chuong 4 lựa chọn công nghệ

NỘI DUNG1 LỰA CHỌN CÔNG NGHỆ 2 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP - Khái niệm chung - Căn cứ xác định - Định hướng CN thích hợp - Tiêu thức tham khảo PP LỰA CHỌN CN - Theo hàm lượng CN - Theo công suất

Bình Định, ngày 07/4/2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC QUY NHƠN

NỘI DUNG

1

LỰA CHỌN CÔNG NGHỆ

2

CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

- Khái niệm chung

- Căn cứ xác định

- Định hướng CN thích hợp

- Tiêu thức tham khảo

PP LỰA CHỌN CN

- Theo hàm lượng CN

- Theo công suất tối ưu

- Theo chỉ tiêu thổng hợp

- Theo nguồn lực đầu vào

Công nghệ thích hợp là các

của quá trình phát triển kinh tế

- xã hội trên cơ sở phù hợp với

phương

4.1.1 Khái niệm

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Mục tiêu Hoàn cảnh

Tăng cường

tính tích cực

hạn chế tiêu

cực

Phải phù hợp với từng hoàn cảnh

cụ thể của môi trường

4.1.2 Căn cứ xác định công nghệ thích hợp

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

4.1.3 Định hướng lựa chọn công nghệ thích hợp

Theo trình độ công nghệ

Theo nhóm mục tiêu Theo sự hạn chế các nguồn lực

Theo sự hòa hợp không gây đột biến

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

1 Định hướng theo trình độ CN

Tiền đề cơ bản làm cơ sở cho định hướng

này là có một loạt công nghệ sẵn có để

thỏa mãn một nhu cầu nhất định Vấn đề

là lựa chọn công nghệ như thế nào cho

phù hợp Các công nghệ sẵn có được sắp

xếp theo thứ tự thô sơ, thủ công đến tiên

tiến, hiện đại.

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

3 2

1

Về mặt tích cực

Công nghệ tiên tiến

là then chốt để các

nước đang phát

triển thực hiện CNH

– HĐH, tạo ra năng

suất hiệu quả lớn

góp phần làm tăng

GDP cho đất nước

Công nghệ tiên tiến

có thời gian sử dụng lâu dài, đem lại hiệu quả lợi nhuận lâu dài hơn

Tạo ra những lợi thế cạnh tranh trên thị trường, đồng thời bảo vệ môi trường, nâng cao trình độ của người dân

1/ Định hướng theo trình độ công nghệ

Nếu các nước đang phát triển lựa chọn CN tiên tiến

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Chi phí đầu tư

lớn nên phải

vay nợ nước

ngoài nhiều

1

Rủi ro cao

4

Trình độ thấp, khó tiếp cận được công nghệ tiên tiến, phụ thuộc nhiều vào chuyên gia

2

Không tạo điều kiện cho việc phát triển các ngành công nghệ truyền thống và vấn đề việc làm

3

Về mặt tiêu cực

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

2 Định hướng theo nhóm mục tiêu.

Cơ sở định hướng là dựa vào các nhóm mục tiêu phát triển công nghệ Thông thường các nhóm mục tiêu được sắp xếp theo thứ tự

ưu tiên, đó là cơ sở để lựa chọn công nghệ thích hợp theo từng giai đoạn.

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Nhóm mục tiêu bao gồm:

Định hướng CN thích hợp 4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Thỏa mãn các nhu cầu tối thiểu, tạo công ăn việc làm và nâng cao mức sống đồng đều.

Tăng năng suất lao động và sức cạnh tranh trên thị trường

Tự lực và độc lập về công nghệ.

CÁC NGUỒN LỰC

Vốn đầu tư nội địa

Năng lượng

Đội ngũ

nhân lực Nguyênvật liệu

Đảm bảo hiệu quả

Ngắn hạn Kịp thời Lâu dài,

bền vững

3/ Định hướng theo sự hạn chế các nguồn lực 4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

4/ Định hướng theo sự hòa hợp không gây đột biến

Thích nghi Cải tiến, đổi mới

Sử dụng

Sự phát triển công nghệ

Theo tuần tự, không gượng ép, không ô nhiễm môi trường, không mất cân bằng sinh thái, bảo đảm hòa hợp tự nhiên, kết

hợp công nghệ nội địa và công nghệ hiện đại

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Chiến lƣợc phát triển công nghệ thích hợp cho quốc gia đang phát triển

Nhóm Mục tiêu Chỉ tiêu quan trọng

nhất để thích hợp Đòi hỏi thủ tục Các công

nghệ dẫn

dắt

Có các thành tựu công nghệ hàng đầu để xuất khẩu

Tối đa lợi nhuận trong ngoại thương

Dự báo; đánh giá; NC&TC; Marketing

Các công

nghệ thúc

đẩy

Có công nghệ hiện đại để rút ngắn khoảng cách công nghệ

Cực đại lợi ích, cực tiểu chi phí

Thông qua CGCN; đánh giá, thích nghi công nghệ

Các công

nghệ phát

triển

Có được các công nghệ

có giá trị để thỏa mãn nhu cầu của đại đa số thông qua công nghệ nội sinh

Cực tiểu biến đổi đột ngột trong công nghệ truyền thống

Thông tin; đánh giá; thích nghi và đổi mới

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

4.1.4 Các tiêu thức tham khảo lựa chọn công nghệ thích hợp

CN thích hợp có mục tiêu cơ bản là đáp ứng nhu cầu cơ bản của nhân dân, đặc biệt là nông dân

1

CN thích hợp bảo tồn và phát triển công nghệ truyền thống và tạo ra các ngành nghề mới

2

CN thích hợp tiết kiệm tài nguyên

3

CN thích hợp phải có khả năng sử dụng được, phế liệu và không gây ô nhiễm môi trường

4

4.1 CÔNG NGHỆ THÍCH HỢP

Lựa chọn công nghệ theo hàm lượng công nghệ

1

Lựa chọn công nghệ theo công suất tối ưu

2

Lựa chọn công nghệ theo chỉ tiêu tổng hợp

3

Lựa chọn công nghệ theo nguồn lực đầu vào 4

4.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN

CÔNG NGHỆ

Lựa chọn công nghệ theo hàm lượng công nghệ

1

4.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN

CÔNG NGHỆ

Sự đóng góp chung của cả bốn thành phần trong một công nghệ được biểu thị bằng đại lượng hệ số đóng góp của các thành phần công nghệ và được xác định bởi công thức:

TCC =T βt x H βh x I βi x O βo

Nếu công nghệ ngoại sinh thì căn cứ vào khả năng tiếp thu công nghệ nhập từ nước ngoài thông qua hệ số hấp thụ công nghệ HTCN(%)

HT CN (%) = TCC A’ / TCC A

TCCA’: Hệ số hấp thụ công nghệ tại nước nhập về

TCCA: Hệ số hấp thụ công nghệ gốc

Lựa chọn công nghệ theo công suất tối ưu

2

4.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN CN

Công suất của một công nghệ là lượng đầu ra tối đa trong một đơn vị thời gian Cân đối giữa chi phí sản xuất và doanh thu từ sản phẩm, công suất của công nghệ có thể nằm trong khoảng Qmin và Qmax

Tại Q*: LN= DT - ∑C = DT* - C* => LN = P.Q – (Ccđ + Cbđ)

DT,C

Q

DT

∑C

Cbđ

Ccđ

DT*

LN

C*

Lựa chọn công nghệ theo chỉ tiêu tổng hợp

3

4.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN

CÔNG NGHỆ

Phương pháp lựa chọn công nghệ theo chỉ tiêu tổng hợp (K)

K =

Pi: Giá trị đã chuẩn hoá của chỉ tiêu thứ i

Pi : Giá trị chuẩn của các chỉ tiêu tương ứng i

Vi: Trọng số của chỉ tiêu thứ i

Như vậy, nếu hai công nghệ A và B cùng loại, sau khi tính toán, công nghệ nào có hệ số công nghệ tổng hợp K cao hơn sẽ được chọn

∑(Pi/ Pi ) Vi

∑Vi

Lựa chọn công nghệ theo nguồn lực đầu vào 4

4.2 MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP LỰA CHỌN

CÔNG NGHỆ

Lần lượt nối các điểm theo một thứ tự Ai - Ai + 1, i = 1…n Nếu có

phương án công nghệ nào nằm bên trái (phía gốc toạ độ) so với đường

thẳng được tạo bởi các đoạn thẳng đó thì Ai + 1 sẽ là công nghệ kém hiệu quả và bỏ qua, tiếp theo ta nối Ai+1 – Ai+2… kết quả cuối cùng sẽ cho ta được một đường gấp khúc lồi so với gốc toạ độ

A4

A2 A3

A1

A5 A6 K

L