Hành vi rõ ràng là n.
Trang 1Tôi buồn chán do đó tôi ăn Tôi bu n chán, do ó tôi n ồ đ ă
Tham kh oả
I Am Bored, Therefore I Eat
Published on June 29, 2012 by Sherry Pagoto, Ph.D in Shrink
T t c chúng ta ấ ả đều nói câu này lúc này hay lúc khác: Tôi c m th y bu n ả ấ ồ
chán
Bu n chán có th là 1 trong nh ng thách th c l n nh t trên con ồ ể ữ ứ ớ ấ đường gi m ả
cân n u không nói ế đến con đường s ng Không may là nhi u vi c chúng ta ố ề ệ
làm để thoát kh i bu n chán th c s làm s vi c t i t h n, t o ra 1 chu kì ỏ ồ ự ự ự ệ ồ ệ ơ ạ
x u có th d n ấ ể ẫ đến 1 s v n ố ấ đề khá nghiêm tr ng- bao g m b nh béo phì.ọ ồ ệ
Có 2 ki u bu n chán.ể ồ
Ki u th nh t là 1 tr ng thái thi u ni m vui ể ứ ấ ạ ế ề Nó thường có tính t m th i, 1 ạ ờ
s ngố ười tr i nghi m nh ng c n bu n chán thả ệ ữ ơ ồ ường xuyên h n ho c kéo dài ơ ặ
h n ngơ ười khác Ki u bu n chán này thể ồ ường có th ể được ch a kh i khi b n ữ ỏ ạ
khám phá ra 1 ni m vui Hãy tề ưởng tượng b n ang ng i trên salong, nhìn ạ đ ồ
ch m ch m vào TV, c m th y bu n chán Sau ó 1 ngằ ằ ả ấ ồ đ ườ ại b n g i i n và nóiọ đ ệ
“ i ch i không, chúng t ang nĐ ơ ớ đ ướng th t cho cu c liên hoan!” B n ngay l p ị ộ ạ ậ
t c c m th y ứ ả ấ được kích thích –bu n chán bi n m t.ồ ế ấ
Ki u bu n chán th 2 là “s m t khoái c m ể ồ ứ ự ấ ả ” (anhedonia) là 1 s suy gi m ự ả
tính nh y c m trạ ả ước nh ng kinh nghi m vui v , có ngh a là kh n ng tr i ữ ệ ẻ ĩ ả ă ả
nghi m ni m vui c a b n b suy y u tình tr ng “m t khoái c m”, nh ng ệ ề ủ ạ ị ế Ở ạ ấ ả ữ
trung tâm khoái l c trong não c a b n ph n ng dạ ủ ạ ả ứ ưới m c trứ ước nh ng kinh ữ
nghi m cu c s ng thú v M t khoái c m có th th nh tho ng xu t hi n nh ng ệ ộ ố ị ấ ả ể ỉ ả ấ ệ ư
c ng kéo dài lâu Ki u bu n chán này không th ũ ể ồ ể được ch a kh i b ng nh ngữ ỏ ằ ữ
ho t ạ động dường nh thú v Hãy tư ị ưởng tượng 1 ngườ ừi t ng yêu thích nh ngữ
bu i ti c th t nổ ệ ị ướng nh n ậ được cu c i n tho i tộ đ ệ ạ ương t Anh í tham gia ự
nh ng không xem bu i ti c là thú v Ngư ổ ệ ị ười m t khoái c m có th có nh ng ấ ả ể ữ
hành vi tìm ki m ni m vui, s th a mãn nh ng m c ế ề ự ỏ ở ữ ứ độ cao, bao g m s ồ ử
d ng ma túy, hút thu c, ho t ụ ố ạ động tình d c có tính cụ ưỡng bách và n u ng ă ố
quá nhi u.ề
i u thú v là
Đ ề ị cách chúng ta gi i t a s bu n chán ki u 1 có th khi n ả ỏ ự ồ ể ể ế chúng ta phát tri n s m t khoái c m ể ự ấ ả
i v i nhi u ng i, s bu n chán kích ho t nh ng hành vi em l i ni m vui
có c s sinh h c m nh m , ngay l p t c Hành vi rõ ràng là n Nh ng hànhơ ở ọ ạ ẽ ậ ứ ă ữ
vi khác bao g m u ng rồ ố ượu, hút thu c, ma túy và tình d c T t c chúng ố ụ ấ ả đều
có i m chung là kh n ng làm b t sáng nh ng trung tâm khoái l c trong nãođ ể ả ă ậ ữ ạ
chúng ta 1 cách m nh m và ngay l p t c.ạ ẽ ậ ứ V n ấ đề xu t hi n khi chúng ta ấ ệ quá d a d m vào nh ng ni m vui t c th i ó ự ẫ ữ ề ứ ờ đ để ả ỏ gi i t a s bu n chán ự ồ – cu i cùng, nh ng thói quen ó có th làm thay ố ữ đ ể đổ i kh n ng tr i ả ă ả
Trang 2nghi m ni m vui c a b não chúng ta tr ệ ề ủ ộ ướ c nh ng th khác ữ ứ
Sau ây là 1 vài chi n lđ ế ượ đểc thoát kh i s bu n chán và v n ỏ ự ồ ẫ đảm b o gi ả ữ
cho nh ng trung tâm khoái l c trong não b n kh e m nh:ữ ạ ạ ỏ ạ
B th c n x u ỏ ứ ă ấ Nh ng th c n nhi u ữ ứ ă ề đường, ch t béo và mu i ch nên n ấ ố ỉ ă
ít Tránh nh ng th c n ó khi b n ang c m th y bu n chán ho c t i t ữ ứ ă đ ạ đ ả ấ ồ ặ ồ ệ
Ni m vui mà b n tr i nghi m trong cu c s ng không nên nên t 1 ho t ề ạ ả ệ ộ ố ừ ạ
ng duy nh t mà c n n t nhi u ho t ng
độ ấ ầ đế ừ ề ạ độ Khi quá d a vào 1 i u thìự đ ề
nó s t t thu h p kh n ng c a b não ẽ ừ ừ ẹ ả ă ủ ộ để ậ t n hưởng nh ng i u khác ữ đ ề
B ng cách tham gia vào nhi u ho t ằ ề ạ động thú v trong ngày, b n có th gi m ị ạ ể ả
vi c dùng th c n nh 1 cách ch a tr s bu n chán.ệ ứ ă ư ữ ị ự ồ
Lo i b s ạ ỏ ự đơ đ ệ n i u, thêm vào s a d ng ự đ ạ T t c chúng ta ấ ả đều có nh ng ữ
ho t ạ động l thói h ng ngày mà chúng ta không th lo i b kh i cu c s ng và ề ằ ể ạ ỏ ỏ ộ ố
chúng có th tr nên ể ở đơ đ ện i u, t nh t ẻ ạ Để tránh s ự đơ đ ện i u, hãy thêm s aự đ
d ng vào 1 s khía c nh c a nh ng ho t ạ ố ạ ủ ữ ạ động ó Ví d , n u b n t p th đ ụ ế ạ ậ ể
d c, b n có th lên k ho ch 1 bu i t p 1 l n/tu n 1 môi trụ ạ ể ế ạ ổ ậ ầ ầ ở ường hoàn toàn
m i Th nh tho ng n tôi 1 c n phòng khác ho c ngoài tr i Thêm s a ớ ỉ ả ă ở ă ặ ờ ự đ
d ng vào nh ng ho t ạ ữ ạ động l thói h ng ngày có th em ề ằ ể đ đến cho não c a ủ
b n nhi u ngu n kích thích, giúp ánh b i s bu n chán.ạ ề ồ đ ạ ự ồ