Hoàn thiện kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp tại chi nhánh xây dựng và đầu tư tấy hồ số 10 công ty cổ phần đầu tư phát triển nhà và xây dựng tây hồ

Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí máy thi công ..... 27 S ăđ ă1.11.ăK ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ănh năkhoán Tr ngă h păđ năv ănh năkhoánăkhôngăxácăđ nhăk tăqu ăkinhădoa

VÀ XÂY D NG TÂY H

SINH VIÊN TH C HI N : PH M TR NG GIANG

HÀ N I ậ 2016

VÀ XÂY D NG TÂY H

Sinh viên th c hi n : Ph măTr ng Giang

HÀ N I - 2016

L I C Mă N

Trong quá trình th c hi n nghiên c u và hoàn thành Khóa lu n t t nghi p này,

em đư nh n đ c s giúp đ c ng nh đ ng viên t nhi u phía Tr c tiên, em xin g i

l i c m n chân thành nh t t i gi ng viên h ng d n c a em ậ Th.S Nguy n Thanh

Th y Cô là ng i luôn luôn t n tâm, t n l c, nhi t tình ch b o, h ng d n em trong

su t th i gian nghiên c u và th c hi n Khóa lu n này Ngoài ra, thông qua Khóa lu n này, em c ng mu n g i l i c m n sâu s c nh t t i các th y, cô giáo đang gi ng d y

t i tr ng i h c Th ng Long, nh ng ng i đư truy n ki n th c, kinh nghi m t

nh ng môn h c c b n nh t, giúp em có n n t ng v chuyên ngành K toán nh hi n

t i, t đó em có th hoàn thành đ tài nghiên c u này Cu i cùng, em xin c m n t i các cô chú t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10 cùng các b n c a em đư luôn bên c nh đ ng viên và ng h em trong su t quãng th i gian th c hi n khóa lu n

Em xin chân thành c mă n!

Hà N i, ngày tháng n m 2016

Sinh viên

Ph m Tr ng Giang

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do tôi t b n thân th c hi n có s

h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n

rõ ràng

Tôi xin ch u trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên (Ký và ghi rõ h tên)

Ph m Tr ng Giang

M C L C

XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P

XÂY L PăTHEOăTHỌNGăT ă200/2014/TT-BTC 1

1.1 căđi m chung c a doanh nghi p xây l p và nhăh ng c aănóăđ n công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 1

1.2 Vai trò và nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p ầ 2

1.2.1 Vai trò c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 2

1.2.2 Nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 2

1.3 Chi phí s n xu t và k toán chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 3

1.3.1 Khái ni m chi phí s n xu t 3

1.3.2 Phân lo i chi phí s n xu t 3

1.3.3.Xác đ nh đ i t ng và ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 5

1.3.3.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t 5

1.3.3.2.Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 6

1.3.4 N i dung k toán t p h p chi phí s n xu t thỀo ph ng pháp Kê khai th ng xuyên……… 7

1.3.4.1.K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 7

1.3.4.2.K toán chi phí nhân công tr c ti p 9

1.3.4.3.K toán chi phí máy thi công 10

1.3.4.4.K toán chi phí s n xu t chung 15

1.3.5 K toán t ng h p chi phí s n xu t 18

1.4 Giá thành và k toán tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 19

1.4.1 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p 19

1.4.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p 20

1.4.3 K toán giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p 22

1.4.3.1 i t ng tính giá thành s n ph m xây l p 22

1.4.3.2.K tính giá thành s n ph m xây l p 22

1.4.3.3 ánh giá giá tr s n ph m xây l p d dang cu i k 23

1.4.3.4.Ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p 24

1.4.3.5.Th tính giá thành s n ph m xây l p 24

1.5 Ph ngăphápăk toán theo hình th c khoán g n trong doanh nghi p xây l p ầầầ 25

1.5.1 K toán t i đ n v giao khoán 26

1.5.2 K toán t i đ n v nh n khoán 27

1.6 Hình th c s k toán áp d ngătheoăThôngăt ă200/2014/TT-BTC 28

1.6.1 Hình th c s k toán áp d ng trong k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m…… 28

1.6.1.1.Hình th c s nh t ký chung 29

1.6.1.2.Hình th c k toán trên máy vi tính 30

CH NGă2 TH C TR NG K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CHI NHÁNH XÂY D NG VÀ UăT ăTỂYăH S 10 32

2.1 T ng quan v Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 32

2.1.1. c đi m tình hình chung c a Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10 ……… ……… 32

2.1.1.1.Gi i thi u chung v Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10 32

2.1.1.2.L ch s hình thành và phát tri n c a Chi nhánh 32

2.1.1.3.C c u t ch c b máy qu n lý c a Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10……… 33

2.1.2. c đi m b máy k toán và công tác k toán 35

2.1.2.1.T ch c b máy k toán t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10 35

2.1.2.2.Chính sách k toán áp d ng 37

2.2 Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 38

2.2.1. i t ng và ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 38

2.2.1.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t 38

2.2.1.2.Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 38

2.2.2 K toán t p h p chi phí s n xu t s n ph m xây l p 39

2.2.2.1.K toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 41

2.2.2.2.K toán chi phí nhân công tr c ti p 49

2.2.2.3.K toán chi phí s d ng máy thi công 63

2.2.2.4.K toán chi phí s n xu t chung 72

2.2.2.5.K toán t ng h p chi phí s n xu t 90

2.2.3. ánh giá giá tr s n ph m xây l p d dang t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10… 98

2.2.4 K toán tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10 .99

CH NGă3 GI I PHÁP HOÀN THI N K TOÁN CHI PHÍ S N XU T VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M XÂY L P T I CHI NHÁNH XÂY D NGăVẨă UăT ăTỂYăH S 10 101

3.1 ánhăgiáăth c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây

l p t i Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 101

3.1.1 K t qu đ t đ c 101

3.1.2 Nh ng t n t i c n kh c ph c 103

3.2 Gi i pháp hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 104

3.2.1 i v i h n ch v b máy k toán 104

3.2.2 i v i tình hình luân chuy n ch ng t trong Chi nhánh 104

3.2.3 Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí nguyên v t li u tr c ti p 105

3.2.4 Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí nhân công tr c ti p 107

3.2.5 Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí máy thi công 110

3.2.6 Hoàn thi n công tác qu n lý chi phí s n xu t chung 110

3.2.7 Hoàn thi n v k toán trích l p b o hành công trình xây l p 110

DANH M CăS ă , B NG BI U

Bi u s 1.1 Th tính giá thành s n ph m xây l p 25

Bi u s 2.1 Tóm t tăđ căđi m k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 40

Bi u s 2.2.ăHóaăđ năGTGTămuaăv t li u 42

Bi u s 2.3 Gi yăđ ngh t m ng 43

Bi u s 2.4 Hó aăđ năGTGTămuaăv t li u 44

Bi u s 2.5 B ng kê ch ng t thanh toán t m ng tháng 06/2015 45

Bi u s 2.6 B ng t ng h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p ậ Quý I, II/ 2015 46

Bi u s 2.7 S chi ti t tài kho n 621 (Trích) 47

Bi u s 2.8 S cái tài kho n 621 (Trích) 48

Bi u s 2.9 Gi y y quy nălaoăđ ng 51

Bi u s 2.10 H păđ ng giao khoán kh iăl ng xây l p 52

Bi u s 2.11 Biên b n nghi m thu kh iăl ng công vi c hoàn thành 54

Bi u s 2.12 B ng ch m công tháng 06/2015 55

Bi u s 2.13 B ngăthanhătoánăl ngăchoăcôngănhơnătr c ti p tháng 06/2015 57

Bi u s 2.14 B ng phân b ti năl ngăvƠăcácăkho nătríchătheoăl ngăậ trích tháng 06/2015 58

Bi u s 2.15 B ng t ng h p chi phí nhân công tr c ti p ậ Quý I, II/ 2016 60

Bi u s 2.16 S chi ti t tài kho n 622 (Trích) 61

Bi u s 2.17 S cái tài kho n 622 (Trích) 62

Bi u s 2.18 H păđ ng thuê máy thi công 64

Bi u s 2.19.ăHóaăđ năGTGTăthuêămáyăthiăcông 65

Bi u s 2.20 Nh t trình s d ng máy thi công 66

Bi u s 2.21 B ng t ng h p chi phí s d ng máy thi công tháng 06/2015 67

Bi u s 2.22 Gi y báo n ngân hàng 68

Bi u s 2.23 Biên b n thanh lý h păđ ng thuê máy 68

Bi u s 2.24 B ng t ng h p chi phí máy thi công ậ QuỦăI,II/ăN mă2015 69

Bi u s 2.25 S chi ti t TK 623 (Trích) 70

Bi u s 2.26 S cái tài kho n 623 (Trích) 71

Bi u s 2.27 B ng ch m công tháng 06/2015 73

Bi u s 2.28 B ngăthanhătoánăl ngănhơnăviênăqu nălỦăđ i tháng 06/2015 (Trích)

74

Bi u s 2.29.ăHóaăđ năGTGTămuaăv tăt 77

Bi u s 2.30.ăHóaăđ năgiáătr giaăt ngămuaăcôngăc d ng c 79

Bi u s 2.31 B ng trích kh u hao tài s n c đ nh (Trích) 81

Bi u s 2.32.ăHoáăđ năd ch v vi n thông 82

Bi u s 2.33.ăHóaăđ năti năđi n 83

Bi u s 2.34 B ngăkêăHóaăđ n GTGT t i công trình tháng 06/2015 84

Bi u s 2.35 B ng t ng h p chi phí s n xu t chung ậ Quý I,II/2015 (Trích) 85

Bi u s 2.36 S chi ti t tài kho n 627 (Trích) 86

Bi u s 2.37 S cái TK 627 (Trích) 88

Bi u s 2.38 B ng t ng h p chi phí s n xu t 90

Bi u s 2.39 S chi ti t tài kho n 154 (Trích) 91

Bi u s 2.40 S nh t ký chung (Trích) 94

Bi u s 2.41 Th tính giá thành s n ph m xây l p 100

Bi u s 3.1 B ng kê Nh p ậ Xu t ậ T n nguyên v t li u (Ki n ngh ) 106

Bi u s 3.2 B ngăthanhătoánăl ngăcôngănhơnătrongăbiênăch (Ki n ngh ) 108

Bi u s 3.3 B ngăthanhătoánăl ngăcôngănhơnăngoƠiăbiênăch (Ki n ngh ) 109

S ăđ 1.1 Trình t k toán nguyên v t li u tr c ti pầầầầầầầầầầầ 9

S ăđ 1.2 Trình t k toán nhân công tr c ti p 10

S ăđ 1.3 Trình t k toán chi phí s d ngăMTCă(tr ng h p doanh nghi p có đ i máy thi công riêng và có t ch c k toánă riêngă nh ngă cácă b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng) 13

S ăđ 1.4 Trình t k toán chi phí s d ngăMTCă(Tr ng h p doanh nghi p có đ i máy thi công riêng, có t ch c k toán riêng và các b ph n trong doanh nghi p tính k t qu riêng) 13

S ă đ 1.5 Trình t k toán chi phí s d ngă MTCă (Tr ng h p doanh nghi p không t ch că đ i máy thi công riêng ho c có t ch că đ i máy thi công riêng nh ngăkhôngăt ch c h ch toán riêng) 14

S ăđ 1.6 Trình t k toán chi phí s d ng máy thi công thuê ngoài 15

S ăđ 1.7 Trình t k toán chi phí s n xu t chung 17

S ăđ 1.8 Trình t k toán t ng h p chi phí s n xu t cu i k 19

S ăđ 1.9 K toánătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ năv giao khoán (Tr ng

h păđ năv nh n khoán n i b không t ch c b máy k toán riêng) 26

S ăđ 1.10 K toánătheoăph ngăth c khoán g n t iăđ năv giao khoán (Tr ng

h păđ năv nh n khoán n i b có t ch c b máy k toán riêng) 27

S ăđ ă1.11.ăK ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ănh năkhoán (Tr ngă

h păđ năv ănh năkhoánăkhôngăxácăđ nhăk tăqu ăkinhădoanhăriêng)ầầầầầ 27

S ăđ ă1.12.ăK ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ănh năkhoán (Tr ngă

h păđ năv ănh năkhoánăcóăxácăđ nhăk tăqu ăkinhădoanhăriêng).ầầầầầầầ28

S ăđ 2.1.ăC ăc u t ch c c a Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 34

S ăđ 2.2 T ch c b máy k toán 36

L I M U

Cùng v i s phát tri n chung c a n n kinh t , hi n nay l ng đ u t hàng n m vào Vi t Nam t ng lên r t nhanh, đòi h i s phát tri n c a c s h t ng kéo theo đó là ngày càng xu t hi n nhi u công ty xây d ng thu c m i thành ph n kinh t đư làm cho tính c nh tranh c a th tr ng xây d ng trong n c t ng lên rõ r t Trong đi u ki n đó, các doanh nghi p xây d ng mu n t n t i và phát tri n c n ph i có nh ng bi n pháp thi công tiên ti n, t i u trong khâu t ch c, qu n lỦ đi u hành quá trình s n xu t kinh doanh c bi t, m i công ty c n ph i làm th t t t công tác h ch toán chi phí s n xu t

nh m tính đúng giá thành s n ph m, t o ra s n ph m có giá thành h p lý mà v n đ m

b o yêu c u v ch t l ng ây chính là cách mà doanh nghi p t o nên u th h n so

v i các đ i th c nh tranh, nh ng đ làm đ c đi u này đòi h i doanh nghi p ph i tìm cách qu n lý t t chi phí, h th p chi phí b ng cách ti t ki m đ u vào, t n d ng nh ng

ti m l c hi n có, k t h p các y u t s n xu t m t cách t i u th c hi n t t nh ng

m c tiêu trên thì thông tin do k toán cung c p là c n c h u hi u đ so sánh, phân tích

và đ a ra nh ng bi n pháp phù h p Trong đó, n i dung h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m gi vai trò quan tr ng hàng đ u, quy t đ nh đ n hi u qu ho t

đ ng, s thành công và phát tri n c a doanh nghi p

Chính vì v y, trong quá trình th c t p t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H

s 10, em đư ch n đ tài khóa lu n: ắHoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ngăvƠă uăt ăTơyăH s 10 ậ Công

ty c ph n u t ăphát tri n Nhà và Xây d ng Tây H ”

 M căđíchănghiênăc u c aăđ tài:

 V m t lý lu n: H th ng nh ng v n đ lý lu n c b n v công tác k toán

chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Chi nhánh Xây d ng và u

t Tây H s 10 theo Thông t 200/2014/TT-BTC

 V m t th c t : Mô t quy trình k toán, phân tích, đánh giá th c tr ng k t

qu đ t đ c, đi m m nh và đi m y u hay h n ch c a k toán chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m xây l p, đ t đó góp ph n giúp Chi nhánh

có đ c nh ng gi i pháp, ki n ngh nh m hoàn thi n k toán chi phí s n

xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh

 iăt ng và ph m vi nghiên c uăđ tài:

 i t ng nghiên c u: K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m

xây d ng trong doanh nghi p xây l p

 Ph m vi nghiên c u: tài t p trung nghiên c u làm rõ k toán t p h p

chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ng

và u t Tây H s 10 trong quý II/2015 đ ng trên góc đ k toán tài chính

 Ph ng pháp nghiên c u: Ph ng pháp nghiên c u xuyên su t trong quá

trình nghiên c u là v n d ng b n ph ng pháp trong h ch toán k toán:

ph ng pháp tính giá, ph ng pháp ch ng t , ph ng pháp đ i ng tài kho n và ph ng pháp t ng h p cân đ i Ngoài ra, đ t ng tính thuy t ph c cho khóa lu n, em có s d ng m t s b ng bi u, s đ đ so sánh, phân tích

lý lu n v i th c ti n

Ngoài ph n l i m đ u và k t lu n, khóa lu n c a em g m có 3 ch ng:

Ch ng 1: C s lý lu n chung v k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m trong doanh nghi p xây l p theo Thông t 200/2014/TT-BTC

Ch ng 2: Th c tr ng k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây

l p t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10

Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m xây l p t i Chi nhánh Xây d ng và u t Tây H s 10

CH NGă1 C ă S LÝ LU N CHUNG V K TOÁN CHI PHÍ S N XU T

VÀ TÍNH GIÁ THÀNH S N PH M TRONG DOANH NGHI P XÂY L P THEO THỌNGăT ă200/2014/TT-BTC

1.1 căđi m chung c a doanh nghi p xây l p và nhăh ng c aănóăđ n công

tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

Xây d ng c b n là m t ngành s n xu t v t ch t có ch c n ng tái s n xu t tài s n

c đ nh cho n n kinh t qu c dân S n ph m c a ngành t o nên c s v t ch t cho xã

h i, t ng ti m l c kinh t và qu c phòng cho đ t n c H n th n a, đ u t xây d ng

c b n g n li n v i vi c ng d ng nh ng công ngh hi n đ i do đó góp ph n thúc đ y

s phát tri n c a khoa h c k thu t đ i v i các ngành s n xu t v t ch t So v i các ngành s n xu t khác, xây d ng c b n có nh ng nét đ c đi m v kinh t - k thu t đ c

tr ng, đ c th hi n r t rõ s n ph m c ng nh quá trình t o nên s n ph m c a ngành

S n ph m c a ngành xây l p là nh ng công trình, h ng m c công trình, v t ki n trúc, có quy mô l n, k t c u ph c t p, mang tính đ n chi c, th i gian xây d ng

th ng kéo dài, v trí xây d ng khác nhau i u này đòi h i vi c t ch c, qu n lý và

h ch toán s n ph m xây l p ph i có các d toán thi t k , thi công

S n ph m xây l p th ng c đ nh t i n i s n xu t, còn các y u t c n thi t cho

ho t đ ng s n xu t nh v t li u, nhân công, máy móc thi công , thì đ u ph i di chuy n đ n đ a đi m công trình thi công ây đ c xem nh là m t đ c đi m riêng

bi t mà xây d ng c b n khác v i nh ng ngành s n xu t khác, chính đi u này làm cho công tác qu n lý, theo dõi, h ch toán tài s n, v t t , chi phí r t ph c t p và khó kh n, đòi h i công tác k toán ph i ghi chép, t p h p đ y đ các kho n chi phí và phân b chúng m t cách h p lý

S n ph m xây l p t ngày kh i công cho đ n ngày hoàn thành bàn giao đ a vào

s d ng th ng kéo dài Quá trình thi công di n ra thành nhi u giai đo n, m i giai

đo n l i có t ng công vi c khác nhau a s các công vi c này di n ra tr c ti p t i công tr ng thi công d i đi u ki n ngoài tr i, th ng ch u nh ng tác đ ng l n t

đi u ki n t nhiên nh m a, bưo, l , T đó nh h ng đ n vi c b o qu n, qu n lý tài

s n, v t t , thi t b máy móc, d b h h ng t đó d n đ n vi c kéo dài th i gian thi công, nh h ng ti n đ công trình c đi m này đòi h i vi c t ch c qu n lý, giám sát ph i ch t ch sao cho đ m b o đúng ch t l ng s n ph m, th i gian hoàn thành công trình theo đúng k ho ch

S n ph m xây l p khi hoàn thành đ c tiêu th theo giá d toán ho c giá th a thu n v i ch đ u t Giá thành công trình không bao g m giá tr c a nh ng thi t b

2

mà ch đ u t đ a vào l p đ t mà ch bao g m nh ng chi phí do doanh nghi p xây l p

b ra liên quan tr c ti p đ n công trình

1.2 Vai trò và nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

1.2.1 Vai trò c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

Giá thành và ch t l ng s n ph m luôn là hai y u t quan tr ng quy t đ nh t i s

t n t i và phát tri n c a doanh nghi p c bi t trong doanh nghi p xây l p, đ có th

th c hi n m c tiêu ti t ki m chi phí, h giá thành s n ph m đ ng th i l i t ng s c c nh tranh trên th tr ng đòi h i doanh nghi p ph i có các bi n pháp h p lý, k p th i

đ a ra nh ng quy t đ nh đúng đ n trong vi c t ng giá ho c gi m giá thành, lo i b

nh ng nhân t tiêu c c, khai thác ti m n ng s n xu t, thúc đ y các y u t tích c c đem

l i hi u qu kinh t cao cho đ n v thì các nhà qu n lý c n ph i bi t ngu n g c, n i dung c u thành nên giá thành s n ph m K toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m chính là ng i th c hi n vai trò cung c p thông tin m t cách đ y đ , chính xác,

k p th i Thông qua đó, nhà qu n tr có th phân tích, đánh giá tình hình s d ng v t

t , v n, lao đ ng là ti t ki m hay lưng phí đ t đó đ a ra đ c các bi n pháp h u hi u

nh m đ t đ c nh ng m c tiêu mà doanh nghi p đ ra

1.2.2 Nhi m v c a k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p

t ch c t t công tác k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m, đáp

ng đ y đ trung th c và k p th i yêu c u qu n lý chi phí s n xu t và giá thành, k toán c n th c hi n đ c các nhi m v ch y u sau:

 Tr c h t c n nh n th c đúng đ n v tr và vai trò c a k toán chi phí s n xu t

và tính giá thành s n ph m trong toàn b h th ng doanh nghi p, m i quan h

v i các b ph n k toán có liên quan, trong đó các y u t chi phí là ti n đ cho

k toán chi phí s n xu t và tính giá thành

 C n c vào đ c đi m t ch c s n xu t kinh doanh, đ c đi m quy trình công ngh , kh n ng h ch toán, yêu c u qu n lý c th c a doanh nghi p đ l a

ch n, xác đ nh đ i t ng t p h p chi phí s n phí s n xu t và tính giá thành s n

ph m sao cho phù h p v i đi u ki n c a doanh nghi p

 Ki m tra tình hình th c hi n các đ nh m c v chi phí v t t , nhân công, máy thi công và các chi phí h ch toán khác có liên quan, phát hi n k p th i nh ng kho n chi phí ngoài đ nh m c, các thi t h i, m t mát, h h ng,ầtrong quá trình

s n xu t đ đ a ra các bi n pháp k p th i

 T ch c t p h p k t chuy n ho c phân b t ng lo i chi phí s n xu t theo đúng

đ i t ng k toán t p h p chi phí s n xu t đư xác đ nh và b ng ph ng pháp

thích h p đư ch n, cung c p k p th i s li u thông tin t ng h p v các kho n

m c chi phí và y u t chi phí, xác đ nh đúng đ n giá tr s n ph m d dang cu i

k

 nh k cung c p các báo cáo v chi phí s n xu t và tính giá thành cho lưnh đ o doanh nghi p và ti n hành phân tích tình hình th c hi n đ nh m c, d toán chi phí s n xu t, tình hình th c hi n k ho ch, giá thành, đ xu t các ki n ngh cho lưnh đ o doanh nghi p đ a ra các quy t đ nh thích h p, tr c m t c ng nh lâu

dài đ i v i s nghi p phát tri n kinh doanh c a doanh nghi p

1.3 Chi phí s n xu t và k toán chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p

1.3.1 Khái ni m chi phí s n xu t

Chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p là bi u hi n b ng ti n c a toàn b hao phí lao đ ng s ng, lao đ ng v t hóa và các chi phí c n thi t khác mà doanh nghi p

đư chi ra trong k đ ph c v cho ho t đ ng s n xu t s n ph m xây l p

Chúng ta c n phân bi t hai khái ni m: chi phí và chi tiêu Chi tiêu là s gi m đi thu n túy c a các lo i v t t , ti n v n c a doanh nghi p, b t k nó dùng vào m c đích

gì Chi phí và chi tiêu là hai khái ni m khác nhau nh ng có m i quan h m t thi t v i nhau Chi tiêu là c s phát sinh c a chi phí, không có chi tiêu thì s không có chi phí Chi phí và chi tiêu có s khác nhau v s l ng và th i đi m phát sinh, có nh ng kho n chi tiêu kì này nh ng ch a đ c tính vào chi phí (chi mua, nguyên v t li u

ch a s d ng) và có nh ng kho n tính vào chi phí kì này nh ng ch a th c t chi tiêu (chí phí trích tr c)

1.3.2 Phân lo i chi phí s n xu t

Vi c phân lo i chi phí s n xu t đ c ti n hành d a trên nhi u tiêu th c khác nhau tùy thu c vào m c đích và yêu c u c th c a t ng doanh nghi p M i cách phân lo i chi phí đ u có công d ng nh t đ nh v i công tác qu n lý, h ch toán, ki m tra, ki m soát chi phí Phân lo i chi phí giúp nâng cao tính chi ti t c a thông tin, là c n c ph n

đ u c t gi m chi phí, nâng cao hi u qu s d ng và t ng c ng h ch toán trong doanh nghi p

Phân lo i chi phí s n xu t m t cách khoa h c và h p lý là m t yêu c u quàn

tr ng trong công tác k toán, công tác h ch toán và tính giá thành s n ph m, tùy theo yêu c u c a công tác qu n lý và h ch toán mà có nhi u cách phân lo i chi phí khác nhau Sau đây là m t s cách phân lo i chi phí

 Phân lo i theo n i dung, tính ch t kinh t c a chi phí:

4

 Chi phí nguyên v t li u: Là toàn b chi phí v nguyên v t li u, ph tùng

thay th , v t li u thi t b xây d ng c b n mà doanh nghi p đư s d ng trong quá trình thi công CT, HMCT

 Chi phí nhân công: Là các kho n chi phí ti n l ng, các kho n trích theo

l ng bao g m BHXH, BHYT, KPC , BHTN theo ti n l ng c a ng i lao đ ng

 Chi phí kh u hao máy móc thi t b : Là toàn b giá tr kh u hao ph i trích

c a các TSC s d ng trong doanh nghi p

 Chi phí d ch v mua ngoài: Là toàn b s ti n doanh nghi p ph i tr v các

d ch v bên ngoài quá s d ng vào quá trình xây l p c a doanh nghi p nh

ti n đi n, n c, đi n tho i,ầ

 Chi phí b ng ti n khác: Là toàn b các kho n chi phí phát sinh trong quá

trình s n xu t s n ph m xây l p doanh nghi p ngoài các y u t nêu trên

và đ c thanh toán b ng ti n

 Phân lo i chi phí s n xu t theo công d ng, m căđíchăc a chi phí:

 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p: là chi phí v các lo i nguyên v t li u

chính, v t li u ph ,ầc n thi t đ tham gia c u thành th c th s n ph m xây

l p

 Chi phí nhân công tr c ti p: là chi phí ti n l ng, ti n công c a công nhân

tr c ti p tham gia vào quá trình xây l p công trình Chi phí nhân công tr c

ti p này không bao g m các kho n trích theo l ng: BHXH, BHYT, KPC , BHTN

 Chi phí s d ng máy thi công: là chi phí cho các máy thi công nh m th c

hi n kh i l ng công tác xây l p b ng máy Bao g m các chi phí nh : ti n

l ng, ph c p n ca c a công nhân đi u khi n máy, ph c v máy, chi phí nguyên v t li u, công c d ng c , kh u hao TSC , d ch v mua ngoài, chi phí b ng ti n khác, chi phí s a ch a l n máy thi công, chi phí công trình

t m th i cho máy thi công (l u, lán, b , ) Chi phí s d ng máy thi công này không bao g m các kho n trích theo l ng c a công nhân s d ng máy thi công

 Chi phí s n xu t chung: là các chi phí khác ngoài chi phí trên phát sinh

t đ i, công tr ng xây d ng bao g m: l ng nhân viên qu n lỦ đ i xây

d ng, ti n n ca và các kho n trích theo l ng theo t l quy đ nh c a nhân viên qu n lỦ đ i và công nhân tr c ti p xây l p, công nhân s d ng máy thi công, chi phí nguyên v t li u, công c d ng c dùng cho đ i, chi phí kh u

hao TSC dùng chung cho ho t đ ng c a đ i, chi phí d ch v mua ngoài

nh ti n đi n, n c, đi n tho i phát sinh đ i và các chi phí khác phát sinh

b ng ti n

 Phân lo i chi phí s n xu t theo m i quan h gi aăchiăphíăvƠăđ iăt ng ch u chi phí

 Chi phí tr c ti p: là nh ng chi phí liên quan tr c ti p đ n t ng đ i t ng

ch u chi phí trong quá trình s n xu t ra m t h ng m c công trình hay m t công trình và có th h ch toán tr c ti p cho CT, HMCT đó

 Chi phí gián ti p: là nh ng chi phí có liên quan đ n vi c s n xu t nhi u

lo i s n ph m, nhi u công vi c hay nhi u đ i t ng khác nhau Nh ng chi phí này ph i đ c t p h p và phân b cho các đ i t ng có liên quan

 Phân lo i chi phí s n xu t theo m i quan h gi a chi phí v i kh iăl ng

s n ph m hoàn thành

 Bi n phí: là nh ng chi phí thay đ i t l v i s thay đ i c a m c đ ho t

đ ng, kh i l ng s n ph m s n xu t trong k nh : chi phí nguyên v t li u

tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p

 nh phí: là nh ng chi phí không thay đ i khi m c ho t đ ng s n xu t

ph i đ c k toán t p h p trong m t ph m vi, gi i h n nh t đ nh Gi i h n, ph m vi,

đ a đi m đ t p h p chi phí chính là đ i t ng t p h p chi phí s n xu t

Vi c xác đ nh đ i t ng t p h p chi phí là b c đ u tiên c a k toán chi phí s n

xu t và tính giá thành xác đ nh đ c đúng đ i t ng t p h p chi phí k toán c n

c n c vào lo i hình s n xu t, đ c đi m quy trình công ngh s n xu t s n ph m và yêu

c u qu n lý c a doanh nghi p V i nh ng đ c thù riêng trong ngành s n xu t, k toán

c n d a vào nh ng đ c đi m sau:

 c đi m t ch c thi công c a doanh nghi p

6

 Tính ch t s n xu t, lo i hình s n xu t, đ c đi m, quy trình công ngh s n xu t

s n ph m

 Yêu c u tính giá thành, yêu c u qu n lý chi phí, kh n ng, trình đ h ch toán

 T nh ng đ c đi m c a ngành xây d ng là quá trình thi công lâu dài, ph c t p,

s n xu t đ n chi c, c đ nh, đ c phân chia làm nhi u giai đo n, b ph n thi công, do đó đ i t ng t p h p chi phí s n xu t xây l p th ng là CT, HMCT, giai đo n công vi c hay t ng đ n đ t hàng

 Ph ngăphápăt p h p và phân b gián ti p chi phí s n xu t

Ph ng pháp này áp d ng đ t p h p các chi phí gián ti p, đó là các chi phí phát sinh liên quan đ n nhi u đ i t ng t p h p chi phí đư xác đ nh mà k toán không th

t p h p tr c ti p các chi phí này cho t ng đ i t ng đó

Theo ph ng pháp này, tr c tiên c n c vào các chi phí phát sinh k toán ti n hành t p h p chung các chi phí có liên quan đ n nhi u đ i t ng theo đ a đi m phát sinh ho c theo n i dung chi phí xác đ nh chi phí cho t ng đ i t ng c th ph i

l a ch n các tiêu chu n h p lý và ti n hành phân b các chi phí đó cho t ng đ i t ng liên quan

Vi c phân b chi phí cho t ng đ i t ng th ng đ c ti n hành theo hai b c:

B c 1: Xác đ nh h s phân b

H =

Ti

T

Trong đó: H: H s phân b chi phí

Ti: i l ng tiêu chu n phân b cho đ i t ng i T: T ng tiêu th c c n phân b

B c 2: Xácăđ nh chi phí c n phân b cho t ngăđ iăt ng t p h p c th

Ci = H × CTrong đó: Ci: Chi phí s n xu t phân b cho đ i t ng i

C: T ng chi chi phí c n phân b cho các đ i t ng

1.3.4 N i dung k toán t p h p chi phí s n xu t thỀo ph ng pháp Kê khai th ng

 Trong đi u kiên v t li u s d ng cho nhi u CT, HMCT thì k toán ph i ti n hành áp d ng các ph ng pháp phân b chi phí đ tính chi phí v t li u tr c ti p cho t ng đ i t ng CT, HMCT, theo tiêu th c h p lý

Khi phát sinh các kho n v chi phí nguyên v t li u tr c ti p, k toán c n c vào

m t s ch ng t sau:

 Phi u xu t kho

ph n ánh các chi phí nguyên li u, v t li u s d ng tr c ti p cho ho t đ ng xây

l p, k toán s d ng TK 621 ậ Chi phí nguyên v t li u tr c ti p đ h ch toán ây là

tài kho n chi phí nên s không có s d và đ c m chi ti t theo t ng đ i t ng t p

h p chi phí s n xu t

N ăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăăTKă621 Có

- T p h p chi phí nguyên, v t li u

xu t dùng tr c ti p cho ho t đ ng

xây l p trong k k toán

- Phân b ho c k t chuy n giá

tr NVLTT xây l p trong k sang tài kho n 154

- K t chuy n chi phí nguyên

S ăđ ă1.1 Trìnhăt ăk ătoánănguyênăv tăli uătr căti p

1.3.4.2 K toán chi phí nhân công tr c ti p

Ti n l ng, ti n công tr ph i tr cho công nhân liên quan đ n CT ho c HMCT nào thì ph i đ c h ch toán tr c ti p vào CT, HMCT đó trên c s các ch ng t g c liên quan đ n ti n l ng Trong đi u ki n xây l p không cho phép tính tr c ti p chi phí nhân công cho t ng CT, HMCT thì k toán ph i ti n hành phân b theo các tiêu th c

h p lỦ nh ti n công đ nh m c, gi công đ nh m c, gi công th c t , kh i l ng s n

ph m,

Các ch ng t liên quan đ n chi phí nhân công tr c ti p:

 B ng ch m công, phi u báo làm thêm gi

 B ng thanh toán ti n l ng

 H p đ ng lao đ ng, h p đ ng khoán kh i l ng công vi c

 Biên b n nghi m thu kh i l ng công vi c hoàn thành

đ c kh u tr (n u có)

TK 154

K t chuy n chi phí NVLTT cu i k

TK 632

Chi phí NVLTT v t trên m c bình th ng

10

 Phi u chi, gi y báo n ,ầ

b Tài kho n s d ng

ph n ánh chi phí nhân công tr c ti p tham gia vào quá trình ho t đ ng xây

l p, k toán s d ng TK 622 ậ Chi phí nhân công tr c ti p Tài kho n này không có

s d và đ c m chi ti t cho t ng CT,HMCT

N TK 622 Có

- T p h p chi phí nhân công

tr c ti p tham gia vào quá

Quy trình h ch toán chi phí nhân công tr c ti p đ c th hi n qua s đ sau:

S ăđ ă1.2 Trìnhăt ăk ătoánănhơnăcôngătr căti p

1.3.4.3 K toán chi phí máy thi công

a Khái ni m

Máy thi công là các lo i xe máy ch y b ng đ ng l c (đi n, x ng, d u, khí nén, )

đ c s d ng tr c ti p thi công xây l p các công trình nh : máy tr n bê tông, c n c u, máy xúc, máy đóng c c, Các lo i ph ng ti n máy móc này doanh nghi p có th t trang b ho c thuê ngoài

Ti n l ng ph i tr cho công nhân tr c ti p xây l p

K t chuy n chi phí NCTT cu i k

TK 632 Chi phí NCTT v t trên

m c bình th ng

Chi phí s d ng máy thi công bao g m toàn b các kho n chi phí nguyên v t

li u, nhân công và các chi phí khác không bao g m các kho n trích theo l ng: BHXH, BHYT, BHTN, KPC phát sinh trong quá trình s d ng máy thi công đ ti n hành th c hi n kh i l ng công vi c và đ c chia thành hai lo i:

 Chi phí th ng xuyên: Là nh ng chi phí phát sinh trong quá trính s d ng máy

thi công, đ c tính th ng vào giá thành c a ca máy: ti n l ng c a công nhân

tr c ti p đi u khi n máy, chi phí v nhiên li u, đ ng l c, chi phí kh u hao

th ng xuyên máy thi công hay máy thuê ngoài

 Chi phí t m th i: Là nh ng chi phí phân b d n theo th i gian s d ng máy thi

công nh : chi phí tháo l p, v n chuy n, ch y th máy thi công khi di chuy n t công trình này sang công trình khác, ph c v cho s d ng máy thi công Chi phí này có th phân b d n ho c trích tr c theo k ho ch

Khi h ch toán chi phí s d ng máy thi công c n tôn tr ng nh ng nguyên t c sau:

 H ch toán chi phí máy thi công ph i phù h p v i hình th c qu n lý s d ng máy thi công c a doanh nghi p

 Chi phí s d ng máy thi công ph i đ c h ch toán chi ti t theo t ng lo i máy

ho c nhóm máy và chi ti t theo kho n m c đư quy đ nh

 Tính toán và phân b chi phí máy thi công cho các đ i t ng s d ng là CT

ho c HMCT, ph i d a trên c s giá thành 1 gi /máy ho c giá thành 1 ca/máy

ho c m t đ n v công vi c thi công b ng máy hoàn thành

Ch ng t k toán s d ng đ h ch toán:

 Hóa đ n GTGT, h p đ ng thuê máy, biên b n thanh lý h p đ ng

 B ng theo dõi l ch trình máy, b ng ch m công, b ng kê chi phí mua ngoài

 Phi u chi, gi y báo n ầ

b Tài kho n s d ng

t p h p và phân b chi phí máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t đ ng xây

l p, k toán s d ng TK 623 ậ Chi phí s d ng máy thi công Tài kho n này ch s

d ng đ h ch toán chi phí máy thi công đ i v i doanh nghi p th c hi n xây l p công trình theo ph ng th c thi công h n h p v a th công v a k t h p máy

TK 623 đ c chi ti t thành 6 tài kho n c p 2 nh sau:

TK 6231: Chi phí nhân công s d ng máy thi công

TK 6232: Chi phí v t li u, nhiên li u

TK 6233: Chi phí d ng c s n xu t

TK 6234: Chi phí kh u hao máy thi công

c.ăPh ngăphápăh ch toán

Tr ng h p 1: Doanh nghi p có t đ i máy thi công riêng và có t ch c k

toán riêng

Trong tr ng h p này thì t t c các chi phí liên quan t i ho t đ ng c a đ i máy thi công đ c h ch toán vào các tài kho n:

 Chi phí nguyên v t li u tr c ti p (TK 621): nhiên li u, v t li u,

 Chi phí nhân công tr c ti p (TK 622): ti n l ng và các kho n trích theo

l ng, c a nhân viên lái máy

 Chi phí s n xu t chung (TK 627): các chi phí phát sinh t i đ i máy thi công Sau đó, các kho n m c này đ c k t chuy n vào TK 154 ậ Giá thành ca máy (ZMTC) đ tính giá thành cho ca máy th c hi n cung c p các đ i t ng xây l p CT, HMCT

Quan h gi a đ i máy thi công v i đ n v xây l p có th th c hi n theo ph ng

th c cung c p lao v l n nhau gi a các b ph n (không tính k t qu riêng), ho c theo

ph ng th c bán lao v gi a các b ph n trong n i b (có tính k t qu riêng)

Tr ng h p 1.1: Các b ph n trong doanh nghi p không tính k t qu riêng mà

th c hi n ph ng th c cung c p d ch v máy l n nhau gi a các b ph n

S ăđ ă1.3 Trìnhăt ăk ătoánăchiăphíăs ăd ngăMTCă(tr ngăh pădoanhănghi păcóă

đ iămáyăthiăcôngăriêngăvƠăcóăt ăch căk ătoánăriêngănh ngăcácăb ăph nătrongă

doanhănghi păkhôngătínhăk tăqu ăriêng)

Tr ng h p 1.2: Các b ph n trong doanh nghi p tính k t qu kinh doanh riêng

(Doanh nghi p th c hi n ph ng th c bán d ch v máy l n nhau gi a các b ph n

trong n i b )

S ăđ ă1.4 Trìnhăt ăk ătoánăchiăphíăs ăd ngăMTCă(Tr ngăh pădoanhănghi păcóă

đ iămáyăthiăcôngăriêng,ăcóăt ăch căk ătoánăriêngăvƠăcácăb ăph nătrongădoanhă

nghi pătínhăk tăqu ăriêng)

TK 154 ậ ZMTC

Phân b chi phí s d ng MTC cho t ng công trình

14

Tr ng h p 2: Doanh nghi p không t ch c đ i máy thi công riêng ho c có t

ch c đ i máy thi công riêng nh ng không t ch c k toán riêng cho đ i

S ăđ ă1.5 Trìnhăt ăk ătoánăchiăphíăs ăd ngăMTCă(Tr ngăh pădoanhănghi pă

khôngăt ăch căđ iămáyăthiăcôngăriêngăho căcóăt ăch căđ iămáyăthiăcôngăriêngă

nh ngăkhôngăt ăch căh chătoánăriêng)

TK 623

Ti n l ng, ti n công ph i tr cho công nhân đi u khi n máy Chi phí s d ng máy

thi công tính cho t ng

Tr ng h p 3: Doanh nghi p xây l p thuê ngoài ca MTC

S ăđ ă1.6 Trìnhăt ăk ătoánăchiăphíăs ăd ngămáyăthiăcôngăthuêăngoƠi

1.3.4.4 K toán chi phí s n xu t chung

a Khái ni m

Chi phí s n xu t chung c a ho t đ ng xây l p là nh ng chi phí liên quan đ n vi c

t ch c, ph c v và qu n lý thi công c a các đ i xây l p các công tr ng xây d ng Chi phí s n xu t chung là chi phí t ng h p bao g m g m kho n chi phí khác nhau

th ng có m i quan h gián ti p v i các đ i t ng xây l p nh : ti n l ng nhân viên

qu n lỦ đ i xây d ng, các kho n trích theo l ng: BHXH, BHYT, BHTN, KPC

đ c tính theo t l quy đ nh c a nhân viên qu n lỦ đ i và công nhân tr c ti p xây l p, công nhân s d ng máy thi công, chi phí kh u hao TSC dùng chung cho ho t đ ng

c a đ i và các chi phí khác liên quan đ n ho t đ ng c a đ i xây l p

Khi h ch toán chi phí s n xu t chung c n tuân theo nh ng nguyên t c sau:

 Ph i t ch c theo dõi h ch toán chi phí s n xu t chung theo t ng CT, HMCT,

đ n th i ph i chi ti t theo nh ng đi u kho n quy đ nh

 Th ng xuyên ki m tra tình hình th c hi n các đ nh m c chi phí s n xu t chung và các kho n có th gi m chi phí s n xu t chung

 Khi th c hi n khoán chi phí s n xu t chung cho các đ i xây d ng thì ph i qu n

lý t t theo đ nh m c đư giao khoán, t ch i không thanh toán s chi phí ngoài

đ nh m c giao khoán

 Tr ng h p chi phí s n xu t chung liên quan đ n nhi u đ i t ng xây l p khác nhau, k toán ph i phân b chi phí s n xu t chung cho các đ i t ng có liên quan theo tiêu th c h p lỦ nh chi phí nhân công tr c ti p ho c chi phí đ nh

m c

Các ch ng t liên quan đ n t p h p chi phí s n xu t chung doanh nghi p xây

l p đó là các b ng kê chi phí phát sinh, b ng phân b ti n l ng c a nhân viên qu n lý,

TK 623

TK 111, 112, 141ầ

Giá ch a thu GTGT

TK 133 Thu GTGT đ u vào

đ c kh u tr (n u có)

TK 154

K t chuy n chi phí s

d ng MTC cu i k

16

các phi u xu t kho nguyên v t li u, hóa đ n giá tr gia t ng và các ch ng t khác ph c

v cho vi c h ch toán chi phí s n xu t chung đ c đ i tr ng các đ i s n xu t thi công

t p h p và g i v b ph n k toán hàng tháng

b Tài kho n s d ng

t p h p chi phí s n xu t chung k toán s d ng TK 627 ậ Chi phí s n xu t chung

Tài kho n 627 đ c chi ti t thành 6 tài kho n c p 2:

TK 6271: Chi phí nhân viên qu n lý

TK 6272: Chi phí v t li u

TK 6273: Chi phí công c , d ng c s n xu t

TK 6274: Chi phí kh u hao tài s n c đ nh

TK 6277: Chi phí d ch v mua ngoài

- Phân b ho c k t chuy n chi phí s n xu t chung

- K t chuy n chi phí s n

xu t chung v t trên m c bình th ng vào TK 632

c Ph ngăphápăh chătoán

Quy trình h ch toán chi phí s n xu t chung nh sau:

S ăđ ă1.7 Trìnhăt ăk ătoánăchiăphíăs năxu tăchung

TK 627

TK 334

Ti n l ng, ph c p c a nhân viên qu n lý công trình

TK 111, 112, 331ầ

Chi phí d ch v mua ngoài, chi phí b ng ti n khác

TK 133 Thu GTGT đ u

18

1.3.5 K toán t ng h p chi phí s n xu t

i v i ho t đ ng kinh doanh xây l p quy đ nh ch áp d ng ph ng pháp kê khai

th ng xuyên nên TK 154 ậ Chi phí s n xu t kinh doanh d dang dùng đ t p h p

chi phí s n xu t, kinh doanh ph c v cho vi c tính giá thành s n ph m xây l p

Tài kho n 154 đ c m chi ti t cho t ng CT, HMCT, theo t ng n i phát sinh chi phí (đ i, b ph n s n xu tầ) và theo kho n m c chi phí phát sinh N i dung ph n ánh tài kho n 154 nh sau

N TK 154 Có

SD K: Chi phí s n xu t d dang đ u k

- T ng h p CPSX phát sinh trong k

- Giá thành xây l p hoàn thành bàn giao

- Các kho n ghi gi m giá thành CT, HMCT

S ăđ ă1.8 Trìnhăt ăk ătoánăt ngăh păchiăphíăs năxu tăcu i k

1.4 Giá thành và k toán tính giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p

1.4.1 Khái ni m giá thành s n ph m xây l p

Giá thành s n ph m là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các kho n hao phí v lao

đ ng s ng c n thi t và lao đ ng v t hóa đ c tính trên m t kh i l ng k t qu s n

ph m, d ch v , lao v đư hoàn thành

Trong doanh nghi p xây d ng, giá thành s n ph m là bi u hi n b ng ti n c a toàn b các kho n hao phí v v t li u, nhân công, chi phí s d ng máy thi công và các kho n chi phí s n xu t chung mà doanh nghi p xây d ng đư b ra liên quan đ n CT, HMCT hay kh i l ng công trình xây d ng hoàn thành

Nh v y, giá thành s n ph m chính là s d ch chuy n giá tr c a nh ng y u t chi phí bên trong nó, còn chi phí là c s đ hình thành nên giá thành

Trong k toán qu n tr thì giá thành s n ph m xây d ng là ch tiêu kinh t t ng

h p ph n ánh k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p, vi c t ng

TK 154

TK 621

K t chuy n chi phí nguyên v t li u tr c ti p

TK 622

K t chuy n chi phí nhân công tr c ti p

TK 632 Giá thành kh i l ng xây

20

n ng su t lao đ ng, ti t ki m v t t , nhân công, rút ng n th i gian thi công s d ng

h p lý v n s n xu t cùng v i các gi i pháp kinh t k thu t áp d ng trong toàn doanh nghi p s giúp doanh nghi p qu n lý, s d ng chi phí h p lý h giá thành m c t i đa

1.4.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p

Khác v i doanh nghi p s n xu t công nghi p, trong doanh nghi p xây l p giá thành s n ph m xây l p mang tính cá bi t M i CT, HMCT đ u có giá tr d toán riêng

và quá trình s n xu t xây l p ph i l y d toán làm th c đo Giá thành d toán s n

ph m xây d ng đ c xác đ nh theo tài li u thi t k và đ n giá xây d ng c b n Trong doanh nghi p xây l p có nhi u lo i tính giá thành khác nhau, tùy theo m c đích nên giá thành th ng đ c phân chia thành 3 lo i:

 Phân lo i theo ph m vi chi phí c u thành:

 Giá thành s n xu t (giá thành công x ng): Là ch tiêu ph n ánh t t c

các chi phí phát sinh liên quan đ n vi c thi công công trình trong ph m vi

đ n v thi công bao g m chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí nhân công

tr c ti p, chi phí máy thi công, chi phí s n xu t chung

 Giá thành tiêu th (giá thành toàn b hay giá thành đ y đ ): Là ch tiêu

ph n ánh toàn b chi phí phát sinh trong thi công (chi phí s n xu t) và chi phí ngoài thi công (chi phí qu n lý doanh nghi p)

 Phân lo i theo th iăđi m tính và ngu n s li uăđ tính giá thành:

Theo cách phân lo i này thì giá thành đ c chia thành: giá thành d toán, giá thành k ho ch, giá thành đ nh m c và giá thành th c t

 Giá thành d toán: Là t ng chi phí d toán đ hoàn thành kh i l ng xây

l p CT, HMCT Giá thành d toán đ c xác đ nh theo đ nh m c và khung giá quy đ nh áp d ng cho t ng vùng lãnh th C n c vào giá thành d toán,

ta có th xác đ nh đ c giá tr d toán c a s n ph m xây l p theo công th c:

= +

Trong đó:

Lưi đ nh m c trong XDCB đ c Nhà n c quy đ nh t ng th i k

 Giá thành k ho ch: là giá thành đ c xây d ng trên c s nh ng đi u

ki n c th c a doanh nghi p v các đ nh m c, đ n giá, bi n pháp thi công,

là c s đ ng th i là m c tiêu đ ph n đ u ti t ki m chi phí, h giá thành

Giá tr d toán

s n ph m xây l p

Giá thành d toán

s n ph m xây l p Lãi đ nh m c (%)

s n ph m Giá thành k ho ch còn ph n ánh trình đ qu n lý giá thành c a doanh nghi p

 M c h giá thành

d toán

 Giá thành th c t c a s n ph m xây l p: Là bi u hi n b ng ti n c a toàn

b các chi phí th c t mà doanh nghi p b ra đ th c hi n hoàn thành các

kh i l ng xây l p Giá thành này đ c tính d a trên c s s li u k toán

v chi phí s n xu t đư t p h p đ c cho kh i l ng xây l p th c hi n trong

k Giá thành công trình l p đ t thi t b không bao g m giá tr thi t b đ a vào l p đ t vì thi t b này th ng do đ n v ch đ u t bàn giao cho doanh nghi p nh n th u xây l p

Ba lo i giá thành s n xu t nói trên có m i quan h m t thi t v i nhau và đ c th

hi n khái quát nh sau:

Giá thành d toánă≥ăGiá thành k ho chă≥ăGiá thành th c t

Trong đó giá thành d toán đóng vai trò làm giá c và vi c so sánh ph i đ c

Cách phân lo i này có tác d ng giúp cho các nhà qu n lý có th xác đ nh đ c

t ng đ i chính xác nguyên nhân v t đ nh m c chi phí trong k h ch toán T đó ti n hành đi u ch nh k ho ch ho c đ nh m c chi phí cho phù h p v i đi u ki n c th c a doanh nghi p

Ngoài ra, đ đáp ng k p th i yêu c u c a các nhà qu n lý thì giá thành s n xu t

s n ph m xây l p còn đ c s d ng và đ c theo dõi đ ng th i c hai ch tiêu giá thành s n ph m xây l p hoàn ch nh và giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn thành quy c nh sau:

 Giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn ch nh: Là giá thành s n xu t c a

CT, HMCT đư hoàn thành đ m b o ch t l ng, k thu t, đúng thi t k , h p

đ ng bàn giao và đ c bên ch đ u t nghi m thu thanh toán ho c ch p nh n thanh toán

22

Ch tiêu này cho phép đánh giá m t cách chính xác và toàn di n hi u qu s n

xu t thi công tr n v n cho m t CT, HMCT Tuy nhiên, ch tiêu này có nh c đi m không đáp ng đ c các s li u k p th i cho qu n lý chi phí s n xu t và tính giá thành

s n ph m xây l p trong th i k CT, HMCT, kh i l ng ch a hoàn thành

 Giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn thành quy c: Là kh i l ng

xây l p hoàn thành đ n m t giai đo n nh t đ nh và tho mưn các đi u ki n sau:

 Ph i n m trong thi t k và đ m b o ch t l ng, k thu t

 Kh i l ng ph i đ c xác đ nh m t cách c th , đ c ch đ u t nghi m thu và ch p nh n thanh toán

 Ph i đ t đi m d ng k thu t h p lý

Ch tiêu giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn thành quy c kh c ph c

đ c nh c đi m c a ch tiêu giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn ch nh nh ng không cho phép đánh giá m t cách toàn di n giá thành s n xu t tr n v n m t CT, HMCT

1.4.3 K toán giá thành s n ph m trong doanh nghi p xây l p

b ng chi ti t tính giá thành và t ch c k toán tính giá thành theo t ng đ i t ng ph c

v cho vi c ki m tra, đánh giá tình hình th c hi n k ho ch giá thành

Trong doanh nghi p xây l p, do s n ph m có tính đ n chi c, m i s n ph m đ u

có m t d toán và thi t k riêng nên đ i t ng tính giá thành xác đ nh là các CT, HMCT, các giai đo n công vi c, các kh i l ng xây l p có tính d toán riêng đư hoàn thành, nghi m thu, bàn giao

t theo ti n đ thi công công trình

 i v i nh ng CT, HMCT có th i gian thi công ng n, giá tr công trình nh thì

k tính giá thành th ng là khi công trình đ c hoàn thành toàn b

 i v i nh ng CT, HMCT có th i gian thi công kéo dài, giá tr công trình l n thì k tính giá thành th ng đ c xác đ nh theo đi m d ng ti n đ thi công công trình

1.4.3.3 ánh giá giá tr s n ph m xây l p d dang cu i k

S n ph m d dang trong doanh nghi p xây l p là nh ng CT, HMCT ch a hoàn thành ho c bên ch đ u t ch a nghi m thu, bàn giao, ch p nh n thanh toán

Ph ng pháp đánh giá s n ph m d dang tùy thu c vào ph ng th c thanh toán

kh i l ng xây l p gi a hai bên nh n th u và giao th u

 N u ch đ uăt ăthanhătoánăsauăkhiăcôngătrìnhăhoƠnăthƠnh:

N u quy đ nh thanh toán s n ph m xây l p sau khi hoàn thành toàn b thì giá tr

s n ph m d dang là t ng chi phí phát sinh t lúc kh i công cho đ n cu i k đó

 N u ch đ uăt ăthanhătoánătheoăti năđ thi công công trình

N u quy đ nh thanh toán s n ph m xây l p hoàn thành là theo các giai đo n xây d ng (theo đi m d ng k thu t h p lý) thì s n ph m d dang là kh i l ng s n ph m xây l p

ch a đ t t i đi m d ng k thu t h p lỦ đư quy đ nh Theo ph ng pháp này, chi phí

Trong đó chi phí s n xu t d dang đ u k và chi phí phát sinh trong k d a trên

s li u do k toán cung c p, còn giá tr c a kh i l ng xây l p đư hoàn thành và còn

d dang cu i k theo d toán ph i d a vào k t qu đánh giá c a b ph n k thu t thi công

Giá tr s n ph m xây

l p d dang cu i k

Giá tr s n ph m xây l p d dangăđ u

k

Chi phí s n xu t phát sinh trong

k

24

1.4.3.4 Ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p

Ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p là ph ng pháp s d ng nh ng s

li u v chi phí s n xu t đ tính ra t ng giá thành và giá thành đ n v th c t c a s n

ph m ho c lao v đư hoàn thành theo các y u t ho c kho n m c giá thành trong k tính giá thành đư đ c xác đ nh

Tùy theo t ng đ c đi m c a t ng đ i t ng tính giá thành, m i quan h gi a đ i

t ng t p h p chi phí s n xu t và đ i t ng tính giá thành mà k toán ph i khéo léo

l a ch n s d ng m t ho c k t h p nhi u ph ng pháp tính giá thành khác nhau đ tính giá thành

Do nh ng đ c đi m riêng bi t c a ngành xây l p, ph ng pháp tính giá thành c a

s n ph m xây l p bao g m: ph ng pháp gi n đ n, ph ng pháp theo đ n đ t hàng,

ph ng pháp theo đ nh m c, Tuy nhiên, tính giá thành s n ph m xây l p theo ph ng pháp gi n đ n đ c xem nh là ph ng pháp ch y u đ c áp d ng cho h u h t các doanh nghi p hi n nay và nó đ c th hi n nh sau:

ây là ph ng pháp tính giá thành ph bi n trong các doanh nghi p xây l p Vì

hi n nay s n xu t xây l p mang tính đ n chi c cho nên đ i t ng t p h p chi phí s n

xu t th ng phù h p v i đ i t ng tính giá thành H n n a, ph ng pháp này cho phép cung c p s li u giá thành m t cách k p th i, nhanh chóng, d dàng

Ph ng pháp này thích h p cho tr ng h p đ i t ng tính giá thành là kh i

l ng xây l p CT, HMCT C n c vào chi phí s n xu t đ c t p h p cho t ng CT, HMCT và c n c vào k t qu đánh giá s n ph m d dang cu i k tr c và cu i k này đ tính đ giá thành các giai đo n xây l p hoàn thành theo công th c:

 Chi phí s n xu t

d dang cu i k

Trong tr ng h p chi phí s n xu t chung t p h p cho c công trình nh ng giá thành th c t ph i tính riêng cho t ng h ng m c công trình, k toán có th c n c vào chi phí s n xu t c a c nhóm, h s kinh t k thu t đ c quy đ nh cho t ng h ng m c công trình đ phân b và tính giá thành th c t cho t ng h ng m c công trình

1.4.3.5 Th tính giá thành s n ph m xây l p

Th tính giá thành là m t tài li u cung c p thông tin v giá thành s n xu t c a

CT, HMCT ho c kh i l ng, giai đo n công vi c đư hoàn thành chi ti t theo t ng kho n m c chi phí và th i đi m phát sinh

Bi uăs ă1.1 Th ătínhăgiáăthƠnhăs năph măxơyăl p

1.5 Ph ngăphápăk toán theo hình th c khoán g n trong doanh nghi p xây l p

Khoán g n là m t hình th c qu n lý m i trong các doanh nghi p c a n c ta Các đ n v nh n khoán (xí nghi p, t , đ i, ) có th nh n khoán g n kh i l ng công

vi c ho c h ng m c công trình Giá nh n khoán g n bao g m c chi phí ti n l ng, v t

li u, công c thi công, chi phí chung

Do đ c đi m c a ngành xây l p là quá trình thi công th ng di n ra nh ng đ a

đi m cách xa đ n v , trong khi kh i l ng v t t thi t b l i r t l n nên r t d x y ra hao h t m t mát Vì v y, các doanh nghi p th ng t ch c theo ph ng th c khoán

s n ph m xây l p cho các đ n v c s , các đ i thi công Có hai hình th c khoán s n

ph m xây l p cho các đ n v thành viên là:

 Ph ngăth c khoán g n công trình, h ng m c công trình: Các đ n v giao

khoán toàn b công trình cho bên nh n khoán, các đ n v nh n khoán s t

ch c cung ng v t t , t c c lao đ ng Khi hoàn thành công trình s đ c nghi m thu bàn giao và đ c thanh toán toàn b theo giá tr đư quy t toán

n v ầầầ

a chầầầ

M u s S37 ậ DN (Ban hành theo TT s 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 c a B tr ng BTC)

26

 Ph ngăth c khoán theo kho n m c chi phí: Theo ph ng th c này đ n v

giao khoán ch khoán các kho n m c chi phí nh t đ nh còn các kho n khác đ n

v t chi, h ch toán và ch u trách nhi m giám sát k thu t ch t l ng công trình

Ch ng t k toán s d ng là các ch ng t v chi phí phát sinh đ c xác đ nh theo ch đ k toán Ngoài ra doanh nghi p xây l p còn l p h p đ ng giao khoán và khi công trình hoàn thành bàn giao ph i l p Biên b n thanh lý h p đ ng

1.5.1 K toán t i đ n v giao khoán

Tr ng h p 1: n v nh n khoán n i b là các t / đ i/ cá nhân (không t ch c

b máy k toán riêng), k toán s d ng TK 141– T m ng chi phí xây l p giao khoán

n i b

 Ph ng pháp h ch toán:

S ăđ ă1.9 K ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ăgiaoăkhoánă

(Tr ng h păđ năv nh n khoán n i b không t ch c b máy k toán riêng)

Sau khi đư t p h p chi phí s n xu t, k toán k t chuy n các TK 621,622,623,627 sang TK 154 đ tính giá thành CT, HMCT

TK 111,112,152,153 TK 141(bên nh n khoán) TK 621,622,623,627

T m ng ti n v n,

v t t

Thu GTGT (n u có)

TK 133 Quy t toán giá tr kh i l ng

Quy t toán chi phí công nhân viên

Tr ng h p 2: n v nh n khoán n i b là các xí nghi p, chi nhánh (có t ch c

b máy k toán riêng có th có ho c không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng), k

toán t i đ n v c p trên s d ng TK 136 – Ph i thu n i b

S ăđ ă1.10.ăK ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ăgiaoăkhoán (Tr ngăh păđ năv ănh năkhoánăn iăb ăcóăt ăch căb ămáyăk ătoán riêng)

1.5.2 K toán t i đ n v nh n khoán

Tr ng h p 1: n v nh n khoán n i b là các xí nghi p, chi nhánh có t ch c b

máy k toán riêng và không xác đ nh k t qu kinh doanh riêng thì s d ng TK 336 –

Ph i tr n i b đ ph n ánh tình hình nh n t m ng và quy t toán giá tr kh i l ng

xây l p nh n khoán n i b v i đ n v giao khoán

S ăđ ă1.11 K ătoánătheoăph ngăth căkhoánăg năt iăđ năv ănh năkhoán (Tr ngăh păđ năv ănh năkhoánăkhôngăxácăđ nhăk tăqu ăkinhădoanhăriêng)

b bàn giao

K t chuy n CPSX cu i

TK 111,112,331,152

TK 133 Thu GTGT