- Hiểu được định nghĩa truyền thuyết và nội dung, ý nghĩa những chi tiết tưởngtượng, kỳ ảo của truyện “Con Rồng cháu Tiên” trong bài học.. Kỹ năng: - Rèn kỹ năng nghe nói đọc viết, hiểu
Trang 1- Hiểu được định nghĩa truyền thuyết và nội dung, ý nghĩa những chi tiết tưởng
tượng, kỳ ảo của truyện “Con Rồng cháu Tiên” trong bài học
2 Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng nghe nói đọc viết, hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng
kỳ ảo trong truyện truyền thuyết Kể lại được truyện này
- Nhận ra những sự việc chính của truyện
- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỳ ảo tiêu biểu trong truyện
3 Thái độ:
- Giúp các em thêm tự hào về nguồn gốc yêu quê hương đất nước
II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Giải quyết vấn đề, vấn đáp, hợp tác nhóm
III/ CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài
2 Học Sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn SGK
IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ:
- GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS
3 Nội dung bài mới:
a/ Đặt vấn đề.
- Mỗi một chúng ta đều thuộc về một dân tộc Mỗi dân tộc lại có nguồn gốc riêngcủa mình Nguồn gốc đó được gửi gắm trong những câu chuyện thần thoại, truyềnthuyết kì diệu Vậy, nguồn gốc của dân tộc Việt Nam ta bắt nguồn từ đâu? Bài học hômnay sẽ giúp cho các em hiểu được điều đó
b/ Triển khai bài.
TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
- GV: Em hiểu như thế nào về Ngư
Tinh, Hồ Tinh, Mộc Tinh?
- GV: Em hiểu gì về thể loại truyền
Truyền thuyết: Là truyện dân
gian truyền miệng kể về nhânvật và sự kiện có liên quan đến
Trang 2- HS: Dựa vào sgk trả lời
- GV: Lạc Long Quân đã có công lớn
gì đối với sự nghiệp dựng nước của
- GV: Việc Âu cơ sinh con có gì đặc
biệt? Muốn nói đến điều gì?
- HS: Sinh ra một cái bọc trăm trứng
nở trăm con trai, tự mình lớn lên Tất
cả anh em đều bình đẳng, cùng chung
nguồn gốc
- GV: Những yếu tố trên có thật
không? Em hiểu như thế nào về yếu tố
tưởng tượng, kỳ ảo? Nó có tác dụng
gì?
- HS: Trả lời, nhận xét GV chốt ý
- GV: Ông cha ta xưa sáng tạo truyện
nhằm giải thích điều gì và ngợi ca ai?
- HS: Đọc ghi nhớ
Hoạt động 3
- Trong truyện tác giả dân gian đã sử
dụng nghệ thuật nào?
lịch sử, quá khứ; truyện thường
có yếu tố tưởng tượng, kỳ ảo; thểhiện thái độ, cách đánh giá củanhân dân đối với sự kiện, nhânvật lịch sử
II Tìm hiểu văn bản
1 Hình tượng Lạc Long Quân
và Âu Cơ Nguồn gốc và hình dạng:
Cả hai đều là thần:
+ Lạc Long quân thuộc nòi
Rồng, con thần Long Nữ, có sứckhoẻ vô địch, có nhiều phép lạ
+Âu Cơ thuộc dòng Tiên -họ
thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần
=> Hình ảnh Lạc Long Quân,
Âu Cơ kỳ lạ, lớn lao, đẹp vềnguồn gốc, hình dạng và có cônglớn đối với sự nghiệp dựng nướccủa dân tộc ta
2 Chi tiết tưởng tượng kì ảo
- Sinh ra một cái bọc trăm trứng
-> Tưởng tượng, kỳ ảo
Tác dụng
+ Tô đậm tính chất lớn lao, đẹp
đẽ của nhân vật, sự kiện
+ Thần kỳ hoá, linh thiêng hoánguồn gốc, nòi giống
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tácphẩm
3 Ý nghĩa của truyện
- Giải thích, suy tôn nguồn gốccao quý của dân tộc Việt Nam
- Đề cao nguồn gốc chung vàbiểu hiện ý nguyện đoàn kết,thống nhất
III Tổng kết
1 Nghệ thuật.
Chi tiết tưởng tượng kì ảo
Trang 3- Truyện thể hiện nội dung gì?
- Khái quát hoá bằng sơ đồ tư duy ?
2 Nội dung
Giải thích, suy tôn nguồn gốcdân tộc
Thể hiện sự đoàn kết, thốngnhất
Ghi nhớ: SGK- t/3
Kết hôn LLQ ÂC ( thần) (tiên) Bọc 100 trứng
50 lên non 50 xuống biển
- Giúp các em thêm tự hào về những phong tục tập quán của dân tộc Việt Nam
II/ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
- Giải quyết vấn đề, vấn đáp, hợp tác nhóm
III/ CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên: Đọc tài liệu, nghiên cứu soạn bài
2 Học Sinh: Chuẩn bị bài theo hướng dẫn SGK
Trang 4IV/ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1 Ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ: (3 Phút)
- Từ nhân vật lạc Long Quân và Âu cơ, hãy rút ra ý nghĩa của truyện?
lý thú gì? Bài học hôm nay sẽ giúp cho các em hiểu được điều đó?
b/ Triển khai bài
TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG KIẾN THỨC
- GV: Từ “tổ tiên” có mấy tiếng?
- Văn bản này chia làm mấy phần?
- GV: Các ông Lang có đoán được ý
vua không? Lang Liêu nghĩ gì?
- GV: Lang Liêu được thần giúp đỡ
như thế nào? Vì sao thần chỉ mách
bảo cho Lang Liêu?
- GV: Tại sao thần không mách bảo
- Hoàn cảnh Thái Bình thịnhvượng, vua đã già, muốn truyềnngôi
- Ý của vua: làm vừa ý, nối chívua không nhất thiết là contrưởng
2 Lang Liêu được thần giúp đỡ
- Các ông lang: không đoán được
+ Người chịu nhiều bất hạnh
- Vì thần muốn để Lang Liêu bộc
lộ trí tuệ, khả năng đó là hiểu
Trang 5- GV: Vì sao nhờ 2 thứ bánh mà Lang
Liêu được truyền ngôi?
- GV: Câu chuyện có ý nghĩa sâu sắc
gì?
- HS: Tự bộc lộ
được ý thần và thực hiện được ýthần
- Thần ở đây chính là nhân dân
3 Hai thứ bánh của Lang Liêu được vua chọn
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tếquý trọng nghề nông
- Có ý tưởng tượng sâu xa, tượngtrời đất
- Chứng tỏ tài đức của con người
có thể nối chí vua
4 Ý nghĩa của truyện
- Giải thích nguồn gốc bánhchưng, bánh giầy vào dịp Tếtnguyên đán
- Đề cao nghề nông, lao động,bênh vực kẻ yếu
4 Củng cố: (3 Phút)
- HS nắm được nội dung, ý nghĩa của truyện
- Đọc ghi nhớ SGK
5 Dặn dò: (1 Phút)
- Học bài, đọc kĩ 2 câu chuyện và làm bài tập 4, 5 SGK
- Chuẩn bị: “Từ và cấu tạo từ”
* Lưu ý : Quý thầy, cô download giáo án về rồi giải nén ra xem
- Quý thầy (cô) nào không có nhiều thời gian để soạn giáo án cũng như không
có nhiều thời gian chỉnh sửa giáo án thì hãy liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại
01686.836.514 để mua bộ giáo án Ngữ Văn (lớp 6, 7, 8, 9) về in ra dùng, giáo án này soạn theo chuẩn kiến thức kĩ năng không cần chỉnh sửa Có bộ giáo án rồi quý thầy, cô không mất nhiều thời gian ngồi soạn cũng như chỉnh sửa giáo án Thời gian đó, quý thầy (cô) dùng để lên lớp giảng bài, truyền đạt kiến thức cho học sinh sao cho thật hay, phần thời gian còn lại mình dành để chăm sóc gia đình.
- Bộ giáo án được bán với giá cả hữu nghị
1 THÔNG TIN VỀ BỘ GIÁO ÁN :
- Giáo án soạn theo chuẩn kiến thức, kĩ năng.
- Các bài dạy được sắp xếp thứ tự theo phân phối chương trình
- Giáo án soạn chi tiết, chuẩn in.
- Giáo án không bị lỗi chính tả.
- Bố cục giáo án đẹp.
Trang 6- Giáo án được định dạng theo phong chữ Times New Roman
- Cỡ chữ : 13 hoặc 14
2 HÌNH THỨC GIAO DỊCH NHƯ SAU :
- Bên mua giáo án : chuyển tiền qua tài khoản bên bán giáo án theo thoả thuận hai bên chấp nhận (chuyển qua thẻ ATM)
- Bên bán giáo án : sẽ chuyển File giáo án cho bên mua giáo án đúng như hai bên thoả thuận (gửi qua mail).
- Có thể nạp card điện thoại.
3 ĐỊA CHỈ LIÊN HỆ ĐỂ TRAO ĐỔI THÔNG TIN :
- Quý thầy, cô muốn mua bộ giáo án thì liên hệ :
+ Điện thoại : 01686.836.514 (gọi điện trao đổi để rõ hơn).
- Có hiểu biết bước đầu về thể loại truyền thuyết
- Hiểu được quan niệm của người Việt cổ về nũi giống dân tộc qua truyền thuyết
“Con Rồng cháu Tiên”.
- Hiểu được những nét chính về nghệ thuật của truyện
II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG :
1 Kiến thức:
- Khái niệm thể loại truyền thuyết
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết giai đoạnđầu
- Bóng dáng lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm văn họcdân gian thời kỳ dựng nước
2 Kỹ năng:
- Đọc diễn cảm văn bản truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chính của truyện
- Nhận ra một số chi tiết tưởng tượng kỳ ảo tiêu biểu trong truyện
3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian Việt Nam.
Trang 7- Sưu tầm tranh ảnh về Đền Hùng hoặc vùng đất Phong Châu.
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ôn định tổ chức :
- Kiểm tra sĩ số HS
2 Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở và dụng cụ học tập bộ môn
- Nhận xét
3 Bài mới:
3.1 Giới thiệu bài : Ngay từ những ngày đầu tiên cắp sách đến trường chúng ta đều
được học và ghi nhớ câu ca dao:
“Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”
- Nhắc đến giống nòi mỗi người Việt Nam của mình đều rất tự hào về nguồn gốccao quí của mình - nguồn gốc Tiên, Rồng, con Lạc cháu Hồng Vậy tại sao muôn triệungười Việt Nam từ miền ngược đến miền xuôi, từ miền biển đến rừng núi lại cùng cóchung một nguồn gốc như vậy Truyền thuyết Con Rồng, cháu Tiên mà chúng ta tìmhiểu hôm nay sẽ giúp các em hiểu rõ về điều đó
3.2 Các ho t ạt động : động :ng :
Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về văn bản:
- GV hướng dẫn cách đọc- đọc mẫu - gọi
HS đọc
- Nhận xét cách đọc của HS
- Hãy kể tóm tắt truyện từ 5-7 câu?
? Theo em trruyện có thể chia làm mấy
phần? Nội dung của từng phần?
- Đọc kĩ phần chú thích * và nêu hiểu biết
của em về truyền thuyết?
? Em hãy giải nghĩa các từ: ngư tinh, mộc
tinh, hồ tinh và tập quán?
Hoạt động 2: Tìm hiểu văn bản :
* Gọi HS đọc đoạn 1
- Lạc Long Quân và Âu cơ được giới thiệu
như thế nào? (Nguồn gốc, hình dáng, tài
3 Khái niệm truyền thuyết:
- Truyện dân gian truyền miệng kể vềcác nhân vật, sự kiện có liên quan đếnlịch sử thời quá khứ
- Thường có yếu tố tưởng tượng kì ảo
- Thể hiện thái độ, cách đánh giá củanhân dân đối với các sự kiện và nhân vậtlịch sử
II Tìm hiểu chi tiết
1 Gi i thi u L c Long Quân - Âu c :ới thiệu Lạc Long Quân - Âu cơ: ệu Lạc Long Quân - Âu cơ: ạt động : ơ:Lạc Long Quân
Rồng -Hình dáng: mình
Âu Cơ
- Nguồn gốc:Tiên
- Xinh đẹp
Trang 8tượng Lạc Long Quân và Âu cơ có nguồn
gốc từ các loài khác mà tưởng tượng Lạc
Long Quân nòi rồng, Âu Cơ dòng dõi tiên?
Điều đó có ý nghĩa gì ?
* Giáo viên bình: Việc tưởng tượng Lạc
Long Quân và Âu Cơ dòng dõi Tiên - Rồng
mang ý nghĩa thật sâu sắc Bởi rồng là 1
trong bốn con vật thuộc nhóm linh mà nhân
dân ta tôn sùng và thờ cúng Còn nói đến
Tiên là nói đến vẻ đẹp toàn mĩ không gì
sánh được Tưởng tượng Lạc Long Quân
nòi Rồng, Âu Cơ nòi Tiên phải chăng tác
giả dân gian muốn ca ngợi nguồn gốc cao
quí và hơn thế nữa muốn thần kì hoá, linh
thiêng hoá nguồn gốc giống nòi của dân tộc
Việt Nam ta.? Vậy qua các chi tiết trên, em
thấy hình tượng Lạc Long Quân và Âu Cơ
hiện lên như thế nào?
- Âu Cơ sinh nở có gì kì lạ ? Chi tiết này có
ý nghĩa gì ?
* Giáo viên bình: Chi tiết lạ mang tính chất
hoang đường nhưng rất thú vị và giàu ý
nghĩa Nó bắt nguồn từ thực tế rồng, rắn
đều đẻ trứng Tiên (chim) cũng đẻ trứng
Tất cả mọi người Việt Nam chúng ta đều
sinh ra từ trong cùng một bọc trứng (đồng
bào) của mẹ Âu Cơ Dân tộc Việt Nam
chúng ta vốn khoẻ mạnh, cường tráng, đẹp
đẽ, phát triển nhanh
- Em hãy quan sát bức tranh trong SGK và
cho biết tranh minh hoạ cảnh gì?
- Lạc Long Quân và Âu Cơ chia con như
thế nào? Việc chia tay thể hiện ý nguyện
gì?
- Bằng sự hiểu biết của em về LS chống
ngoại xâm và công cuộc xây dựng đất nước,
em thấy lời căn dặn của thần sau này có
được con cháu thực hiện không?
rồng ở dưới nước
nhiều phép lạ,giúp dân diệt trừyêu quái
tuyệt trần
- Dạy dân cácphong tục, lễnghi
Đẹp kì lạ, lớn lao với nguồn gốc vô
cùng cao quý.
2 Âu Cơ sinh nở kỳ lạ và hai người chia con
a Âu Cơ sinh nở kì lạ:
- Sinh bọc trăm trứng, nở trăm người contrai, đẹp đẽ, khôi ngô, không cần búmớm, lớn nhanh như thổi
Chi tiết tưởng tượng sáng tạo diệu kìnhấn mạnh sự gắn bó keo sơn, thể hiện ýnguyện đoàn kết giữa các cộng đồngngười Việt
b Âu Cơ và Lạc Long Quân chia con:
- 50 người con theo cha xuống biển;
- 50 Người con theo mẹ lên núi
Cuộc chia tay phản ánh nhu cầu pháttriển DT: làm ăn, mở rộng và giữ vữngđất đai Thể hiện ý nguyện đoàn kết,thống nhất DT Mọi người ở mọi vùngđất nước đều có chung một nguồn gốc, ýchí và sức mạnh
Trang 9* Giáo viên bình: Lịch sử mấy ngàn năm
dựng nước và giữ nước của dân tộc ta đã
chứng minh hùng hồn điều đó Mỗi khi Tổ
Quốc bị lâm nguy, nhân dân ta bất kể trẻ,
già, trai, gái từ miền ngược đến miền xuôi,
từ miền biển đến miền rừng núi xa xôi đồng
lòng kề vai sát cánh đứng dậy diết kẻ thù
Khi nhân dân một vùng gặp thiên tai địch
hoạ, cả nước đều đau xót, nhường cơm xẻ
áo, để giúp đỡ vượt qua hoạn nạn và ngày
nay, mỗi chúng ta ngồi đây cũng đã, đang
và sẽ tiếp tục thực hiện lời căn dặn của
Long Quân xưa kia bằng những việc làm
thiết thực
- Trong tuyện dân gian thường có chi tiết
tưởng tượng kì ảo Em hiểu thế nào là chi
tiết tưởng tượng kì ảo ?
- Trong truyện này, chi tiết nói về Lạc Long
Quân và Âu Cơ; việc Âu Cơ sinh nở kì lạ là
những chi tiết tưởng tượng kì ảo Vai trò
của nó trong truyện này như thế nào?
* Gọi HS đọc đoạn cuối
- Em hãy cho biết, truyện kết thúc bằng
những sự việc nào ? Việc kết thúc như vậy
lăng tưởng niệm các vua Hùng mà tại đây
hàng năm vẫn diễn ra lễ hội rất lớn - lễ hội
đền Hùng Lễ hội đó đã trở thành một ngày
quốc giỗ của cả dân tộc:
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng mười tháng ba”
- Em hãy cho biết đền Hùng nằm ở tỉnh nào
- Tô tính đậm tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp
đẽ của các nhân vật, sự kiện
- Thần kì, linh thiêng hoá nguồn gốcgiống nòi, dân tộc để chúng ta thêm tựhào, tin yêu, tôn kính tổ tiên, dân tộc
Trang 10- Truyện thể hiện nội dung gì?
- Khái quát hoá bằng sơ đồ tư duy
Hoạt động 4: Củng cố bài học, liên hệ
- Kinh và Ba Na là anh em
- Quả trứng to nở ra con người (mường)
- Quả bầu mẹ (khơ me)
4 Củng cố :
- Ý nghĩa truyện con Rồng cháu Tiên
- HS kể tóm tắt truyên Con Rồng cháu Tiên
- Nhận xét
5 Hướng dẫn học ở nhà :
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Đọc kĩ phần đọc thêm
- Soạn bài: “Bánh chưng, bánh giày”
- Tìm các tư liệu kể về các dân tộc khác hoặc trên thế giới về việc làm bánh hoặcquà dâng vua
Trang 11II TRỌNG TÂM KIẾN THỨC, KỸ NĂNG :
1 Kiến thức :
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong tác phẩm thuộc thể loại truyền thuyết
- Cốt lời lịch sử thời kỳ dựng nước của dân tộc ta trong một tác phẩm thuộc nhómtruyền thuyết thời kỳ Hùng Vương
- Cách giải thích của người Việt cổ về một phong tục và quan niệm đề cao lao động,
đề cao nghề nông – một nét đẹp văn hoá của người Việt,
2 Kỹ năng:
- Đọc hiểu một văn bản thuộc thể loại truyền thuyết
- Nhận ra những sự việc chính trong truyện
3 Thái độ: Yêu quý truyện dân gian
III CHUẨN BỊ:
1 Giáo viên:
- Đọc sách giáo viên và sách bài soạn Soạn bài
- Sưu tầm tranh ảnh về cảnh nhân dân ta gói bánh chưng, bánh giầy
2 Học sinh: SGK, tập ghi, xem bài trước
IV CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ:
- Em hiểu thế nào truyền thuyết ? Tại sao nói truyện Con Rồng, cháu Tiên là truyện
truyền thuyết ?
- Nêu ý nghĩa của truyền thuyết "Con Rồng, cháu Tiên"? Trong truyện em thích
nhất chi tiết nào ? Vì sao em thích ?
- Nhận xét
3 Bài mới:
3.1 Giới thiệu bài:
- Hàng năm cứ mỗi khi tết đến, xuân về, nhân dân ta - con cháu của vua Hùng từmiền ngược đến miền xuôi, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức, hồ hởi chở lá
dong xay gạo, gói bánh Quang cảnh ấy làm sống lại truyền thuyết "Bánh chưng, bánh
- Vua cha chọn bánh của lang Liêu để tếtrời đất cùng Tiên Vương và nhường ngôicho chàng
- Từ đó nước ta có tục làm bánh chưng,bánh giầy vào ngày tết
2 Chú thích:
3 Bố cục: 3 phần
Trang 12- Ý định của vua ra sao? (quan điểm của
vua về việc chọn người nối ngôi)
- Vua đã chọn người nối ngôi bằng hình
thức nào ?
- Điều kiện và hình thức truyền ngôi có
gì đổi mới và tiến bộ so với đương thời?
* GV: Trong truyện dân gian giải đố
là1 trong những loại thử thách khó khăn
đối với nhân vật, không hoàn toàn theo
lệ truyền ngôi từ các đời trước: chỉ
truyền cho con trưởng Vua chú trọng
tài chí hơn trưởng thứ-> Đây là một vị
vua anh minh
- Để làm vừa ý vua, các Lang đã làm
gì?
- Tâm trạng Lang Liêu ra sao ?
- Vì sao chỉ có Lang Liêu được thần báo
mộng?
- Các nhân vật mồ côi, bất hạnh thường
được thần, bụt hiện lên giúp đỡ mỗi khi
bế tắc
- Vì sao thần chỉ mách bảo mà không
làm giúp lễ vật cho Lang Liêu?
- Lang Liêu đã làm gì ?
- Kết quả cuộc thi tài giữa các ông Lang
như thế nào?
- Vì sao hai thứ bánh của lang Liêu
được vua chọn để tế Trời, Đất, Tiên
Vương và Lang Liêu được chọn để nối
a Từ đầu chứng giám -> Vua Hùngchọn người nối ngôi
b Tiếp hình tròn -> Cuộc thi tài giữacác Ông Lang
c Còn lại ->Kết quả cuộc thi
II Đọc - hiểu chi tiết:
1 Vua Hùng chọn người nối ngô i
- Hoàn cảnh: giặc ngoài đã yên, đất nướcthái bình, ND no ấm, vua đã già muốntruyền ngôi cho con
- Ý của vua: người nối ngôi vua phải nốiđược chí vua, không nhất thiết là contrưởng
- Hình thức: Thi tài
2 Cuộc thi tài giữa các Lang:
- Các Lang thi nhau làm cỗ thật hậu, thậtngon
3 Kết quả cuộc thi
- Lang Liêu được chọn làm người nốingôi Vì chàng là người có tài, có đức vàhiếu thảo
- Hai thứ bánh của Lang Liêu vừa có ýnghĩa thực tế: quí hạt gạo, trọng nghề nông(là nghề gốc của đất nước làm cho ND
