sâu rộng, toàn diện

TL ( DNVHTG năm 1990 do UNESCO công nhận)

- Vì Bác tự học hỏi, tìm hiểu đến mức uyên thâm

TL

Kể tên

* Cách thức tiếp thu văn hóa của Bác

- Tiếp thu cái hay, cái đẹp, phê phán những tiêu cực

- Văn hoá quốc tế nhào nặn với cái gốc văn hoá dân tộc

Giải nghĩa

Tiếp thu chọn lọc, chủ động Liên hệ

+ Kể xen bình Tăng sức thuyết phục Tìm câu văn, nêu suy nghĩ

* Bác có vốn văn hoá sâu rộng, kết hợp hài hoà giữa truyền thống văn hoá dân tộc và tinh hoa văn hoá

nhân loại.

- Tác giả: ca ngợi, tự hào

4 Củng cố

? Vẻ đẹp trong phong cách văn hoá của Bác

? Qua phần 1, em rút ra bài học gì về cách tích luỹ vốn tri thức văn hoá cho bản thân mình ( có năng lực văn hoá, có ý thức tiếp thu chọn lọc)

5 Hớng dẫn học tập

- Học bài

- Su tầm bài viết, mẩu chuyện viết về Bác

Trang 3

- Chuẩn bị tiết 2 của bài

? Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác

- Hiểu đợc vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt Hồ Chí Minh giản dị mà thanh cao; Một số

biểu hiện của phong cách HCM trong đời sống và trong sinh hoạt

1 Giáo viên : tích hợp với văn bản nhật dụng, các bài thơ, văn viết về Bác

- Phơng tiện: Tranh ảnh, bài viết về nơi ở, và nơi làm việc của Bác

2 Học sinh: Su tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác.

? Phong cách văn hoá Hồ Chí Minh đợc hình thành nh thế nào

? Điều kỳ lạ nhất trong phong cách văn hoá Hồ Chí Minh là gì

? Ngời viết giới thiệu Bác ở cơng vị nào

? Chi tiết nào giới thiệu về bữa ăn của Bác

* Giới thiệu tranh ảnh về nhà sàn

? Tác giả đánh giá ntn, thể hiện thái độ gì

- Đọc một số đoạn thơ, giới thiệu tranh

ảnh về cuộc sống của Bác, ảnh trong sgk

? Tác giả so sánh Bác với những ai

II- Phân tích (Tiếp) 2-Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác

.Đọc đoạn 2 và đoạn 3 Trả lời

Trang 4

? Nhận xét các BPNT, cách dùng từ ngữ.

Tác dụng?

? Ngời viết đã giải thích về cách sống

của Bác và các vị danh nho ntn

? Em đánh giá thêm điều gì về cách

sống của Bác

* Bình, liên hệ với bài “ Tức cảnh Pác Bó”

? Nhận xét cách lập luận ở đoạn cuối văn

bản

? Qua phân tích, nhận xét chung về vẻ

đẹp trong sinh hoạt của Bác

? Qua văn bản, em hiểu gì về phong cách

HCM

- Bình giảng

? Tình cảm của tác giả với Bác

? Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh

đợc làm sáng tỏ bằng mấy luận điểm

? Văn bản giúp em hiểu gì về phong

cách Hồ Chí Minh Từ đó khơi gợi

Sống thanh cao, sang trọng

+ Lập luận chặt chẽ, không đa dẫn chứng

mà chủ yếu là bình

* Một lối sống đẹp: giản dị mà thanh cao

=> Phong cách HCM là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, giản dị mà thanh cao.

- Tác giả: ngỡng mộ, ca ngợi, tự hào

III- Tổng kết

Trả lời

* Ghi nhớ: SGK/8

Đọc Liên hệ

4 Củng cố

? Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt HCM đợc thể hiện ntn?

? Kể một câu chuyện, đọc một đoạn thơ ca ngợi vẻ đẹp trong phong cách của Bác

- Học bài ; Su tầm những câu chuyện, thơ, bài hát viết về lối sống giản dị của Bác

- Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hoà bình

+ Đọc kĩ văn bản, trả lời các câu hỏi

+Vấn đề mà văn bản đề cập đến là gì?

*******************************************

Ngày soạn: 16/ 8/ 2013 Ngày dạy: 23/ 8/ 2013

1 Giáo viên: Tích hợp với “hội thoại”, tích hợp với cuộc sống

2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi

Trang 5

? Thế nào là hội thoại?

-Yêu cầu hs theo dõi và đọc vd1

+ Hỏi địa điểm học bơi

? Câu trả lời của Ba có đáp ứng điều An

muốn biết không?

+ Không đáp ứng đợc điều An cần biết

? Cần trả lời nh thế nào? Lời đáp thiếu

hay thừa nội dung?

-> Thiếu nội dung

? Từ dó có thể rút ra bài học gì trong khi

giao tiếp?

=> Khi nói phải có nội dung, nội dung của lời nói phải đáp ứng yêu cầu giao tiếp

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc vd và

trả lời câu hỏi

Đọc vd2

? Vì sao truyện lại gây cời? +( Vì lời hỏi và lời đáp trái với bình thờng

trong khi giao tiếp, mục đích để khoe của.)

? Anh có lợn cới cần hỏi nh thế nào?

? Anh có áo mới cần trả lời nh thế nào

cho đúng và đủ nội dung?

+ (Anh có thấy con lợn của tôi chạy qua đâykhông?)

+(Tôi không thấy)

? Nh vậy câu hỏi và câu trả lời mắc lỗi

gì?

-> Thừa nội dung

?Vậy cần tuân thủ điều gì khi giao tiếp?

- Gv chốt

=> Khi giao tiếp không nên thừa nội dung

? Qua vd1 và VD2 ta cần chú ý đến điều

gì khi giao tiếp?

- Giáo viên: Kết luận phơng châm về

+ Phê phán thói khoác lác ( Nói những điều

? Nếu không biết chắc bạn mình vì sao

nghỉ học em có trả lời thày cô giáo:

- Giáo viên kết luận phơng châm về chất 2 Ghi nhớ( SGK)

Trang 6

III Luyện tập

- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc yêu

cầu Hớng dẫn học sinh làm bài tập

Gọi học sinh trả lời, chuẩn kiến thức

1 Bài 1

- Học sinh : Làm bài tập, đối chiếu đáp án

a Thừa cụm từ: “Nuôi ở nhà” vì gia súc đã hàm chứa nghĩađó

b Thừa cụm từ “ Có hai cánh” vì tất cả loài chim đều có hai cánh

- Giáo viên hớng dẫn học sinh làm bài

tập câu a, yêu cầu 4 học sinh làm trên

- Cho hs đọc câu chuyện

- yêu cầu học sinh trao đổi trong bàn

- Gọi đại diện trả lời, nhận xét

b Để đảm bảo phơng châm về lợng tránh để cho ngời nghe phải nghe lại những điều đã biết

4 Củng cố

? Thế nào là phơng châm về lợng, chất? Lấy ví dụ?

5 Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững nội dung bài học, làm bài tập 5

- Chuẩn bị: “Các phơng châm hội thoại”.(Tiếp)

+ Đọc các ví dụ

+ Trả lời các câu hỏi gợi ý

-Ngày soạn: 16/ 8/ 2013 -Ngày dạy: 23/ 8/ 2013

Tiết 4 Sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong

văn bản thuyết minh A.Mục tiêu cần đạt: HS

- Hiểu văn bản thuyết minh và các phơng pháp thuyết minh thờng dùng Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài văn thuyết minh

Trang 7

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong các văn bản thuyết minh.Biết sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh.

- Có ý thức chủ động trong hoạt động học tập

B Chuẩn bị

1 Giáo viên: tích hợp văn bản thuyết minh lớp 8, Tranh ảnh về vịnh Hạ Long

2 Học sinh: Ôn tập văn thuyết minh 8, đọc và trả lời câu hỏi phần bài mới

C.Tổ chức các hoạt động dạy học

? Thế nào là văn bản thuyết minh?

? Mục đích của văn bản thuyết minh?

- Giáo viên giới thiệu bài mới

I Tìm hiểu một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

1 Ôn tập VBTM

? Văn bản thuyết minh là gì? Nhắc lại

? Nêu đặc điểm chủ yếu của văn bản

thuyết minh nào?

a.Ví dụ : Văn bản Hạ Long dá và n“ ớc”

+ Đặc điểm: vẻ đẹp hấp dẫn của Hạ Long

? Đặc điểm ấy có thể chỉ thuyết minh

bằng cánh đo, đếm, liệt kê hay không?

+ Ngoài đặc điểm thuyết minh về đối tợng phải truyền đợc cảm xúc và sự thích thú tới ngời đọc

? Phơng pháp thuyết minh chủ yếu?

? Thể hiện qua câu văn nào ?

+ Phơng pháp thuyết minh : Định nghĩa,liệt

? Để làm rõ sự chuyển động ấy tác giả

sử dụng biện pháp nghệ thuật gì?

+ Nghệ thuật: Liên tởng tởng tợng cuộc dạo chơi bằng thuyền

? Để làm rõ đặc điểm của đá, tác giả sử

dụng biện pháp nghệ thuật gì?

+ Nghệ thuật nhân hoá, so sánh, sử dụng những từ ngữ giàu hình ảnh

? Từ ngữ nào chá biện pháp nghệ thuật

ấy?

Học sinh : Tìm trong văn bản

+ Đá chen chúc, già đi, trẻ lại, trang nghiêm nhí nhảnh, tinh nghịch… của chủ tịch Hồ Chí Minh

Trang 8

+Thập loại chúng sinh, … của chủ tịch Hồ Chí Minh

? Tác dụng của những biện pháp nghệ

- VB có tính chất thuyết minh vì đã giới thiệu

về loài ruồi có hệ thống, với những đặc điểm

về loai: Giống loài, tập tính sinh sống, sinh

đẻ, đặc điểm cơ thể, tuyên truyền ý hức vệ sinh phòng bệnh

? Phơng pháp thuyêt minh đã sử dụng? - Phơng pháp thuyết minh: Định nghĩa, phân

loại, số liệu, liệt kê

? Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật

nào? Tác dụng?

- Nghệ thuật:nhân hoá, có tình tiết

=> Gây hứng thú cho ngời đọc tạo sự hấp dẫn, không khô khan làm nổi bật yếu tố thuyết minh

- Chuẩn bị : “Luyện tập sử dụng biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh”

+ Trả lời câu hỏi ở nhà, viết trớc các đoạn văn mở bài, thân bài ở nhà

-Ngày soạn: 17/ 8/ 2013 -Ngày dạy: 24/ 8/ 2013

trong văn bản thuyết minh

Trang 9

1.GV: tích hợp với bài: “ Sử dụng BPNT… của chủ tịch Hồ Chí Minh”, bảng phụ

2.HS: Chuẩn bị phần I của bài

C.Tổ chức các hoạt động dạy và học

? Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh?

- Giáo viên giới thiệu bài mới

? Nêu vai trò của các biện pháp nghệ

thuật trong văn bản thuyết minh

học sinh còn lại nhận xét bổ sung,sửa chữa

- Gợi ý, bổ sung: có thể cho nón tự TM

về mình, hoặc s.tạo 1 câu chuyện, 1

cuộc phỏng vấn… của chủ tịch Hồ Chí Minh

(Nhân hoá, so sánh… của chủ tịch Hồ Chí Minhtrong phần TB ý nói về cấu tạo và các loại nón)

- Giáo viên tổ chức cho hs luyện viết

các đoạn văn sử dụng các BPNT (chọn

1 ý phần TB, viết MB hoặc KB)

2 Luyện tập viết đoạn văn

Viết đoạn văn

- Giáo viên tổ chức cho học sinh trình

bày, góp ý, bổ sung, sửa chữa

Trang 10

? Tác dụng của BPNT trong văn bản thuyết minh? Cần lu ý những gì khi sử dụng biện pháp nghệ thuật?

- Nắm vững nôi dung bài học; Lập dàn ý cho các đề văn còn lại

- Chọn một đề để viết bài văn thuyết minh

- Chuẩn bị: “Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh”

- Ôn tập văn miêu tả

+Tìm hiểu các vd trong sgk

Ngày soạn: 20.8.2013 Ngày dạy: 27.8.2013

Tiết 6 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Tiết 1)

- G.G Mác-

két-A Mục tiêu bài học: HS

- Hiểu đợc nguy cơ chiến tranh vũ khí hạt nhân đang đe doạ cuộc sống trên Trái Đất Nắm

đợc luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong phần 1 của văn bản

- Rèn kĩ năng đọc văn nghị luận; đọc - hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vấn đề liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình của nhân loại

- Giáo dục ý thức bảo vệ hoà bình, phản đối chiến tranh hạt nhân

B Chuẩn bị

1 GV : đọc và tìm hiểu về vũ khí hạt nhân và sự phá hoại của nó với cuộc sống trên TĐ

2 HS: đọc, soạn bài, tìm hiểu về vũ khí hạt nhân

C.Tổ chức các hoạt động dạy học

? Nét đẹp trong phong cách sinh hoạt của Bác đợc thể hiện ntn?

? Trình bày những nét khái quát về tác

2 Đọc và tìm hiểu chú thích

Đọc Theo dõi SGK

Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ cuộcsống của loài ngời

+ P2:… của chủ tịch Hồ Chí Minhvũ khí

Sự tốn kém trong chạy đua vũ trang

Trang 11

? Nhận xét cách sắp xếp nội dung các

phần của tác giả

? Nhận xét cách vào đề Tác dụng

? Theo dõi đoạn đầu văn bản, cho

biết tác giả làm rõ nguy cơ của chiến

? đánh giá về nguy cơ chiến tranh hạt

nhân đối với cuộc sống của con ngời?

- Bổ sung

? Lấy một số dẫn chứng về sự phá huỷ

của VKHN với con ngời trên TĐ

- Giảng, liên hệ lịch sử: 2 vụ bỏ bom

hạt nhân của Mĩ xuống 2 thành phố

của Nhật Bản trong CTTG II

+ P3… của chủ tịch Hồ Chí Minhxuất phát của nóChạy đua CTHN đi ngợc lại lí trí+ P4: còn lại: Nhiệm vụ của chúng ta-> Sắp xếp hợp lí, logic

II Phân tích

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

Theo dõi P1, câu 2

- Vào đề trực tiếp, nêu thông tin cụ thể-> Gây ấn tợng mạnh, vấn đề NL nghiêmtrọng, nóng hổi và cần quan tâm

+ Sử dụng điển tích “thanh gơm Đa-mô-clet”,

so sánh-> Nguy cơ CTHN thờng trực, có thể xảy rabất cứ lúc nào

* Luận điểm: Không có tiến bộ nhanh ghê

gớm có một tầm quan trong quyết định đối với vận mệnh thế giới

- Tác giả :+ Công nhận thành tựu + Phê phán, lên án mặt trái củaCTHN : phá huỷ c/s

4 Củng cố

? Hiện nay trên TG vấn đề vũ khí hạt nhân đang đợc chú ý ở đâu?

5 Hớng dẫn về nhà

- Nắm vững nội dung bài học; Su tầm, thu thập thông tin về vũ khí hạt nhân

-.Chuẩn bị tiết 2 của bài: Trả lời câu hỏi trong sgk

*******************************

Ngày soạn: 20.8.2013 Ngày dạy: 27 8.2013

Tiết 7 Đấu tranh cho một thế giới hoà bình (Tiết 2)

- G.G Mác-

Trang 12

két-A Mục tiêu bài học

- Hiểu đợc chạy đua vũ khí hạt nhân là vô cùng tốn kém và phi lí Đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân vì một thế giới hoà bình là nhiệm vụ của mọi ngời Nắm đợc hệ thống luận điểm, luận cứ và cách lập luận của những phần còn lại trong văn bản

- Tiếp tục rèn kĩ năng đọc - hiểu văn bản nhật dụng bàn về một vấn đề có liên quan đến nhiệm vụ đấu tranh vì hòa bình nhân loại

- Có ý thức chống chiến tranh, bảo vệ hoà bình

B Chuẩn bị

- Thầy : tích hợp với VBNL, VBND; bảng phụ

- Trò: Soạn bài, thu thập thông tin về vũ khí hạt nhân

? Những hiểu biết của em về nhà văn Máckét và hoàn cảnh ra đời tác phẩm ?

? Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đợc tác giả trình bày ntn

tế, giáo dục Giải quyết cho 500 triệu trẻ em … 100 máy bay B.1B

< 7000 tên lửa vợt đại châu

Y tế phòng bệnh 14 năm cho 1 tỉ ngời

khỏi sốt rét, cứu hơn 14 triệu trẻ em Giá 10 chiếc tàu sân bay

Tiếp tế thực

phẩm 575triệu ngời thiếu dinh dỡng 149 tên lửa MX

Nông nghiệp Trả tiền nông cụ cho các nớc nghèo

? Tác giả muốn khẳng định điều gì

+ NT: so sánh, ẩn dụ, liệt kê, tơng phản đối lậpLập luận: CM bằng dẫn chứng cụ thể, toàn diện

Trang 13

? Tg đa ra lí lẽ gì về tđ của chạy

đua vũ trang

? Em hiểu thế nào là lí trí con ngời

và lí trí tự nhiên

- Lí trí con ngời: cs hoà bình, hp

- Tự nhiên: phát triển theo quy luật

? Tác giả nêu ra những dẫn chứng

nào về sự sống trên trái đất

? Có gì độc đáo trong cách lập luận

của tác giả ?

? Em hiểu gì về sự sống Trái Đất từ

hình dung đó của tác giả?

? Qua VB, tg nêu ra nhiệm vụ gì

với loài ngời Nhận xét NV đó

- … của chủ tịch Hồ Chí Minhchỉ cần bấm nút trở lại điểm xuất phát…

+ Tơng phản đối lâp: qtrình hình thành sự sốnglâu dài >< sự huỷ diệt trong nháy mắt

-> Tô đậm sự huỷ diệt khủng khiếp của CTHN

- T/g:… của chủ tịch Hồ Chí Minhchẳng có gì tự hào… của chủ tịch Hồ Chí Minh-> Phê phán, lên án

=> Chiến tranh hạt nhân là hành động cực kì phi lí, đi ngợc lại lí trí, ngợc lại với quy luật tự nhiên, huỷ diệt sự sống.

4 Nhiệm vụ của chúng ta

Theo dõi P4 Tìm

( Đó là tiếng nói của công luận thế giới chốngchiến tranh, là tiếng nói yêu chuộng hoà bìnhtrên trái đất của nhân dân thế giới )

- Đề nghị mở một nhà băng lu trữ trí nhớ… của chủ tịch Hồ Chí Minhtồntại đợc sau thảm hoạ hạt nhân

- Mục đích: gửi thông điệp về cuộc sống đã từngtồn tại, thông điệp về những kẻ đã xoá bỏ cuộcsống trên trái đất

- Tg: yêu cs thiết tha, yêu hoà bình cháy bỏng

TL

=> Thế giới cần đoàn kết để ngăn chặn chiến tranh hạt nhân, bảo vệ hoà bình- nhiệm vụ thiết thực, cấp bách.

Trang 14

4 Củng cố

? Chiến tranh hạt nhân tốn kém và phi lí ntn

? Tác giả gửi tới chúng ta thông điệp gì qua văn bản

- Nắm vững nội dung bài

- Chuẩn bị: Tuyên bố thế giới về sự sống còn… của chủ tịch Hồ Chí Minh

+ Đọc và soạn bài

+ Tìm hiểu Công “ ớc quốc tế về quyền trẻ em”

********************************************************

Ngàysoạn: 21 8 2013 Ngày dạy: 28 8.2013

Tiết 8 Các phơng châm hội thoại ( Tiếp )

A/ Mục tiêu bài học

- HS hiểu đợc nội dung phơng châm quan hệ, phơng châm cách thức và phơng châm lịch sự

- Biết vận dụng những phơng châm này trong giao tiếp Lựa chọn đúng phơng châm hội thoại trong quá trình giao tiếp.Nhận biết và phân tích đợc cách sử dụng các phơng châm hội thoại trên

- Tuân thủ các phơng châm trong giao tiếp

B/ Chuẩn bị

- GV: Tích hợp với hội thoại, bảng phụ ghi sẵn các câu hỏi và bài tập

- HS: Đọc và tìm hiểu trớc nội dung tiết học

b Bố mẹ mình đều là giáo viên dạy học

- Gọi hs đọc vd

? Thành ngữ:"Ông nói gà, bà nói vịt "

dùng để chỉ tình huống hội thoại ntn

- GV gợi ý HS tìm hiểu ý nghĩa của thành

ngữ trên

? Hậu quả của tình huống trên là gì ?

? Qua đó có thể rút ra bài học gì trong

-> Khi giao tiếp phải nói đúng vào đề tài

đang hội thoại

Trang 15

? Hậu quả của những cách nói đó?

? Vậy em rút ra bài học gì khi giao tiếp ?

- Bổ sung

? Có thể hiểu câu văn theo mấy cách

- Hớng dẫn, gợi ý

- Chuẩn xác bảng phụ

? Nhận xét về nghĩa của câu trên

? Để ngời nghe không hiểu lầm cần phải

- Cho HS đọc truyện:"Ngời ăn xin"

? Vì sao ngời ăn xin và cậu bé trong

truyện đều cảm thấy mình đã nhận đợc từ

ngời kia một cái gì ?

- Gợi ý

? Có thể rút ra bài học gì trong giao tiếp ?

- Chốt về pc lịch sự, gọi hs đọc ghi nhớ

- GV chốt lại toàn bộ kiến thức của bài

? Yêu cầu của bài tập

- Hậu quả: Ngời nghe khó hiểu hoặc hiểu sai lạc ý, không sát, không đúng ND (không đạt đợc hiệu quả GT)

HS rút ra bài học-> Trong giao tiếp cần nói ngắn gọn, rànhmạch, rõ ràng

định của ông ấy về truyện ngắn

- Cách 2: cụm từ “của ông ấy” bổ nghĩa

cho “truyện ngắn” -> Tôi đồng ý với nhữngnhận định của 1( những) ngời nào đó vềtruyện ngắn của ông ấy

HS trả lời (không rõ nghĩa, dễ hiểu lầm)

TL (Tuỳ theo ý muốn diễn đạt mà chọn cách1 hoặc cách 2)

-> Không nên nói những câu mà ngời nghe

có thể hiểu theo nhiều cách khác nhau(cách nói mơ hồ)

HS rút ra nhận xét-> Khi giao tiếp cần tế nhị và tôn trọng ng-

ời đối thoại với mình

- Trong GT nên dùng những từ ngữ nhãnhặn, lịch sự

Trang 16

đổi-> Tránh vi phạm PC quan hệ

b Ngời nói phải nói 1 điều mà sẽ làm tổnthơng thể diện của ngời đối thoại Để giảmnhẹ ảnh hởng, chú ý tuân thủ PC lich sự

c Những cách nói này báo hiệu cho ngời

đối thoại biết là ngời đó đã không tuân thủ

PC lịch sự và phải chấm dứt sự không tuânthủ đó

- Làm bài tập 2, 3, 5( SGK ) và bài tập bổ sung ( SBT )

- Xem trớc nội dung tiết TV: Các phơng châm hội thoại ( Tiếp )

+ Đọc các VD và trả lời các câu hỏi

Ngàysoạn: 22.8.2013 Ngày dạy : 29 8 2013

Tiết 9 Sử dụng yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh A/ Mục tiêu bài học: HS

- Hiểu đợc tác dụng của yếu tố miêu tả trong văn thuyết minh: làm cho đối tợng thuyết minh hiện lên cụ thể, gần gũi, dễ cảm nhận hoặc nổi bật gây ấn tợng Hiểu đợc vai trò củamiêu tả trong văn thuyết minh: phụ trợ cho việc giới thiệu nhằm gợi lên hình ảnh cụ thể của đối tợng cần thuyết minh

- Biết cách sử dụng có hiệu quả các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh Có kĩ năng quan sát ccs sự vật hiện tợng Sử dụng ngôn ngữ miêu tả phù hợp trong việc tạo lập văn bản thuyết minh

- Có ý thức tích cực học tập

B/ Chuẩn bị :

- GV: Tích hợp với văn miêu tả và văn TM, bảng phụ ghi bài tập phần LT

- HS : Đọc và tìm hiểu trớc nội dung tiết học

C/Tổ chức các hoạt động dạy học

1) ổn định tổ chức

2) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

? Sử dụng các biện pháp nghệ thuật trong VBTM có tác dụng gì ?

3) Tổ chức dạy học bài mới

- GV yêu cầu HS đọc và tìm hiểu VB :

" Cây chuối trong đời sống Việt Nam "

? Nhan đề của VB có ý nghĩa gì ?

- Nhan đề có ý nghĩa: nhấn mạnh vai trò

của cây chuối đối với đời sống vật chất và

tinh thần của ngời VN từ xa đến nay,

không TM một cây chuối cụ thể

? Tìm những câu văn t/g TM về đặc điểm

tiêu biểu của cây chuối

I) Tìm hiểu yếu tố miêu tả trong VBTM

1 ) Tìm hiểu ví dụ

HS đọc VB Thảo luận, trả lời

Tìm theo nhóm, trả lời, bổ sung

- Đặc điểm

+ Thân mềm… của chủ tịch Hồ Chí Minha nớc phát triển nhanh… của chủ tịch Hồ Chí Minh+ Cây chuối làm thức ăn, thức dụng… của chủ tịch Hồ Chí Minh

Trang 17

? Chỉ ra những câu văn có yếu tố miêu tả

? Qua việc tìm hiểu bài văn trên, em rút

ra nhận xét gì về việc sử dụng yếu tố

miêu tả trong VBTM ?

- GV chốt

- Cho hs đọc ghi nhớ

- YC thảo luận nhóm, viết vào bảng phụ

- Gọi trình bày, bổ sung, nhận xét

- GV nhận xét chung kết quả đạt đợc của

từng nhóm Có thể sửa chữa, bổ sung

- Yêu cầu hs hđ cá nhân: chỉ ra yếu tố

miêu tả trong đoạn văn

- GV sửa chữa

+ Quả chuối là một món ăn ngon+ Làm thành phẩm vật thờ cúng Thảo luận, trả lời, bổ sung

->Tác dụng: giúp cho ngời đọc hình dung

ra đợc những đặc điểm của cây chuối vàcách chế biến các món ăn về chuối Câychuối hiện lên cụ thể, sinh động, hấp dẫn

Theo dõi ý d/ SGK- 25

HS phát hiện, trả lời

- Bổ sung đoạn nói về phân loại chuối; các

bộ phận khác của cây chuối nh thân chuối,lá chuối, nõn chuối, bắp chuối và côngdụng của các bộ phận đó

HS đọc yêu cầu của bài tập.

HS làm việc theo nhóm hoàn thành Đại diện các nhóm lên trình bày Các nhóm khác theo dõi, nhận xét.

HS theo dõi và tự ghi chép vào vở

- Thân chuối hình trụ tròn, đờng kính

20-25 cm, cao khoảng 1- 2m

- Lá chuối tơi xoà rộng… của chủ tịch Hồ Chí Minh

- Nõn chuối có màu xanh lơ nh một phongth… của chủ tịch Hồ Chí Minh

2) Bài tập 2:

HS đọc thầm yêu cầu của bài tập 2,

Hđ cá nhân 1 HS trả lời theo yêu cầu của GV Các

HS khác theo dõi, bổ sung.

- Tách là loại… của chủ tịch Hồ Chí Minh có tai… của chủ tịch Hồ Chí Minh ng 2 tay mà mờib

- Có uống… của chủ tịch Hồ Chí Minhrất nóng… của chủ tịch Hồ Chí Minhxếp chồng… của chủ tịch Hồ Chí Minhdễ sạch

- Làm bài tập 3( SGK) và bài tập bổ sung( SBT)

- Viết đoạn văn TM về cấu tạo của lá cây chuối có sử dụng yếu tố miêu tả

- Xem trớc nội dung của bài: " LT sử dụng yếu tố miêu tả trong VBTM"

+ Chuẩn bị theo đề bài: Con trâu ở làng quê VN

+ Trả lời các câu hỏi trong SGK phần chuẩn bị ở nhà

Trang 18

Ngày soạn: 24/8/2013 Ngày dạy: 31/9/2013

Tiết 10 Luyện tập sử dụng yếu tố miêu tả

trong văn bản thuyết minh

A/ Mục tiêu bài học: HS cần

- Tiếp tục ôn tập, củng cố về VBTM: những yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh, vai trò của yếu tố miêu tả trong bài văn thuyết minh

- Rèn luyện KN lập dàn ý, viết đoạn văn TM có sử dụng yếu tố miêu tả

2) Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh ( Kết hợp khi luyện tập )

? Nêu vai trò của yếu tố miêu tẩ trong

văn bản thuyết minh

- Bổ sung

- GV ghi đề bài LT lên bảng

? Xác định yêu cầu của đề bài

? Để làm rõ đặc điểm của đối tợng TM

cần vận dụng yếu tố nào

- GV nêu câu hỏi và gợi ý để HS nêu ra

- Chia nhóm thảo luận(4 nhóm)

- Gọi trình bày, bổ sung

- Chuẩn xác bảng phụ

- GV hớng dẫn HS viết các đoạn văn có

kết hợp TM với miêu tả

? Nội dung cần TM trong phần mở bài là

gì ? Yếu tố miêu tả cần sử dụng là gì ?

- GV nhận xét và chốt lại :

+ Có thể mở bài bằng cách giới thiệu

+ Mở bài bằng cách nêu mấy câu tục

I Ôn tập:

TL

II Luyện tập:

Đề bài : Con trâu ở làng quê Việt Nam

- Yêu cầu: TM về vai trò, tác dụng của contrâu trong đời sống làng quê Việt Nam

- Vận dụng yếu tố miêu tả trong việc TM

- Tìm ý.Trả lời, bổ sung

1)Lập dàn ý

Thảo luận nhóm Trả lời, bổ sung

A.Mở bài: Giới thiệu chung về con trâutrong đời sống làng quê VN

B Thân bài

- Con trâu trong nghề làm ruộng, là tài sảnlớn của ngời nông dân VN

- Trâu trong lễ hội, đình đám

- Trâu cung cấp thịt, da… của chủ tịch Hồ Chí Minh

- Con trâu gắn bó với tuổi thơ nông thôn

C Kết bài: Sự gắn bó giữa con trâu với đờisống ngời dân nơi làng quê

2.Luyện tập viết đoạn văn

* Xây dựng đoạn mở bài

Trả lời, bổ sung

Trang 19

ngữ, ca dao về con trâu.

+ Hoặc bắt đầu bằng tả cảnh trẻ em chăn

trâu, cho trâu tắm

+ Từ đó dẫn ra vị trí của con trâu trong

Nhóm 1: Viết đoạn con trâu trong việc

làm ruộng, là tài sản của ngời nông dân

Nhóm 2: Giới thiệu con trâu trong một số

- GV cho cả lớp tập viết đoạn kết bài Sau

đó gọi một vài em trình bày, sửa chữa

Viết đoạn văn MB vào vở Đọc và nhận xét

* Xây dựng các đoạn thân bài HS làm việc theo nhóm, viết ra vở nháp, sau đó cử đại diện trình bày

- GV sử dụng bảng phụ có ghi sẵn các đoạn văn( 1 đoạn mở bài, 1 đoạn phần thân bài và

1 đoạn kết bài) của bài tập phần LT cho HS quan sát, học tập

5) Hớng dẫn học tập

- Viết thành bài văn hoàn chỉnh cho đề bài vừa luyện tập

- Ôn lại vai trò của yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật trong VBTM

- Xem trớc một số đề bài tham khảo ở tiết: Viết bài TLV số 1 để tuần sau viết bài

*********************************************

Trang 20

Ngày soạn: 27/8/2013 Ngày dạy: 3/9/2013( Đảo 4/ 9/ 2013)

Tiết 11 Tuyên bố thế giới về sự sống còn ,

quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em A/ Mục tiêu bài học: HS

- Hiểu đợc phần nào thực trạng cuộc sống của trẻ em trên thế giới hiện nay và những thách thức

- Rèn kĩ năng đọc văn bản nghị luận; học tập phơng pháp tìm hiểu, phân tích trong tạo lậpvăn bản nhật dụng

- ý thức đợc quyền lợi của mình và vai trò của mình trong tơng lai

? Mỗi ngời chúng ta cần phải làm gì để góp phần vào công cuộc đấu tranh vì một thế giới hoà bình ?

? Xét về tính chất nội dung, VB thuộc

loại VB nào PTBĐ của VB

? Văn bản này gồm 17 mục đợc bố cục

- Yêu cầu hs theo dõi P1

? Tìm câu văn là lời kêu gọi của những

ngời tham dự hội nghị

II) Phân tích

1 Lời kêu gọi bảo vệ trẻ em

Theo dõi mục 1, 2

- Hãy bảo đảm cho tất cả… của chủ tịch Hồ Chí Minhtốt đẹp hơn

Tìm và gạch chân SGK

- Phải đợc sống vui tơi, thanh bình, đợc

Trang 21

cộng đồng quốc tế với T/E.

? Nhận xét về lời kêu gọi bảo vệ T/E

- Bản tuyên bố mang tính cộng đồng và

nhân đạo

? Tìm câu nêu khái quát thực tế c/s của

trẻ em

? Nêu những nỗi bất hạnh mà trẻ em phải

chịu đựng, tác giả đa ra những dẫn chứng

nào

? Nhận xét những dẫn chứng

? Em hiểu gì về cuộc sống của trẻ em?

? Bất hạnh nào là lớn nhất với T/E

? Cần làm gì để giải quyết những bất

hạnh đó

? Bản tuyên bố nêu lên thực trạng của tre

em nhằm mục đích gì?

? Tại sao nói " nỗi bất hạnh của trẻ em là

thách thức đối với các nhà lãnh đạo?

? P2 cho ta thấy điều gì về c/s của T/E

- Bổ sung

chơi, đợc học và phát triển-> Cơ bản, thiết thực Trả lời

- Thái độ: đầy tin yêu, trách nhiệm với trẻ em

* Khẩn thiết, cấp bách, chân thành, mang tính chất quốc tế

2) Sự thách thức

Theo dõi P2

- Chúng phải chịu bao nhiêu nỗi bất hạnh:+ Nạn nhân của chiến tranh, bạo lực+ Nạn nhân của sự đói nghèo

+ Nạn nhân của suy dinh dỡng và bệnh tật+ Mỗi ngày, hàng triệu T/E… của chủ tịch Hồ Chí Minh

+ Mỗi ngày, 40.000 T/E chết… của chủ tịch Hồ Chí Minh(+) Dẫn chứng tiêu biểu, xác thực-> Khó khăn, khổ cực, bất hạnh, bất công ( liên tục, triền miên)

Đánh giá

Trả lời (xoá bỏ … )

->Khẳng định sự cần thiết phải bảo vệ trẻ

em, là thách thức đối với các nhà lãnh đạo

Trả lời

* Nhiều trẻ em bị rơi vào nhiều hiểm họa, cuộc sống khổ cực về nhiều mặt 4) Củng cố

? Nhận xét về lời kêu gọi bảo vệ trẻ em

? Thực trạng c/s của trẻ em

- Nắm những nội dung cơ bản của tiết học

- Soạn tiết 2 của bài

- Xem tiếp hai phần VB còn lại

- Tìm hiểu về những chủ trơng, chính sách của Đảng và nhà nớc ta đối với trẻ em

******************************************

Ngày soạn: 27/8/2013 Ngày dạy: 3/9/2013( Đảo 7/ 9/ 2013)

Tiết 12 Tuyên bố thế giới về sự sống còn,

quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em(Tiết 2)

A/ Mục tiêu bài học: HS

- Hiểu và chỉ ra đợc những cơ hội, nhiệm vụ để thực hiện quyền trẻ em

- Tiếp tục rèn kĩ năng tìm hiểu, phân tích VB nhật dụng- PT nghị luận; tìm hiểu và biết

đ-ợc quan điểm của Đảng, Nhà nớc ta về vấn đề đđ-ợc nêu trong văn bản

- ý thức về quyền lợi của mình, biết bảo vệ quyền lợi của mình

Trang 22

? Thực trạng c/s của trẻ em đợc bản tuyên bố nêu lên ntn?

- GV yêu cầu HS theo dõi P3

? Dựa vào cơ sở nào, bản tuyên bố cho

rằng cộng đồng quốc tế có cơ hội thực

hiện đợc cam kết về trẻ em ? Tìm chi

tiết?

? Nhận xét về những điều kiện trên

? Những cơ hội ấy xuất hiện ở VN nh thế

nào để nớc ta có thể tham gia tích cực

vào việc thực hiện tuyên bố về quyền trẻ

em ?

- Giảng: VN là nớc thứ 2 trên thế giới

tham gia bản công ớc ra văn bản pháp

luật bảo về quyền TE

? Hãy lấy những dẫn chứng cụ thể về

những quyền lợi trẻ em nớc ta đợc hởng

GV chốt lại

? Hãy tóm tắt các nhiệm vụ để thực hiện

? Để thực hiện những nhiệm vụ trên, bản

tuyên bố đã nêu lên những giải pháp gì?

+ Công ớc quốc tế về quyền trẻ em+ Bầu không khí chính trị đợc cải thiện + Những kết quả trên nhiều lĩnh vực: KT,

y tế-> Điều kiện thuận lợi, toàn diện

-> Cụ thể, toàn diện, hợp lí

=> Bảo vệ, chăm sóc trẻ em là nhiệm vụ

cấp bách toàn cầu

- Giải pháp:

+ Khôi phục lại tăng trởng và phát triển

đều đặn của nền kinh tế+ Nỗ lực liên tục và phối hợp với nhautrong hành động vì trẻ em

-> Đúng đắn, triệt để

(+) Lập luận chặt chẽ

* Nhiệm vụ cụ thể, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển chùn của thế giới

HS tự liên hệ.

III) Tổng kết

1 NT:

TL

Trang 23

chăm sóc trẻ em; về sự quan tâm của

cộng đồng quốc tế đối với vấn đề này ?

- GV gọi HS đọc ( ghi nhớ : SGK - 35 )

- GV cho HS thảo luận nhóm(bàn)

Dãy 1: Nêu những việc làm mà em biết

thể hiện sự quan tâm của Đảng và chính

quyền địa phơng nơi em ở đối với trẻ em

( yêu cầu trình bày cụ thể )

Dãy 2: Nêu những suy nghĩ của em khi

đợc nhận sự chăm sóc, giáo dục của nhà

trờng, gia đình và xã hội

HS luyện tập, thảo luận theo nội dung

câu hỏi đã đợc phân công theo nhóm.

Đại diện các nhóm trả lời, bổ sung

4) Củng cố

? Em biết những câu nói, câu thơ, khẩu hiệu nào nói đến tầm quan trọng của việc bảo vệ, chăm lo đến sự phát triển của trẻ em

- Nắm chắc nội dung mục " ghi nhớ"; Làm bài tập 1, 2, 3 ( SBT)

- Soạn VB : " Chuyện ngời con gái Nam Xơng " của Nguyễn Dữ

+Tóm tắt VB, tìm bố cục.Trả lời các câu hỏi trong SGK

*********************************

Ngày soạn: 28/8/2013 Ngày dạy: 4/9/2013( Đảo 10/9/2013)

Tiết 13 Các phơng châm hội thoại ( tiếp )

- GV : Bảng phụ ghi bài tập, các tình huống

- HS : Xem trớc nội dung tiết học

C/ Tổ chức các hoạt động dạy học

? Nhắc lại các phơng châm hội thoại đã học? Lấy một ví dụ minh họa?

- GV gọi HS đọc truyện cời trong SGK

I) Quan hệ giữa phơng châm hội thoại

và tình huống giao tiếp.

1) Tìm hiểu ví dụ

Đọc VB Chào hỏi“ ” Chàng rể tuân thủ PC lich sự

- Gọi ngời đang làm việc trên cây caoxuống chào

- Ngời đợc hỏi bị gây phiền toái, bực tức

- Tuân thủ PCLS không phù hợp vì chàohỏi không đúng lúc, đúng chỗ

Trình bày (Khi ngời chặt cây đứng dới

đất)

Trang 24

? Từ câu chuyện trên, em rút ra đợc bài

học gì trong giao tiếp ?

- GV yêu cầu HS đọc đoạn đối thoại và

trả lời các câu hỏi :

? Câu trả lời của Ba không tuân thủ

PCHT nào? Vì sao?

? Nếu không nhớ chính xác nhng cứ trả

lời thì Ba sẽ vi phạm PCHT nào

? Vì sao Ba không tuân thủ phơng châm

về lợng trong tình huống này

? Khi thông báo cho một bệnh nhân mắc

- GV gợi dẫn để HS suy nghĩ và trả lời

? Nêu một số tình huống mà ngời nói

không nên tuân thủ phơng châm ấy một

cách máy móc

- GV yêu cầu HS suy nghĩ và trả lời các

câu hỏi :

? Khi nói: " Tiền bạc chỉ là tiền bạc" thì

ngời nói vi phạm phơng châm hội thoại

nào

? Trong một số tình huống, ta cần hiểu ý

nghĩa câu này ntn

- Bổ sung

? Câu này có ý nghĩa răn dạy con ngời

điều gì

- Bổ sung

? Vì sao ngời nói lại không tuân thủ PC

=>Vận dụng các phơng châm hội thoạiphải phù hợp với đặc điểm của tình huốnggiao tiếp

a) Tr ờng hợp 1: Xem lại các VD

- Chỉ có tình huống GT trong VB “ Ngời

ăn xin” là tuân thủ PCLS Các tình huống

GT còn lại, các PCHT đều không đợc tuânthủ

- Nguyên nhân: Ngời nói vô ý, vụng về,

thiếu văn hoá giao tiếp

HS suy nghĩ, thảo luận và trả lời

- Không tuân thủ PC về chất (nói dối) Trả lời (vì yêu cầu quan trọng: giúp bệnhnhân lạc quan để điều trị bệnh)

-> u tiên một yêu cầu quan trọng hơn

( Có thể chấp nhận đợc vì nó có lợi chobệnh nhân, giúp cho ngời bệnh lạc quantrong cuộc sống)

HS nêu VD:

( Ngời chiến sĩ không may sa vào tay giặc,không thể khai báo hết sự thật về đơn vịmình khi tuân thủ phơng châm về chất.)

d) Tr ờng hợp 4

* HS suy nghĩ, thảo luận, trả lời:

- Không tuân thủ phơng châm về lợng vìkhông cho ngời nghe biết thông tin gì(nghĩa tờng minh)

- Tiền dù quý nhng nó không phải là tất cả, không phải là tình cảm, là sự chân thành, không phải là thớc đo các giá trị khác của cuộc sống Tiền bạc chỉ là phơng tiện để sống chứ không phải là mục đích cuối cùng của con ngời( nghĩa hàm ý)

- Câu này có ý nghĩa răn dạy con ngời takhông nên chạy theo tiền bạc mà quên tấtcả

-> Gây chú ý, để ngời nghe hiểu câu nói theo một hàm ý nào đó

HS trả lời

Trang 25

về lợng trong tình huống này.

? Nh vậy việc không tuân thủ các

2) Bài tập 2

Hđ nhóm

- Thái độ và lời nói của Chân, Tay, Tai,Mắt đã vi phạm phơng châm lịch sự trongkhi giao tiếp Việc không tuân thủ đó làkhông thích hợp với tình huống giao tiếp

và không có lí do chính đáng

4) Củng cố

? Phơng châm hội thoại và tình huống GT có quan hệ ntn?

? Những nguyên nhân nào dẫn đến việc không tuân thủ phơng châm hội thoại khi giao tiếp ?

- Học thuộc nội dung hai ghi nhớ để nắm nội dung cơ bản của tiết học

- Làm hoàn thiện các bài tập trong SGK và bài tập bổ sung SBT vào vở

- Chuẩn bị trớc nội dung tiết Tiếng Việt: " Xng hô trong hội thoại"

+ Đọc các ví dụ

+ Trả lời câu hỏi

***********************************

Ngày soạn: 31.8 2013 Ngày dạy" 7.9.2013( Đảo 3/9/ 2013)

Tiết 14+15 - Viết bài tập làm văn số 1

( Văn thuyết minh ) A/ Mục tiêu: Qua tiết viết bài, HS:

- Vận dụng các kiến thức đã học để viết bài văn thuyết minh có sử dụng các BPNT và yếu

tố miêu tả một cách hợp lí, hiệu quả

- Rèn kĩ năng thu thập, hệ thống, chọn lọc tài liệu, viết VBTM có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả gồm đủ 3 phần, trình bày sạch sẽ, không viết sai chính tả

- Có ý thức nghiêm túc làm bài

B/ Chuẩn bị

Trang 26

- GV: Đề bài, yêu cầu, biểu điểm

Thuyết minh về cây lúa Việt Nam.

II Yêu cầu

1 Kĩ năng

- Làm đúng kiểu bài thuyết minh có sử dụng các biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả

- Bố cục hợp lí, chia tách đoạn rõ ràng, mạch lạc

- Diễn đạt lu loát, trình bày sạch sẽ, viết câu đúng, không mắc lỗi chính tả và lỗi dùng từ

2 Kiến thức

- Kiểu văn bản: thuyết minh

- Đối tợng thuyết minh: Cây lúa Việt Nam

- Biết vận dụng vốn tri thức ở các lĩnh vực: Sinh học, Địa lí, Lịch sử, văn hóa - xã hội

- Cần làm rõ các đặc điểm của đối tợng:

+ Trình bày đợc nguồn gốc của cây lúa

+ Đặc điểm sinh học: thuộc loại cây 1 lá mầm, rễ chùm, a sống ở những vùng đầm lầy + Quá trình sinh trởng phát triển của cây lúa: mạ -> trởng thành

+ Các loại lúa ở nớc ta

+ Công dụng của cây lúa

- Vận dụng linh hoạt yếu tố miêu tả trong bài viết, đặc biệt miêu tả hình dáng, đặc điểm các bộ phận của cây lúa… của chủ tịch Hồ Chí Minh

- Vận dụng sáng tạo các biện pháp nghệ thuật: kể chuyện tự thuật, đối thoại, nhân hoá, so sánh… của chủ tịch Hồ Chí Minh

III Biểu điểm

- Điểm 9-10: Bài viết cung cấp đầy đủ những kiến thức về cây lúa, vận dụng linh hoạt các

BPNT và yếu tố miêu tả, văn viết hấp dẫn, có cảm xúc, bố cục chặt chẽ, liên kết mạch lạc,ngôn ngữ trong sáng, không mắc lỗi về chính tả, ngữ pháp

- Điểm 8: Đáp ứng cơ bản những yêu cầu trên, còn mắc vài lỗi chính tả, lỗi dùng từ

- Điểm 7: Hiểu đề, diễn đạt cơ bản rõ ý, vận dụng biện pháp nghệ thuật và yếu tố miêu tả

hợp lí, đôi chỗ diễn đạt còn vụng

- Điểm 5- 6: Diễn đạt đủ ý, có ý thức đa yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật song

hiệu quả cha cao, đôi chỗ diễn đạt còn vụng, dùng từ cha hay, mắc không quá 6 lỗi chínhtả và dùng từ

- Điểm 3 - 4: Viết đúng thể loại văn thuyết minh song cha có yếu tố miêu tả và các BPNT

hoặc đa vào nhng không hợp lí Bài viết cung cấp cha đầy đủ những kiến thức về cây lúa, trình bày không rõ ràng, cẩu thả, còn mắc quá nhiều lỗi về chính tả, ngữ pháp

- Điểm 1-2: Sai lạc về kĩ năng và kiến thức

Trang 27

Ngày soạn: 3/9/2013 Ngày dạy: 10/9/2013

Tiết16 Chuyện ngời con gái Nam Xơng

( Trích " Truyền kì mạn lục " - Nguyễn Dữ )

- Rèn kĩ năng đọc, tóm tắt, kể lại đợc truyện Cảm nhận đợc những chi tiết nghệ thuật độc

đáo trong tác phẩm tự sự có nguồn gốc dân gian

- Biết trân trọng, tin yêu vẻ đẹp của con ngời

2) Kiểm tra sự chuẩn bị của hs

? Tại sao cộng đồng quốc tế phải ra tuyên bố về sự sống còn, quyền đợc bảo vệ và pháttriển của trẻ em ?

- Yêu cầu hs theo dõi mục chú thích sao

? Nêu những nét chính về tác giả Nguyễn

Dữ

- GV bổ sung thêm

- Hớng dẫn đọc: Chú ý phân biệt lời kể

với lời đối thoại của các nhân vật; thể

hiện rõ sự đăng đối trong những câu văn

Trang 28

? Nêu vài nét về tác phẩm " Chuyện ngời

con gái Nam Xơng "

- Bổ sung

? VB đợc viết theo thể loại nào? PTBĐ?

- Giảng về thể loại truyền kì:

+ 1 loại văn xuôi TS, có nguồn gốc từ TQ

+ Thờng mô phỏng những cốt truyện DG

hay dã sử vốn đã đợc lu truyền trong ND

+ In dấu sự sáng tạo của tác giả trong

việc sắp xếp lại các tình tiết

+ Có những yếu tố hoang đờng kì ảo đan

? Tác giả giới thiệu tên thật và quê quán

của Vũ Nơng qua chi tiết nào

? Tìm câu văn giới thiệu khái quát về VN

? Qua đó, VN là ngời nh thế nào

? Khi tiễn chồng đi lính, trong buổi chia

tay, Vũ Nơng đã nói những câu gì ? Nàng

- Là truyện thứ 16 của tác phẩm " TKML".Truyện có nguồn gốc từ truyện cổ tích

P2(tiếp->trót qua rồi): Nỗi oan khuất của

Vũ NơngP3(còn lại): Vũ Nơng đợc cứu sống và giảioan

II) Phân tích

TL

- Nhân vật chính là Vũ Nơng vì câu chuyện xoay quanh cuộc đời và số phận của nhân vật này

=> Khéo léo, đúng mực

Trình bày

c Khi tiễn chồng đi lính

- Chẳng dám mong đeo ấn phong hầu… của chủ tịch Hồ Chí Minhmang theo đợc hai chữ bình yên -> Ướcmong bình dị, chính đáng; lo lắng, cảmthông trớc những nỗi vất vả, gian lao màchồng sẽ phải chịu đựng

- Nhìn trăng soi thành cũ thổn thức tâmtình thơng ngời -> thơng xót, khắc khoải,

lu luyến

Trang 29

? Qua những lời nói đó, ta hiểu thêm điều

gì về nàng ?

* Bình:

? Khi chồng đi xa, tâm trạng VN đợc

khắc hoạ qua những chi tiết nào

? Tấm lòng của nàng với chồng còn thể

hiện rõ ở lời thoại thứ nhất Tìm câu văn

? Nàng là một ngời vợ ntn

? Khi chồng vắng nhà, Vũ Nơng đã

chăm sóc con và mẹ chồng, điều đó đợc

thể hiện qua những chi tiết nào

? Lời trăng trối của bà mẹ chồng trớc lúc

chết ở cuối đoạn 1 có ý nghĩa gì ?

(+) Câu văn biền ngẫu, điển tích-> Tình cảm nhớ nhung, khắc khoải khi chồng đi xa

- Cách biệt 3 năm giữ gìn một tiết Tô son

điểm phấn từng đã nguôi lòng, ngõ liễu ờng hoa cha hề bén gót

t-=> Thuỷ chung son sắt

- Sinh con, đặt tên là Đản, một mình nuôidạy con, chỉ bóng mình dỗ dành con

=> Ngời mẹ hiền yêu thơng con

- Chăm sóc mẹ chồng:

+ Khi ốm: thuốc thang, lễ bái thần phật,lấy lời ngọt ngào khôn khéo khuyên lơn + Mẹ mất: lo ma chay tế lễ nh với cha mẹ

đẻ Trả lời (Ghi nhận công lao, tấm lòng củanàng)

=> Ngời con dâu đảm đang, hiếu thảo

(+) NT: Hình ảnh ớc lệ, dùng câu văn biền ngẫu, điển tích

* Vũ Nơng là ngời phụ nữ xinh đẹp, đức hạnh, tiêu biểu cho vẻ đẹp truyền thống của ngời phụ nữ VN.

- Tác giả: trân trọng, đề cao, ca ngợi (Giátrị nhân đạo)

- Chuẩn bị tiết 2 của bài

+ Nỗi oan khuất của VN? Nguyên nhân gây ra bi kịch đó

+ Chỉ ra những chi tiết kì ảo và vai trò của những chi tiết này trong truyện

*********************************

Tiết 17 Chuyện ngời con gái Nam Xơng (Tiếp )

( Trích " Truyền kì mạn lục " - Nguyễn Dữ )

A/ Mục tiêu bài học : HS

- Hiểu rõ số phận oan trái của ngời phụ nữ dới chế độ phong kiến, hiểu đặc sắc nghệ thuậttrong việc kết hợp yếu tố kì ảo với tình tiết có thực để tạo nên vẻ đẹp riêng của loại truyệntruyền kì

- Biết cách phân tích nhân vật văn học

Trang 30

- Có thái độ cảm thông với số phận bất hạnh, phản đối một cuộc sống không bình đẳng

B/ Chuẩn bị

- GV: Tích hợp với VBTS, những tác phẩm viết về phụ nữ

- HS: chuẩn bị hệ thống câu hỏi trong sgk

C/ Tổ chức các hoạt động dạy học

? Trình bày những phẩm chất của VN? Thỏi độ và tình cảm của t/g dành cho nàng?

- Yêu cầu hs theo dõi P2,3

? Sau khi TS trở về, t/g đa ra chi tiết bất

ngờ nào

? Nhận xét lời nói của bé Đản

? Nhận xét tình huống truyện

? Tác dụng của những tình tiết này đối

với diễn biến truyện và HPGĐ Vũ Nơng

- Bổ sung

? Với bản tính đa nghi, sau khi nghe con

nói, TS đã suy nghĩ, nói năng và hành

động ntn

? Nhận xét cách sắp xếp tình tiết truyện

? Qua những chi tiết trên, phân tích và

nhận xét diễn biến tâm trạng Trơng Sinh

? Qua phân tích cho thấyTrơng Sinh là

ngời ntn

- Bổ sung

? Đọc 3 lời thoại của VN và cho biết tâm

trạng VN đợc biểu hiện trong từng lời

thoại

? Nhận xét hình thức câu văn, giọng điệu,

BPNT, sắp xếp tình tiết

? Nhận xét diễn biến tâm trạng của VN

- Giảng: Nếu ở lời thoại 1, 2 VN xng là

thiếp thì đến lời thoại 3 nàng xng kẻ bạc

2 Nỗi oan khuất của Vũ Nơng

a Tình huống của truyện

-> Lời nói hồn nhiên, ngây thơ

(+) Tình huống bất ngờ

(-> Ngạc nhiên -> nghi ngờ -> không tin -> đánh đuổi vợ đi)

=> Vũ phu, chuyên quyền ghen tuông mù quáng, nông cạn, hồ đồ, gia trưởng

c Cái chết của Vũ N ơng Đọc 3 lời thoại

* Lời nói

- Lời thoại 1: VN phân trần, hết lòng hàngắn hạnh phúc gia đình, hi vọng

- Lời thoại 2: đau đớn, không hiểu tại sao

bị đối xử bất công,thất vọng

- Lời thoại 3: bế tắc, tuyệt vọng(+) Câu văn biền ngẫu, giọng điệu tăngtiến, ẩn dụ tợng trng, tình tiết sắp xếp đầykịch tính

=> Nỗi đau đớn tăng dần

* Hành động

- Gieo mình xuống sông mà chết -> trọngdanh dự

Trang 31

là bồng bột, nông nổi; có ý kiến khác cho

rằng VN hành động có lí trí, có tính toán

Em đồng ý với ý kiến nào? Vì sao?

- Giảng: … của chủ tịch Hồ Chí Minhkhông phải là sự bột phát mà

suy nghĩ chín chắn để bảo toàn danh dự

? Em suy nghĩ gì về cái chết của VN

? Những nguyên nhân nào gây nên cái

chết của VN

- Chuẩn xác:

- Trực tiếp: + Cuộc hôn nhân không bình

đẳng

+ Lời nói ngây thơ của con trẻ

+ Ghen tuông mù quáng, t tởng nam

quyền độc đoán

+ XHPK bất công với ngời phụ nữ

- Sâu xa: chiến tranh phong kiến

? Cái chết của VN nói lên điều gì

? Xuất phát từ đâu VN bị oan, nhờ đâu

nỗi oan ấy đợc giải

- Sử dụng các chi tiết kì ảo - NT đặc sắc

của truyện truyền kì

? Tác dụng của những chi tiết kì ảo

- Gợi ý, dẫn dắt

? Kết thúc truyện là chi tiết nào

? ý nghĩa của chi tiết này

- Bổ sung

? Qua toàn bộ tác phẩm, nêu cảm nhận

chung về nhân vật Vũ Nơng

- Tích hợp với các nhân vật phụ nữ trong

các t/p vh nh: Thuý Kiều… của chủ tịch Hồ Chí Minh "Truyện

Kiều"

HS bộc lộ

=> Cái chết đầy oan khuất, đau đớn

TL

->Tố cáo XHPK bất công với ngời phụ nữ,

tố cáo CTPK phi nghĩa gây nên li biệt

* Số phận bi thảm, ngang trái

- Tác giả: Tố cáo xã hội phong kiến bấtcông với ngời phụ nữ Cảm thông sâu sắcvới bi kich của ngời pn (giá trị nhân đạo)

* Những chi tiết cuối truyện

- Phan Lang gặp nạn, đợc cứu sống

- VN không chết và trở về trong ảo ảnh(+) Sử dụng các yếu tố kì ảo hoang đờng,

kể chuyện sáng tạo, tài tình

->Tạo kết thúc phần nào có hậu cho

truyện, hoàn thiện phẩm chất của Vũ

N-ơng: tình nghĩa, trọng danh dự, vị tha

- VN hiện về: đa tạ tình chàng, thiếp chẳngthể trở về nhân gian đợc nữa

- Bóng nàng mờ nhạt… của chủ tịch Hồ Chí Minhbiến đi mất

-> Tăng tính bi kịch: Không thể làm lại

hạnh phúc cuộc đời ở chốn nhân gian

* Vũ Nơng đức hạnh nhng số phận bất hạnh

III Tổng kết

1 NT

- Chi tiết kì ảo

Trang 32

? Nêu những đặc sắc NT của truyện

? Số phận của VN ntn? Điều đó gợi liên tởng đến nhân vật nào trong một vở chèo cổ ViệtNam mà em đã đợc học ?

- Học thuộc phần ( ghi nhớ ), nắm những nét chính về ND , ngh/thuật của truyện

- Kể lại truyện theo lời của một nhân vật nào đó trong truyện

Xng hô trong hội thoại

A.Mục tiêu bài học: HS

- Hiểu đợc sự phong phú và tinh tế , giàu sắc thái biểu cảm của hệ thống các từ ngữ xnghô trong tiếng Việt Hiểu rõ mối quan hệ chặt chẽ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô vớitình huống giao tiếp

- Phân tích để thấy rõ mối quan hệ giữa việc sử dụng từ ngữ xng hô trong văn bản cụ thể Nắm vững và sử dụng thích hợp từ ngữ xng hô

- Nghiêm túc học tập, lễ phép khi xng hô với ngời lớn tuổi

? Nêu mối quan hệ giữa phơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp ? Do nhữngnguyên nhân nào mà ngời nói không tuân thủ phơng châm hội thoại ?

? Trong TV, ta thờng sử dụng những từ

- Dùng theo ngôi:

+ Ngôi thứ nhất: tôi, tao, chúng tôi… của chủ tịch Hồ Chí Minh+ Ngôi thứ 2: mày, chúng mày… của chủ tịch Hồ Chí Minh+ Ngôi thứ 3: họ, nó, chúng nó… của chủ tịch Hồ Chí Minh

- Sắc thái biểu cảm:

+ Suồng sã: mày- tao… của chủ tịch Hồ Chí Minh+ Thân mật: mình- cậu… của chủ tịch Hồ Chí Minh+ Trân trọng: quý ông, quý vị… của chủ tịch Hồ Chí Minh

Trang 33

- Cách dùng : Tuỳ theo quan hệ , hoàn

Choắt không coi mình là đàn em, nhờ

vả mà trăng trối với t cách một ngời bạn

? Tại sao có sự thay đổi trong cách xng

hô đó

- Chốt

? Vậy để xng hô cho thích hợp, ngời

nói phải căn cứ vào đâu

- Bổ sung, gọi hs đọc ghi nhớ

? Vì sao sử dụng từ “ chúng ta”.

- Gợi ý, yêu cầu hs hđ nhóm

- Do trong tiếng Anh : we ( chúng tôi,

chúng ta) mà trong tiếng Việt :

+ chúng tôi ( ngôi trừ – chỉ có ngời

nói )

+ chúng ta ( ngôi gộp – cả ngời nói

lẫn ngời nghe )

-> Nói nh vậy khiến có thể hiểu nhầm

là lễ thành hôn của cô học viên và giáo

* Điểm 1/ GN- 39

Đọc

* Ví dụ 2 Đọc 2 đoạn trích Tìm và điền bảng

Đoạn Dế Mèn ->

Dế Choắt Dế Choắt->Dế Mèn Quan hệ

mày Em- anh ->Bất bình đẳng

b Tôi - anh Tôi - anh ->Bình

đẳng Phân tích, bổ sung

-> Có sự thay đổi trên là do tình huống GTthay đổi

từ xng hô thầy – con thể hiện thái độ kính

Trang 34

- Cho hs trao đổi theo cặp, trả lời

? Nhận xét cách xng hô của Bác đối với

- Ngời thầy: gọi học trò là ngài -> thầy tôn

trọng cơng vị hiện tại của trò

Bài tập 5

hs trao đổi theo cặp, trả lời

- Bác xng hô tôi - đồng bào thể hiện sự gần

gũi , thân thiết, đánh dấu bớc ngoặt trongquan hệ giữa lãnh tụ và nhân dân trong mộtnớc dân chủ

Bài tập 6

Thảo luận bàn, trả lời, bổ sung

* Cai lệ

- Xng hô: Ông- thằng kia, mày-> Kẻ có vị thế, trịch thợng, hống hách

* Chị Dậu

- Xng hô

+ nhà cháu- ông -> hạ mình, nhẫn nhục+ tôi- ông -> ngang vai

+ bà- mày -> vai trên- vai dới-> Xng hô thay đổi cho thấy thái độ và hành

vi ứng xử của chị Dậu thay đổi: sự phảnkháng quyết liệt của ngời bị dồn đến đờngcùng

4 Củng cố

? Nhận xét về hệ thống từ ngữ xng hô trong TV

? Cần chú ý gì khi sử dụng từ ngữ xng hô

- Nắm nội dung bài và làm các bài tập 2 và 3

- Soạn bài tiếp theo: "Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp"

+ Đọc các VD, trả lời câu hỏi

+ So sánh 2 cách dẫn

******************************

Tiết 19

Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- Hiểu đợc 2 cách dẫn lời nói hoặc ý nghĩ : Cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp

- Nhận ra đợc cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp Sử dụng đợc cách dẫn trực tiếp và cách dẫn gián tiếp trong quá trình tạo lập văn bản

? Lấy VD ngời nói sử dụng từ ngữ xng hô phù hợp với đối tợng GT và tình huống GT

- Cho hs đọc các VD

I.Cách dẫn trực tiếp

1 Tìm hiểu ví dụ

Đọc các VD

Trang 35

? Trong đoạn (a), (b), bộ phận in đậm là lời

nói hay ý nghĩ của nhân vật?

? ở 2 VD, lời nói và ý nghĩ của NV đợc

? Trong đoạn trích (a), (b) bộ phận in đậm

là lời nói hay ý nghĩ ?

? Lời nói, ý nghĩ của NV đợc trích dẫn ntn

? Thế nào là cách dẫn gián tiếp

? Có mấy cách dẫn lời nói hay ý nghĩ ?

- Thuật lại không nguyên vẹn, có điều chỉnh

- Không đặt trong dấu ngoặc kép

- Phía trớc có từ “rằng” có thể thay thế bằng từ “là”

- Không thể thay đổi vị trí lên trớc-> không

rõ nghĩa Trả lời, bổ sung

2 Ghi nhớ: ý 2/ SGK

Đọc toàn bộ ghi nhớ Hs phân biệt

- Trong “ Báo cáo… của chủ tịch Hồ Chí Minh”, Hồ Chí Minh khẳng

định: “ Chúng ta phải… của chủ tịch Hồ Chí Minh”

* Cách 2: Dẫn gián tiếp :

- Trong “Báo cáo… của chủ tịch Hồ Chí Minh”, Hồ Chí Minh khẳng

định rằng chúng ta phải… của chủ tịch Hồ Chí Minh

sẽ trở về

Trang 36

- Soạn bài tiếp theo: Sự phát triển của từ vựng

+ Đọc các VD, trả lời câu hỏi

+ Tìm thêm các VD

*****************************

Tuần 5: Từ tiết 20 đến tiết 24

Ngày soạn: 10/9/2013 Ngày dạy: 17/9/2013 Tiết 20 Tự học có hớng dẫn:

Luyện tập tóm tắt văn bản tự sự

A.Mục tiêu bài học: Hớng dẫn HS

- ôn lại các yếu tố của kiểu bài tự sự: cốt truyện, sự việc, nhân vật Nắm đợc yêu cầu cần

đạt của một văn bản tóm tắt

- Rèn luyện kĩ năng tóm tắt văn bẳn tự sự theo các mục đích khác nhau

- Tích cực, tự giác trong giờ học

- GV cho HS đọc các tình huống trong

SGK

- Gợi ý bằng các câu hỏi

? Kể lại vắn tắt bộ phim là kể ntn

? Trong một tiết học tìm hiểu văn bản,

tóm tắt VB tiến hành trớc hay sau việc

HS đọc, thảo luận, trả lời

- Kể lại ND chính ( sự việc tiêu biểu và nhân vật quan trọng)

- Cần nắm đợc cốt truyện-> hiểu, phân tích, cảm thụ đợc ý nghĩa của VB (giá trị ND và NT)

- Đáp ứng nhu cầu đọc và tìm hiểu các văn bản dài

Trang 37

- Tất cả các tình huống trên đều cần

? Hãy sắp xếp các chi tiết theo trình tự

hợp lí và tóm tắt truyện “ Ngời con gái

Nam Xơng” trong khoảng 20 dòng ?

- Gọi đọc, sửa chữa

- Hớng dẫn, yêu cầu hs hđ cá nhân

? Hãy tóm tắt truyện trong khoảng 10

dòng mà ngời đọc vẫn hiểu nội dung

chính của văn bản ?

- Chữa bài

? Từ 3 BT trên, em thấy VB tóm tắt

phải đảm bảo yêu cầu gì

? Cần ghi nhớ điều gì khi tóm tắt

VBTS

- Gọi hs đọc ghi nhớ

? Tóm tắt miệng trớc lớp về một câu

chuyện xảy ra trong cuộc sống mà em

đã đợc nghe hoặc chứng kiến ?

- Gợi ý yêu cầu

- Bổ sung sự việc: TS biết vợ bị oan ngay sau khi VN tự tử do bé Đản trỏ chiếc bóng trên t-ờng và nói đó là ngời đêm nào cũng đến -> Sự việc này làm cho TS hiểu vợ mình bị oan

- Sửa sự việc 7: bỏ cụm từ “ biết vợ bị oan ”

Câu 2

Hđ cặp Đọc, nhận xét, bổ sung

- Nắm nội dung bài; Hoàn thành các bài tập

- Chuẩn bị bài: Trả bài TLV số 1

+ Xem lại đề, Lập dàn ý

Soạn: 10/9/2013 Dạy: 17/9/2013

Trang 38

Tiết 21

Sự phát triển của từ vựng

- Hiểu sự biến đổi và phát nghĩa của từ ngữ, hiểu hai phơng thức phát triển ngĩa của từ ngữ

- Nhận biết ý nghĩa của từ ngữ trong các cụm từ và trong văn bản, phân biệt đợc các

ph-ơng thức tạo nghĩa của từ ngữ với các phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ

- Yêu quý và gìn giữ sự giàu có của TV

B Chuẩn bị

- GV: Tích hợp với “ Từ nhiều nghĩa và hiện tơng chuyển nghĩa của từ ”, “ ẩn dụ”,

“ Hoán dụ”; bảng phụ

- HS: chuẩn bị trớc bài ở nhà

? Thế nào là cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp ? Lấy VD ?

? So sánh cách dẫn TT và cách dẫn GT

- Yêu cầu hs đọc vd

? Cho biết nghĩa của từ “kinh tế ”

trong thơ Phan Bội Châu

? Ngày nay ta hiểu nghĩa của từ

? Giải thích nghĩa của từ “ xuân”

trong các ví dụ Nghĩa nào là nghĩa

gốc, nghĩa nào là nghĩa chuyển

? Nhận xét về nghĩa của từ theo sự

phát triển của thời gian và xã hội

I Sự biến đổi và phát triển nghĩa của từ

1 Tìm hiểu ví dụ

* Ví dụ 1:

Từ Kinh tế.

- Thơ Phan Bội Châu : Nói tắt của kinh bang tế thế

( kinh thế tế dân ): Trị nớc cứu đời

- Kinh tế( nghĩa ngày nay): là hoạt động lao độngsản xuất, trao đổi tạo ra của cải vật chất

-> Nghĩa của từ có thể thay đổi theo thời gian , nghĩa cũ bị mất đi, nghĩa mới đợc hình thành.

* Ví dụ 2

a Xuân -Xuân 1 : Nghĩa gốc ( là mùa mở đầu trong 4 mùacủa 1 năm, thời tiết ấm áp )

-Xuân 2 : Nghĩa chuyển ( tuổi trẻ )

-> Hình thành nghĩa mới theo phơng thức ẩn dụ

b Tay Tay 1 : nghĩa gốc (Bộ phận phía trên của cơ thể , từ

Trang 39

? Có mấy phơng thức phát triển

nghĩa của từ

- Phân biệt cho HS ẩn dụ, hoán dụ

từ vựng và ẩn dụ, hoán dụ tu từ

* GDMT

? Tìm một số từ Hán Việt có liên

quan đến môi trờng, giải thích

những từ đó

- Thach quyển, khí quyển, snh

quyển, thủy quyển

Thảo luận (4 nhóm, mỗi nhóm tìm hiểu một từ)

a Hội chứng (nghĩa gốc): tập hợp nhiều triệu

chứng cùng xuất hiện của bệnh

- Hội chứng ( thất nghiệp, lạm phát) : Tập hợp

nhiều hiện tợng, sự kiện biểu hiện một tình trạng,một vấn đề xã hội, cùng xuất hiện ở nhiều nơi(nghĩa chuyển)

b Ngân hàng : tổ chức kinh tế hoạt động trong

lĩnh vực kinh doanh và quản lí các nghiệp vụ tiền

- Nghĩa chuyển (sốt đất): Tăng đột ngột về nhu

cầu, khiến hàng trở nên khan hiếm, giá tăngnhanh

d Vua : Ngời đứng đầu nhà nớc quân chủ

- Nghĩa chuyển (vua bóng đá … của chủ tịch Hồ Chí Minh : ngời đợc coi là)nhất trong một lĩnh vực nhất định

4 Củng cố

? Có mấy cách phát triển nghĩa của từ

? Lấy VD phát triển nghĩa theo PT ẩn dụ và hoán dụ

Trang 40

A.Mục tiêu bài học: Hớng dẫn HS.

- Hiểu sơ giản về thể văn tùy bút thời trung đại; đợc cuộc sống xa hoa của vua chúa, sự nhũng nhiễu của quan lại thời Lê-Trịnh và thái độ phê phán của tác giả; những đặc điểm nghệ thuật của một văn bản viết theo thể tùy bút thời trung đại

- Rèn kĩ năng đọc - hiểu một văn bản tùy bút thời trung đại, tự tìm hiểu một số địa danh, chức sắc, nghi lễ thời Lê - Trịnh

- Phê phán, phản đối cuộc sống xa hoa và nhũng nhiễu của bọn quan lại

? Nêu cảm nhận của em về số phận của Vũ Nơng?

? Giá trị của những chi tiết kì ảo trong truyện?

? Những hiểu biết của em về tác giả

? VB thuộc thể loại nào

? Đặc điểm chính của thể loại tuỳ

- Cho hs tổ 1,2 thảo luận (Phiếu ht 1)

- Gọi đại diện trình bày

- Trích ‘‘Vũ trung tuỳ bút’’(tuỳ bút viết trong

những ngày ma)

2 Đọc và tìm hiểu chú thích

Đọc Theo dõi SGK

3 Tìm hiểu chung về văn bản

- Thể loại: tuỳ bút Nghe, tóm lợc ghi vở

- PTBĐ: Tự sự + biểu cảm + miêu tả

- Ngôi kể thứ 3-> Sự việc ghi chép khách quan

* Bố cục: 2 phần+ P1(từ đầu-> triệu bất tờng): Thú ăn chơi củachúa Trịnh

+ P2: Sự những nhiễu của bọn quan lại

II Phân tích

1 Thói ăn chơi của chúa Trịnh

Tổ 1,2 thảo luận Đại diện trình bày, nhận xét

* Thích chơi đèn đuốc

Định dạng
Số trang	178
Dung lượng	1,94 MB